Η πολιτεία της Καλιφόρνια μηνύει 5 πετρελαϊκούς κολοσσούς

Για “δεκαετίες εξαπάτησης” και για ζημιές δισεκατομμυρίων από τα ορυκτά καύσιμα
Η πολιτεία της Καλιφόρνια μηνύει 5 πετρελαϊκές εταιρείες
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

18/9/2023

Η πολιτεία της Καλιφόρνια υπέβαλλε μήνυση σε 5 από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες του κόσμου, κατηγορώντας τις για ζημιές δισεκατομμυρίων δολαρίων, και για εξαπάτηση του κοινού λόγω συνειδητής υποβάθμισης των κινδύνων από τα ορυκτά καύσιμα.

Η μήνυση υπεβλήθη στο ανώτατο δικαστήριο του Σαν Φρανσίσκο, με την πολιτεία της Καλιφόρνια να ζητά από τις 5 εταιρείες (Exxon Mobil, Shell, BP, ConocoPhillips, και Chevron) να δημιουργήσουν ένα ταμείο αποζημίωσης ζημιών από κλιματολογικές καταστροφές. Για το παραπάνω αίτημα υπάρχει δικαστικό προηγούμενο, όταν πολλές πόλεις της Καλιφόρνια είχαν μηνύσει τους παραγωγούς μπογιάς που περιείχε μόλυβδο, κερδίζοντας την υπόθεση, με τις εταιρείες να συμβιβάζονται με την καταβολή 305 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η πολιτεία της Καλιφόρνια δεν είναι η μόνη που μηνύει πετρελαϊκές εταιρείες, καθώς επτά ακόμα πολιτείες έχουν κάνει το ίδιο στο πρόσφατο παρελθόν. Παρόλα αυτά, η συγκεκριμένη μήνυση είναι από τις πιο σημαντικές, καθώς η Καλιφόρνια είναι η πιο πολυπληθής πολιτεία των Η.Π.Α., και παράλληλα μια εκ των μεγαλυτέρων παραγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ ο Γενικός Εισαγγελέας της πολιτείας Rob Bonta έχει ιστορικό υποθέσεων που αποτελούν σημεία αναφοράς, πάνω στις οποίες πατούν στη συνέχεια οι Εισαγγελείς των μικρότερων πολιτειών για τις δικές τους υποθέσεις. Επίσης η Καλιφόρνια βρίσκεται στις πρώτες γραμμές του ακραίου καιρού που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή, επηρεαζόμενη ιδιαίτερα από μεγάλες δασικές πυρκαγιές, την αύξηση της στάθμης της θάλασσας, καύσωνες, ακόμα και τροπικές καταιγίδες.

Από την πλευρά της βιομηχανίας πετρελαίου, ο Ryan Meyres, σύμβουλος του American Petroleum Institute, του μεγαλύτερου εμπορικού συνδέσμου παραγωγών πετρελαίου και αερίου, δήλωσε πως: “Αυτή η συνεχιζόμενη και συνδυασμένη καμπάνια με τις άνευ αξίας, πολιτικώς υποκινούμενες μηνύσεις ενάντια σε μια θεμελιώδη αμερικάνικη βιομηχανία και τους εργαζομένους της, δεν είναι τίποτα άλλο από έναν περισπασμό από άλλα σημαντικά εθνικά θέματα και μια τεράστια σπατάλη των χρημάτων των φορολογούμενων πολιτών της Καλιφόρνια. Οι αποφάσεις για την κλιματική στρατηγική ανήκουν στο Κογκρέσο και όχι στο δικαστικό σύστημα.”

Στη μήνυση αναφέρεται πως από τη δεκαετία του 1950, οι εταιρείες πετρελαίου και οι συνεργάτες τους, υποβάθμισαν εσκεμμένα τους κινδύνους των ορυκτών καυσίμων προς το κοινό, ενώ γνώριζαν πως τα προϊόντα τους το πιθανότερο ήταν πως θα οδηγούσαν στη σημαντική υπερθέρμανση του πλανήτη. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, οι 5 κατονομαζόμενες εταιρείες συνέχισαν να παραπλανούν το κοινό σχετικά με τη δέσμευση τους να μειώσουν τις εκπομπές ρύπων στο πρόσφατο παρελθόν, υπερηφανευόμενες για μικρές επενδύσεις σε εναλλακτικά καύσιμα (greenwashing), ενώ την ίδια ώρα σημείωναν κέρδη-ρεκόρ από την παραγωγή ορυκτών καυσίμων υπεύθυνων για την υπερθέρμανση του πλανήτη.

