To TOP-10 των πιο ακριβών μοτοσυκλετών παραγωγής σήμερα

Μοναδικές, εξωτικές κατασκευές με ιδιαίτερο design, τρελές επιδόσεις και συλλεκτικό χαρακτήρα
Οι ακριβότερες μοτοσυκλέτες παραγωγής το 2023
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

29/12/2023

Επειδή το διαδίκτυο βρίθει από κατατάξεις των πλέον ακριβών μοτοσυκλετών του κόσμου, και επειδή πολλά από τα TOP-10 / TOP-20 των ιστοσελίδων είναι παρωχημένα / ανακριβή, συλλέξαμε τα τελευταία στοιχεία από τα exclusive / hyper-premium μοντέλα που μπορεί να αγοράσει κανείς καινούργια αυτή τη στιγμή, και σας τα παραθέτουμε.

Σημειώστε πως η λίστα μας αφορά σε καινούργιες μοτοσυκλέτες παραγωγής -συνήθως περιορισμένης-, ενώ δεν λάβαμε στην εξίσωση την παράμετρο “πινακίδα κυκλοφορίας”, ούτε όμως και αν οι μοτοσυκλέτες αυτές διατίθενται προς πώληση και στην Ελλάδα. Ένα ακόμη στοιχείο στο οποίο πρέπει να αναφερθούμε, είναι το γεγονός πως όταν η τιμή ξεπερνά τις δυνατότητες του μέσου αγοραστή, πολλές φορές οι εταιρείες παραγωγής δεν ανακοινώνουν καθόλου την τιμή της μοτοσυκλέτας τους, και πρέπει να περάσεις τα πρώτα διερευνητικά στάδια αγοράς, για να στην αποκαλύψουν κατ’ ιδίαν. Για παράδειγμα, η τιμή του Vyrus Alyen δεν ανακοινώνεται σε κανένα από τα site των dealer της εταιρείας, με τα 145.000 ευρώ να έχουν “αλιευθεί” από την ιαπωνική αγορά, όπου ο δραστήριος dealer Motocorse.jp έκανε μια παρουσίαση του μοντέλου σε ελάχιστα μέσα του ειδικού τύπου. Θα πρέπει να τονίσουμε επίσης πως πολλές από τις τιμές αφορούν στη βασική έκδοση της μοτοσυκλέτας, με τον πελάτη να μπορεί αρκετές φορές να προσθέσει έξτρα τα οποία ανεβάζουν κατά πολύ την τελική τιμή. Τέλος, να διευκρινίσουμε πως δεν παραθέτουμε τιμές για ιστορικές μοτοσυκλέτες που μπορεί κανείς να αγοράσει σε κάποια δημοπρασία, ή μοτοσυκλέτες του πρόσφατου παρελθόντος που δεν διατίθενται όμως πλέον για αγορά, όπως πχ. τη διαστημική Superleggera V4 2022 της Ducati των 120.000 ευρώ, ή τις 2 αγωνιστικές MotoGP KTM RC16 των 288.000 ευρώ που βγήκαν για αγορά το 2020. Κι αν μας ξέφυγε κάποιο συλλεκτικό μοντέλο που παράγεται σ... 1-2 αντίτυπα, να μας συμπαθάτε, θα το προσθέσουμε στον ανανεωμένο πίνακα του 2024.

Ακολουθεί η κατάταξη των 10 πιο ακριβών μοτοσυκλετών παραγωγής στον κόσμο.

1. Marine Turbine Technologies 420 RR - 224.000 ευρώ

MTT 420

Η 420 RR είναι αυτή τη στιγμή η μοναδική μοτοσυκλέτα με αεριοστρόβιλο (τουρμπίνα) που μπορεί κανείς να αγοράσει, και να κυκλοφορήσει στον δρόμο -και όμως, βγάζει πινακίδα κυκλοφορίας! Η απόδοση της τουρμπίνας C20B της Rolls-Royce φτάνει τους 420 hp και τα 76 kgm, σύμφωνα με την αμερικάνικη κατασκευάστρια εταιρεία Marine Turbine Technologies. Η τελική της ταχύτητα ξεπερνά τα 400 χλμ/ωρα, κάτι που δεν είναι όμως εύκολο να εξακριβωθεί, καθώς οι ελάχιστοι αγοραστές της μοτοσυκλέτες δεν έχουν ανεβάσει βίντεο που να αποδεικνύουν τις επιδόσεις της. Η μοτοσυκλέτα διαθέτει κορυφαία εξαρτήματα, όπως ρυθμιζόμενες αναρτήσεις της Ohlins, carbon τροχούς, carbon κοστούμι, κ.α., ενώ το ηλεκτρονικά ελεγχόμενο κιβώτιο έχει 2 μόλις σχέσεις -δεν χρειάζονται περισσότερες. Η πρόγονος του 420 RRY2K” βρίσκεται στο γκαράζ του μανιακού φαν των 2 και 4 τροχών Αμερικανού παρουσιαστή Jay Leno, ενώ το βάρος της μοτοσυκλέτας ανακοινώνεται στα μόλις 227 κιλά! Δυο ακόμα ενδιαφέροντα τεχνικά χαρακτηριστικά είναι το μεταξόνιο των 1.727 mm και το ρεζερβουάρ diesel / κηροζίνης των 34 λίτρων -η αυτονομία δεν ανακοινώνεται...

2. Lazareth LM 847 - 199.960 ευρώ

Lazareth

Μια Leaning Wheel τετράτροχη μοτοσυκλέτα, στα πρότυπα του Yamaha NIKEN, κ.α., με V8 κινητήρα 4.700 κ.εκ., 470 hp και 63 kgm από... Maserati! Αν τώρα κρίνουμε από το βίντεο της γαλλικής εταιρείας, τα επίπεδα κλίσεων της LM 847 μάλλον είναι τόσο μικρά, με τη μοτοσυκλέτα να μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο μόνο για cruising. Το βάρος φτάνει τα 408 κιλά, ενώ απ' ότι ισχυρίζεται η εταιρεία διαθέτει ακόμα 5 μοτοσυκλέτες προς πώληση, από τις 10 που είχε κατασκευάσει. Παρόλα αυτά, η απραξία και τα... φούμαρα της Lazareth, ιδίως στο τελευταίο της project που αφορά μια ιπτάμενη μοτοσυκλέτα -που μέχρι στιγμής έχει καταφέρει μόνο να ανυψωθεί λίγα μέτρα από το έδαφος, δεμένη με ιμάντες, μας κάνουν να αμφιβάλλουμε για πολλούς από τους ισχυρισμούς της.

3. Brough Superior Aston Martin AMB 001 PRO - 148.900 ευρώ

AMB 001 PRO

Μετά την παρουσίαση του AMB 001 το 2019, οι Aston Martin & Brough Superior ένωσαν ξανά τις δυνάμεις τους για το AMB 001 Pro, ένα γυμνό Superbike 225 hp περιορισμένης παραγωγής, με έμπνευση από το Valkyrie AMR Pro hypercar. Το AMB (με τα τρία αρχικά να προέρχονται από τα τρία συνθετικά των 2 εταιρειών - Aston Martin – Brough Superior) 001 Pro είναι κατά 25% δυνατότερο από τον προκάτοχο του (που απέδιδε 183 hp), προσφέροντας λόγο ιπποδύναμης προς βάρος 1.28 hp/kg, που η Aston Martin αναφέρει πως είναι παρόμοιος με ενός μονοθεσίου της F1. Ο V2 κινητήρας των 88 μοιρών και των 997 κ.εκ. διαθέτει υπερτροφοδότη που εκτινάσσει την απόδοση στους 225 hp, με turbo μεταβλητής γεωμετρίας με intercooler. Το Pro διαθέτει πλαϊνά αεροδυναμικά βοηθήματα (φτεράκια) για καλύτερη αεροδυναμική συμπεριφορά και το προχωρημένης τεχνολογίας “lacewing” σήμα της Aston Martin. Σημειώστε πως η Pro είναι συνολικά ελαφρύτερη από την πρώτη AMB 001, καθώς ζυγίζει 175 στεγνά κιλά, αντί για 185 της προκατόχου της. Η οθόνη οργάνων είναι TFT, ενώ παρόλο που δεν αναφέρονται ηλεκτρονικά βοηθήματα, στα όργανα βλέπουμε ενδείξεις για ρυθμιζόμενο Traction Control και για Riding Modes. Σημειώστε τέλος πως η Pro δεν φέρει εξοπλισμό δρόμου, ούτε έχει πάρει έγκριση τύπου για κυκλοφορία εκτός πίστας, με μόνο στόχο ύπαρξης της τα Track Day.

