Wheels & Waves 2017: Η μεγάλη γιορτή της μοτοσυκλέτας!

Οι custom έχουν την τιμητική τους

Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/6/2017

Λίγοι στην Ελλάδα γνωρίζουν ότι συμβαίνει στην Γαλλία αυτές τις μέρες κάθε χρόνο μία μοτοσυκλετιστική συγκέντρωση με το όνομα Wheels and Waves, κι αυτοί δεν χρειάζονται καμία επεξήγηση, ή αναφορά στην ταυτότητα του φεστιβάλ. Όποιος έχει ακουστά το Wheels and Waves ξέρει ακριβώς γιατί συγκεντρώνονται κάθε χρόνο τόσες χιλιάδες μοτοσυκλετιστών στο ίδιο μέρος, όπως και γιατί υποστηρίζεται από τις εταιρίες –επίσημα σε κεντρικό επίπεδο- και γιατί μεγαλώνει με τεράστιο ρυθμό κάθε χρόνο!

Για την πλειοψηφία λοιπόν, το Wheels and Waves με το επεξηγηματικό του όνομα, συγκεντρώνει σε ένα θέρετρο των σέρφερ, -που όπως οι ίδιοι θέλουν να λένε είναι αντίστοιχο της Καλιφόρνια, συμπεριλαμβανομένου του ρυθμού ζωής- ένα πλήθος custom μοτοσυκλετών. Custom μοτοσυκλέτες, παραλία, κύματα, σανίδες σερφ και skateboard. Θα προλάβω τους συνειρμούς που αυτή την στιγμή ίσως να συμβαίνουν αυτόματα στο μυαλό, για να εξαιρέσουμε τον όρο hipster και τα ελληνιστί παράγωγά του. Το Wheels and Waves δεν μπορεί να μπει στα στενά πλαίσια τέτοιων όρων γιατί πολύ απλά δεν γίνεται να ομαδοποιήσεις μερικές χιλιάδες επισκεπτών, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων κρατούσε πάντα την ίδια στάση απέναντι στην μοτοσυκλέτα, ντυνόταν πάντα το ίδιο και συμπεριφερόταν το ίδιο, χρόνια πριν την εμφάνιση τέτοιων ορισμών και συγκεκριμένης μόδας. Ανεξάρτητα από το αν αρέσουν σε κάποιον οι custom μοτοσυκλέτες, αν εγκρίνει ή όχι κάποιες από τις κατασκευές που βλέπει ή και ολόκληρες κατηγορίες παρκαρισμένες στα ασφυκτικά γεμάτα πεζοδρόμια, θα πρέπει να δει το Wheels and Waves ως μία γιορτή της μοτοσυκλέτας, γυμνή από όλα τα μειονεκτήματα που ως λαός περιμένουμε να υπάρχουν, όταν ακούμε σε μία πρόταση μαζί, τις λέξεις γιορτή και μοτοσυκλέτα!

Το Χωριό του Wheels and Waves βρίσκεται μπροστά σε μία διαμορφωμένη παραλία που βρέχει ο Ατλαντικός με μεγάλα κύματα, μόλις είκοσι χιλιόμετρα από τα σύνορα της Γαλλίας με την Ισπανία, ή καλύτερα στην χώρα των Βάσκων, αφού δεν συμφωνούν όλοι οι κάτοικοι της περιοχής με τον παγκόσμιο χάρτη. Το Χωριό αποτελείται στη συντριπτική του πλειοψηφία από μεγάλες στρατιωτικές σκηνές που τοποθετεί η διοργάνωση για κάθε εταιρία ή κατάστημα, κατασκευές με κοντέινερ, καντίνες, βαγονάκια, τρόλεϊ και αχυρόμπαλες. Όλα τους τακτοποιημένα, όλα στο βαθμό του τόσο-όσο, χωρίς το μάτι σου να κουράζεται από ένα σκηνικό που τα έχει όλα, εκτός από πολυφωνία! Το χακί των σκηνών δένει με το πράσινο στο παχύ, καλοταϊσμένο από τις βροχές γρασίδι, που πατάς σε όλο το μήκος και πλάτος του χωριού, με τις σκηνές να μην ξεχωρίζουν από μακριά ποια εταιρία φιλοξενούν.

