Χτύπησε μοτοσυκλετιστή και αθωώθηκε

Τα αυτόνομα αυτοκίνητα έχουν τον νόμο με το μέρος τους;
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

22/12/2017

Όπως ίσως γνωρίζετε, στην Καλιφόρνια κυκλοφορούν πλέον πολλά πλήρως αυτόνομα αυτοκίνητα και οι περισσότεροι κατασκευαστές αυτοκινήτων έχουν μόνιμη βάση εκεί, με σκοπό την εξέλιξη της τεχνολογίας αυτόνομης οδήγησης. Τα ατυχήματα με αυτοκίνητα που κινούνται αυτόνομα δεν είναι καινούρια είδηση. Τα περισσότερα από αυτά αφορούσαν πρωτότυπα των εταιρειών, κατά τη διάρκεια δοκιμών κι αρκετές φορές η ευθύνη ξεκάθαρα δεν ήταν της τεχνολογίας. Όμως το ατύχημα που έγινε πρόσφατα σε έναν μποτιλιαρισμένο δρόμο τριών λωρίδων, ανάμεσα σε ένα τέτοιο αυτοκίνητο και έναν μοτοσυκλετιστή, μας βάζει σε σοβαρή ανησυχία σχετικά με το νομικό πλαίσιο που υπάρχει και βάσει του οποίου η αστυνομία και τα δικαστήρια θα αποφασίζουν ποιος είναι υπεύθυνος για το ατύχημα.

Στο συγκεκριμένο περιστατικό, το αυτόνομο αυτοκίνητο ήταν στη μεσαία από τις τρεις λωρίδες (με ταχύτητα 20km/h) και ο μοτοσυκλετιστής βρισκόταν πίσω του και δεξιά (με ταχύτητα 24 km/h), κινούμενος ανάμεσα στα αυτοκίνητα (νόμιμο στην πολιτεία της Καλιφόρνια). Κάποια στιγμή τα ραντάρ του αυτόνομου αυτοκινήτου ανίχνευσαν ένα κενό στις αριστερή λωρίδα και έστριψε το τιμόνι με πρόθεση να αλλάξει λωρίδα.

Πριν ολοκληρώσει την αλλαγή λωρίδας, το κενό στα αριστερά του που ήθελε να συμπληρώθει μειώθηκε εξαιτίας φρεναρίσματος των προπορευόμενων με αποτέλεσμα να αποφασίσει να επιστρέψει στην μεσαία λωρίδα όπου βρισκόταν αρχικά.

Εκείνη τη στιγμή ο αναβάτης της μοτοσυκλέτας βρισκόταν στην άκρη της μεσαίας λωρίδας, αλλά μέσα σε αυτή, δηλαδή στο κενό που είχε δημιουργηθεί από την αρχική κίνηση του αυτοκινήτου να αλλάξει λωρίδα προς τα αριστερά. Επιστρέφοντας το αυτόνομο αυτοκίνητο στην αρχική του θέση χτύπησε στο πλάι τη μοτοσυκλέτα με αποτέλεσμα την πτώση.

Το πόρισμα της αστυνομίας έριξε το φταίξιμο στον μοτοσυκλετιστή, με το σκεπτικό ότι έπρεπε να περιμένει το αυτοκίνητο να ολοκληρώσει την αλλαγή λωρίδας και μετά να μπει αυτός στη μεσαία λωρίδα. Έχει λογική το σκεπτικό τους, όμως υποτίθεται ότι τα ραντάρ και η τεχνολογία των αυτόνομων αυτοκινήτων θα έπρεπε να είχε ανιχνεύσει την ύπαρξη της μοτοσυκλέτας. Το πιο ανησυχητικό όμως είναι στην περίπτωση που όντως τα ραντάρ είχαν “δει” την μοτοσυκλέτα να κινείται δίπλα στο αυτοκίνητο, αλλά παρ΄όλα αυτά αποφάσισαν να χτυπήσουν τον μοτοσυκλετιστή στη δεξιά λωρίδα, αντί για να χτυπήσουν τα αυτοκίνητα στην αριστερή λωρίδα. Με άλλα λόγια, με ποια κριτήρια τα αυτόνομα αυτοκίνητα αποφασίζουν ποιον θα χτυπήσουν σε περίπτωση που οι συνθήκες τα φέρουν σε δίλλημα;

Τέτοιου είδους ατυχήματα είναι αυτή την στιγμή η αχίλλειος πτέρνα των αυτόνομων οχημάτων καθώς ο μόνος τρόπος να αντιμετωπιστούν είναι η διάγνωση της κίνησης αρκετών προπορευόμενων οχημάτων - που ο οδηγός ενός αυτοκινήτου έχει την δυνατότητα να πραγματοποιεί αυτή την στιγμή πιο εύστοχα. Για αυτό και προωθείται έντονα η διασύνδεση των οχημάτων, καθώς σε αυτή την περίπτωση το αυτόνομο όχημα θα γνώριζε ότι το κενό στην αριστερή λωρίδα θα μειωνόταν πολύ πριν κάνει την κίνηση να το καλύψει.

