Αττική Οδός - Για 25 χρόνια στη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, με πρόσκαιρη μείωση διοδίων για ΙΧ, αλλά ΟΧΙ για μοτοσυκλέτες

Ταυτόχρονα η νέα σύμβαση της Αττικής Οδού προβλέπει την αύξηση των διοδίων μετά την παρέλευση της πρώτης πενταετίας
Αττική Οδός - Στη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για 25 χρόνια
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

30/9/2024

Κατατέθηκε στη Βουλή το σχέδιο νόμου με το οποίο κυρώνεται η σύμβαση παραχώρησης της Αττικής οδού για 25 χρόνια στην ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ -από τον ΕΛΛΑΚΤΩΡ – ΑΒΑΞ-, έναντι ανταλλάγματος 3.270.000.000 ευρώ, ποσό που είναι το υψηλότερο στην ιστορία του ΤΑΙΠΕΔ. Πέρα από το τεράστιο οικονομικό αντάλλαγμα που θα εισπράξει το κράτος, στις δημόσεις δηλώσεις Πρωθυπουργού και Υπουργών ξεχώριζε η μείωση διοδίων που "πέτυχε το κράτος" για τα ΙΧ. Τώρα μαθαίνουμε πως η -πρόσκαιρη- αυτή μείωση αφορά αποκλειστικά τα ΙΧ, τα ελαφρά εμπορικά οχήματα και αυτοκίνητα με τροχόσπιτα, ενώ ΔΕΝ περιλαμβάνει τις μοτοσυκλέτες. Και στα "ψιλά γράμματα", έρχεται άνοδος των διοδίων μετά την παρέλευση της πρώτης πενταετίας από τον νέο ιδιοκτήτη...

Η σύμβαση περιλαμβάνει συγκεκριμένες προβλέψεις που το κράτος αναφέρει πως είναι "υπέρ των οδηγών - χρηστών της Αττικής Οδού", για τη διασφάλιση της συντήρησης και την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών. Το πόσο "υπέρ" μας είναι, θα φανεί στην πράξη.

Όπως έχει ήδη ανακοινώσει η Κυβέρνηση, το οικονομικό αντάλλαγμα ύψους 3,27 δισ. ευρώ θα διατεθεί για τη μείωση του δημοσίου χρέους, το οποίο μόνο από αυτή τη συναλλαγή περιορίζεται σχεδόν κατά 1,5 μονάδα του ΑΕΠ.

Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης δήλωσε: "Η σύμβαση παραχώρησης της Αττικής οδού είναι η μεγαλύτερη από τις 9 συνολικά αποκρατικοποιήσεις που ολοκλήρωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τον τελευταίο χρόνο. Αποκρατικοποιήσεις που δίνουν ώθηση στην οικονομία, τις επενδύσεις, την απασχόληση. Η Αττική οδός είναι ένα έργο κρίσιμο για την καθημερινότητα εκατομμυρίων κατοίκων και επισκεπτών της πρωτεύουσας. Η σύμβαση που κατατίθεται στη Βουλή διασφαλίζει την περαιτέρω αναβάθμιση του αυτοκινητοδρόμου και την σημαντική μείωση του δημοσίου χρέους. Είναι μια θετική εξέλιξη για τους κατοίκους της πρωτεύουσας, το Δημόσιο και την εθνική οικονομία".

 Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρήστος Σταϊκούρας, δήλωσε: "Με τη νέα σύμβαση πραγματοποιείται ομαλά η μετάβαση στο νέο καθεστώς παραχώρησης και εξασφαλίζεται η απρόσκοπτη λειτουργία του αυτοκινητόδρομου, ο οποίος αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του συστήματος κυκλοφορίας στο λεκανοπέδιο της Αττικής, με υψηλό επίπεδο οδικής ασφάλειας. Ταυτόχρονα, επιβεβαιώνεται ότι και στην Ελλάδα, η συνεργασία του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα μπορεί να είναι διαφανής και επωφελής και για τα δύο μέρη. Δύναται, δηλαδή, να καλύπτει το δημόσιο συμφέρον, μέσω της άμεσης χρηματοδότησης, της λειτουργίας και της συντήρησης, ενώ ο ιδιωτικός τομέας αναλαμβάνει την εκμετάλλευση του οδικού άξονα. Μια σύμπραξη, με την οποία η χώρα μεγεθύνεται οικονομικά, αναπτύσσεται βιώσιμα και ισχυροποιείται ολόπλευρα".