4. Vyrus Alyen - 145.000 ευρώ

Vyrus Alyen

Η Vyrus είναι μία από τις ελάχιστες "βιοτεχνίες" μοτοσυκλετών στον κόσμο που κάθε δημιουργία της θα μπορούσε κάλλιστα να κοσμεί τις προθήκες κάποιου μουσείου μοντέρνας τέχνης. H τελευταία δημιουργία της Vyrus -που δανείζεται τεχνογνωσία από τις μοτοσυκλέτες προηγούμενης γενιάς της Bimota- ονομάζεται Alyen 988, έχοντας στα σωθικά του έναν δικύλινδρο V κινητήρα της Ducati που παράγει 202 άλογα. Πιο συγκεκριμένα πρόκειται για τον δικύλινδρο V-90 των 1.285cc και εκεί σταματά οτιδήποτε έχει να κάνει με δεσμούς με συμβατικές μοτοσυκλέτες. Όπως συμβαίνει σε κάθε μοτοσυκλέτα της Vyrus, το Alyen διαθέτει δύο ψαλίδια, ένα εμπρός κι ένα πίσω, ελέω hub steering. Το σύστημα διεύθυνσης του μπροστινού τροχού συνδέεται μέσω συνδέσμων και υδραυλικών κυκλωμάτων με το τιμόνι. Σε αντίθεση με το προηγούμενο Vyrus -επίσης με hub steering- το 983 C3 4V το οποίο είχε μια πολύ κομψή και στενή όψη, το Alyen έχει μια high-end τεχνολογικά εμφάνιση, αλλά με πολύ μεγάλο όγκο. Η μετωπική επιφάνεια είναι τεράστια, όπως τεράστιες είναι και οι χούφτες στο τιμόνι, κάνοντάς το να θυμίζει ξεχειλωμένο Hypermotard. Η Vyrus αναφέρει πως συνολικά θα κατασκευαστούν 20 Alyen.

5. Combat Wraith - 140.000 ευρώ

Combat Wraith

Το Wraith εξελίσσει τη φόρμουλα των ακραίων και ιδιαίτερων αισθητικά μοτοσυκλετών της πρώην Confederate, υπό την αιγίδα της νέας αμερικάνικης εταιρείας Combat. Όπως και με τον προκάτοχο P-51 Combat Fighter, το Wraith κατασκευάζεται από billet κομμάτια αλουμινίου, χαρίζοντας του μοναδική εμφάνιση. Στην καρδιά της μοτοσυκλέτας χτυπά ένας κτηνώδης αερόψυκτος V2 κινητήρας 2.163 κ.εκ. της S&S με 111 hp και 20 kgm ροπής. Το πλαίσιο είναι αλουμινένιο μονοκόκ, περιέχοντας και το ρεζερβουάρ, με την Combat να κάνει λόγο για τελική ταχύτητα που ξεπερνά τα 260 χλμ/ώρα. Μοναδικό είναι και το εναλλακτικό σύστημα διεύθυνσης μπροστά, με carbon τροχούς 19 ιντσών μπροστά και 17 πίσω, μεταξόνιο 1.587 mm και βάρος με υγρά στα 254 kg. Ένα πραγματικά μοναδικής αισθητικής αμερικάνικο power-cruiser που δεν θυμίζει τίποτα άλλο.

6. Curtiss The One - 132.416 ευρώ

The One

Οι άνθρωποι πίσω από την Confederate (Ο CEO Matt Chambers και ο σχεδιαστής JT Nesbitt) δημιούργησαν την Curtiss, με στόχο την παραγωγή hyper-exclusive ηλεκτρικών κομψοτεχνημάτων, που θα ξεχωρίζουν για το design, τις επιδόσεις αλλά και για την τιμή τους. Η “The One” είναι το πρώτο τους μοντέλο -και το πρώτο ηλεκτρικό μοντέλο της λίστας μας-, χρησιμοποιώντας την θήκη της μπαταρίας ως φέρων τμήμα του πλαισίου. Η μοτοσυκλέτα φέρει πολλά CNC εξαρτήματα και βρίθει από ανθρακόνημα, με πλαίσιο μεταβλητής γεωμετρίας, και με απόδοση 217 hp και 37 kgm από τον ηλεκτροκινητήρα της. Το βάρος ανακοινώνεται στα 192 κιλά, ενώ η αρχική έκδοση (Founder’s Edition) θα παραχθεί σε 15 μόλις αντίτυπα, με την Curtiss να βάζει στόχο κατόπιν την παραγωγή 100 ηλεκτρικών μοτοσυκλετών σε ετήσια βάση.