“Οι άνθρωποι αυτοί γνώριζαν (σσ. για την υπερθέρμανση του πλανήτη) και όμως μας έλεγαν ψέμματα, και θα μπορούσαμε να είχαμε αποτρέψει μερικές από τις πιο σημαντικές επιπτώσεις”, αναφέρει ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια, Gavin Newsom. “Είναι αισχρό, σε αρρωσταίνει.”

Η μήνυση των 135 σελίδων κάνει λόγο για συστηματική παραπληροφόρηση από τις εταιρείες πετρελαίου και αερίου, η οποία βοήθησε να καθυστερήσει η αντίδραση του κοινού, με τεράστιο κόστος σε ανθρώπινες ζωές, στις περιουσίες των πολιτών και στις φυσικές πηγές ενέργειας.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι εταιρείες πετρελαίου προσπάθησαν να μεταφέρουν τις μηνύσεις των πολιτειών από τα κρατικά στα ομοσπονδιακά δικαστήρια, πιστεύοντας πως έτσι θα είχαν περισσότερες πιθανότητες να κερδίσουν, όμως νωρίτερα μέσα στο 2023, το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε τις εφέσεις τους, με τις υποθέσεις να παραμένουν σε κρατικά δικαστήρια, με μεγαλύτερες πιθανότητες καταδίκης των εταιρειών

Βενζινάδικα: Αποφεύχθηκε η απεργία, αλλά η τιμή της βενζίνης δεν πρόκειται να πέσει

Από την ομόφωνη απόφαση για κινητοποιήσεις ως την εκεχειρία, ένα τριχίλιαρο voucher δρόμος
fuel pump
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

20/3/2026

Αποτράπηκε το ενδεχόμενο γενικής απεργίας των πρατηριούχων καυσίμων μετά τη συνάντηση της Ομοσπονδίας Βενζινοπωλών Ελλάδος (ΟΒΕ) με τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο.

Μετά το τέλος της τρίωρης συζήτησης μεταξύ των δύο πλευρών την Πέμπτη 19/3, ο υπουργός κοινοποίησε τα ευχάριστα με μιαν ανακοίνωση που ουσιαστικά αγνοεί όλα τα σημεία και τις προτάσεις που είχαν θίξει οι βενζινοπώλες τις προηγούμενες μέρες, όπως μείωση φόρου και οργανωτικά ζητήματα.

Ούτε κουβέντα για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα, μόνο άφθονες επαναλήψεις περί πάταξης της αισχροκέρδειας και του voucher 3.000 ευρώ που θα λάβουν όσοι πρατηριούχοι δεν έχουν εγκαταστήσει ακόμη σύστημα εισροών-εκροών στα καταστήματά τους.

Από την πλευρά τους οι βενζινοπώλες δείχνουν να έφυγαν από τη συνάντηση έχοντας πειστεί να μην προχωρήσουν σε κινητοποιήσεις, όπως τουλάχιστον αυτό αντανακλάται στα λεγόμενα των δύο ομοσπονδιών τους, ΟΒΕ και ΠΟΠΕΚ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων – Εμπόρων Καυσίμων).

theodorikakos

Από τη μια πλευρά ο πρόεδρος της ΟΒΕ, Μιχάλης Κιούσης, εκφράζει τη γνώμη πως μετά τη συνάντηση “δεν υπάρχει ενδεχόμενο κινητοποιήσεων”, ενώ ο πρόεδρος της ΠΟΠΕΚ, Θέμης Κιουρτζής, θεωρεί ότι “κάποιες αποφάσεις που πάρθηκαν και εξηγήσεις που έγιναν, είναι σημαντικές”.

