Yamaha: Πατέντα με δικύλινδρο turbo για το ΜΤ-09

Εξετάζοντας την υπερτροφοδότηση
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

24/4/2019

Πρόσφατα η Yamaha κατέθεσε ορισμένες πατέντες στις οποίες παρουσιάζεται το (προηγούμενης γενιάς) MT-09 εξοπλισμένο με έναν δικύλινδρο κινητήρα turbo. Μετά το 2000, έχουμε δει απ’ τους υπόλοιπους ιαπωνικούς κολοσσούς αντίστοιχες πατέντες που παρουσιάζουν κινητήρες με συστήματα υπερτροφοδότησης, ενώ μόνο ένας απ’ αυτούς προχώρησε στην υλοποίησή τους, προς το παρόν. Αναφερόμαστε φυσικά στην Kawasaki και στη σειρά μοντέλων H2, όπου κάθε χρόνο παρουσιάζονται νέα μέλη απ’ το 2015. Στην περίπτωση της Kawasaki έχουμε ένα σύστημα supercharger, ενώ εδώ η Yamaha μας δείχνει ξεκάθαρα πως δουλεύει πάνω στη τεχνολογία turbo. Σε επίπεδο πρωτότυπων, "πρωτοπόρος" είναι η Suzuki με το Recursion, που φροντίζει να ανανεώνει τα σχέδιά του ανά τακτά χρονικά διαστήματα χωρίς να λέει τίποτα για το πότε και αν θα βγει στην παραγωγή, φτάνοντας στο σημείο να θυμίζει μαμούθ σίριαλ με πάνω από 500 επεισόδια. Παράλληλα όμως, αποτελεί και την επαλήθευση του άτυπου κανόνα πως: Όποια μοτοσυκλέτα βλέπουμε σε μορφή πατεντών δεν είναι σίγουρο πως θα την δούμε και στην παραγωγή μετέπειτα.

Το γεγονός ότι στα σχέδια βλέπουμε ένα ΜΤ-09 είναι εύκολα αντιληπτό, αλλά όχι δεσμευτικό για το τί είδους μοτοσυκλέτα θα έχει τον κινητήρα turbo όταν κι αν βγει στην παραγωγή. Παρά το γεγονός πως από το πλάι ο κινητήρας δείχνει να είναι ο τρικύλινδρος των 847cc του mT-09, στα υπόλοιπα σχέδια παρατηρούμε απ’ το σύστημα εξαγωγής πως πρόκειται για έναν δικύλινδρο κινητήρα. Η τακτική που οι εταιρείες καταθέτουν πατέντες χρησιμοποιώντας σχέδια από παλιότερα μοντέλα όπως στην προκείμενη περίπτωση ή άσχετα τελείως συνηθίζεται διότι υπάρχουν φορές που θέλουν να αποκρύψουν τη μορφή ενός επερχόμενου μοντέλου. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει μια παρατραβηγμένη θεωρία που συνοδεύει αυτή την ειδηση και λέει πως η χρήση αυτών των σχεδίων δεν είναι τυχαία, αλλά υπήρχε από τότε που σχεδιαζόταν το πρώτο MT-09 να εξοπλιστεί με κινητήρα turbo.

Κυρίαρχος λόγος που οι περισσότερες εταιρείες στρέφουν την προσοχή τους στην υπερτροφοδότηση δεν είναι άλλος πλέον, απ’ τις όλο και περισσότερο αυστηρές προδιαγραφές Euro 4/5. Το 2021 βρίσκεται δίπλα μας και τότε είναι που θα μπουν σε πλήρη ισχύ οι Euro 5 προδιαγραφές με αποτέλεσμα ο χρόνος να πιέζει τις εταιρείες να βρουν λύσεις για την μείωση των ρύπων, τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης και την διατήρηση ή αύξηση των επιδόσεων των κινητήρων τους. Οι κινητήρες turbo όπου χρησιμοποιούνται κατά κόρον απ’ τις αυτοκινητοβιομηχανίες προσφέρουν με τα χαρακτηριστικά τους τη λύση στο πρόβλημα των αυστηρών προδιαγραφών, καθώς επιτρέπουν από μικρότερου κυβισμού και λιγότερων κυλινδρων κινητήρες να έχουν την απόδοδοση ίση με κινητήρες υπερδιπλάσιου κυβισμού και κυλίνδρων. Είναι αυτό που αποκαλούν "downsizing".

Στα σχέδια της Yamaha βλέπουμε την τοποθέτηση του turbo σε δύο διαφορετικά σημεία. Στην πρώτη περίπτωση η τουρμπίνα βρίσκεται στο ύψος του στροφάλου και έχει αρκετή απόσταση από τις βαλβίδες εξαγωγής του κινητήρα. Έτσι, εξασφαλίζεται αρκετή απόσταση μεταξύ του μπροστινού τροχού και του κινητήρα, χωρίς να υπάρχει το ενδεχόμενο να έρθουν σε επαφή κατά τη βύθιση των καλαμιών. Όμως, λόγω της αυξημένης απόστασης της τουρμπίνας απ’ την κεφαλή το φαινόμενο του turbo lag (η χρονική καθυστέρηση απόκρισης της τουρμπίνας στην άνοδο των στροφών του κινητήρα) είναι πιο έντονο και δημιουργεί σκαλοπάτι στην απόδοση της ροπής και της ιπποδύναμης.  