Πολύ μικρές ξύλινες ταμπέλες στο κέντρο κάθε σκηνής σε ενημερώνουν τι υπάρχει μέσα, αν δεν το έχεις ήδη καταλάβει από τις μοτοσυκλέτες μπροστά τους δημιουργώντας έτσι ένα απόλυτα ομοιόμορφο σκηνικό, την στιγμή που οι καντίνες καλύπτουν οτιδήποτε αποθηκεύεται εκτός, με αντίστοιχο χακί παραπέτασμα. Με τον τρόπο αυτό συνυπάρχουν όλοι, αλλά το μοναδικό που ξεχωρίζει πραγματικά είναι οι μοτοσυκλέτες! Μέσα στο Χωριό του Wheels and Waves θα δεις μερικά από τα πιο τρανταχτά παραδείγματα του customizing και σίγουρα κάθε μία από τις πιο ακριβές μοτοσυκλέτες που ίσως έχεις δει να συζητιούνται στα social media ή ακόμη καλύτερα έχεις προσέξει στους δρόμους στην ευρύτερη περιοχή της Biarritz.

Στον παράπλευρο με το χωριό δρόμο, εκατοντάδες μοτοσυκλέτες επισκεπτών θα αποτελούν μία κανονική έκθεση και την στιγμή που το ίδιο ακριβώς συμβαίνει στα πεζοδρόμια όλων των χωριών και των πόλεων της περιοχής, εκατέρωθεν των συνόρων μέχρι και μέσα στην Ισπανία! Εδώ κρύβεται το πραγματικό νόημα της ύπαρξης του φεστιβάλ, που με την σειρά του δεν περικλείεται σε κανόνες και ορισμούς:

Είτε έρθεις μόνος, είτε με παρέα μοτοσυκλετιστών, είτε σαν ζευγάρι απολαμβάνοντας ο καθένας την δική του θέα, το Wheels and Waves αφορά όλα όσα θα κάνεις στην διάρκεια των ημερών αυτών, όλα όσα θα ζήσεις, κι όχι απλά τις μοτοσυκλέτες έξω από τις τέντες, τα ακριβά μπλουζάκια και αξεσουάρ στα μαγαζιά, το γελοίως ακριβό φαγητό και την ζεστή μπύρα με τρία ευρώ το ποτήρι. Δεν θα πας στο Wheels and Waves μόνο για τις στρατιωτικές σκηνές και τις τέντες, ούτε και για τις ομολογουμένως εκπληκτικές συναυλίες τα βράδια, με την άψογη ηχητική εγκατάσταση. Είναι μεγάλο το ταξίδι για εμάς από την Ελλάδα μόνο για αυτό τον σκοπό. Στο φεστιβάλ αυτό που συγκεντρώνεται ο μοτοσυκλετισμός από ολόκληρη την Ευρώπη, θα πας με αφορμή τα παραπάνω και σκοπό να γίνεις μέρος μία μεγάλης γιορτής. Τον τρόπο που θα γίνεις τμήμα του Wheels and Waves θα πρέπει να τον βρεις ο ίδιος, γιατί είναι πραγματικά ένας ανάμεσα σε εκατοντάδες!

Το πιο ωραίο και συνάμα ανάμεσα στις σίγουρες επιλογές κάθε επισκέπτη, είναι να κάνει βόλτες μέσα στο χωριό, στον κάθετο προς την θάλασσα, παράπλευρο δρόμο, και έξω από όλα τα μαγαζιά της περιοχής, χαζεύοντας μοτοσυκλέτες, την δουλειά που έχουν για να φτάσουν στο σημείο που έχουν, ή και την προχειρότητα που εκπέμπουν, να πάρεις θετικά αλλά και αρνητικά, -προς φυγή- παραδείγματα. Σαν διαφορετικά, ζωντανά κανάλια του Youtube που για κάθε δεκάλεπτο που παρακολουθείς, ανεβαίνουν ώρες ολόκληρες από νέο υλικό, δεν γίνεται να παρατηρήσεις κάθε μία μοτοσυκλέτα επισταμένα. Σαν τον αρκούδο μπροστά σε λίμνη γεμάτη με μέλι, που έχει συνηθίσει μονάχα σε μικρές δόσεις λιχουδιάς κρυμμένες στο δάσος, θα τσαλαβουτάς δεξιά και αριστερά με γουρλωμένα μάτια χωρίς να ξέρεις που θα πρωτο-κοιτάξεις. Για τους πραγματικούς λάτρεις του customizing δεν χρειάζεται και ούτε υπάρχει χρόνος για κάτι περισσότερο.