Η σύμβαση προβλέπει ότι ο Παραχωρησιούχος (ΝΕΑ ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ Μ.Α.Ε. και ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Α.Ε.), θα αναλάβει για 25 έτη τη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση της Αττικής Οδού. Πέραν του εφάπαξ οικονομικού ανταλλάγματος, ύψους 3,27 δισ. ευρώ, θα αποδίδει ετησίως στο ΤΑΙΠΕΔ ποσοστό 7,5% επί των πάσης φύσεως εσόδων από την εκμετάλλευση του αυτοκινητοδρόμου, ενώ κατά τη διάρκεια της παραχώρησης θα υλοποιήσει επενδύσεις και δαπάνες αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού ύψους 380 εκατ. ευρώ.

Η σύμβαση προβλέπει επίσης μείωση των διοδίων από 2,8 σε 2,5 ευρώ από τις 6 Οκτωβρίου, την ημέρα που θα γίνει η παράδοση του αυτοκινητοδρόμου από το Ελληνικό Δημόσιο στον παραχωρησιούχο. Η μείωση αφορά τις εξής κατηγορίες οχημάτων: επιβατικά (Ι.Χ.), ελαφρά εμπορικά οχήματα και αυτοκίνητα με τροχόσπιτα.

Περιλαμβάνονται επίσης διατάξεις για τη διασφάλιση της επαρκούς συντήρησης, της εύρυθμης λειτουργίας του οδικού άξονα και της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος. Ο παραχωρησιούχος θα αξιολογείται κάθε δύο έτη, αλλά και μεμονωμένα, επί των βασικών δεικτών απόδοσης (KPIs). Σε περίπτωση αδυναμίας επίτευξης των στόχων προβλέπεται η επιβολή χρηματικών ποινών και άλλες κυρώσεις ανάλογα με την υστέρηση στην προβλεπόμενη επίδοση.

Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%

Η ΕΕ επιβάλει το ΦΠΑ να είναι πάνω από 12%
Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

20/1/2026

Μερίδα του κόσμου εξακολουθεί να αγνοεί πως το ΦΠΑ στα κράνη έχει μειωθεί εδώ και έξι χρόνια και πως από 1/1/2020 είναι στο 13% αντί του 24%. Βασική αιτία είναι πως δεν έχει δει την διαφορά να μεταβιβάζεται στην τελική τιμή πώλησης, και λιγότερο το ότι δεν παρακολουθεί στενά την ειδησεογραφία της μοτοσυκλέτας. Η μείωση του ΦΠΑ ήρθε σε μία περίοδο που τα πάντα σταδιακά ακρίβυναν και προφανώς το κέρδος από την μείωση του ΦΠΑ είναι πως η άνοδος των τιμών συγκρατήθηκε, ωστόσο ο αντίκτυπος θα ήταν μεγαλύτερος αν αυτό είχε γίνει νωρίτερα.

Η πραγματική ευκαιρία όμως χάθηκε το 1991, ήταν τότε που μπορούσαμε να βάλουμε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, ήταν τότε που φώναζε το MOTO πως πρέπει να γίνει η κίνηση γιατί δεν θα μπορούμε να την κάνουμε αργότερα.

Πως το ξέραμε αυτό; Παρατηρώντας τι είχε κάνει η Αγγλία, η οποία όσο ήταν εντός ΕΕ ήταν η μόνη χώρα που είχε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη. Τώρα η Αγγλία εξακολουθεί να είναι η μόνη στον Ευρωπαϊκό χώρο που έχει μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, αλλά τώρα έχει και την ελευθερία να καθορίζει την φορολογία όπως αυτή θέλει. Όσο ήταν εντός ΕΕ δεν μπορούσε να μηδενίσει τον ΦΠΑ, εκτός και αν το είχε μηδέν πριν την ένταξή της. Και οι Άγγλοι ήταν οι πρώτοι που το σκέφτηκαν και μερίμνησαν για αυτό. Για αυτό φωνάζαμε τότε, γιατί ήταν η ευκαιρία να έχει η Ελλάδα μηδενικό φόρο στα κράνη, κι αν περισσότεροι εκείνη την εποχή τα φορούσαν και τους ενδιέφερε το θέμα, θα το είχαμε κερδίσει. Εντός ΕΕ μπορείς να φτάσεις στο 13% γιατί επιβάλλεται να είναι το ΦΠΑ πάνω από 12% και όχι παρακάτω καθώς ο μηδενισμός δημιουργεί προβλήματα ανταγωνισμού. Υπάρχει εξαίρεση για ορισμένα βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα, νερό, φάρμακα όπου ένα κράτος-μέλος μπορεί να έχει μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, ακόμη και μηδενικούς. Μαντέψτε. Είμαστε τόσο ανοργάνωτοι που δεν έχουμε ενσωματώσει δύο βασικές οδηγίες, την 2022/542 και την 2020/285 που αφορούν τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ.