Στο δεύτερο σχέδιο παρατηρούμε πως η τουρμπίνα είναι τοποθετημένη πιο κοντά στην κεφαλή, έχοντας μικρότερη απόσταση απ’ τις βαλβίδες εξαγωγής. Γεγονός που καθιστά λιγότερο αισθητό το turbo lag και ο κινητήρας αποκτά μια πιο προοδευτική και ομαλή λειτουργία. Αύτη η θέση –που είναι πιο κοντά στην κεφαλή του κινητήρα- χρησιμοποιείται απ’ το 2000 κι έπειτα στους περισσότερους κινητήρες αυτοκινήτων βελτιώνοντας την απόκριση της τουρμπίνας, όμως η μετάβαση αυτής της τεχνολογίας στο κόσμο των μοτοσυκλετών δημιουργεί χωροταξικά προβλήματα, καθώς η τουρμπίνα βρίσκεται πολύ κοντά στον μπροστινό τροχό με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος κατά τη βύθιση του πιρουνιού να έρθουν σε επαφή. Για την επίλυση αυτού θα πρέπει να αλλαχτεί η θέση του κινητήρα, όμως κάτι τέτοιο επηρεάζει τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς της μοτοσυκλέτας, από την αλλαγή της κατανομής των μαζών. Επίσης, παρατηρούμε και στις δύο περιπτώσεις πως μετά την τουρμπίνα υπάρχει ο καταλύτης σε μικρή απόσταση, που τον βοηθά να θερμαίνεται γρήγορα (μόλις οι καταλύτες ζεσταθούν αρκετά τότε λειτουργούν στο 100% του δυναμικού τους).

Για το ποια λύση θα χρησιμοποιήσει η Yamaha ώστε τα μοντέλα της να πληρούν τις προδιαγραφές EURO 5-6 κ.τ.λ. είναι ακόμη άγνωστο, όμως οι νέες πατέντες δείχνουν πως είναι διαθέσιμη να περπατήσει και σε άλλα μονοπάτια.

Πάντως να θυμίσουμε, πως στα jet ski έχει κινητήρες με υπερτροφοδότηση, αντίστοιχης αρχιτεκτονικής με εκείνη της Kawasaki και είναι περίεργο που δεν προχωρά με κάτι που ήδη έχει στα χέρια της, αλλά πειραματίζεται με τα turbo.

Ετικέτες

Η Παγκόσμια Πρωταθλήτρια Suzuki RG500 του Barry Sheene στο σφυρί

Η μοτοσυκλέτα του δεύτερου και τελευταίου Παγκοσμίου Τίτλου του Βρετανού θρύλου
Suzuki RG500 Gamma Barry Sheene
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

3/3/2026

Η Suzuki RG500 XR14 με την οποία ο Βρετανός θρύλος των αγώνων μοτοσυκλέτας Barry Sheene κατέκτησε τον δεύτερο Παγκόσμιο τίτλο του το 1977, βγαίνει σε δημοπρασία στις 26 Απριλίου από τον Οίκο Bonhams στο Spring Stafford Sale, σε τιμή… λογική θα λέγαμε για τη συλλεκτική της αξία.

Η μοτοσυκλέτα του τίτλου του Sheene ήταν σχεδόν άφαντη όσον αφορά στην αγορά συλλεκτικών μοντέλων για σχεδόν 40 χρόνια, καθώς βρίσκεται στην ιδιοκτησία του τρέχοντος συλλέκτη από το 1987. Η μοτοσυκλέτα δίδεται σε “as last raced” κατάσταση, που σημαίνει πως χρήζει ριζικής αναπαλαίωσης αν ο νέος της ιδιοκτήτης θελήσει να τη δει να βγάζει και πάλι λευκό καπνό από τα 4 τελικά της.

“Η πώληση της RG500 του Barry Sheene είναι μια πραγματικά μοναδική ευκαιρία”, δήλωσε ο Ben Walker, Διευθυντής Διεθνούς Τμήματος Συλλεκτικών Μοτοσυκλετών της Bonhams. “Μοτοσυκλέτες αυτού του επιπέδου σπάνια εμφανίζονται, πόσο μάλλον μια που ανήκε στον αείμνηστο μεγάλο Barry Sheene.”

Sheene

Η μοτοσυκλέτα φέρει τον αριθμό πλαισίου 1201 και τον κινητήρα RR1202RG500, επιβεβαιώνοντας την αυθεντικότητα της ως μοτοσυκλέτα του 1977. Τα σωζόμενα σύγχρονα εργοστασιακά αρχεία αγώνων της Suzuki καταγράφουν μόνο δύο πλαίσια XR14 που χρησιμοποιήθηκαν από τον Sheene εκείνη τη σεζόν: τα πλαίσια 1201 και 1202, με τρεις κινητήρες -1201, 1202 και 1204.

