Τourist Trophy Ψυχικού - Η Αναβίωση!

Από τον

Βασίλη Καραχάλιο

27/9/2016

"Οι μοτοσυκλεττισταί συναγωνίζοντο πεισματωδέστατα!"

Αναβίωση του Τourist Trophy Ψυχικού

Τ.Τ. Ψυχικού, 27 Μαΐου 1929:

Απόγευμα Κυριακής. Τα πεζοδρόμια των οδών Διαμαντίδου και 25^ης Μαρτίου έχουν κατακλυσθεί από κόσμο. Πάνω από 5.000 θεατές έχουν ήδη πάρει θέση για να παρακολουθήσουν τον αγώνα "σιρκουί" στο Ψυχικό. Χωροφύλακες και στρατιώτες προσπαθούν να βάλουν μια τάξη, ενώ στρατιωτική μπάντα ψυχαγωγεί τα πλήθη. Έχει δοθεί διαταγή "...και τα σκυλιά δεμένα", κυριολεκτικά, για να μην κινδυνεύσουν οι αγωνιζόμενοι.

Η διαδρομή είχε μήκος 2.980 μέτρα, επικεντρωμένη γύρω από τις πλατείες "Παβιγιόν Ρουζ" και "επαύλεως Αργύρη", ενώ χρησιμοποιούσε και κομμάτι της λεωφόρου Κηφισίας, ανεβαίνοντας μετά ψηλά, κάτω από το λατομείο Κέκροπος. Οκτώ μοτοσυκλέτες, όλες Εγγλέζικες, πέντε BSA, δύο Norton και μία AJS, ήταν στημένες στην εκκίνηση. Aναβάτες τους οι Κίρζης, Παπαδόπουλος, Ραϊτσίδης, Αηδονόπουλος, Χέλμης, Καπλάνογλου, Ζωγράφος (που δεν πήρε εκκίνηση γιατί είχε πτώση στα... δοκιμαστικά). Στα ρεπορτάζ της εποχής, όλοι οι αγωνιζόμενοι αναφέρονταν ως κύριοι, ο κ. Καπλάνογλου, ο κ. Αηδονόπουλος, ενδεικτικό του status των αναβατών, από την αφρόκρεμα της τότε Αθηναϊκής κοινωνίας. Η μεγάλη διαφορά με τους τότε αγώνες αυτοκινήτου ήταν πως πρωταγωνιστούσε ο αναβάτης, κάτι που ακούγεται αυτονόητο σήμερα, αλλά τότε ήταν νεωτερισμός, καθώς στους αγώνες αυτοκινήτων στην αναγγελία του νικητή αναφερόταν πρώτα η μάρκα, μετά ο ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου και στο τέλος ο... σωφέρ που οδηγούσε. "Νικήτρια η Πακάρ του κ. Χλιδόπουλου με σωφέρ τον Μουτζούρη", ή κάπως έτσι. Οι μοτοσυκλέτες λοιπόν έδωσαν δόξα στον αναβάτη, ενώ στα αυτοκίνητα νικούσε το... αυτοκίνητο του τάδε, που τύχαινε να το χειρίζεται ένας σωφέρ...

Ο Ιορδάνης Καπλάνογλου, νικητής του Τ.Τ. Ψυχικού του 1929

Αντιγράφω από ρεπορτάζ εφημερίδας της εποχής, την περιγραφή του αγώνα ΤΤ του 1929: "Αγαπητοί μου αναγνώσται, θα εξομολογηθώ ότι ένας μοτοσυκλεττικός (sic) αγών είναι συναρπαστικώτερος και αυτού του μποξ, που θεωρείται το πιο συναρπαστικό σπορ. [...] Το Ψυχικό βούιζε από τον βόμβο των μηχανών. [...] Μοτοσυκλεττισταί έτρεχαν να πάρουν θέση για να παρακολουθήσουν τους αγώνας. Κι ανάμεσά των άλλοι – οι αγωνισταί αυτοί – με μηχανές ξαλαφρωμένες από κάθε περιττό εξάρτημα, έτρεχαν να τις θέσουν υπό την εξέτασιν των μελών της ειδικής επιτροπής. [...]