Όμως το Wheels and Waves είπαμε πως είναι για όλους κι έχει τόσα πράγματα να κάνει κανείς με αφορμή τις μοτοσυκλέτες! Από τα κύματα του Ατλαντικού στην παρακείμενη άψογα διαμορφωμένη παραλία - και τις διπλανές της, νοικιάζοντας σανίδες του σερφ για μία ακόμη, ή την πρώτη εμπειρία με το άθλημα, μέχρι την εξερεύνηση της ακτογραμμής της πανέμορφης –τακτοποιημένης- παραλιακής πόλης και τα κρυφά πάρτι έχεις πολλά να κάνεις πριν από το δεύτερο καλύτερο μετά το οφθαλμόλουτρο. Ατέλειωτες βόλτες στα γραφικά Πυρηναία, οδηγώντας στην εκπληκτική άσφαλτο σε μία περίοδο που συντρέχουν δύο μοναδικές συγκυρίες: Οι τουρίστες δεν έχουν ακόμη κατακλύσει το μέρος και η αστυνομία κατεβάζει το απόλυτο σημείο συναγερμού που διατηρεί στους δημόσιους δρόμους, κάνοντας τα στραβά μάτια και τα κλειστά αυτιά, σε δυνατές εξατμίσεις και στο άνοιγμα του γκαζιού. Η περιοχή είναι από τις ομορφότερες της Γαλλίας, κι αν η βόλτα σου σε οδηγήσει μέσα σε ισπανικό έδαφος, τότε θα συνεχίσεις στην ίδια ομορφιά τοπίου, αλλά σε λιγότερο όμορφες πόλεις, έως και αρκετά λιγότερο. Το πιθανότερο είναι να μην προσέξετε την ταμπέλα που ενημερώνει πως τα σύνορα έχουν αλλάξει, οπότε η εμφάνιση σπιτιών και δρόμων, είναι το καλύτερο στοιχείο.

Αμέτρητοι λόγοι να επισκεφτείς το Wheels and Waves, όμως τι θα πρέπει να περιμένει όποιος πηγαίνει εκεί;

Παρασκευή και Σάββατο είναι οι μέρες που συγκεντρώνεται η δράση στο χωριό, με τον κόσμο κυριολεκτικά να το πλημμυρίζει το Σάββατο, ξενυχτώντας έπειτα σε κάποιο από τα πάρτι της ευρύτερης περιοχής. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα η Κυριακή να είναι η πιο ήσυχη μέρα, ενώ μετά τις 18:00 τα πάντα ξεστήνονται και το μόνο που μαρτυρά τι είχε προηγηθεί, είναι το πατημένο γρασίδι.

Σε αυτό το φεστιβάλ δεν πηγαίνεις για να θαυμάσεις τις σκηνές των εταιριών, αλλά για να γίνεις μέρος μία μεγάλης γιορτής. Τον τρόπο που θα γίνεις τμήμα του Wheels and Waves θα πρέπει να τον βρεις ο ίδιος, γιατί είναι πραγματικά ένας ανάμεσα σε εκατοντάδες επιλογές!

Στο Wheels and Waves όμως, δεν συγκεντρώνονται μερικές χιλιάδες μοτοσυκλετιστών για να γυρνάνε δύο μέρες ανάμεσα στις σκηνές εκστρατείας, αλλά είναι η αφορμή όπως είπαμε για βόλτες πολλών χιλιομέτρων και για την συμμετοχή σε όλες τις δράσεις. Η έκθεση στον San Sebastian και ο «αγώνας» / «οργανωμένη κόντρα», το Punks Peak είναι δύο από αυτές τις δράσεις που συμβαίνουν μακριά από το Wheels and Waves στο έδαφος της Ισπανίας, και συγκεντρώνουν χιλιάδες μοτοσυκλέτες! Η Έκθεση στην Ισπανική πόλη αξίζει οπωσδήποτε την επίσκεψη, με την δωρεάν είσοδο σε αυτή να εξασφαλίζει το ειδικό βραχιολάκι για το Χωριό. Μοναδικές Custom μοτοσυκλέτες, που δεν θα είναι όλες τους στο Χωριό, αποτελούν την δικαιολογία και μόνο για την οδήγηση μέχρι εκεί μέσα από πανέμορφες διαδρομές. Την Παρασκευή δεσπόζει στο πρόγραμμα το Punks Peak, επίσης σε Ισπανικό έδαφος, σχετικά κοντά στο San Sebastian, σε μία μαγική τοποθεσία πάνω στο βουνό που ο δρόμος κλείνει για να γίνει η κόντρα.

