Yamaha: Πατέντα με δικύλινδρο turbo για το ΜΤ-09

Εξετάζοντας την υπερτροφοδότηση
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

24/4/2019

Πρόσφατα η Yamaha κατέθεσε ορισμένες πατέντες στις οποίες παρουσιάζεται το (προηγούμενης γενιάς) MT-09 εξοπλισμένο με έναν δικύλινδρο κινητήρα turbo. Μετά το 2000, έχουμε δει απ’ τους υπόλοιπους ιαπωνικούς κολοσσούς αντίστοιχες πατέντες που παρουσιάζουν κινητήρες με συστήματα υπερτροφοδότησης, ενώ μόνο ένας απ’ αυτούς προχώρησε στην υλοποίησή τους, προς το παρόν. Αναφερόμαστε φυσικά στην Kawasaki και στη σειρά μοντέλων H2, όπου κάθε χρόνο παρουσιάζονται νέα μέλη απ’ το 2015. Στην περίπτωση της Kawasaki έχουμε ένα σύστημα supercharger, ενώ εδώ η Yamaha μας δείχνει ξεκάθαρα πως δουλεύει πάνω στη τεχνολογία turbo. Σε επίπεδο πρωτότυπων, "πρωτοπόρος" είναι η Suzuki με το Recursion, που φροντίζει να ανανεώνει τα σχέδιά του ανά τακτά χρονικά διαστήματα χωρίς να λέει τίποτα για το πότε και αν θα βγει στην παραγωγή, φτάνοντας στο σημείο να θυμίζει μαμούθ σίριαλ με πάνω από 500 επεισόδια. Παράλληλα όμως, αποτελεί και την επαλήθευση του άτυπου κανόνα πως: Όποια μοτοσυκλέτα βλέπουμε σε μορφή πατεντών δεν είναι σίγουρο πως θα την δούμε και στην παραγωγή μετέπειτα.

Το γεγονός ότι στα σχέδια βλέπουμε ένα ΜΤ-09 είναι εύκολα αντιληπτό, αλλά όχι δεσμευτικό για το τί είδους μοτοσυκλέτα θα έχει τον κινητήρα turbo όταν κι αν βγει στην παραγωγή. Παρά το γεγονός πως από το πλάι ο κινητήρας δείχνει να είναι ο τρικύλινδρος των 847cc του mT-09, στα υπόλοιπα σχέδια παρατηρούμε απ’ το σύστημα εξαγωγής πως πρόκειται για έναν δικύλινδρο κινητήρα. Η τακτική που οι εταιρείες καταθέτουν πατέντες χρησιμοποιώντας σχέδια από παλιότερα μοντέλα όπως στην προκείμενη περίπτωση ή άσχετα τελείως συνηθίζεται διότι υπάρχουν φορές που θέλουν να αποκρύψουν τη μορφή ενός επερχόμενου μοντέλου. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει μια παρατραβηγμένη θεωρία που συνοδεύει αυτή την ειδηση και λέει πως η χρήση αυτών των σχεδίων δεν είναι τυχαία, αλλά υπήρχε από τότε που σχεδιαζόταν το πρώτο MT-09 να εξοπλιστεί με κινητήρα turbo.

Κυρίαρχος λόγος που οι περισσότερες εταιρείες στρέφουν την προσοχή τους στην υπερτροφοδότηση δεν είναι άλλος πλέον, απ’ τις όλο και περισσότερο αυστηρές προδιαγραφές Euro 4/5. Το 2021 βρίσκεται δίπλα μας και τότε είναι που θα μπουν σε πλήρη ισχύ οι Euro 5 προδιαγραφές με αποτέλεσμα ο χρόνος να πιέζει τις εταιρείες να βρουν λύσεις για την μείωση των ρύπων, τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης και την διατήρηση ή αύξηση των επιδόσεων των κινητήρων τους. Οι κινητήρες turbo όπου χρησιμοποιούνται κατά κόρον απ’ τις αυτοκινητοβιομηχανίες προσφέρουν με τα χαρακτηριστικά τους τη λύση στο πρόβλημα των αυστηρών προδιαγραφών, καθώς επιτρέπουν από μικρότερου κυβισμού και λιγότερων κυλινδρων κινητήρες να έχουν την απόδοδοση ίση με κινητήρες υπερδιπλάσιου κυβισμού και κυλίνδρων. Είναι αυτό που αποκαλούν "downsizing".

Στα σχέδια της Yamaha βλέπουμε την τοποθέτηση του turbo σε δύο διαφορετικά σημεία. Στην πρώτη περίπτωση η τουρμπίνα βρίσκεται στο ύψος του στροφάλου και έχει αρκετή απόσταση από τις βαλβίδες εξαγωγής του κινητήρα. Έτσι, εξασφαλίζεται αρκετή απόσταση μεταξύ του μπροστινού τροχού και του κινητήρα, χωρίς να υπάρχει το ενδεχόμενο να έρθουν σε επαφή κατά τη βύθιση των καλαμιών. Όμως, λόγω της αυξημένης απόστασης της τουρμπίνας απ’ την κεφαλή το φαινόμενο του turbo lag (η χρονική καθυστέρηση απόκρισης της τουρμπίνας στην άνοδο των στροφών του κινητήρα) είναι πιο έντονο και δημιουργεί σκαλοπάτι στην απόδοση της ροπής και της ιπποδύναμης.  

Στο δεύτερο σχέδιο παρατηρούμε πως η τουρμπίνα είναι τοποθετημένη πιο κοντά στην κεφαλή, έχοντας μικρότερη απόσταση απ’ τις βαλβίδες εξαγωγής. Γεγονός που καθιστά λιγότερο αισθητό το turbo lag και ο κινητήρας αποκτά μια πιο προοδευτική και ομαλή λειτουργία. Αύτη η θέση –που είναι πιο κοντά στην κεφαλή του κινητήρα- χρησιμοποιείται απ’ το 2000 κι έπειτα στους περισσότερους κινητήρες αυτοκινήτων βελτιώνοντας την απόκριση της τουρμπίνας, όμως η μετάβαση αυτής της τεχνολογίας στο κόσμο των μοτοσυκλετών δημιουργεί χωροταξικά προβλήματα, καθώς η τουρμπίνα βρίσκεται πολύ κοντά στον μπροστινό τροχό με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος κατά τη βύθιση του πιρουνιού να έρθουν σε επαφή. Για την επίλυση αυτού θα πρέπει να αλλαχτεί η θέση του κινητήρα, όμως κάτι τέτοιο επηρεάζει τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς της μοτοσυκλέτας, από την αλλαγή της κατανομής των μαζών. Επίσης, παρατηρούμε και στις δύο περιπτώσεις πως μετά την τουρμπίνα υπάρχει ο καταλύτης σε μικρή απόσταση, που τον βοηθά να θερμαίνεται γρήγορα (μόλις οι καταλύτες ζεσταθούν αρκετά τότε λειτουργούν στο 100% του δυναμικού τους).

Για το ποια λύση θα χρησιμοποιήσει η Yamaha ώστε τα μοντέλα της να πληρούν τις προδιαγραφές EURO 5-6 κ.τ.λ. είναι ακόμη άγνωστο, όμως οι νέες πατέντες δείχνουν πως είναι διαθέσιμη να περπατήσει και σε άλλα μονοπάτια.

Πάντως να θυμίσουμε, πως στα jet ski έχει κινητήρες με υπερτροφοδότηση, αντίστοιχης αρχιτεκτονικής με εκείνη της Kawasaki και είναι περίεργο που δεν προχωρά με κάτι που ήδη έχει στα χέρια της, αλλά πειραματίζεται με τα turbo.

Ετικέτες

Πρόβλημα με τις αγωνιστικές προδιαγραφές FIM για κράνη

Με μαύρο κράνος χωρίς λογότυπα ο Nicolo Bulega στις ελεύθερες δοκιμές του Phillip Island, ενδεχόμενο πρόβλημα και με άλλους αναβάτες WSBK και MotoGP
nicolo bulega
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

20/2/2026

Όσοι πρόσεξαν το κράνος του Bulega στις δοκιμές της Παρασκευής 20/2 ενόψει του πρώτου αγώνα WSBK 2026 στην Αυστραλία θα πρέπει να απόρησαν με την απουσία λογότυπου κατασκευαστή από αυτό, καθώς και την πλήρη έλλειψη γραφικών.

Ο Ιταλός αγωνίστηκε με άλλο κράνος από το ΚΥΤ KX-1 Race GP που κανονικά φορά και το πρόβλημα δεν ήταν ούτε δικό του, ούτε του κατασκευαστή του κράνους.

Φέτος τίθενται σε ισχύ οι νέες αγωνιστικές προδιαγραφές της FIM, FRHPhe-02, για τα κράνη που χρησιμοποιούνται στα πρωταθλήματα που γίνονται υπό την αιγίδα της, ωστόσο προκύπτουν καθυστερήσεις στη διαδικασία πιστοποίησής τους.

Πηγή του ζητήματος είναι το γεγονός πως υπάρχει μόνο ένα εργαστήριο που μπορεί να κάνει τα απαραίτητα τεστ και να εκδώσει το πιστοποιητικό συμμόρφωσης του κράνους, το Impact Laboratory που εδρεύει στην πίστα Motorland Aragon στην Ισπανία. Και φέτος έχει πέσει πολλή δουλειά, καθώς όλα τα μοντέλα κρανών που φοριούνται σε αγώνες FIM – ασφάλτινους και off-road - πρέπει να περάσουν από εκεί για να περάσουν τις απαραίτητες δοκιμές και να πιστοποιηθούν.

Αυτό σημαίνει μια μεγάλη σειρά τεστ για κάθε κράνος, αλλά και για κάθε μέγεθος κελύφους στο ίδιο μοντέλο κράνους, κάτι που συνήθως περιλαμβάνει τρεις διαστάσεις (Small-Medium-Large). Οι δε δοκιμασίες που περιλαμβάνει η πιστοποίηση ξεπερνούν αυτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ECE) που ήδη κατέχουν όλα αυτά τα κράνη.

nicolo bulega

Κάπως έτσι λοιπόν έχουμε φτάσει προ της έναρξης του WSBK και σε μια εβδομάδα ξεκινά και το MotoGP, την ώρα που εκκρεμούν οι πιστοποιήσεις κατασκευαστών όπως οι ΚΥΤ, Suomy, Nolan και HJC.

Γι’ αυτό ο Bulega συμμετείχε στα FP1 και FP2 με άλλο δανεικό κράνος, γι’ αυτό και αναβάτες όπως οι Pecco Bagnaia (Suomy) και Fabio Quartararo (HJC) είναι στην αναμονή για να διαπιστώσουν αν θα προλάβουν να έχουν τα κράνη τους αυτό το σαββατοκύριακο (21-22/2) στο Buriram Test του MotoGP στην Ταϊλάνδη.

Μαθαίνουμε μάλιστα πως σε κάποιες περιπτώσεις όπως του Bulega, δηλαδή της ΚΥΤ, οι δοκιμές για την πιστοποίηση έχουν ολοκληρωθεί μεν, αλλά εκκρεμεί η σχετική γραφειοκρατία.

Αν λοιπόν δείτε αυτό το σαββατοκύριακο αναβάτες στον αγώνα WSBK του Phillip Island ή στο MotoGP Buriram Test στην Ταϊλάνδη να μη φορούν το κανονικό τους κράνος, θα σημαίνει πως η διαδικασία δεν πρόλαβε να ολοκληρωθεί για τον συγκεκριμένο κατασκευαστή του κράνους – ο οποίος, παρεμπιπτόντως, πληρώνει όλα τα κόστη των δοκιμών συμμόρφωσης με τις νέες προδιαγραφές.

Ετικέτες