Όσο για το δίλλημα πάνω σε πιο όχημα θα πέσει, αν δεν μπορεί να αποφύγει κανένα από τα δύο, είναι αυτό που παραμένει ανοικτό και δυστυχώς θα παραμείνει για μεγάλο διάστημα, μέχρι να αποκαλυφθεί ο τρόπος των αποφάσεων του λογισμικού.

Δύο είναι τα ισχυρά λόμπι εκεί έξω, εκείνα που θέλουν όλα τα οχήματα να είναι αυτόνομα και διασυνδεδεμένα, μαζί με τις μοτοσυκλέτες, στερώντας ελευθερία κινήσεων, τομέας που όλοι οι μεγάλοι κατασκευαστές εργάζονται. Δύο τέτοια παραδείγματα είναι το Motobot της Yamaha ή τα Concept της Honda.

Το άλλο είναι να δοκιμαστούν τα αυτόνομα σε δρόμους της Ινδίας (δεν κατανομάζεται, αλλά φωτογραφίζεται) και γενικότερα στο χάος της Ασίας. Αν μπορούν να προβλέψουν τις κινήσεις τους εκεί, τότε θα έχουν υπερκαλύψει τις περιπτώσεις ατυχημάτων στις ΗΠΑ και τις Ευρωπαϊκές χώρες. Φυσικά, κι ευτυχώς, η λύση αυτή έχει προσκρούσει σε σοβαρές ηθικές αντιστάσεις, καθώς μέχρι να "μάθουν" θα έχουν προκαλέσει αμέτρητα ατυχήματα.

Η δική μας θέση, είναι πως η αυτόνομη κίνηση είναι κομμάτι ενός μέλλοντος μη αναστρέψιμου. Θα γίνει όσο κι αν την παλέψει κανείς. Ζητάμε και επιδιώκουμε όμως να μην επεκταθεί στις μοτοσυκλέτες, και τα αυτόνομα αυτοκίνητα να σέβονται τους κανόνες κίνησης των μοτοσυκλετών, μέσα στους οποίους είναι και η παράνομη (προς το παρόν) αλλά μη διωκόμενη (αυτή την στιγμή) διήθηση. Σε ένα διασυνδεδεμένο μέλλον αυτό μπορεί να γίνει με μεγαλύτερη ασφάλεια από ότι τώρα. Γιατί τα αυτοκίνητα θα γνωρίζουν από χιλιόμετρα πριν, πως πλησιάζει μοτοσυκλέτα που κινείται ανάμεσα στις λωρίδες!

Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%

Η ΕΕ επιβάλει το ΦΠΑ να είναι πάνω από 12%
Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

20/1/2026

Μερίδα του κόσμου εξακολουθεί να αγνοεί πως το ΦΠΑ στα κράνη έχει μειωθεί εδώ και έξι χρόνια και πως από 1/1/2020 είναι στο 13% αντί του 24%. Βασική αιτία είναι πως δεν έχει δει την διαφορά να μεταβιβάζεται στην τελική τιμή πώλησης, και λιγότερο το ότι δεν παρακολουθεί στενά την ειδησεογραφία της μοτοσυκλέτας. Η μείωση του ΦΠΑ ήρθε σε μία περίοδο που τα πάντα σταδιακά ακρίβυναν και προφανώς το κέρδος από την μείωση του ΦΠΑ είναι πως η άνοδος των τιμών συγκρατήθηκε, ωστόσο ο αντίκτυπος θα ήταν μεγαλύτερος αν αυτό είχε γίνει νωρίτερα.

Η πραγματική ευκαιρία όμως χάθηκε το 1991, ήταν τότε που μπορούσαμε να βάλουμε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, ήταν τότε που φώναζε το MOTO πως πρέπει να γίνει η κίνηση γιατί δεν θα μπορούμε να την κάνουμε αργότερα.

Πως το ξέραμε αυτό; Παρατηρώντας τι είχε κάνει η Αγγλία, η οποία όσο ήταν εντός ΕΕ ήταν η μόνη χώρα που είχε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη. Τώρα η Αγγλία εξακολουθεί να είναι η μόνη στον Ευρωπαϊκό χώρο που έχει μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, αλλά τώρα έχει και την ελευθερία να καθορίζει την φορολογία όπως αυτή θέλει. Όσο ήταν εντός ΕΕ δεν μπορούσε να μηδενίσει τον ΦΠΑ, εκτός και αν το είχε μηδέν πριν την ένταξή της. Και οι Άγγλοι ήταν οι πρώτοι που το σκέφτηκαν και μερίμνησαν για αυτό. Για αυτό φωνάζαμε τότε, γιατί ήταν η ευκαιρία να έχει η Ελλάδα μηδενικό φόρο στα κράνη, κι αν περισσότεροι εκείνη την εποχή τα φορούσαν και τους ενδιέφερε το θέμα, θα το είχαμε κερδίσει. Εντός ΕΕ μπορείς να φτάσεις στο 13% γιατί επιβάλλεται να είναι το ΦΠΑ πάνω από 12% και όχι παρακάτω καθώς ο μηδενισμός δημιουργεί προβλήματα ανταγωνισμού. Υπάρχει εξαίρεση για ορισμένα βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα, νερό, φάρμακα όπου ένα κράτος-μέλος μπορεί να έχει μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, ακόμη και μηδενικούς. Μαντέψτε. Είμαστε τόσο ανοργάνωτοι που δεν έχουμε ενσωματώσει δύο βασικές οδηγίες, την 2022/542 και την 2020/285 που αφορούν τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ.