7. Brough Superior AMB 001 - 118.000 ευρώ

AMB 001

Τον Νοέμβριο του 2019 στην EICMA έκανε ντεμπούτο η απίστευτη Aston Martin AMB 001, με το ελκυστικό design του Reichman και της ομάδας του στην Aston Martin, μια μοτοσυκλέτα που θα οδηγούσε αργότερα για το ΜΟΤΟ ο Alan Cathcart. Τον Μάρτιο του 2022 ξεκίνησαν οι παραδόσεις στους υπομονετικούς ιδιοκτήτες των πρώτων 30 κομματιών της μοτοσυκλέτας με την οποία η Aston Martin έκανε το ντεμπούτο της στους δύο τροχούς. Στην κατασκευή ξεχώριζε το πλαίσιο μονής ραχοκοκαλιάς κατασκευασμένο από ένα ενιαίο κομμάτι τιτανίου με κατεργασία billet, ενώ το υποπλαίσιο που φιλοξενεί τη σέλα είναι από ανθρακόνημα, και μερικά κομμάτια carbon είναι επίσης και δομικά στοιχεία, φιλοξενώντας πτερύγια και άλλα αεροδυναμικά βοηθήματα. Ο υγρόψυκτος V2 κινητήρας της AMB 001 λειτουργεί ως ενεργό στοιχείο του πλαισίου, παράγοντας 184,5 ίππους που φτάνουν στον πίσω τροχό μέσω ενός αφαιρούμενου κιβωτίου τύπου κασέτας έξι σχέσεων. Ο υψηλής πίεσης υπερπληρωτής Garrett είναι ικανός να δώσει ώθηση 1.00 bar/14,5 psi στους κυλίνδρους, προσφέροντας μεταβλητό boost μέσω της ECU της Bosch, ανάλογα με την επιλεγμένη σχέση, την ταχύτητα και το φορτίο. Το μονόμπρατσο ψαλίδι είναι από χυτό αλουμίνιο, ενώ η μπροστινή ανάρτηση της Aston Martin είναι βασισμένη στον αρθρωτό σχεδιασμό του πιρουνιού που δημιουργήθηκε από τον Γάλλο μηχανικό Claude Fior και είχε τερματίσει μέσα στους βαθμούς σε αγώνες του πρωταθλήματος FIM Endurance, περίπου δύο χρόνια προτού δημιουργηθεί η πρώτη μοτοσυκλέτα που έφερε το παρόμοιο σύστημα Hossack.

8. Arch 1S - 115.650 ευρώ

Arch 1S

Ο γνωστός ηθοποιός Keanu Reeves (John Wick, Matrix, κ.α.) είναι φανατικός λάτρης των δύο τροχών, και μαζί με δύο φίλους του μηχανολόγους και σχεδιαστές αποφάσισε πριν μερικά χρόνια να φτιάξει μια δική του εταιρεία κατασκευής custom μοτοσυκλετών. Τέτοιου είδους εταιρείες υπάρχουν άπειρες στις ΗΠΑ, όμως η διαφορά της Arch ήταν ότι οι ιδρυτές της ήθελαν μια κανονική εταιρεία, που οι μοτοσυκλέτες της να πληρούν τις κρατικές και πολιτειακές προδιαγραφές και να εξάγουν τα μοντέλα τους και στην Ευρώπη, λαμβάνοντας και έγκριση Euro. Είναι η πρώτη φορά που ένας αερόψυκτος V2 με ωστήρια και 2.032 κυβικά -κατασκευής της S&S- περνάει τόσο αυστηρές προδιαγραφές θορύβου και ρύπων, ενώ η εταιρεία κάνει λόγο για απόδοση 15,9 kgm ροπής, χωρίς να αναφέρεται στην ιπποδύναμη της μοτοσυκλέτας. Ένα ακόμα χαρακτηριστικό της 1S είναι τα αλουμινένια τμήματα του πλαισίου/υποπλαισίου που σκαλίζονται στο CNC, οι αναρτήσεις είναι της Ohlins, οι ζάντες της BST είναι από ανθρακόνημα, το μονόμπρατσο ψαλίδι κάνει το μάτι να σκαλώνει πάνω του, και στα φρένα ξεχωρίζουν μπροστά οι ακτινικές… εξαπίστονες δαγκάνες.

9. Suter MMX500 - 110.000 ευρώ

Suter MMX500

Το δίχρονο MMX500 αποτελεί τη σύγχρονη εκδοχή των GP 500 μοτοσυκλετών, με την τεχνογνωσία της Suter, συμμετοχή στο Isle of Man TT και διάθεση σε περιορισμένη παραγωγή. Θυμίζουμε πως το 2016 το ΜΟΤΟ είχε οδηγήσει το MMX500 στην πίστα των Μεγάρων! Το Suter mmx 500 κοστίζει περίπου €110.000 με την τιμή να ανεβαίνει ακόμα περισσότερο, αν ο ιδιοκτήτης του αποφασίσει να τοποθετήσει διαφορετικό σετ αναρτήσεων, carbon ζάντες και Brembo δαγκάνες με πιστόνια τιτανίου. Η εταιρεία κάνει λόγο για κατασκευή μόλις 99 MMX500. Ο V4 δίχρονος κινητήρας των 576 κυβικών με τους δύο στρόφαλους που γραναζωμένοι μεταξύ τους περιστρέφονται αντίρροπα, παράγει 195 ίππους με κόφτη στις 13.000 στροφές και εκτοξεύει την μοτοσυκλέτα των μόλις 127 κιλών σε ταχύτητες μεγαλύτερες των 310Km/h, οπότε η απόδοσή του είναι παραπλήσια των θρυλικών αγωνιστικών μοτοσυκλετών. Βέβαια τώρα έχουμε ψεκασμό, εκτεταμένη χρήση carbon, από το ρεζερβουάρ μέχρι το φαίρινγκ και αλουμινένιο πλαίσιο και ψαλίδι, φτιαγμένα σε CNC, κλπ. Το Suter έχει εξατάχυτο κιβώτιο τύπου κασέτας και ξερό, πολύδισκο συμπλέκτη, αναρτήσεις της Ohlins (FGR300, TTX25 ή RVP20) εμπρός και Ohlins TTX36 ή RVP46 πίσω. Η Akrapovic έχει εξελίξει σε συνεργασία με την Suter τις εξατμίσεις από τιτάνιο, που ευθύνονται για τον μαγικό, αγωνιστικό ήχο που εξαπλώνεται στο Isle of Man με τον 53χρονο Ian Lougher που αγωνίζεται μαζί της, να δηλώνει πως είναι η καλύτερη μουσική στα αυτιά του!

10. Arc Vector - 103.500 ευρώ

Arc Vector

H Vector είναι η 2η ηλεκτρική μοτοσυκλέτα της κατάταξης μας, ένα ιδιαίτερα προηγμένο βρετανικό μοντέλο περιορισμένης παραγωγής της νεότευκτης εταιρείας Arc, που ξεχωρίζει για το μονοκόκ πλαίσιο από ανθρακονήματα που χρησιμοποιεί, τα carbon ψαλίδια της, το εναλλακτικό σύστημα διεύθυνσης μπροστά, και το ηλεκτρικό μοτέρ απόδοσης 117 hp και 17,6 kgm που της χαρίζουν τελική ταχύτητα 200 χλμ/ώρα. Από επιδόσεις πάντως δεν μπορούμε να μην παρατηρήσουμε πως η μοτοσυκλέτα υπολείπεται αρκετά σε σχέση με την τιμή της. Η Vector δεν έχει ταχύτητες, ενώ στις αναρτήσεις βρίσκουμε ρυθμιζόμενα αμορτισέρ της Ohlins. Οι τροχοί της BST έχουν διαστάσεις 17 ιντσών, ενώ είναι από ανθρακόνημα, και στα φρένα υπεύθυνη είναι η Brembo με 4πίστονες ακτινικές μονομπλόκ Stylema δαγκάνες μπροστά. Το βάρος ανακοινώνεται στα 240 κιλά, και η θεωρητική μέγιστη αυτονομία στα 200 χλμ. στον αυτοκινητόδρομο και στα 320 χλμ. σε αστική χρήση. Η εταιρεία παρέχει και εξίσου ακριβά αξεσουάρ με τη μοτοσυκλέτα, όπως matching κράνος με HUD στα 3.450 ευρώ, jacket στα 4.600 ευρώ, κ.α.

Τελειώνοντας με το TOP-10 μας, εύφημο μνεία αξίζει στις ακόλουθες μοτοσυκλέτες που βρίσκονται λίγο έξω από την κατάταξη μας.

Indian Challenger RR
  • Στην 11η θέση η Indian Challenger RR, η ρέπλικα της αγωνιστικής μοτοσυκλέτας του αμερικάνικου πρωταθλήματος King of the Baggers, που τιμάται στα 83.344 ευρώ.
  • Στη 12η θέση οι Ducati Panigale V4 Champion Replicas του 2022 που τιμώνται στις 77.000 ευρώ -άγνωστες ακόμα παραμένουν οι τιμές των V4 Champion Replicas του 2023.
  • Στη 13η θέση η Brough Superior SS100 Lawrence Ultimate που ξεκινά από τα 71.900 ευρώ.
  • Στη 14η θέση η Ducati Streetfighter V4 Lamborghini στα 75.000 ευρώ, ενώ εδώ αξίζει να σημειωθεί πως η τιμή ανεβαίνει ακόμα κατά 20% περίπου στην customizable έκδοση της μοτοσυκλέτας, με την επερχόμενη Diavel V4 for Bentley να αναμένεται σε παρόμοιες τιμές -δεν έχουν ανακοινωθεί ακόμα.
  • Και η πρώτη 15άδα κλείνει με την υπερτροφοδοτούμενη Kawasaki Ninja H2R, που τιμάται στα 66. 000 ευρώ, ενώ στην ίδια τιμή, στην αντίπερα μεριά του Ατλαντικού θα βρούμε και την Boss Hoss Limited Super Sport Big Block Bike.
Ετικέτες

Ο δρόμος που φαλίρισε μία χώρα! Πληγή στην καρδιά των Βαλκανίων με επιπτώσεις-ντόμινο μέχρι την Ελλάδα

Η ιστορία του αυτοκινητόδρομου Bar – Boljare που σχεδόν πτώχευσε το Μαυροβούνιο
Montenegro
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

15/1/2026

Ένα μεγάλο έργο υποδομής, κινέζικες κατασκευαστικές στα Βαλκάνια, αυτοκινητόδρομος μέσα από τα μοναδικά δάση βροχής των Βαλκανίων και η οικονομική ομηρία του Μαυροβούνιου που αποκάλυψε όχι μόνο γεωγραφικές αλλά και πολιτικές συγκρούσεις με συνέπειες μέχρι και για την ελληνική οικονομία.