Για να φτάσει κανείς στην εκκίνηση, θα πρέπει να περπατήσει υπερβολικά, καθώς οι μοτοσυκλέτες και τα αυτοκίνητα παρκάρουν κατά μήκος του δρόμου, σχηματίζοντας μία ουρά μεγαλύτερη των δύο χιλιομέτρων. Χωρισμένες σε κατηγορίες, μερικές από τις πιο όμορφες μοτοσυκλέτες του φεστιβάλ διαγωνίζονται στην εκκίνηση του Punks Peak με το πρώτο συνθετικό της ονομασίας του να δικαιολογείται από την εμφάνιση των συμμετοχών στην κατηγορία των 50αριών και εκείνη των κριτών. Αμφότεροι ντυμένοι με στολές, όλες αυτοσχέδιες, όλες τους αστείες, δίνουν την εκκίνηση του Punks Peak. Φέτος η Yamaha είχε εμπλακεί ενεργά στον αγώνα του Wheels and Waves, δημιουργώντας μία κατηγορία για όλες τις Yardbuilt μοτοσυκλέτες που αγωνίστηκαν η μία απέναντι στην άλλη. Μέχρι νωρίς το απόγευμα που ολοκληρώνεται ο αγώνας και ανοίγει ο δρόμος, το βουνό σείεται από τους ήχους των εξατμίσεων, ενώ φέτος έλαμψε μία πρωτότυπη ηλεκτρική μοτοσυκλέτα και μία custom Indian Scout με νίτρο στην τροφοδοσία και αναβάτη την Katja Poensgen, την πρώτη γυναίκα που μπήκε στα 250GP και με τεράστιες αγωνιστικές περγαμηνές. Ήξερε λοιπόν πολύ καλά πώς να επικρατήσει στην τεθλασμένη ευθεία των τετρακοσίων μέτρων!

Από το απόγευμα της Παρασκευής και μετά, η δράση επιστρέφει στο Χωριό με δυνατές συναυλίες, ενώ ο πραγματικός πανικός επικρατεί την επόμενη μέρα, το Σάββατο. Είναι η πιο κατάλληλη μέρα για να θαυμάσεις αμέτρητες custom μοτοσυκλέτες που καταλαμβάνουν κάθε γωνιά έξω από το Χωριό του Wheels and Waves, να προσπαθήσεις να προσέξεις λεπτομέρειες σε όσες από αυτές προλάβεις –πράγμα αδύνατο- και φυσικά είναι η καταλληλότερη μέρα για να στριμωχτείς στον χώρο του Wheels and Waves που είναι ασφυκτικά γεμάτος. Την Κυριακή είναι η μέρα με τον λιγότερο κόσμο, η ημέρα που μπορείς να παζαρέψεις την τιμή στα ακριβά T-Shirt, και να φωτογραφίσεις με μεγαλύτερη άνεση τις καλύτερες των custom μοτοσυκλετών, μέχρι νωρίς το απόγευμα που το Χωριό ξεστήνεται…

Στο φετινό Wheels and Waves κυριάρχησε η Yamaha που μετέφερε τον διαγωνισμό Yardbuilt στους κόλπους του φεστιβάλ, αναλαμβάνοντας μάλιστα να χορηγήσει και το Punks Peak. Η BMW που πέρσι είχε δείξει αποκλειστικά εκεί δύο πρωτότυπα, φέτος αποφάσισε να φέρει το «ιστορικό» της τμήμα, κουβαλώντας μερικές πανάκριβες και σπάνιες μοτοσυκλέτες, όπως και μοναδικά roadster. Η Ducati παρουσίασε δύο μοναδικά Scrambler που πήγαν οδικώς από την Ιταλία, μία έκδοση Mach 2.0 και νέα γραφικά της Full Throttle, ενώ παράλληλα είχε μερικές μοναδικές custom από συνεργάτες της.

Η Honda είχε τρεις μοναδικές custom, με τις εντυπώσεις να κλέβει η εξακύλινδρη CBX και έπειτα να ξεχωρίζουν τα CX500 και CB500. Η Royal Enfield, η Harley Davidson και η Indian είχαν τον περισσότερο χώρο και την καλύτερη προβολή στο φεστιβάλ, με την Royal Enfield να έχει απίστευτες custom μοτοσυκλέτες, πλήρως αγνώριστες σε σημείο που ακόμα και το εκπαιδευμένο μάτι θα δυσκολευόταν να ξεχωρίσει την μάρκα, αν δεν γραφόταν με μεγάλα γράμματα σε κάθε μία από αυτές. Η Indian έκλεβε την παράσταση, έχοντας πολλαπλή παρουσία, τόσο σε σκηνές όπως οι Ducati, Honda, Yamaha, BMW, όσο και με μία τεράστια κατασκευή με τον γύρο του θανάτου, που έφερνε το όνομά τους. Το υπέροχο της υπόθεσης, είναι πως στις παλιές Indian που έπαιρναν μέρος στον Γύρο του Θανάτου, είχαν ένα πολύ έξυπνα τοποθετημένο kill switch, που φρόντιζαν να το πατούν ανά τακτά χρονικά διαστήματα κάνοντας δυνατά σκασίματα στην εξάτμιση, με τον κόσμο να ζητωκραυγάζει θεωρώντας πως η μοτοσυκλέτα θα σβήσει από στιγμή σε στιγμή. Κυριαρχώντας και στο Punks Peak με την «νιτραρισμένη» Scout που είχε ετοιμάσει ο Σουηδός αντιπρόσωπος και οδηγούσε η Γερμανίδα Poensgen, όπως είπαμε παραπάνω, η Indian είχε μία τεράστια παρουσία στο Wheels and Waves.

 

Φυσικά για την Ελλάδα το πιο σημαντικό ήταν συμμετοχή στον διαγωνισμό Yardbuilt με μία μοτοσυκλέτα εξολοκλήρου κατασκευασμένη εδώ, από την Jigsaw Customs του Πέτρου Χατζηροδέλη με την υποστήριξη του MOTO και της Yamaha Μοτοδυναμικής. Ήταν τόσο μεγάλος ο αντίκτυπος στο Wheels and Waves που φτάσαμε στο σημείο να έρχεται μόνος του ο Randy Mamola, ζητώντας μας την μοτοσυκλέτα για τις ανάγκες ενός διαφημιστικού με την Alpinestars! Η αποθέωση του “The Slider” ήταν μία μικρή έκπληξη καθώς ξεπερνούσε κάθε προσδοκία μας!

 

 

 

Το Wheels and Waves επισκέπτονται λίγοι Έλληνες και ελπίζουμε πως στο μέλλον θα βλέπουμε και περισσότερους. Διότι αποτελεί μίας πρώτης τάξης παράδειγμα για το πώς μπορούν να συνυπάρχουν ετερόκλητοι αναβάτες σε πλήρη αρμονία. Φεύγοντας από την φετινή Πανελλήνια Συγκέντρωση Μοτοσυκλετιστών, ο κεντρικός δρόμος ήταν γεμάτος με σημάδια από λάστιχα, κηλίδες αίματος από τα σοβαρά ατυχήματα που συνέβησαν εκεί και τεράστιους όγκους σκουπιδιών εκατέρωθεν. Φεύγοντας από το Punks Peak στην κορυφή του βουνού, κι ενώ τους περίμενε ένας ποδαρόδρομος περίπου δύο χιλιομέτρων μέχρι τις μοτοσυκλέτες τους, οι θεατές μάζευαν κάθε σκουπίδι από το λιβάδι που καθόντουσαν. Δύο απλά παραδείγματα που φανερώνουν την τεράστια διαφορά πολιτισμού που μας διακρίνει, πριν ακόμα συζητηθεί το παραμικρό περί μοτοσυκλετιστικής κουλτούρας…

φεύγοντας όλοι μάζευαν κάθε μικρό και μεγάλο σκουπίδι, αφήνοντας το λιβάδι κατά πράσινο όπως το βρήκαν, σε αντίθεση με την ελληνική παράδοση

 

Δείτε το Wheels and Waves μέσα από μία μεγάλη έκθεση φωτογραφιών:

 

Ετικέτες

Ο δρόμος που φαλίρισε μία χώρα! Πληγή στην καρδιά των Βαλκανίων με επιπτώσεις-ντόμινο μέχρι την Ελλάδα

Η ιστορία του αυτοκινητόδρομου Bar – Boljare που σχεδόν πτώχευσε το Μαυροβούνιο
Montenegro
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

15/1/2026

Ένα μεγάλο έργο υποδομής, κινέζικες κατασκευαστικές στα Βαλκάνια, αυτοκινητόδρομος μέσα από τα μοναδικά δάση βροχής των Βαλκανίων και η οικονομική ομηρία του Μαυροβούνιου που αποκάλυψε όχι μόνο γεωγραφικές αλλά και πολιτικές συγκρούσεις με συνέπειες μέχρι και για την ελληνική οικονομία.

