Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Ινδία: Τέλος τα βενζινοκίνητα δίκυκλα στην πρωτεύουσα από το 2028

Η τοπική κυβέρνηση του Δελχί ανακοίνωσε την πρώτη δέσμη μέτρων προς ενίσχυση της Ηλεκτροκίνησης
india
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

15/4/2026

H ευρύτερη περιοχή της ινδικής πρωτεύουσας, που περιλαμβάνει το Νέο Δελχί αλλά και το ιστορικό κέντρο που είναι γνωστό ως Παλιό Δελχί, είναι μια πυκνοκατοικημένη μητρόπολη περίπου 30 εκατομμυρίων κατοίκων που υποφέρει από την ατμοσφαιρική ρύπανση. Η τοπική κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσφατα ένα πρόγραμμα Ηλεκτροκίνησης των μεταφορών που στην πρώτη του φάση, από το 2026 ως και το 2030, προβλέπει ριζικές απαγορεύσεις απέναντι σε οχήματα που καταναλώνουν βενζίνη και πετρέλαιο για την κίνησή τους.

Η ανακοίνωση του προγράμματος αυτού έχει τώρα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, όντας πολύ επιθετικό απέναντι στα οχήματα “παλαιάς τεχνολογίας”.

Σύμφωνα με τις κυβερνητικές προτάσεις, από 1/1/2027 θα απαγορευτούν οι ταξινομήσεις νέων τρίκυκλων με κινητήρες εσωτερικής καύσης, ενώ από την 1/4/2028, η απαγόρευση αυτή θα επεκταθεί και στα δίκυκλα.

Για τα επαγγελματικά δίκυκλα και τρίκυκλα ωστόσο η απαγόρευση είναι άμεση, καθώς η ημερομηνία απαγόρευσης ταξινόμησης για βενζινοκίνητα και πετρελαιοκίνητα ισχύει ήδη από 1/1/2026. Καθώς αυτή η ημερομηνία έχει ήδη παρέλθει πριν καν ανακοινωθούν τα μέτρα, όλα τα επαγγελματικά δίκυκλα και τρίκυκλα που πληρούν τις προδιαγραφές BS-VI θα μπορούν να χρησιμοποιούνται μέχρι και την τελευταία μέρα του 2026 (31/12).

Τα μέτρα συνοδεύονται από οικονομικά κίνητρα για τη μετάβαση σε ηλεκτρικά οχήματα, με επιδότηση στην τιμή των ηλεκτρικών δικύκλων των οποίων η αρχική τιμή αγοράς δεν ξεπερνά τις 225.000 ρουπίες (περίπου €2.000, με την ισοτιμία της 15/4/2026), μέτρο που αποσκοπεί στην ανανέωση του στόλου του οικονομικά αδύναμου πληθυσμού και όχι την απόκτηση ακριβών ηλεκτρικών μοντέλων.

Επίσης επιδοτούνται αποσύρσεις δικύκλων παλαιότερων προδιαγραφών (έως BS-IV) και οι αγορές νέων ηλεκτρικών πριμοδοτούνται ακόμη με εκπτώσεις ή απαλοιφές φόρων, όπως τα τέλη ταξινόμησης και κυκλοφορίας.

Παράλληλα, η κυβέρνηση του Δελχί επιδοτεί τη δημιουργία δικτύων φόρτισης και ανταλλαγής μπαταριών, έχοντας μάλιστα ενσωματώσει νομικές διατάξεις που απλοποιούν πολύ την όλη διαδικασία παρακάμπτοντας τη γραφειοκρατία.

Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που οι αρχές στην Ινδία προβαίνουν σε τόσο δραστικές και αιφνίδιες στρατηγικές, καθώς τα προτεινόμενα μέτρα είναι όντως πολύ ξαφνικά και αυστηρά, ειδικά στους επαγγελματικούς στόλους δίκυκλων και τρίκυκλων που ξαφνικά ανακαλύπτουν πως ήδη τρώνε από την παράταση της προθεσμίας.

Αναλόγως είχε πράξει η ινδική κυβέρνηση και πριν μερικά χρόνια, όταν αποφάσισε ένα ξαφνικό άλμα από τις προδιαγραφές BS-IV στις BS-VI, πηδώντας ουσιαστικά τις BS-V, προκειμένου να επιταχύνει την προσαρμογή στα δεδομένα των ευρωπαϊκών Euro 5. Η κίνηση είχε γίνει για να εκσυγχρονιστεί η ινδική βιομηχανία Μοτοσυκλέτας και να μην απαιτούνται πολλές μετατροπές για τις εξαγωγές δικύκλων, ωστόσο η άμεση μετάβαση στις μεθεπόμενες προδιαγραφές οπωσδήποτε ζόρισε τους εγχώριους κατασκευαστές. Αυτή τη φορά το λάθος άκρο του μαστιγίου αντικρύζουν οι Ινδοί καταναλωτές στην περιοχή της πρωτεύουσας, οι οποίοι πιθανότατα δεν θα έχουν άλλη επιλογή παρά να προσαρμοστούν.

Έτσι κι αλλιώς βέβαια, το μέτρο αφορά τις ταξινομήσεις καινούργιων οχημάτων, οπότε στα επόμενα χρόνια θα υπάρχει μια ελαστικότητα μέσω της αγοράς μεταχειρισμένων, ωστόσο είναι σαφές πως σε βάθος χρόνου ο νομοθέτης του Δελχί έχει μια πολύ ξεκάθαρη εικόνα στο μυαλό: μια μέρα η πρωτεύουσα να έχει απαλλαχθεί από ρύπους οχημάτων στην ατμόσφαιρά της.