Θερμαινόμενοι δρόμοι που δροσίζουν τις πόλεις

Μια έξυπνη ιδέα με... εύκολη και φτηνή εφαρμογή
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

4/2/2021

Η EUROVIA είναι μια ισπανική εταιρεία κατασκευής δρόμων που πρόσφατα παρουσίασε ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα διαχείρισης της θερμότητας, με στόχο το λειώσιμο του χιονιού και του πάγου από τους δρόμους τον χειμώνα, αλλά και την μεταφορά της ζέστης από την καυτή άσφαλτο το καλοκαίρι προς τα σπίτια και τα κτήρια για την θέρμανση του νερού που χρησιμοποιούν, κάτι που θα έχει ως αποτέλεσμα την μείωση της θερμοκρασίας περιβάλλοντος.

Πως θα γίνουν όλα αυτά; Η τεχνολογία υπάρχει ήδη και χρησιμοποιείται σε όλα τα μεγάλα αεροδρόμια, τα οποία έχουν θερμαινόμενους αεροδιαδρόμους. Κάτω από την επιφάνεια της ασφάλτου περνάνε σωλήνες με νερό. Τον χειμώνα, ζεσταίνοντας το νερό που περνά κάτω από την άσφαλτο η θερμοκρασία της ασφάλτου είναι πάνω από 0⁰C οπότε το χιόνι και ο πάγος δεν κολλάνε πάνω της και δεν χρειάζεται να πέσει αλάτι. Όσο πιο ζεστό είναι το νερό στους σωλήνες, τόσο πιο ζεστή είναι η άσφαλτος και στην περίπτωση των αεροδιαδρόμων το χιόνι λιώνει πριν προλάβει να δημιουργήσεις στρώμα πάνω της. Φυσικά όσο αυξάνεται η θερμότητα του νερού στους σωλήνες, τόσο μεγαλύτερη ενέργεια θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για να το ζεστάνουμε. Παρ’ όλα αυτά, αυτή η ενέργεια που ξοδεύουμε τον χειμώνα για την θέρμανση του δρόμου μπορούμε να την πάρουμε πίσω εύκολα το καλοκαίρι, καθώς η θερμότητα που αναπτύσσεται στην επιφάνεια της ασφάλτου περνά στο νερό που έχουν οι σωλήνες από κάτω της. Αυτό το ζεστό νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τα σπίτια και τα υπόλοιπα κτήρια της περιοχής. Όσο περισσότερο ζεστό νερό χρησιμοποιούν τα κτήρια, τόσο περισσότερο κρυώνουν οι δρόμοι, αφού οι σωλήνες γεμίζουν με φρέσκο κρύο νερό, το οποίο ζεσταίνουν και πάει λέγοντας.

Προφανώς είναι εξαιρετικά δύσκολο και πανάκριβο να ξηλώσουμε την άσφαλτο σε χιλιάδες χιλιόμετρα εθνικών οδών και να περάσουμε από κάτω τους σωλήνες με νερό.

Όμως στα κέντρα των μεγάλων πόλεων όπως της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, της Πάτρας κ.τ.λ. είναι πολύ πιο εύκολο και οικονομικά λογικό να ξεκινήσουν τμηματικά οι εργασίες και να συνδεθούν με το σύστημα τα κοντινά κτήρια. Επίσης τα οφέλη στα κέντρα των πόλεων θα είναι πολύ μεγαλύτερα, διότι η συσσώρευση της θερμοκρασίας πάνω στην άσφαλτο είναι μεγαλύτερη και η ψύξη των δρόμων θα μειώσει την κατανάλωση ενέργειας των κλιματιστικών, αλλά και θα κάνει πιο ανθρώπινη τη ζωή μας σε συνθήκες καύσωνα.

Το ίδιο μπορούμε να πούμε και για τα νησιά μας, όπου το καλοκαίρι αντιμετωπίζουν συχνά διακοπές ρεύματος λόγω υπερβολικού φορτίου από την χρήση κλιματιστικών στο full.

Με άλλα λόγια, μπορεί η ιδέα των θερμαινόμενων δρόμων να μην αποτελεί άμεση ανάγκη για μια χώρα όπως η Ελλάδα, για να λιώνουμε τα χιόνια, όμως τα οφέλη που έχει το καλοκαίρι έχουν μεγάλο ενδιαφέρον.   

Μείωση ΦΠΑ στα κράνη: Το νομοθετικό παράθυρο για το 6%!