Το σχέδιο για τον αυτοκινητόδρομο Bar–Boljare προέβλεπε μια σύγχρονη σύνδεση από το λιμάνι του Bar στις ακτές της Αδριατικής μέχρι τη Σερβία, διατρέχοντας ολόκληρη την χώρα και περνώντας μέσα από την πρωτεύουσα της, Podgorica. Ένα μεγαλόπνοο έργο υποδομής που, με την ολοκλήρωση του, θα μπορούσε να φέρει πρόσβαση στην Ριβιέρα του Μαυροβουνίου, σε μεγάλο μέρος τουριστών από την Σερβία που δεν διαθέτει πρόσβαση σε θάλασσα, απομακρύνοντας τους από τις ακτές του Ιονίου και τις Χαλκιδικής με ότι αυτό συνεπάγεται οικονομικά για τον τουριστικό κλάδο της βορείου Ελλάδος, τονώνοντας την οικονομική και εμπορική δραστηριότητα μεταξύ των δύο κρατών της πρώην Γιουγκοσλαβίας και όχι μόνο.Montenegro

Το έργο δεν προχώρησε με τους αρχικούς διαγωνισμούς, στους οποίους συμμετείχε και ο γνωστός σε εμάς, όμιλος ΑΚΤΩΡ σε κοινοπραξία με την Ισραηλινή εταιρεία Housing & Construction Holding, αλλά τελικά χρηματοδοτήθηκε από μια αμφιλεγόμενη και σκιώδη συμφωνία με το Πεκίνο, για δανεισμό από την Export-Import Bank of China, ύψους σχεδόν ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων. Ο όρος ήταν η κατασκευή να γίνει από την China Road and Bridge Corporation (CRBC). Από την αρχή έγινε ξεκάθαρο ότι κάτι τέτοιο ανοίγει την πόρτα όχι απλώς σε υποδομές, αλλά σε στρατηγική κινεζική παρουσία στα Δυτικά Βαλκάνια μια περιοχή ήδη αρκετά ταλανισμένη από τα συμφέροντα και τις παρεμβάσεις ξένων δυνάμεων.

Montenegro

Δάνειο, χρέος και “παγίδα”

To Μαυροβούνιο, χώρα μόλις 620.000 κατοίκων, εισχώρησε με την συμφωνία αυτή σε ένα ευμέγεθες χρέος με αντιστοιχία σε μεγάλο μέρος του κρατικού προϋπολογισμού, και για μεγάλο διάστημα εξαρτήθηκε ουσιαστικά από έναν δανειστή. Η αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης αποδείχτηκε εξαιρετικά δύσκολη, με την κυβέρνηση να προχωράει σε έκκληση της ΕΕ, να αναχρηματοδοτήσει ή να ρυθμίσει μέρος του χρέους, γεγονός που έφερε στο φως τον κίνδυνο οικονομικής εξάρτησης από την Κίνα.

Montenegro

Τεχνικές δυσκολίες, κρίσεις και κόστη

Το έργο είναι ένα από τα πιο τεχνικά απαιτητικά οδικά έργα στην Ευρώπη, όχι λόγω μήκους αλλά εξαιτίας του ιδιαίτερα εντόνου ανάγλυφου του Μαυροβουνίου που αποτελείται από βουνά, χαράδρες, ποταμούς και εκπληκτικά δάση όπως το Biogradska Gora που είχαμε περάσει στο MEGA TEST ON-OFF του 2013, κάτω από τους μόλις δύο πρώτους πυλώνες του ανύπαρκτου ακόμη δρόμου. Εκείνη η θεμελίωση ήταν πριν τα κινέζικα κεφάλαια, σε μία πρώτη προσπάθεια να φτιαχτεί ο δρόμος αυτός με δικά τους κεφάλαια.

Τότε είχαν μόλις ξεκινήσει τα έργα και εμείς είχαμε μείνει με την απορία, πρώτα για το μέγεθος της κατασκευής που πραγματοποιεί το μικρό αυτό κράτος και έπειτα για το που ακριβώς φτιάχνουν αυτό το νέο δρόμο, κυριολεκτικά στην μέση του πουθενά! Δεν είναι ότι δεν το χρειαζόταν η περιοχή, στις παρακάτω φωτογραφίες θα καταλάβετε τι έβλεπε τότε κανείς, ταξιδεύοντας προς την κωμόπολη Kolasin. Ήταν ένας όμορφος επαρχιακός για εμάς τους ταξιδευτές, αλλά μία κόλαση για τους ντόπιους που τον έκαναν καθημερινά:
 

Μαυροβούνιο η χώρα που φαλίρισε από ένα δρόμο
Ο παλαιός δρόμος προς το Kolasin είναι παράδεισος για τους ταξιδευτές αλλά Κόλαση για τους ντόπιους

Το πρώτο και μοναδικό μέχρι σήμερα ολοκληρωμένο τμήμα, από το Smokovac έως το Mateševo, μήκους περίπου 41 χιλιομέτρων, παραδόθηκε στην κυκλοφορία το 2022 και διασχίζει ορεινή περιοχή με βαθιές χαράδρες, απότομες κλίσεις και ασταθή γεωλογία.