Με μπλούζες πέτσινες οι περισσότεροι, σφιχτοδεμένοι, με τις κάσκες στα χέρια, τριγυρνούσαν ως την ώρα του αγώνος. [...] Τα σκυλιά έπρεπε να είναι δεμένα για να μην επιφέρουν σύγχισιν εις τους αγωνιστάς. Ευτυχώς ούτε ένας σκύλος δεν ήταν στους δρόμους, και οι αγώνες άρχισαν. [...] Ευθύς ως ξεκίνησαν οι μοτοσυκλεττισταί, ανέπτυσσαν ταχύτητα 80-100 χιλιομέτρων την οποίαν ανέκοπταν όταν διήρχοντο τας λίαν αποτόμους στροφάς της διαδρομής των. Ο κ. Αηδονόπουλος ετέθη εκτός αγώνα συνεπεία διαρραγής της μηχανής του. Εις την ενάτην διαδρομήν [εννοεί γύρο, καθώς ο αγώνας ήταν διάρκειας 34 γύρων ή 101 περίπου χιλιομέτρων] ο κ. Χέλμης ετέθη και αυτός εκτός αγώνος συνεπεία σωματικής υπερκοπώσεως. Ο κ. Παπαδόπουλος έπεσε συνεπεία αδεξίου χειρισμού, χωρίς να τραυματισθή σοβαρώς. Κατ’ αυτόν τον χρόνον οι υπόλοιποι μοτοσυκλεττισταί συναγωνίζοντο πεισματωδέστατα. [...] Όταν ο νικητής κ. Καπλάνογλου σταμάτησε προ του τέρματος την μηχανήν του, πολλοί των θεατών έσπευσαν, τον παρέλαβον εις τας χείρας των και τον οδήγησαν μέχρι της επιτροπής, ο πρόεδρος της οποίας του απένειμε τρία βαρύτιμα κύπελλα. Ο κ. Καπλάνογλου αποδίδει την νίκην του εις τους επιδεξίους χειρισμούς και την ψυχραιμίαν του, εν αντιθέσει με τον αντίπαλον Κίρζην, όστις δεν διετήρησεν αύτη μέχρι τέλους."

Σιρκουί Τ.Τ. Ψυχικού, 23/6/1935

Τα πάντα υπήρχαν στο Τ.Τ. Ψυχικού, αντίστοιχα με τους σημερινούς αγώνες. Η διαδρομή, σε δημόσιους δρόμους, με "αποτόμους στροφάς" και "ιλιγγιώδη ταχύτητα στας στενάς ευθείας", τα δοκιμαστικά, ο τεχνικός έλεγχος, οι ελαφρωμένες μοτοσυκλέτες, ο συναγωνισμός και οι πτώσεις, το πλήθος των θεατών που αποθεώνει τον νικητή, η απονομή και η δόξα... Η μέγιστη ταχύτητα στην διαδρομή του αγώνα υπολογιζόταν στα ιλιγγιώδη 110 χιλιόμετρα... Τότε, το Ψυχικό ήταν μια πολύ αραιοκατοικημένη, ερημική και ήσυχη συνοικία με φαρδείς δρόμους – καμία σχέση με σήμερα. Κι όμως, το Ελληνικό Μουσείο Μοτοσυκλέτας Motorcycle Republik, σε συνεργασία με τον Δήμο Φιλοθέης – Ψυχικού και συνδιοργανωτή την ΦΙΛΠΑ, αναβιώνει στις 16 Οκτωβρίου το T.T. Ψυχικού, ένα σιρκουί πόλης στην περιοχή που διοργανωνόταν αγώνες μέχρι και το 1968! Με κέντρο της εκδήλωσης την ιστορική πλατεία του Blue Bell, όπου μέχρι να μπουν τα καταραμένα σαμαράκια ήταν πεδίο δόξης λαμπρό για τους αυτοκινητάδες που την έκαναν γύρους με το πλάι κι όσο πάει... Όπως υπόσχονται οι διοργανωτές, η εκδήλωση θα είναι στο χρώμα και το κλίμα της εποχής, και θα περιλαμβάνει πολλές εκδηλώσεις. Και αχυρόμπαλες φυσικά!