Η προθεσμία για την ενσωμάτωση της 2022/542 έληξε πριν από ένα χρόνο, την 1/1/2025, μας έδωσαν περιθώριο μέχρι πριν από 3 μήνες να κάνουμε την αλλαγή και πλέον περιμένουμε να μας επιβληθεί πρόστιμο επειδή δεν μειώνουμε ΦΠΑ σε ορισμένα βασικά αγαθά. Δηλαδή χρεωνόμαστε ως πολίτες περισσότερο από αυτό που περιμένει η ΕΕ και πλέον η Πολιτεία θα πρέπει να δίνει και μερίδιο αυτής της πρόσθετης φορολογίας έξω, όταν θα μπορούσε να τονώσει την αγορά κάνοντας ότι και οι υπόλοιπες χώρες. Δεν περιμένει κανείς κάτι διαφορετικό βέβαια από την Πολιτεία, όταν για χρόνια εισπράττει πρόσθετη φορολογία επιπλέον του ΦΠΑ σε κάθε νέο όχημα και έπειτα πληρώνει πρόστιμο για αυτή την πρακτική, μένοντας ικανοποιημένη με την διαφορά που απομένει στο τέλος! Κλείνοντας αυτή την παρένθεση, η ενημέρωση που έχουμε είναι πως η ΕΕ θα κάνει μέσα στο 2026 τόσο δυσβάσταχτο το κόστος του προστίμου από το Ειδικό Τέλος Ταξινόμησης, που η Ελλάδα δεν θα μπορεί παρά να το μηδενίσει. Στις μοτοσυκλέτες είναι ένα σημαντικό νούμερο, που από τα 900 κυβικά και πάνω αγγίζει το 15% με το πρόσθετο πρόβλημα ότι μπαίνει συνολικά και στα μεταφορικά και στην καθαρή αξία, ανεβάζει δηλαδή το κόστος σημαντικά. Φανταστείτε πως η πρόσθετη αυτή φορολογία είναι μεγαλύτερη από το ποσοστό που έχει το κατάστημα που κάνει την πώληση, για να αναλογίστετε τον ακτίκτυπο που θα μπορούσε να έχει στην αγορά. Θα κλείσω την παρένθεση εδώ και θα δούμε στην πορεία του πρώτου τριμήνου τις εξελίξεις για το συγκεκριμένο αυτό τομέα.

Το συμπέρασμα είναι πως η Πολιτεία έχει πολύ αργά αντανακλαστικά όταν είναι να μειωθεί ο συντελεστής ΦΠΑ και μάλιστα δεν το κάνει πράξη αν δεν επιβληθεί υψηλό πρόστιμο.

Στα κράνη ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειωθεί ο ΦΠΑ στο 0%, μπορεί να φτάσει μόνο στο κατώτερο που επιτρέπεται για οτιδήποτε εκτός τους ειδικού κανονισμού που αναφέρεται στις άνω Ευρωπαϊκές Οδηγίες και εδώ και 6 χρόνια είναι σε αυτό το επίπεδο.

Το μόνο παράθυρο που βλέπω να υπάρχει για περεταίρω μείωσή του ή και μηδενισμό ακόμη, είναι να μπουν τα κράνη μοτοσυκλέτας σε μία από τις 7 ειδικές κατηγορίες που η ΕΕ εξαιρεί από τον κανονισμό και επιτρέπει στα κράτη-μέλη να έχουν μειωμένους συντελεστές, ακόμη και μηδενικό ΦΠΑ. Για παράδειγμα το γάλα και άλλα αγαθά, βασικά για την διατροφή έχουν 0% σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, κάτι που όπως είπαμε θα έπρεπε να είχε κάνει και η χώρα μας εδώ και μήνες, αν και βάση ιστορικότητας στον τρόπο που λαμβάνονται οι αποφάσεις αυτές, αποκλείεται να επιλέξει τον μηδενισμό του ΦΠΑ παρότι μπορεί να το κάνει. Μία από αυτές τις 7 κατηγορίες επιτρέπει μειωμένους συντελεστές σε εξοπλισμό ασφαλείας σε νοσοκομεία κτλ πράγμα που δεν μπορεί να συνδεθεί αυτόματα με τα μοτοσυκλετιστικά κράνη. Είναι όμως το πιο κοντινό μονοπάτι για όποιον προσπαθήσει να φέρει σε διαβούλευση στην ΕΕ το ζήτημα αυτό. Με τον τρόπο που συμβαίνουν τα πράγματα στη χώρα μας, είναι μάλλον δύσκολο να ξεκινήσει αυτό από εμάς, ενώ αν γίνει από άλλη χώρα, θα περάσει εδώ μετά από πρόστιμο της ΕΕ…