Η απορία που είχαμε τότε, περνώντας από ένα από τα πλέον πράσινα σημεία της Ευρώπης, είναι πως τα μικρά χωριά δεν μπορούν να υποστηρίξουν ένα τόσο μεγάλο έργο, ενώ αν γίνει με παραχώρηση, πολύ δύσκολα θα καλυφθεί τόσο η κατασκευή, όσο και η συντήρησή του με την μορφή των διοδίων. Στο μεταξύ ο στόχος του, όπως αποκαλύφθηκε αργότερα και αναφέρουμε πιο πάνω, είναι να ενώσει την πρωτεύουσα με την Σερβία, τον αδερφό λαό του Μαυροβουνίου. Το μέρος όμως που θα έμπαινε στην Σερβία είναι το μοναδικό δάσος της βροχής στην Ευρώπη, ένα από τα πιο αραιοκατοικημένα της Σερβίας! Το είχαμε διασχίσει σε πρόσφατο MEGA TEST ON-OFF αν θυμάστε και παραμένει, τώρα, ένας πράσινος παράδεισος χωρίς πολλούς ανθρώπους.

Μαυροβούνιο η χώρα που φαλίρισε από ένα δρόμο
Σε ορισμένα σημεία ο δρόμος είναι εδώ και δέκα χρόνια, σύγχρονος

Οπότε εκτός της δύσκολης κατασκευής, η πρόκληση είναι να γεμίσεις έναν τέτοιο αυτοκινητόδρομο που χωρίς σημεία ενδιαφέροντας ενδοιάμεσα ή μπόλικο ντόπιο πληθυσμό, θα έχει κίνηση μόλις για λίγες ημέρες τον χρόνο!

Μαυροβούνιο η χώρα που φαλίρισε από ένα δρόμο
Οι συχνές καταλισθήσεις απαιτούν συνέχεια να γίνονται έργα

Περίπου το 60% της διαδρομής που έχει τελειώσει εδώ και μία τριετία, αποτελείται από γέφυρες και σήραγγες! Περισσότερες από 20 σήραγγες και σχεδόν 40 γέφυρες και ανισόπεδους κόμβους! Ξεχωρίζει η γέφυρα Moračica, ύψους άνω των 200 μέτρων, μία από τις ψηλότερες οδικές γέφυρες στα Βαλκάνια που παρέκαμψε τον παλιό απαιτητικό δρόμο του “φαραγγιού του θανάτου” της Morača, οπου είχαν σημειωθεί αρκετά ατυχήματα με τραγικότερο την πτώση μιας παλιάς γέφυρας το 2013 με αποτέλεσμα 18 θανάτους και 29 τραυματισμούς.

Montenegro

Το συγκεκριμένο τμήμα θεωρείται ένα από τα ακριβότερα στον κόσμο ανά χιλιόμετρο λόγω του δύσκολου γεωγραφικού ανάγλυφου. Οι κατασκευαστικές δυσκολίες, οι συνεχείς κατολισθήσεις, η ανάγκη ειδικών αντισεισμικών λύσεων και το υψηλό κόστος συντήρησης σε τόσο σκληρό περιβάλλον ήταν από την αρχή γνωστοί παράγοντες ρίσκου, που τελικά επιβάρυναν τόσο το χρονοδιάγραμμα όσο και τα δημόσια οικονομικά του Μαυροβουνίου και σε συνδυασμό με τις παγκόσμιες κρίσεις της πανδημίας Covid και της Ρώσσο-Ουκρανικής σύρραξης, έκαναν τον αρχικό προϋπολογισμό που της κινεζικής εταιρείας CRBC από τα περίπου 809,6 εκατομμύρια ευρώ, να εκτινάσσεται στο τελικό κόστος, σύμφωνα με εκτιμήσεις, στα 1,28 δισεκατομμύρια ευρώ. (μέχρι τις αρχές του 2026, μαζί με πρόσθετα έργα και τόκους).

Montenegro

Κινεζικοί στρατηγικοί δανεισμοί - Ο νέος δρόμος του μεταξιού

Παράλληλα, η συμφωνία ήταν δομημένη ορίζοντας ότι, η όποια διαφορά εξελισσόταν σε νομική διαμάχη, να λύνεται στα δικαστήρια του Πεκίνου, κάτι που πολλοί θεωρούν ως έναν τρόπο ενίσχυσης της κινεζικής επιρροής και διασφάλισης ελέγχου περιουσιακών στοιχείων ή αποφάσεων μιας ευρωπαϊκής χώρας.

Η εμπλοκή της Κίνας δεν περιορίζεται στο συγκεκριμένο έργο. Η στρατηγική της χρηματοδότησης υποδομών με δάνεια αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης τακτικής που πολλοί αναλυτές περιγράφουν ως “παγίδα χρέους” προσφέροντας κεφάλαια που είναι δύσκολο να αποπληρωθούν πλήρως και με όρους που ευνοούν την ίδια ή τις εταιρείες της, κερδίζοντας έτσι επιρροή στις πολιτικές και οικονομικές αποφάσεις άλλων κρατών.

Montenegro

Η ευρωπαϊκή λύση – Μια δεύτερη μαχαιριά στην οικονομία της μικρής χώρας

Η ευρωπαϊκή παρέμβαση ήρθε όταν το ρίσκο του κινεζικού δανείου άρχισε να μεταφράζεται σε άμεση δημοσιονομική απειλή. Το 2018 το Μαυροβούνιο, σε μια προσπάθεια να προστατευθεί από τη συναλλαγματική έκθεση του δανείου της σε δολάρια, προχώρησε σε συμφωνία αντιστάθμισης κινδύνου με τέσσερις μεγάλες δυτικές τράπεζες, τις Deutsche Bank, Société Générale, Merrill Lynch και JP Morgan. Όμως η ισχυροποίηση του δολαρίου μετέτρεψε το δίχτυ ασφαλείας σε πρόσθετο βάρος, αυξάνοντας το πραγματικό κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.

Η Ευρώπη τα έκανε ακόμη χειρότερα!

Έτσι, μια λύση που σχεδιάστηκε για να μειώσει το ρίσκο, κατέληξε να το επιτείνει, οδηγώντας τελικά στην ευρωπαϊκά υποστηριζόμενη αναχρηματοδότηση και στο πρόωρο “σπάσιμο” της συμφωνίας. Αν και η κίνηση απέτρεψε μια άμεση κρίση, άφησε πίσω της ένα μάθημα, η χρηματοδότηση μεγάλων υποδομών χωρίς θεσμικό ευρωπαϊκό πλαίσιο μπορεί να μετατρέψει ένα τεχνικό έργο σε πολιτικό και οικονομικό βάρος με μακροχρόνιες συνέπειες

Montenegro

Στην Ελλάδα μπορούμε να είμαστε υπερήφανοι για το παράδειγμα προς αποφυγή που έχουμε γίνει για συμβάσεις Παραχώρησης καταστροφικές για τον λαό και ιδιαίτερα επικερδής για τον εργολάβο. Η μεγαλύτερη ζημιά έχει γίνει στην Αττική Οδό, καθώς έχει πληρωθεί πολλαπλάσια του κόστους κατασκευής ενώ στις Εθνικές Οδούς έχουμε κάνει το εξής φανταστικό. Έχουμε παραχωρήσει έτοιμους σταθμούς διοδίων τρία χρόνια πριν ξεκινήσουν τα έργα αναβάθμισης ενός δρόμου που ήδη υπήρχε, ουσιαστικά βοηθώντας την δημιουργία κεφαλαίου και έπειτα εγγυηθήκαμε την απώλεια ζημιάς σε περίπτωση μειωμένης διέλευσης και το πήγαμε και ακόμη παραπέρα. Εγγυηθήκαμε και το κέρδος του εργολάβου και έτσι όταν κλείνει ο δρόμος από φυσικές καταστροφές μέχρι διαμαρτυρίες ή από μέτρα, όπως αυτά που λήφθηκαν κατά την πανδημία, το κράτος επιδοτεί ακόμη και το κέρδος που έπρεπε να έχει ο εργολάβος εκείνη την περίοδο! Εμείς είχαμε τονίσει από το 2008 το πρόβλημα που των Συμβάσεων που είχε υπογράψει τότε ο Σουφλιάς, τονίζοντας την κατάφορη επίσης αδικία που γίνεται και στις μοτοσυκλέτες, καθώς υπολογίζουν την φθορά του οδοστρώματος έως ύψος 70% του αυτοκινήτου! Όταν θα έπρεπε να είναι το ανάποδο! Δεν υπάρχει μοτοσυκλέτα που να προκαλεί στον δρόμο φθορά ως 70% ενός αυτοκινήτου για να χρεώνεται με το αντίστοιχο αντίτοιμο διοδίων τελών. Είμαστε μία μοναδική περίπτωση, υπάρχουν βέβαια και χειρότερα. Μαζί με το παράδειγμα της Ελλάδα, τα ξένα Πανεπιστήμια μελετούν ήδη και την περίπτωση του Μαυροβουνίου.