Οι αγώνες στην περιοχή, όπως αποτυπώνονται στο βιβλίο "Ιστορία του Ελληνικού Μοτοσυκλετισμού" του Μ. Αρβανιτόπουλου, που πριν την έκδοσή του είχε δημοσιευθεί σε συνέχειες στο ΜΟΤΟ, συνεχίζονται και μεταπολεμικά, με πρώτο αγώνα το 1966, σε διαφορετική διαδρομή, στην περιοχή "οικόπεδα Καραμανλή" της Φιλοθέης. Χαρακτηριζόταν τότε "Αγών Εθνικός" από την διοργανώτρια ΕΛΠΑ. Ανάμεσα στους δεκατρείς εκκινήσαντες, ήταν ο Μανώλης Τριποδάκης με τη Norton Atlas του, που έχασε μεν τελικά τον αγώνα, αλλά κέρδισε τις εντυπώσεις, καθώς προηγούνταν με διαφορά πάνω από δύο χιλιόμετρα από τον δεύτερο Μακαρώνα. Είχε βγάλει την μέση ωριαία ρεκόρ των 73,722 χιλιομέτρων, αλλά...

Αφετηρία του Τ.Τ. Ψυχικού, το 1932.

Ο Άγγελος Μπαχάουερ (7) έχει μόλις πάρει εκκίνηση, και

ο Ιορδάνης Καπλάνογλου (8) ετοιμάζεται

Έγραφε η εφημερίδα ΒΡΑΔΥΝΗ: "Το Σιρκουί της Φιλοθέης είναι από τα πλέον δύσκολα του είδους, γεμάτο από στροφές και γωνίες. Για τον Τριποδάκη όμως όλα φαίνονταν σαν να ήσαν ευθεία. Τίποτε δεν ανέκοπτε τον φρενήρη δρόμο του, και το κοντέρ του ακόμα και στις πλέον δύσκολες περιπτώσεις δεν κατέβαινε κάτω από τα 50 χιλιόμετρα, ενώ συχνά η βελόνα ξεπερνούσε τα 100 παρ’ όλον που οι ευθείες ήταν σχεδόν ανύπαρκτες. Αλλά το ζόρι αυτό της μηχανής είχε και δυσάρεστα αποτελέσματα, αφού οι κραδασμοί άρχισαν να χαλαρώνουν τις βίδες. Έτσι, πρώτα του έφυγε η εξάτμισις. Σταμάτησε και απηλλάγη τελείως από αυτήν. Φυσικά, τώρα η μηχανή του δεν λειτουργούσε τέλεια. Αυτό δεν θα εμπόδιζε τον Τριποδάκη από του να κερδίσει, εάν σιγά σιγά δεν ξεβιδώνονταν όλα, από το ντεμπραγιάζ μέχρι την τελευταία βίδα. Έτσι στον 8^ο γύρο αναγκάσθηκε να εγκαταλείψει. Οι χρόνοι του αποτελούν και τα ρεκόρ του σιρκουί, αφού κανείς δεν μπόρεσε να τα φτάσει. Θαυμασίαν εμφάνισιν πραγματοποίησε ο Μακαρώνας, ο γνωστός άσσος της μοτοσυκλέτας, οδηγός μεγάλων ικανοτήτων και τεχνικής καταρτίσεως. Είναι ο πρώτος αγών που διοργανούται μεταπολεμικά στην χώρα μας. Αποτελεί μια καλή αρχή για να μπει το άθλημα σε κάποιο δρόμο. Διότι την στιγμή αυτή, ούτε οδηγούς έχουμε, ούτε συνεργεία, ούτε μηχανές ούτε τίποτα."