Barry Sheene

Καβάλα στη συγκεκριμένη μοτοσυκλέτα ο Sheene ήταν ο απόλυτος κυρίαρχος στη σεζόν του 1977, αντιμετωπίζοντας την εργοστασιακή ομάδα της Yamaha με τους έτερους θρύλους Giacomo Agostini, Johnny Cecotto και Steve Baker.

Κατά τη διάρκεια εκείνης της χρονιάς, ο Sheene κέρδισε 6 από τους 11 γύρους, τερμάτισε δεύτερος και έκτος σε άλλους δύο, και στέφθηκε για 2η -και τελευταία- φορά Παγκόσμιος Πρωταθλητής. Ο Βρετανός κατέκτησε το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα τερματίζοντας με μεγάλη βαθμολογική διαφορά μπροστά από τον δεύτερο στην κατάταξη, Baker.

Barry Sheene

Επιπλέον, η νίκη του Sheene στο Βελγικό GP του 1977 κατεγράφη ως το ταχύτερο Grand Prix στην ιστορία, με τη μέση ταχύτητα αγώνα του αναβάτη του RG να βρίσκεται στα… 217,369 χλμ/ώρα! Την επόμενη χρονιά, η διαδρομή στο Spa-Francorchamps αντικαταστάθηκε από μια μικρότερη και ασφαλέστερη πίστα, γεγονός που σημαίνει ότι το ρεκόρ του Sheene θα παρέμενε ακατάρριπτο!

Barry Sheene

Πέρα από τις αγωνιστικές του δάφνες και την εκρηκτική του προσωπικότητα, ο Sheene ξεχώρισε και για έναν διαφορετικό αγώνα που έδωσε, για την αυξημένη ασφάλεια των αναβατών. Στον δεύτερο γύρο της σεζόν του 1977, που διεξήχθη στην πίστα Salzburgring, σημειώθηκε ένα σοβαρό δυστύχημα στον αγώνα των 350 κ.εκ., με τον Hans Stadelmann να χάνει τη ζωή του, και με τους  Johnny Cecotto, Dieter Braun και Patrick Fernandez να τη γλιτώνουν με σοβαρούς τραυματισμούς. Η έλλειψη ιατρικών εγκαταστάσεων στον χώρο επιδείνωσε την κατάσταση και αποκάλυψε την αδιαφορία και την ψυχρότητα των διοργανωτών απέναντι στην ασφάλεια των ανταγωνιστών. Ο Sheene και οι περισσότεροι αναβάτες της κατηγορίας 500 αρνήθηκαν να αγωνιστούν, παρά την προσφορά των διοργανωτών να πληρωθούν διπλάσια από την κανονική αμοιβή εκκίνησης. Για τις ενέργειές του, η FIM εξέδωσε επίσημες προειδοποιήσεις ειδικά προς τον Sheene αλλά και προς άλλους αναβάτες.

Barry Sheene

Η RG500 που θα βγει στο σφυρί στη δημοπρασία του βρετανικού οίκου διατηρεί την εμβληματική κόκκινη, κίτρινη και λευκή βαφή της Suzuki, μαζί με τον κίτρινο-μαύρο αριθμό 7, τον τυχερό αριθμό του Sheene. Με τον εμβληματικό square four κινητήρα και τέσσερις εξατμίσεις, συμβατικό πιρούνι, ατσάλινο σωληνωτό πλαίσιο και δυο δίσκους στα φρένα μπροστά με… μονοπίστονες (!) δαγκάνες, η εργοστασιακή μοτοσυκλέτα της δημοπρασίας παραμένει πιστή στην αυθεντική αγωνιστική της μορφή. Κομπλέ με τους χορηγούς στο φαίρινγκ: Texaco-Heron, Champion, Forward Trust, Michelin, Brut, Faberge στην ουρά, και με τα αυτοκόλλητα Team Titan, Hamamatsu.

Και μιας και πιάσαμε τους χορηγούς απολαύστε την σουρεαλιστική τηλεοπτική διαφήμιση που είχε γυρίσει τότε ο Barry Sheene, προωθώντας την κολόνια Brut, κάνοντας… ντους με αυτήν!

RG 500

Η μοτοσυκλέτα προσφέρεται χωρίς όριο τιμής και σύμφωνα με Βρετανούς εκτιμητές αναμένεται να φτάσει περίπου στις 160.000–200.000 βρετανικές λίρες, δηλαδή κοντά στα 184.000–230.000 ευρώ με την τρέχουσα ισοτιμία. Γνώμη μας είναι πως μια τέτοια μοτοσυκλέτα θα έπρεπε να πωληθεί σε πολύ υψηλότερη τιμή, ενώ αναμένουμε να δούμε αν και οι συλλέκτες θα έχουν την ίδια άποψη.

Sheene

Σημειώστε τέλος πως φέτος συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον πρώτο τίτλο του Sheene το 1976, και οι εορτασμοί περιλαμβάνουν μοναδικά γεγονότα στο Goodwood, όπου δεκάδες αγωνιστικές μοτοσυκλέτες από την καριέρα του Βρετανού Πρωταθλητή θα εμφανιστούν ζωντανά στην πίστα.