Το σχέδιο για τον αυτοκινητόδρομο Bar–Boljare προέβλεπε μια σύγχρονη σύνδεση από το λιμάνι του Bar στις ακτές της Αδριατικής μέχρι τη Σερβία, διατρέχοντας ολόκληρη την χώρα και περνώντας μέσα από την πρωτεύουσα της, Podgorica. Ένα μεγαλόπνοο έργο υποδομής που, με την ολοκλήρωση του, θα μπορούσε να φέρει πρόσβαση στην Ριβιέρα του Μαυροβουνίου, σε μεγάλο μέρος τουριστών από την Σερβία που δεν διαθέτει πρόσβαση σε θάλασσα, απομακρύνοντας τους από τις ακτές του Ιονίου και τις Χαλκιδικής με ότι αυτό συνεπάγεται οικονομικά για τον τουριστικό κλάδο της βορείου Ελλάδος, τονώνοντας την οικονομική και εμπορική δραστηριότητα μεταξύ των δύο κρατών της πρώην Γιουγκοσλαβίας και όχι μόνο.Montenegro

Το έργο δεν προχώρησε με τους αρχικούς διαγωνισμούς, στους οποίους συμμετείχε και ο γνωστός σε εμάς, όμιλος ΑΚΤΩΡ σε κοινοπραξία με την Ισραηλινή εταιρεία Housing & Construction Holding, αλλά τελικά χρηματοδοτήθηκε από μια αμφιλεγόμενη και σκιώδη συμφωνία με το Πεκίνο, για δανεισμό από την Export-Import Bank of China, ύψους σχεδόν ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων. Ο όρος ήταν η κατασκευή να γίνει από την China Road and Bridge Corporation (CRBC). Από την αρχή έγινε ξεκάθαρο ότι κάτι τέτοιο ανοίγει την πόρτα όχι απλώς σε υποδομές, αλλά σε στρατηγική κινεζική παρουσία στα Δυτικά Βαλκάνια μια περιοχή ήδη αρκετά ταλανισμένη από τα συμφέροντα και τις παρεμβάσεις ξένων δυνάμεων.

Montenegro

Δάνειο, χρέος και “παγίδα”

To Μαυροβούνιο, χώρα μόλις 620.000 κατοίκων, εισχώρησε με την συμφωνία αυτή σε ένα ευμέγεθες χρέος με αντιστοιχία σε μεγάλο μέρος του κρατικού προϋπολογισμού, και για μεγάλο διάστημα εξαρτήθηκε ουσιαστικά από έναν δανειστή. Η αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης αποδείχτηκε εξαιρετικά δύσκολη, με την κυβέρνηση να προχωράει σε έκκληση της ΕΕ, να αναχρηματοδοτήσει ή να ρυθμίσει μέρος του χρέους, γεγονός που έφερε στο φως τον κίνδυνο οικονομικής εξάρτησης από την Κίνα.

Montenegro

Τεχνικές δυσκολίες, κρίσεις και κόστη

Το έργο είναι ένα από τα πιο τεχνικά απαιτητικά οδικά έργα στην Ευρώπη, όχι λόγω μήκους αλλά εξαιτίας του ιδιαίτερα εντόνου ανάγλυφου του Μαυροβουνίου που αποτελείται από βουνά, χαράδρες, ποταμούς και εκπληκτικά δάση όπως το Biogradska Gora που είχαμε περάσει στο MEGA TEST ON-OFF του 2013, κάτω από τους μόλις δύο πρώτους πυλώνες του ανύπαρκτου ακόμη δρόμου. Εκείνη η θεμελίωση ήταν πριν τα κινέζικα κεφάλαια, σε μία πρώτη προσπάθεια να φτιαχτεί ο δρόμος αυτός με δικά τους κεφάλαια.

Τότε είχαν μόλις ξεκινήσει τα έργα και εμείς είχαμε μείνει με την απορία, πρώτα για το μέγεθος της κατασκευής που πραγματοποιεί το μικρό αυτό κράτος και έπειτα για το που ακριβώς φτιάχνουν αυτό το νέο δρόμο, κυριολεκτικά στην μέση του πουθενά! Δεν είναι ότι δεν το χρειαζόταν η περιοχή, στις παρακάτω φωτογραφίες θα καταλάβετε τι έβλεπε τότε κανείς, ταξιδεύοντας προς την κωμόπολη Kolasin. Ήταν ένας όμορφος επαρχιακός για εμάς τους ταξιδευτές, αλλά μία κόλαση για τους ντόπιους που τον έκαναν καθημερινά:
 

Μαυροβούνιο η χώρα που φαλίρισε από ένα δρόμο
Ο παλαιός δρόμος προς το Kolasin είναι παράδεισος για τους ταξιδευτές αλλά Κόλαση για τους ντόπιους

Το πρώτο και μοναδικό μέχρι σήμερα ολοκληρωμένο τμήμα, από το Smokovac έως το Mateševo, μήκους περίπου 41 χιλιομέτρων, παραδόθηκε στην κυκλοφορία το 2022 και διασχίζει ορεινή περιοχή με βαθιές χαράδρες, απότομες κλίσεις και ασταθή γεωλογία.