Οι θεατές της αναβίωσης του Τ.Τ. Ψυχικού ας μην περιμένουν να δουν "μοτοσυκλεττιστάς" που θα συναγωνίζονται "πεισματωδέστατα". Το πνεύμα όμως των διοργανώσεων του παρελθόντος θα είναι ζωντανό και η ατμόσφαιρα εορταστική! Οι δύο ξεχωριστές κατηγορίες, η πρώτη με μοτοσυκλέτες έως το 1945 και η δεύτερη από το 1946 έως το 1968, την τελευταία χρονιά που έγινε το Τ.Τ. Ψυχικού, θα διαγωνιστούν με το σύστημα Regularity, προσπαθώντας να κρατήσουν μια συγκεκριμένη μέση ωριαία. Κάθε κατηγορία θα κάνει δέκα γύρους των δύο περίπου χιλιομέτρων. Θα απουσιάζουν, για ευνόητους λόγους, οι προπολεμικοί κανονισμοί των αγώνων, που υποχρέωναν "τους αγωνιστάς" να παίρνουν "τας στροφάς" με όχι λιγότερα από 45-50 χιλιόμετρα, και στις ευθείες να αναπτύσσουν όσο μεγαλύτερη ταχύτητα μπορούν! Προφανώς οι κανονισμοί προσπαθούσαν να αποφύγουν περιπτώσεις "αγωνιστών" που απλά θα βολτάριζαν την διαδρομή, χωρίς να ρισκάρουν!

Θα είχε ενδιαφέρον, σ’ αυτή την αναβίωση, να ήταν και οι θεατές ντυμένοι με ρούχα εποχής, έτσι για την ατμόσφαιρα! Ο ενθουσιασμός πάντως είναι από τώρα στα ύψη, κι όσοι θα παρακολουθήσουν το σύγχρονο Τourist Τrophy Ψυχικού, θα πάρουν μια καλή γεύση από ωραίες μοτοσυκλέτες και ενδιαφέροντες ανθρώπους, σε μια περιοχή με ιδιαίτερη ιστορία στους αγώνες μοτοσυκλέτας στην Ελλάδα. Θα δείτε και το αυθεντικό κύπελλο που απονεμήθηκε το 1929 στον νικητή Ιορδάνη Καπλάνογλου, που θα σηκώσουν και οι νικητές των δύο κατηγοριών, 87 χρόνια μετά! Το ΜΟΤΟ θα είναι εκεί, σας περιμένουμε!

Κυριακή 16 Οκτωβρίου, από τις 9:30 το πρωί, στην πλατεία Blue Bell του Ψυχικού.

Για να δείτε τις μοτοσυκλέτες που θα συμμετάσχουν, όπως και τα νέα της εκδήλωσης, ακολουθήστε την στο Facebook: Αναβίωση ΤΤ Ψυχικού

Σιρκουί Φιλοθέης, 1966, το πρώτο μεταπολεμικό:

Ο Μανώλης Τριποδάκης με τον εμπρός τροχό της Norton στον αέρα. Θα εγκατέλειπε όμως...

https://bit.ly/MOTO_678

Επικαιρότητα

Πατέντα Kawasaki για τροφοδοσία με υγροποιημένο υδρογόνο - Ο πεντακύλινδρος κινητήρας του H2 HySE

Οι Ιάπωνες επιμένουν πως το υδρογόνο είναι προτιμότερη λύση από τις μπαταρίες

Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

27/4/2026

Σε ένα από τα ισχυρότερα αναχώματα στην προτεινόμενη λαίλαπα της βεβιασμένης Ηλεκτροκίνησης εξελίσσεται η χρήση υδρογόνου ως καύσιμο στους κινητήρες εσωτερικής καύσης και οι Ιάπωνες πρωτοπορούν στο θέμα αυτό, έχοντας στήσει εδώ και μερικά χρόνια την κοινοπραξία HySE με συμμετοχή των περισσότερων κατασκευαστών μοτοσυκλετών και αυτοκινήτων της χώρας.