Η προθεσμία για την ενσωμάτωση της 2022/542 έληξε πριν από ένα χρόνο, την 1/1/2025, μας έδωσαν περιθώριο μέχρι πριν από 3 μήνες να κάνουμε την αλλαγή και πλέον περιμένουμε να μας επιβληθεί πρόστιμο επειδή δεν μειώνουμε ΦΠΑ σε ορισμένα βασικά αγαθά. Δηλαδή χρεωνόμαστε ως πολίτες περισσότερο από αυτό που περιμένει η ΕΕ και πλέον η Πολιτεία θα πρέπει να δίνει και μερίδιο αυτής της πρόσθετης φορολογίας έξω, όταν θα μπορούσε να τονώσει την αγορά κάνοντας ότι και οι υπόλοιπες χώρες. Δεν περιμένει κανείς κάτι διαφορετικό βέβαια από την Πολιτεία, όταν για χρόνια εισπράττει πρόσθετη φορολογία επιπλέον του ΦΠΑ σε κάθε νέο όχημα και έπειτα πληρώνει πρόστιμο για αυτή την πρακτική, μένοντας ικανοποιημένη με την διαφορά που απομένει στο τέλος! Κλείνοντας αυτή την παρένθεση, η ενημέρωση που έχουμε είναι πως η ΕΕ θα κάνει μέσα στο 2026 τόσο δυσβάσταχτο το κόστος του προστίμου από το Ειδικό Τέλος Ταξινόμησης, που η Ελλάδα δεν θα μπορεί παρά να το μηδενίσει. Στις μοτοσυκλέτες είναι ένα σημαντικό νούμερο, που από τα 900 κυβικά και πάνω αγγίζει το 15% με το πρόσθετο πρόβλημα ότι μπαίνει συνολικά και στα μεταφορικά και στην καθαρή αξία, ανεβάζει δηλαδή το κόστος σημαντικά. Φανταστείτε πως η πρόσθετη αυτή φορολογία είναι μεγαλύτερη από το ποσοστό που έχει το κατάστημα που κάνει την πώληση, για να αναλογίστετε τον ακτίκτυπο που θα μπορούσε να έχει στην αγορά. Θα κλείσω την παρένθεση εδώ και θα δούμε στην πορεία του πρώτου τριμήνου τις εξελίξεις για το συγκεκριμένο αυτό τομέα.

Το συμπέρασμα είναι πως η Πολιτεία έχει πολύ αργά αντανακλαστικά όταν είναι να μειωθεί ο συντελεστής ΦΠΑ και μάλιστα δεν το κάνει πράξη αν δεν επιβληθεί υψηλό πρόστιμο.

Στα κράνη ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειωθεί ο ΦΠΑ στο 0%, μπορεί να φτάσει μόνο στο κατώτερο που επιτρέπεται για οτιδήποτε εκτός τους ειδικού κανονισμού που αναφέρεται στις άνω Ευρωπαϊκές Οδηγίες και εδώ και 6 χρόνια είναι σε αυτό το επίπεδο.

Το μόνο παράθυρο που βλέπω να υπάρχει για περεταίρω μείωσή του ή και μηδενισμό ακόμη, είναι να μπουν τα κράνη μοτοσυκλέτας σε μία από τις 7 ειδικές κατηγορίες που η ΕΕ εξαιρεί από τον κανονισμό και επιτρέπει στα κράτη-μέλη να έχουν μειωμένους συντελεστές, ακόμη και μηδενικό ΦΠΑ. Για παράδειγμα το γάλα και άλλα αγαθά, βασικά για την διατροφή έχουν 0% σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, κάτι που όπως είπαμε θα έπρεπε να είχε κάνει και η χώρα μας εδώ και μήνες, αν και βάση ιστορικότητας στον τρόπο που λαμβάνονται οι αποφάσεις αυτές, αποκλείεται να επιλέξει τον μηδενισμό του ΦΠΑ παρότι μπορεί να το κάνει. Μία από αυτές τις 7 κατηγορίες επιτρέπει μειωμένους συντελεστές σε εξοπλισμό ασφαλείας σε νοσοκομεία κτλ πράγμα που δεν μπορεί να συνδεθεί αυτόματα με τα μοτοσυκλετιστικά κράνη. Είναι όμως το πιο κοντινό μονοπάτι για όποιον προσπαθήσει να φέρει σε διαβούλευση στην ΕΕ το ζήτημα αυτό. Με τον τρόπο που συμβαίνουν τα πράγματα στη χώρα μας, είναι μάλλον δύσκολο να ξεκινήσει αυτό από εμάς, ενώ αν γίνει από άλλη χώρα, θα περάσει εδώ μετά από πρόστιμο της ΕΕ…