Αμφότεροι δηλώνουν πως στη συνέχεια θα ενημερώσουν τα μέλη των ομοσπονδιών τους για να αποφασίσουν για το θέμα των κινητοποιήσεων, ωστόσο από κοινού πιστεύουν πως η κατάσταση έχει αποκλιμακωθεί.

Όσον αφορά τα πρατήρια ωστόσο, τίποτε δεν αλλάζει επί της ουσίας. Από τη μια η τιμή του πετρελαίου συνεχίζει να ανεβαίνει καθημερινά, μαζί με τη λιανική τιμή στην αντλία και αυτό προφανώς δεν πρόκειται να αλλάξει όσο ο Περσικός Κόλπος παραμένει πεδίο μάχης, όπως επίσης δεν κουνιέται από τη θέση του το πλαφόν ως τις 30 Ιουνίου. Όχι τουλάχιστον από κάποια θεσμική πρωτοβουλία, όπως λ.χ. τις πρόσφατες αποφάσεις Αυστρίας, Ιταλίας και πλέον και της Κροατίας να μειώσουν τους δικούς τους φόρους κατανάλωσης ώστε να αποσυμπιεστεί η τιμή των καυσίμων στα πρατήρια.

Εξίσου απογοητευτικώς ασαφή δείχνουν και τα αποτελέσματα της διάσκεψης των 27 ηγετών της Ε.Ε στις Βρυξέλλες χτες (Πέμπτη 19/3), για την οποία ο πρωθυπουργός δήλωσε πως “υπήρξε μια διατύπωση που ανοίγει την πόρτα για περισσότερη ευελιξία στην λήψη μέτρων εθνικών και ευρωπαϊκών. Η κυβέρνηση είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις εντός των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της,” συμπληρώνοντας πως δεν είναι ακόμη η ώρα για περισσότερες λεπτομέρειες.

fuel

Ευελιξία μπορεί να βλέπει ο κύριος πρωθυπουργός, μέτρα πάντως δεν βλέπει κανένας Έλληνας πολίτης. Εκτός αν ως προστασία του καταναλωτή από τη ραγδαία άνοδο της τιμής του πετρελαίου στις διεθνείς χρηματαγορές λογίζεται αποκλειστικά και μόνο η “πάταξη της αισχροκέρδειας” στη λιανική.

Δυστυχώς θα συνεχίσουμε να πληρώνουμε ό,τι μας ζητηθεί για καύσιμα και τα πρατήρια θα πρέπει να περάσουν αυτή τη δύσκολη περίοδο με το πλαφόν που εξήγγειλε η κυβέρνηση στα περιθώρια κέρδους τους χωρίς την παραμικρή αλλαγή.

Αν τώρα με το τριχίλιαρο voucher απομακρύνεται ο κίνδυνος να κλείσουν πρατήρια καυσίμων - όπως είχε σπεύσει τις προηγούμενες μέρες να μας υπενθυμίσει η ΟΒΕ πως είχε γίνει την τελευταία φορά που ο μαύρος χρυσός ενεπλάκη σε ράλι ανόδου τιμών – δεν μπορούμε να το γνωρίζουμε και οπωσδήποτε το απευχόμαστε.

Πάντως δεν περιμένουμε να πέσει η τιμή της βενζίνης στην αντλία, καθώς το Κράτος θα συνεχίσει να απολαμβάνει αυξημένα έσοδα από μια λιανική τιμή βενζίνης που αποτελείται από 56% φόρους (κατά την ΟΒΕ). Ανεβαίνει η τιμή, αυγατίζουν οι φόροι, οι καταναλωτές να ’ναι καλά να πετούν τα λεφτά τους στο πηγάδι που δεν έχει πάτο.

Ας ελπίσουμε τουλάχιστον τα περί αυστηρών ελέγχων κατά της αισχροκέρδειας, που τόσο περήφανα μηρυκάζει η κυβέρνηση, να συμπεριλάβουν και τα διυλιστήρια, για τα οποία ακούγονται - ανεπιβεβαίωτες - κατηγορίες πως επικαιροποιούν τις τιμές σε καύσιμα που είχαν αγοράσει και πληρώσει προπολεμικώς, με τις τότε πολύ χαμηλότερες τιμές.