Η Kawasaki είναι μια από τις πιο δραστήριες εταιρείες στον τομέα αυτόν, όσον αφορά στη Μοτοσυκλέτα τουλάχιστον, έχοντας ήδη παρουσιάσει το λειτουργικό πρωτότυπο H2 HySE που έκανε γύρους επίδειξης στις πίστες των Le Mans και Suzuka στα περιθώρια των αγώνων Endurance σε Γαλλία και Ιαπωνία πέρυσι.

Αυτό το φουτουριστικό πρωτότυπο ωστόσο επιδεικνύει με μια ματιά το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η τεχνολογία υδρογόνου: την αποθήκευσή του. Οι γιγάντιες βαλίτσες του H2 HySE είναι απαραίτητες για να φιλοξενήσουν κάμποσα κάνιστρα υδρογόνου υπό πολύ υψηλή πίεση μα, ακόμη κι έτσι, η αυτονομία της μοτοσυκλέτας αυτής φέρεται να είναι ακόμη μη ανταγωνιστική συγκριτικά με μιας βενζινοκίνητης.

Η χρήση αερίου υδρογόνου έχει τα προβλήματά της, γι’ αυτό στο Akashi εξετάζουν ως λύση το υγροποιημένο υδρογόνο, καθώς έτσι θα μπορεί να χωρέσει περισσότερο στη μοτοσυκλέτα. Αυτό ακριβώς είναι και το αντικείμενο της πιο πρόσφατης ευρεσιτεχνίας που κατοχύρωσε η Kawasaki στην Ιαπωνία.

Στο σχέδιο βλέπουμε έναν κινητήρα που μοιάζει πεντακύλινδρος σε σειρά, ωστόσο στην πραγματικότητα είναι τετρακύλινδρος – ως ήταν εξαρχής ο κινητήρας του H2 HySE με τον υπερσυμπιεστή. Μόνο που ο ακριανός κύλινδρος στη δεξιά πλευρά του κινητήρα δεν λειτουργεί όπως οι υπόλοιποι τέσσερεις και αντί να ωθεί τον στρόφαλο, παίρνει κίνηση απ’ αυτόν για να αντλήσει καύσιμο.

Εξηγούμαι αναλυτικότερα, γιατί τα νούμερα που συνοδεύουν την πατέντα της Kawasaki έχουν ιδιαίτερο τεχνικό ενδιαφέρον.

Στα χαρτιά, το υδρογόνο έχει μεγαλύτερη ενεργειακή πυκνότητα από τη βενζίνη ανά μονάδα μάζας. Αυτό σημαίνει πως ένα κιλό υδρογόνου έχει περίπου τριπλάσια αποθηκευμένη ενέργεια από ένα κιλό βενζίνης. Αν όμως μιλήσουμε για ενέργεια ανά μονάδα όγκου, τότε η κατάσταση αντιστρέφεται ραγδαία, καθώς στον ίδιο όγκο η (υγρή) βενζίνη έχει ασύγκριτα περισσότερη ενέργεια από το (αέριο) υδρογόνο. Ενδεικτικά, αναφέρει πως ακόμη κι αν συμπιέσουμε το υδρογόνο στα 700 bar (πάνω από 10.000 psi), στο ίδιο όγκο η βενζίνη έχει εξαπλάσια ενέργεια αποθηκευμένη.