Το ζητήσαμε από τον Υφυπουργό Υγείας
Μείωση ΦΠΑ στα κράνη: Το νομοθετικό παράθυρο για το 6%!
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

14/4/2026

Η μείωση ΦΠΑ στα κράνη είναι ένα ζήτημα που μας απασχόλησε εδώ στο MOTO έντονα στις αρχές της δεκαετίας του ’90, όταν είδαμε μπροστά μας να ετοιμαζόμαστε ως χώρα να χάσουμε το μοναδικό νομοθετικό παράθυρο για την καθιέρωση μηδενικού συντελεστή. Όπως και τελικά συνέβη!

Εκείνη την εποχή όμως δεν υπήρχε η υποστήριξη του κόσμου για έναν βασικό λόγο: «Ας έχει και 50% ΦΠΑ, εμείς έτσι και αλλιώς δεν το φοράμε», ήταν μία από τις βασικές απαντήσεις κόντρα σε κάθε εκστρατεία που ουσιαστικά μηδένιζε την πίεση προς οποιονδήποτε κρατικό εκπρόσωπο.

Έτσι και αλλιώς μόνο εμείς κάναμε εκστρατεία για τη χρήση του εκείνη την εποχή, ούτε καν η ίδια η Πολιτεία!

Πέντε χρόνια μετά, το 1995, αποφάσισε το κράτος να αυστηροποιήσει τη χρήση ζώνης και κράνους με μηδαμινά ωστόσο αποτελέσματα, ιδιαίτερα στη χρήση κράνους. Τότε ήταν η πρώτη φορά που ακούστηκε παράπονο για τον ΦΠΑ, ήταν όμως ήδη αργά.

Το θέμα μηδενισμού ΦΠΑ στα κράνη επανήλθε στην επικαιρότητα μόνο όταν αυξήθηκε η φορολογία πάνω από τον μέσο όρο της Ευρώπης και τότε μόνο φάνηκε αυτό για το οποίο φωνάζαμε στις αρχές του ’90, πως δεν γίνεται να μειωθεί κάτω από το 12% καθώς η Ε.Ε. δεν επιτρέπει, για λόγους ανταγωνισμού, μικρότερους συντελεστές παρά μόνο σε αγαθά πρώτης ανάγκης.

Το παράδειγμα της Αγγλίας εξηγεί με τον καλύτερο τρόπο τι ακριβώς δεν άκουσε ο κόσμος το 1991: Προετοιμάζοντας την δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 1993, τα κράτη μέλη είχαν ήδη συμφωνήσει σε μία σειρά από όρους, μέσα σε αυτούς ήταν πως θα έβαζαν ένα κατώτερο όριο στο ΦΠΑ, ώστε να μη μπορεί μία χώρα να τον μηδενίσει, με στόχο να προσελκύσει πολίτες άλλων χωρών να διασχίσουν τα σύνορα και να την επιλέξουν ως «παράδεισο της λιανικής πώλησης» πραγματοποιώντας τις αγορές τους εκεί, αντί για τη χώρα τους. Εξαίρεση θα γινόταν μόνο για αγαθά πρώτης ανάγκης που κάθε κράτος θα μπορούσε να επιβάλλει ό,τι ΦΠΑ ήθελε καθώς και μόνο για την προπαρασκευαστική περίοδο, άνοιγε ένα και μόνο παράθυρο, να διατηρήσουν το μηδενικό ΦΠΑ σε όσα αγαθά το είχαν πράξει ήδη.

Η Αγγλία ήταν η μόνη χώρα εκείνη την εποχή με μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη και έτσι όταν στις 7 Φεβρουαρίου υπογράφτηκε η Συνθήκη του Μάαστριχτ που σε ισχύ θα έμπαινε την 1η Νοεμβρίου 1993, είχαν την ευκαιρία να επιλέξουν να διατηρήσουν τον μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ και δεν παρέλειψαν να το κάνουν. Όσο η Αγγλία ήταν εντός της Ε.Ε. ήταν η μόνη χώρα της Ευρώπης με μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, τώρα προφανώς μπορεί να αυτορυθμίσει οποιονδήποτε συντελεστή, υπήρξε όμως το μοναδικό παράδειγμα εντός Ε.Ε. με μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη μοτοσυκλετών.

Εμείς δεν τα λέμε αυτά πρώτη φορά, τα έχουμε εξηγήσει πολλές και εδώ αναλυτικά η πιο πρόσφατη που παράλληλα εξηγεί και την εγκληματικότητα της κυβέρνησης, να πληρώνει πρόστιμο γιατί διατηρεί τον ΦΠΑ σε αγαθά πρώτης ανάγκης!

Για ένα σημαντικό ποσοστό κρατών-μελών που η μοτοσυκλέτα δεν αποτελεί καθημερινό όχημα μετακίνησης, το ζήτημα αυτό είναι άνευ ουσίας, για την Ιταλία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Πορτογαλία και φυσικά και για εμάς, το ύψος φορολογίας στα κράνη έχει διαφορετική σημασία.

Για αυτό και ήταν αναπάντεχο το γεγονός πως πριν από έξι χρόνια, στις αρχές του 2020, ο συντελεστής ΦΠΑ έπεσε στο 13% αντί του 24%, μία όμως αλλαγή που έγινε για να ψαλιδίσει την αύξηση του κόστους που ήδη ερχόταν και δεν έκανε μεγάλο αντίκτυπο στο κοινό.

Μία περαιτέρω μείωση στο 6% θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά, αν φυσικά δεν απορροφηθεί, ενώ θα άνοιγε και τον δρόμο για μελλοντικό μηδενισμό, που ήταν και ο αρχικός μας στόχος, πριν από 35 χρόνια!

Το παράθυρο για μείωση κάτω από το όριο που θέτει η Ε.Ε. είναι να εγγραφούν τα κράνη ως απαραίτητος εξοπλισμός ασφαλείας, όπως δηλαδή είναι στην πράξη! Ωστόσο η Ε.Ε. έχει νομοθετήσει μέχρι στιγμής για τα κράνη των εργοταξίων, όχι και εκείνα των μοτοσυκλετών, καθότι όπως πολλές φορές έχουμε εξηγήσει, η μοτοσυκλέτα είναι κάτι άγνωστο στα έδρανα των Βρυξελών. Ένα παράθυρο υπάρχει μέσω γνωμοδότησης από το Υπουργείο Υγείας και αυτό ακριβώς ζητήσαμε πριν λίγες ημέρες.

Στην Έκθεση Μοτοσυκλέτας 2026, που το MOTO ήταν το μόνο αμιγώς μοτοσυκλετιστικό μέσο που είχε περίπτερο, για να είμαστε κοντά στους επισκέπτες και αναγνώστες, πέρασε μεταξύ άλλων και ο Υφυπουργός Υγείας, Μάριος Θεμιστοκλέους και όταν βρέθηκε στο περίπτερο του MOTO, είχαμε την ευκαιρία να του καταθέσουμε αίτημα για τη θετική του εισήγηση προς το 6% στο ΦΠΑ για τα κράνη μοτοσυκλετών. 

Ο δρόμος είναι μακρύς, τουλάχιστον τώρα εκτός από ένα πρώτο βήμα, υπάρχει και η υποστήριξη του κόσμου, που δεν κάνει το ίδιο λάθος με το 1990.

 

 

 

Όπως είχαμε τονίσει και εδώ, η χώρα μας κάνει το έγκλημα να επιβάλλει φορολογία εκτός κανόνων της Ε.Ε. και να πληρώνει πρόστιμο για τον λόγο αυτό. Όσο η διαφορά εισπραχθέντων από την παράνομη φορολογία μείον του προστίμου καταλήγει με θετικό πρόσημο, τόσο θα συνεχίζει το έγκλημα αυτό. Εκτός από το παράδειγμα με την ενσωμάτωση της οδηγίας για τον μηδενισμό ΦΠΑ στα είδη πρώτης ανάγκης, στο θέμα των μοτοσυκλετών που μας αφορά, η χώρα μας εγκληματεί και με το Ειδικό Τέλος Ταξινόμησης. Η Ε.Ε. το γνωρίζει αυτό και σχεδιάζει να ανεβάσει το πρόστιμο σε τέτοιο ύψος που πλέον να μη συμφέρει η διατήρησή του.

Αν κάποιος αφαιρέσει την διαφορά ΦΠΑ και το Ειδικό Τέλος Ταξινόμησης από την τελική τιμή, τότε θα καταλάβει πως οι μοτοσυκλέτες στην Ελλάδα δεν πωλούνται ακριβότερα από άλλες χώρες λόγω κέρδους, αλλά εξαιτίας αυξημένης φορολογίας που ως ένα σημείο καταλήγει και ζήτημα ασφάλειας, ιδιαίτερα στις μοτοσυκλέτες 1.000 κυβικών που η διαφορά αυτή διαφαίνεται περισσότερο.

Άρα το συμπέρασμα είναι πως μία χαρά θα μπορούσε να μειώσει η Πολιτεία το ΦΠΑ στο 0% και να πληρώνει έπειτα πρόστιμο στην Ε.Ε. αλλά αυτό δεν θα το κάνει αν δεν υπάρχει άμεσο όφελος στο ταμείο. Το μακροχρόνιο όφελος για την κοινωνία είναι δεδομένο, αλλά αυτό δεν το κοιτά κανείς. Ας ελπίσουμε λοιπόν πως από την πλάγια οδό θα έρθει η περαιτέρω μείωση στο 6% για αρχή και πως αυτή θα περάσει στην τελική τιμή και βλέπουμε έπειτα και για τον στόχο του 1990!