Η απορία που είχαμε τότε, περνώντας από ένα από τα πλέον πράσινα σημεία της Ευρώπης, είναι πως τα μικρά χωριά δεν μπορούν να υποστηρίξουν ένα τόσο μεγάλο έργο, ενώ αν γίνει με παραχώρηση, πολύ δύσκολα θα καλυφθεί τόσο η κατασκευή, όσο και η συντήρησή του με την μορφή των διοδίων. Στο μεταξύ ο στόχος του, όπως αποκαλύφθηκε αργότερα και αναφέρουμε πιο πάνω, είναι να ενώσει την πρωτεύουσα με την Σερβία, τον αδερφό λαό του Μαυροβουνίου. Το μέρος όμως που θα έμπαινε στην Σερβία είναι το μοναδικό δάσος της βροχής στην Ευρώπη, ένα από τα πιο αραιοκατοικημένα της Σερβίας! Το είχαμε διασχίσει σε πρόσφατο MEGA TEST ON-OFF αν θυμάστε και παραμένει, τώρα, ένας πράσινος παράδεισος χωρίς πολλούς ανθρώπους.

Μαυροβούνιο η χώρα που φαλίρισε από ένα δρόμο
Σε ορισμένα σημεία ο δρόμος είναι εδώ και δέκα χρόνια, σύγχρονος

Οπότε εκτός της δύσκολης κατασκευής, η πρόκληση είναι να γεμίσεις έναν τέτοιο αυτοκινητόδρομο που χωρίς σημεία ενδιαφέροντας ενδοιάμεσα ή μπόλικο ντόπιο πληθυσμό, θα έχει κίνηση μόλις για λίγες ημέρες τον χρόνο!

Μαυροβούνιο η χώρα που φαλίρισε από ένα δρόμο
Οι συχνές καταλισθήσεις απαιτούν συνέχεια να γίνονται έργα

Περίπου το 60% της διαδρομής που έχει τελειώσει εδώ και μία τριετία, αποτελείται από γέφυρες και σήραγγες! Περισσότερες από 20 σήραγγες και σχεδόν 40 γέφυρες και ανισόπεδους κόμβους! Ξεχωρίζει η γέφυρα Moračica, ύψους άνω των 200 μέτρων, μία από τις ψηλότερες οδικές γέφυρες στα Βαλκάνια που παρέκαμψε τον παλιό απαιτητικό δρόμο του “φαραγγιού του θανάτου” της Morača, οπου είχαν σημειωθεί αρκετά ατυχήματα με τραγικότερο την πτώση μιας παλιάς γέφυρας το 2013 με αποτέλεσμα 18 θανάτους και 29 τραυματισμούς.

Montenegro

Το συγκεκριμένο τμήμα θεωρείται ένα από τα ακριβότερα στον κόσμο ανά χιλιόμετρο λόγω του δύσκολου γεωγραφικού ανάγλυφου. Οι κατασκευαστικές δυσκολίες, οι συνεχείς κατολισθήσεις, η ανάγκη ειδικών αντισεισμικών λύσεων και το υψηλό κόστος συντήρησης σε τόσο σκληρό περιβάλλον ήταν από την αρχή γνωστοί παράγοντες ρίσκου, που τελικά επιβάρυναν τόσο το χρονοδιάγραμμα όσο και τα δημόσια οικονομικά του Μαυροβουνίου και σε συνδυασμό με τις παγκόσμιες κρίσεις της πανδημίας Covid και της Ρώσσο-Ουκρανικής σύρραξης, έκαναν τον αρχικό προϋπολογισμό που της κινεζικής εταιρείας CRBC από τα περίπου 809,6 εκατομμύρια ευρώ, να εκτινάσσεται στο τελικό κόστος, σύμφωνα με εκτιμήσεις, στα 1,28 δισεκατομμύρια ευρώ. (μέχρι τις αρχές του 2026, μαζί με πρόσθετα έργα και τόκους).

Montenegro

Κινεζικοί στρατηγικοί δανεισμοί - Ο νέος δρόμος του μεταξιού

Παράλληλα, η συμφωνία ήταν δομημένη ορίζοντας ότι, η όποια διαφορά εξελισσόταν σε νομική διαμάχη, να λύνεται στα δικαστήρια του Πεκίνου, κάτι που πολλοί θεωρούν ως έναν τρόπο ενίσχυσης της κινεζικής επιρροής και διασφάλισης ελέγχου περιουσιακών στοιχείων ή αποφάσεων μιας ευρωπαϊκής χώρας.

Η εμπλοκή της Κίνας δεν περιορίζεται στο συγκεκριμένο έργο. Η στρατηγική της χρηματοδότησης υποδομών με δάνεια αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης τακτικής που πολλοί αναλυτές περιγράφουν ως “παγίδα χρέους” προσφέροντας κεφάλαια που είναι δύσκολο να αποπληρωθούν πλήρως και με όρους που ευνοούν την ίδια ή τις εταιρείες της, κερδίζοντας έτσι επιρροή στις πολιτικές και οικονομικές αποφάσεις άλλων κρατών.

Montenegro

Η ευρωπαϊκή λύση – Μια δεύτερη μαχαιριά στην οικονομία της μικρής χώρας

Η ευρωπαϊκή παρέμβαση ήρθε όταν το ρίσκο του κινεζικού δανείου άρχισε να μεταφράζεται σε άμεση δημοσιονομική απειλή. Το 2018 το Μαυροβούνιο, σε μια προσπάθεια να προστατευθεί από τη συναλλαγματική έκθεση του δανείου της σε δολάρια, προχώρησε σε συμφωνία αντιστάθμισης κινδύνου με τέσσερις μεγάλες δυτικές τράπεζες, τις Deutsche Bank, Société Générale, Merrill Lynch και JP Morgan. Όμως η ισχυροποίηση του δολαρίου μετέτρεψε το δίχτυ ασφαλείας σε πρόσθετο βάρος, αυξάνοντας το πραγματικό κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.

Η Ευρώπη τα έκανε ακόμη χειρότερα!

Έτσι, μια λύση που σχεδιάστηκε για να μειώσει το ρίσκο, κατέληξε να το επιτείνει, οδηγώντας τελικά στην ευρωπαϊκά υποστηριζόμενη αναχρηματοδότηση και στο πρόωρο “σπάσιμο” της συμφωνίας. Αν και η κίνηση απέτρεψε μια άμεση κρίση, άφησε πίσω της ένα μάθημα, η χρηματοδότηση μεγάλων υποδομών χωρίς θεσμικό ευρωπαϊκό πλαίσιο μπορεί να μετατρέψει ένα τεχνικό έργο σε πολιτικό και οικονομικό βάρος με μακροχρόνιες συνέπειες

Montenegro

Στην Ελλάδα μπορούμε να είμαστε υπερήφανοι για το παράδειγμα προς αποφυγή που έχουμε γίνει για συμβάσεις Παραχώρησης καταστροφικές για τον λαό και ιδιαίτερα επικερδής για τον εργολάβο. Η μεγαλύτερη ζημιά έχει γίνει στην Αττική Οδό, καθώς έχει πληρωθεί πολλαπλάσια του κόστους κατασκευής ενώ στις Εθνικές Οδούς έχουμε κάνει το εξής φανταστικό. Έχουμε παραχωρήσει έτοιμους σταθμούς διοδίων τρία χρόνια πριν ξεκινήσουν τα έργα αναβάθμισης ενός δρόμου που ήδη υπήρχε, ουσιαστικά βοηθώντας την δημιουργία κεφαλαίου και έπειτα εγγυηθήκαμε την απώλεια ζημιάς σε περίπτωση μειωμένης διέλευσης και το πήγαμε και ακόμη παραπέρα. Εγγυηθήκαμε και το κέρδος του εργολάβου και έτσι όταν κλείνει ο δρόμος από φυσικές καταστροφές μέχρι διαμαρτυρίες ή από μέτρα, όπως αυτά που λήφθηκαν κατά την πανδημία, το κράτος επιδοτεί ακόμη και το κέρδος που έπρεπε να έχει ο εργολάβος εκείνη την περίοδο! Εμείς είχαμε τονίσει από το 2008 το πρόβλημα που των Συμβάσεων που είχε υπογράψει τότε ο Σουφλιάς, τονίζοντας την κατάφορη επίσης αδικία που γίνεται και στις μοτοσυκλέτες, καθώς υπολογίζουν την φθορά του οδοστρώματος έως ύψος 70% του αυτοκινήτου! Όταν θα έπρεπε να είναι το ανάποδο! Δεν υπάρχει μοτοσυκλέτα που να προκαλεί στον δρόμο φθορά ως 70% ενός αυτοκινήτου για να χρεώνεται με το αντίστοιχο αντίτοιμο διοδίων τελών. Είμαστε μία μοναδική περίπτωση, υπάρχουν βέβαια και χειρότερα. Μαζί με το παράδειγμα της Ελλάδα, τα ξένα Πανεπιστήμια μελετούν ήδη και την περίπτωση του Μαυροβουνίου.