Και το πρόβλημα στη μοτοσυκλέτα είναι πως ο δεσμευτικός παράγοντας δεν είναι τόσο το βάρος, όσο ο διαθέσιμος χώρος για αποθήκευση του υδρογόνου, δηλαδή ο όγκος.

Η ιδέα της Kawasaki είναι προφανέστατη: το υγροποιημένο υδρογόνο απαιτεί πολύ μικρότερο όγκο για την αποθήκευσή του, άρα θα μπορούμε να φορτώσουμε μεγαλύτερη ποσότητα στη μοτοσυκλέτα χωρίς να απαιτεί βαλίτσες σε μέγεθος μικρής καλύβας. Μόνο που δεν είναι τόσο απλό το θέμα.

Το υγροποιημένο υδρογόνο έχει τα δικά του προβλήματα. Πρώτον, πρέπει να διατηρείται σε εξαιρετικά χαμηλή θερμοκρασία για να μην εξαερωθεί, άρα το δοχείο αποθήκευσής του θα πρέπει να είναι άριστα μονωμένο για να διατηρεί το υδρογόνο σε υγρή φάση.

Μετά προκύπτει ένα θέμα με την πίεση που δεν θα έχουμε πλέον στο δοχείο του. Στα 700 και 1000 bar, μόλις ανοίξει δίοδος στο κύκλωμα τροφοδοσίας το αέριο θα εκτοξευτεί με μεγάλη πίεση. Δεν θα συμβεί το ίδιο με το υγρό όμως, οπότε τώρα χρειαζόμαστε τρόμπες για να δημιουργήσουν την απαιτούμενη πίεση στη γραμμή τροφοδοσίας.

Η προτεινόμενη λύση της Kawasaki στο θέμα είναι ένα δίδυμο από αντλίες, μια παραδοσιακή σαν αυτή που έχουν οι περισσότεροι κινητήρες της αγοράς ήδη για τη βενζίνη και μια δεύτερη την οποία στα σχέδια των Ιαπώνων υποδύεται το πέμπτο πιστόνι στον τετρακύλινδρο κινητήρα. Η Kawasaki λέει πως αυτός ο έξτρα κύλινδρος μπορεί να δημιουργήσει πίεση τουλάχιστον 1500 psi για να οδηγήσει το υγρό υδρογόνο στον θάλαμο καύσης.

Τα παραπάνω προφανώς και δεν λύνουν όλα τα ζητήματα της Υδρογονοκίνησης, αλλά αν μη τι άλλο δείχνουν πως οι Ιάπωνες επιμένουν πολύ ζεστά στο θέμα. Η Kawasaki μάλιστα δείχνει πολύ πρόθυμη να αναλάβει ρόλο πρωτοπόρου, καθώς εκτός από τη μοτοσυκλέτα κι ένα UTV που θα φορέσει τον ίδιο κινητήρα, έχει αναλάβει να εξελίξει ένα πλοίο ειδικά σχεδιασμένο για τη μεταφορά υγροποιημένου υδρογόνου, το οποίο υπολογίζεται να έχει ολοκληρωθεί ως το τέλος του 2026.

Αυτή τη στιγμή πάντως δεν είμαστε ακόμη κοντά στο σημείο που το υδρογόνο μπορεί να αντικαταστήσει το πετρέλαιο και τη βενζίνη στις μεταφορές, ειδικά όταν βάλουμε στην εξίσωση και όλους τους χωροταξικούς περιορισμούς που ισχύουν στα δίκυκλα. Πλησιάζουμε όμως και η δουλειά που κάνει η κοινοπραξία HySE βρίσκεται στην πρώτη γραμμή τεχνολογικής καινοτομίας.

Μετά, θα απομένει το πιο δύσκολο βήμα απ’ όλα: το δίκτυο ανεφοδιασμού, το πρόβλημα που πια ξεφεύγει από τον έλεγχο των εργοστασίων και της επιστήμης για να κυλιστεί στη λάσπη πολιτικών και επιχειρηματικών λογικών.