William Dunlop: Στο ιρλανδικό Motorcycle Hall of Fame

Δίπλα στα ονόματα του θείου και του πατέρα του
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

14/1/2019

Η τραγική είδηση για το χαμό του William Dunlop έσκασε σαν βόμβα στην οικογένειά του, στις 7 Ιουλίου του 2018 και κυρίως στην σύντροφό του που ήταν έγκυος στο δεύτερό τους παιδί... Το ατύχημα διαδραματίστηκε κατά την συμμετοχή του στον αγώνα “Skerries 100” και ειδικότερα κατά την διάρκεια των δοκιμών, όπου ο αναβάτης έπεσε στο Sam’s Tunnel –ένα επικίνδυνο σημείο της διαδρομής- υποκύπτοντας αμέσως στα τραύματά του.
Ο William ξεκίνησε να αγωνίζεται το 2000, σε ηλικία μόλις 15 ετών συμμετέχοντας στους αγώνες των 125cc. Κατά την διάρκεια της αγωνιστικής του καριέρας κατάφερε να πάρει 108 νίκες στους ιρλανδικούς αγώνες δρόμου, ενώ κέρδισε τέσσερις φορές το North West 200 και επτά το Ulster Grand Prix, που αποτελούν τους πιο σημαντικούς αγώνες της χώρας. Παράλληλα, είχε πολλές συμμετοχές στο Isle Of Man TT σε διάφορες κατηγορίες, εκεί που ο αδερφός του Michael κυριαρχεί όντας ο πρώτος αναβάτης που ολοκλήρωσε τον αγώνα κάτω από 17 λεπτά.
Έξι μήνες μετά, η διοργάνωση αποφάσισε να αποδώσει τις δέουσες τιμές, περιλαμβάνοντας το όνομά του στο ιρλανδικό Motorcycle Hall of Fame κατά τη διάρκεια της ετήσιας απονομής των βραβείων, που θα γίνει στο Belfast στις 19 Ιανουαρίου. Το όνομα του William θα βρίσκεται πλέον δίπλα στο όνομα του πατέρα του Robert και του θρυλικού Joey Dunlop, που και αυτοί έχασαν τη ζωή τους κάνοντας αυτό που αγαπούσαν. Το βραβείο θα παραδοθεί στην μητέρα του Louise και στην Janine τη σύντροφό του. Σε δηλώσεις που έκανε η μητέρα του όσον αφορά τον φόρο τιμής είπε: “Είμαστε ακόμη σοκαρισμένοι απ’ το τραγικό συμβάν το προηγούμενο καλοκαίρι, αλλά όποιο βραβείο έχει δοθεί στην οικογένεια Dunlop ήταν πάντοτε ξεχωριστό. Με αυτό το βραβείο είναι όμορφο που θα αναγνωριστεί ότι το όνομα της οικογένειας Dunlop αποτελεί υπολογίσιμη δύναμη ακόμη και τώρα, αλλά θα είναι μια συναισθηματικά φορτισμένη βραδιά.” Επίσης δεν παρέλειψε να αναφέρει πως μετά το τραγικό συμβάν η οικογένεια έχει δεχτεί με το παραπάνω την αγάπη και την καλοσύνη των θαυμαστών του, ενώ είπε: “Είναι πραγματικά αξιοσημείωτο. Ο William αγαπήθηκε απ’ όλους και είμαστε πολύ περήφανοι για τις επιτυχίες του, όπως για όλα τα αγόρια μου.”
Κατά την τελετή απονομής των βραβείων, στο ξενοδοχείο Crowne Plaza του Belfast, θα συμπεριληφθούν στο ιρλανδικό Motorcycle Hall of Fame και οι αναβάτες αγώνων McCallen, Johnny Rea, Eddie Laycock και Alan Irwin. Τέλος θα γίνει και η απονομή του βραβείου του καλύτερου Ιρλανδού αναβάτη της χρονιάς, ένα βραβείο που τα τελευταία τρία χρόνια παίρνει ο παγκόσμιος πρωταθλητής των Superbike Jonathan Rea.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις