Αντιμετώπιση ατυχήματος: Πράξε σωστά!

Τα πρώτα πράγματα που πρέπει να κάνεις
Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

19/2/2019

Σίγουρα οι περισσότεροι, αν όχι όλοι μας, έχει τύχει να γίνουμε μάρτυρες ή να βρεθούμε μπροστά σε ένα ατύχημα που μόλις έχει συμβεί με μοτοσυκλέτα και είναι σχεδόν βέβαιο ότι στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, αισθανόμαστε αυτό το απελπιστικό συναίσθημα της αδυναμίας να προσφέρουμε ουσιαστική βοήθεια μέχρι να φτάσει το ασθενοφόρο. Εντάξει, τον γενικό κανόνα του ότι δεν μετακινούμε τον τραυματία και δεν του αφαιρούμε το κράνος τον γνωρίζουμε όλοι, αλλά το ερώτημα και το ζήτημα που τίθεται είναι τι μπορούμε να κάνουμε πέρα από αυτό, καθώς οι ενέργειες στις οποίες θα προχωρήσουμε και το πώς θα πράξουμε, μπορεί να κάνουν την διαφορά ανάμεσα στην ζωή και τον θάνατο!
Προσοχή όμως! Το παρόν κείμενο δεν φιλοδοξεί να αντικαταστήσει τις χρήσιμες και πολύτιμες γνώσεις που μπορείτε να λάβετε παρακολουθώντας ένα σεμινάριο πρώτων βοηθειών (το ΕΚΑΒ οργανώνει αντίστοιχα προγράμματα). Ένα τροχαίο συμβάν, ακόμη και το πιο μικρό, στο οποίο εμπλέκεται μοτοσυκλέτα, είναι μια χαοτική σκηνή. Περιγράφοντας λοιπόν διάφορες πτυχές και ενέργειες που μπορούν να γίνουν, θα σας βοηθήσουν να αντιμετωπίσετε το χάος μιας τέτοιας κατάστασης, προσαρμόζοντας τις βασικές γνώσεις ανάλογα με την περίπτωση.
Ξεκινάμε, λοιπόν, έχοντας πάντοτε στο μυαλό μας τέσσερα βασικά βήματα που πρέπει να γίνουν:
Αποτρέπουμε τους επιπλέον τραυματισμούς
• Αξιολογούμε την κατάσταση
• Επικοινωνούμε με το ΕΚΑΒ
• Βοηθάμε τον τραυματία με πολλή προσοχή


Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε, είναι να εξασφαλίσουμε ότι δεν θα χτυπήσει κανείς άλλος και δεν θα συμβεί κάποιο άλλο ατύχημα πάνω στο ατύχημα! Προσπαθούμε με οποιοδήποτε εμφανές μέσο να προστατέψουμε το σημείο του ατυχήματος και συμβάλλουμε στο να υπάρξει μια ροή στην κίνηση των άλλων οχημάτων, έστω κι αν χρειαστεί να παίξουμε τον ρόλο του τροχονόμου. Το σύνηθες είναι η περιέργεια των άλλων οδηγών και αναβατών να δημιουργήσει συμφόρηση, γεγονός που αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο ενός ακόμη ατυχήματος, αλλά δυσκολεύει και την γρήγορη πρόσβαση του ιατρικού προσωπικού στον τραυματία. Στην… περιφρούρηση του χώρου συμπεριλαμβάνεται και το ότι δεν επιτρέπουμε σε κανένα να αγγίξει τον άνθρωπο που έχει χτυπήσει, εκτός βέβαια από τους εξειδικευμένους διασώστες ή γιατρούς… Ακόμη όμως κι αν τύχει να βρίσκεται κάποιος που μπορεί να χειριστεί τέτοιες καταστάσεις στο σημείο, σιγουρευόμαστε ότι θα το κάνει με όλες τις προφυλάξεις ασφαλείας ξεκινώντας από το να φοράει γάντια.

Οι ενέργειες στις οποίες θα προχωρήσουμε και το πώς θα πράξουμε, μπορεί να κάνουν την διαφορά ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο!

Στη συνέχεια, αναλύουμε και αξιολογούμε την κατάσταση. Πώς έγινε το ατύχημα; Μπορεί να είναι διαφορετικοί, για παράδειγμα, οι τραυματισμοί που προκύπτουν από μια μετωπική σύγκρουση και διαφορετικοί από μια πτώση σε λάδια. Αυτό θα μας βοηθήσει να ενημερώσουμε και πιο σωστά το ΕΚΑΒ και την αστυνομία για να αναφέρουμε το συμβάν. Όσο πιο πλήρεις είναι οι πληροφορίες που θα δώσουμε (όπως το πώς συνέβη, τον αριθμό των τραυματιών και το είδος των τραυμάτων, την ακριβή τοποθεσία κ.τ.λ.) τόσο πιο σωστή θα είναι και η αντιμετώπιση της βοήθειας που θα έρθει.
Αφού γίνουν οι παραπάνω ενέργειες, τότε και μόνο τότε θα προσπαθήσουμε να παρέχουμε βοήθεια στον ή τους τραυματίες. Υπενθυμίζουμε για άλλη μια φορά, ότι το συγκεκριμένο άρθρο δεν είναι υποκατάστατο ενός κανονικού σεμιναρίου πρώτων βοηθειών, αλλά σας παραθέτουμε μερικές βασικές συμβουλές για την αντιμετώπιση σοβαρών τραυμάτων. Γνωρίζουμε, λοιπόν, ότι ποτέ δεν αφαιρούμε το κράνος από τον τραυματία, εκτός και αν δεν μπορεί να αναπνεύσει, διότι είναι πολύ επικίνδυνο να του τραυματίσουμε τον αυχένα. Αν όμως ο άνθρωπος δεν μπορεί να αναπνεύσει το κράνος πρέπει να βγει και πρέπει να γίνει με τη συνεργασία δύο ατόμων, όπου ο ένας θα κρατά όσο το δυνατόν ακίνητο τον αυχένα και ο άλλος θα βγάζει το κράνος με πολύ απαλές κινήσεις.

Αν η μη αναπνοή συνεχίζεται, τότε ανοίγουμε την αναπνευστική οδό με τον εξής τρόπο: πιάνουμε με τα δύο χέρια την κάτω γνάθο και πιέζουμε τους δύο δείκτες κάτω και πίσω από αυτήν. Με τους αντίχειρες τραβάμε κάτω το χείλος ενώ ταυτόχρονα ανασηκώνουμε προς τα πάνω την γνάθο. Έτσι σηκώνεται η επιγλωττίδα και ανοίγει η οδός του φάρυγγα, με αποτέλεσμα να κυκλοφορεί καλύτερα ο αέρας. Στη συνέχεια προσπαθούμε να στηρίξουμε και να ακινητοποιήσουμε τυχόν σπασμένα κόκκαλα, όπως και να σταματήσουμε τυχόν αιμορραγίες πιέζοντας –αφού καθαρίσουμε- ένα ανοιχτό τραύμα. Βασικό είναι επίσης να ελαχιστοποιήσουμε τις κινήσεις του τραυματία μέχρι να έρθει το εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό, έτσι ώστε να εμποδίσουμε την επιδείνωση των υπαρχόντων τραυμάτων.


Καταλαβαίνουμε φυσικά όλοι, ότι όλα αυτά είναι απλώς μια επιδερμική προσέγγιση στην αντιμετώπιση ατυχημάτων στα οποία μπορεί να βρεθούμε παρόντες, με τον κάθε παράγοντα να αποτελεί από μόνος του αντικείμενο ξεχωριστών σεμιναρίων, όπως είναι η καρδιοαναπνευστική ανάνηψη, για παράδειγμα, το λεγόμενο CPR. Παρ' όλα αυτά, ακόμη κι αυτές οι βασικές γνώσεις μπορούν να κάνουν την διαφορά, αρκεί να αξιολογείται σωστά κάθε φορά η προτεραιότητα των ενεργειών που θα κάνουμε. Είμαστε μοτοσυκλετιστές και εξ ορισμού διανύουμε πολλά χιλιόμετρα ο καθένας μας στο δρόμο. Αυτό μας αυξάνει κατακόρυφα τις πιθανότητες να βρεθούμε (όχι να εμπλακούμε…) σε κάποιο ατύχημα, το οποίο δεν είναι απαραίτητο ότι θα περιλαμβάνει μόνο μοτοσυκλετιστές, αλλά μπορεί να αφορά κάποιον οδηγό αυτοκινήτου ή ακόμη και κάποιον πεζό. Το να γνωρίζουμε έστω και τα βασικά για το πώς πρέπει να αντιμετωπίσουμε μια τέτοια κατάσταση είναι εξαιρετικά χρήσιμο και –δυστυχώς- πότε δεν ξέρεις πότε μπορεί να σου χρειαστεί, αν και είμαστε σίγουροι ότι ο καθένας μας εύχεται να μην χρειαστεί ποτέ…

Πρέπει να αξιολογείται σωστά κάθε φορά η προτεραιότητα των ενεργειών που θα κάνουμε

Kράνος - Μπορεί να σώσει έναν αναβάτη και με τρόπους δεν περιμένεις [VIDEO]

Στην άλλη μεριά του Ατλαντικού, η προσφορά των μοτοσυκλετιστών βοηθάει στην εκπαίδευση πληρωμάτων πρώτων βοηθειών
Second Life Helmets
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

18/3/2026

Τα παλιά κράνη δεν είναι άχρηστα, καθώς ακόμα και έχοντας ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής τους, μπορούν να γίνουν εργαλεία πρακτικής εκπαίδευσης για διασώστες, πυροσβέστες, πληρώματα ασθενοφόρων και κάθε είδους προσωπικό πρώτων βοηθειών.

Δυστυχώς κάποιοι από εμάς έχουμε βρεθεί στη δυσάρεστη κατάσταση να περιμένουμε την έλευση ενός ασθενοφόρου, τραυματισμένοι στην άκρη του δρόμου μετά από τροχαίο ατύχημα. Τι συμβαίνει όμως τη στιγμή που οι τραυματιοφορείς φτάνουν επιτέλους; Ποιος είναι ο ρόλος εκείνων που φτάνουν πρώτοι στο σημείο και καλούνται να διαχειριστούν την κατάσταση; Έχουν την τεχνογνωσία για να προβούν σε αφαίρεση του κράνους, χωρίς να εκθέσουν τον τραυματία σε περισσότερο ρίσκο; Ξέρουν να αναγνωρίζουν εάν υπάρχουν συστήματα ταχείας απελευθέρωσης στο κράνος και πως αυτά ή ακόμα και τα κουμπώματα λειτουργούν;

Second Life Helmets

Δεν είναι κάτι εύκολο να εξηγήσεις μέσα από το κράνος σε δυο άγνωστους ανθρώπους που έρχονται πρώτοι φορά αντιμέτωποι μαζί σου, όπως δεν είναι εύκολο να τους πείσεις πως δεν χρειάζεται απαραίτητα ψαλίδι για να λυθεί ένα κούμπωμα κράνους Double D Ring.

Η ποικιλία στα σύγχρονα κράνη

Τα σύγχρονα κράνη δεν είναι όλα ίδια. Full-face, ανοιγόμενα, adventure, off-road, jet και modular έχουν διαφορετικές κατασκευές, μηχανισμούς, εσωτερικές επενδύσεις αλλά και συστήματα ταχείας απελευθέρωσης. Ακόμα και για έναν αναβάτη, η εξοικείωση με όλα αυτά δεν είναι κάτι δεδομένο. Πόσο μάλλον για έναν διασώστη που δεν έρχεται καθημερινά σε επαφή με τέτοιο εξοπλισμό και με κάθε διαφορετικό σχεδιασμό, είναι κάτι που να δημιουργήσει ανασφάλεια, προβληματισμό και τελικά καθυστέρηση.

Second Life Helmets

Και, σε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ακόμη και λίγα δευτερόλεπτα έχουν σημασία.

Τελικά βγάζουμε το κράνος;

Η αφαίρεση του κράνους δεν είναι ποτέ η πρώτη επιλογή. Αν υπάρχει η παραμικρή υποψία τραυματισμού στη σπονδυλική στήλη, το ασφαλέστερο είναι να παραμείνει στη θέση του. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου πρέπει να βγει άμεσα, όταν ο αναβάτης δεν αναπνέει ή όταν χρειάζεται να καθαριστεί ο αεραγωγός.

Second Life Helmets

Σε αυτές τις στιγμές, η διαδικασία πρέπει να γίνει γρήγορα αλλά και σωστά. Είναι μια συγκεκριμένη και σύνθετη διαδικασία που απαιτεί συντονισμό δύο εκπαιδευμένων ατόμων και καλή γνώση της διαδικασίας και της λειτουργίας του κράνους. Εκεί ακριβώς μπαίνει ο ρόλος της πρακτικής εξάσκησης.

Second Life Helmets

Από τα άχρηστα… στην εκπαίδευση

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει αρχίσει να διαδίδεται μια απλή αλλά ιδιαίτερα χρήσιμη πρακτική, όπου οι αναβάτες προσφέρουν τα παλιά τους κράνη σε πυροσβεστικές υπηρεσίες και ομάδες άμεσης επέμβασης, ώστε να χρησιμοποιηθούν στην εκπαίδευσή τους. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι διασώστες αποκτούν πολύτιμη εμπειρία πάνω σε ποικιλία εξοπλισμού.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει προς το παρόν κάποια οργανωμένη ή ευρέως γνωστή αντίστοιχη πρωτοβουλία που να αξιοποιεί τα παλιά κράνη με αυτόν τον τρόπο. Έτσι, τα περισσότερα καταλήγουν απλώς αποθηκευμένα ή πεταμένα, χωρίς να αξιοποιείται η δυνητική εκπαιδευτική αξία τους.

Second Life Helmets

Η εξάσκηση με πραγματικό εξοπλισμό κάνει τεράστια διαφορά. Όσο περισσότερους τύπους κρανών έχουν χειριστεί οι διασώστες στην εκπαίδευση, τόσο πιο έτοιμοι είναι όταν βρεθούν μπροστά σε ένα πραγματικό ατύχημα.

Αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, ταχύτερες αντιδράσεις και, κυρίως, μικρότερο ρίσκο για τον τραυματία.

Μια μικρή κίνηση με μεγάλη αξία

Η κοινότητα της μοτοσυκλέτας ενσωμάτωνε παραδοσιακά το στοιχείο της αλληλεγγύης. Η δωρεά ενός παλιού κράνους που θα κατέληγε στα απορρίμματα, είναι ένας πολύ απλός τρόπος, να επενδύσουμε στους ανθρώπους που κάποια στιγμή μπορεί να κρατούν στα χέρια τους τη ζωή μας, ή των συνανθρώπων μας. Ακόμη κι αν στη χώρα μας δεν υπάρχει ακόμη οργανωμένος τρόπος αξιοποίησης, είναι μια ιδέα που αξίζει να ανοίξει τη συζήτηση.

Second Life Helmets

Γιατί, τελικά, η σωστή εκπαίδευση των ανθρώπων που θα βρεθούν δίπλα σε έναν τραυματία μπορεί να κάνει τη διαφορά. Και ίσως, κάπου στο μέλλον, ένα κράνος που σε προστάτευε για χρόνια, να συνεχίσει να κάνει το ίδιο, με έναν διαφορετικό πλέον τρόπο.