Η πρώτη after market carbon ζάντα για μονόμπρατσα και οδήγηση στο δρόμο

…και γιατί κάποιοι λένε πως ΔΕΝ θα πρέπει να τις χρησιμοποιείς στο δρόμο
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

29/1/2021

Αυτό το ζευγάρι ζάντες από wave-carbon κατασκευάζονται από το εξειδικευμένο τμήμα του γερμανικού κολοσσού Thyssenkrupp (φτιάχνει από πλοία μέχρι στρόβιλους για πυρηνικά εργοστάσια) και είναι οι πρώτες after market για μονόμπρατσα ψαλίδια και για οδήγηση στο δρόμο. Πάντως η Ducati έχει χρησιμοποιήσει carbon ζάντες με έγκριση για τον δρόμο στις δύο τελευταίες Superleggera, την 1299 και την V4.

Η γερμανική εταιρεία έχει ήδη μια ολόκληρη σειρά street-legal carbon ζάντες για αυτοκίνητα. Οι συγκεκριμένες ζάντες ζυγίζουν λιγότερο από 2,5 κιλά η κάθε μία και σε σύγκριση με τα 4 κιλά που ζυγίζει περίπου η κάθε αλουμινένια ζάντα της Panigale V4, η Thyssenkrupp μας λέει πως έχουμε κέρδος έως 1,7 κιλά σε κάθε τροχό και πάνω από 2,5 κιλά στο σύνολο. Καθώς μιλάμε για ζάντες που είναι περιστρεφόμενο και μη-αναρτώμενο βάρος, τα μείον 2,5 κιλά έχουν τεράστια επίπτωση στο γυροσκοπικό φαινόμενο που επηρεάζει την ευελιξία της μοτοσυκλέτας και φυσικά στη λειτουργία των αναρτήσεων.  

Μέχρι τώρα υπήρχαν αρκετές after market carbon ζάντες για μονόμπρατσες μοτοσυκλέτες, αλλά ελάχιστες ήταν για χρήση στο δημόσιο δρόμο ή είχαν έγκριση τύπου για όλες τις χώρες. Κι εδώ είναι η μεγάλη “ανησυχία” μας για αυτές τις ζάντες, διότι το βασικό μειονέκτημα των εξαρτημάτων από carbon είναι πως όταν ξεπεράσεις το όριο των δυνάμεων που μπορούν να διαχειριστούν, τότε καταρρέουν ολοσχερώς.

Με άλλα λόγια, εκεί που μια ζάντα αλουμινίου θα στραβώσει αν περάσεις πάνω από μια απότομη ανωμαλία, η ζάντα carbon θα γίνει χαρτοπόλεμος. Γι΄αυτό και η χρήση τους έχει περιοριστεί στους ασφάλτινους αγώνες μέσα σε πίστα.

Για αγώνες σε δημόσιους δρόμους και φυσικά σε αγώνες off-road, εξακολουθούν να χρησιμοποιούν ζάντες από σφυρήλατο αλουμίνιο ή μαγνήσιο. Αυτή τη στιγμή, carbon ζάντες με έγκριση για χρήση στο δρόμο έχει στα υπερ-αυτοκίνητά της η Koensegg και υπάρχει η αμερικάνικη Carbon Revolution που προμηθεύει την Ford για τα Mustang 350 GT και GT. Φυσικά στην ποδηλασία οι carbon ζάντες είναι ο κανόνας.

Όμως! Υπάρχουν ακόμα ενστάσεις για την ασφάλεια των carbon ζαντών στους δημόσιους δρόμους. Η σοβαρότερη προέρχεται από τον διάσημο σχεδιαστή της Formula 1 και της McLaren κύριο Gordon Murray. Ο κύριος αυτός έχει πάνω από 40 χρόνια πείρα στη χρήση carbon στα αυτοκίνητα της F1 και φυσικά το ευρύ κοινό τον έμαθε από το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής της McLaren την τριθέσια McLaren F1. Το 2020 παρουσίασε το δεύτερο υπερ-αυτοκίνητο δρόμου που σχεδίασε ο ίδιος χρησιμοποιώντας ξανά την τελευταία λέξη της τεχνολογίας από την Formula 1, αλλά όχι τις carbon ζάντες. Καθώς μιλάμε για αυτοκίνητο με τιμή πώλησης αρκετών εκατομμυρίων ευρώ, προφανώς δεν ήταν το κόστος εκείνο που τον εμπόδισε να βάλει ζάντες carbon. Όπως ο ίδιο είπε όταν ερωτήθηκε, οι ζάντες carbon για τον δρόμο είναι επικίνδυνες διότι ακόμα και μια μικρή

ζημιά μπορεί να προκαλέσει την ολική καταστροφή τους και μάλιστα απρόβλεπτα. Επίσης η ακτινοβολία UV και η έκθεση στη θερμότατα προκαλούν γήρανση στο carbon και βάζουν όριο στη ζωή τους, το οποίο μάλιστα είναι δύσκολο να καθοριστεί με ακρίβεια.           

Καθώς αυτή είναι η πρώτη after market ζάντα carbon για μονόμπρατσες μοτοσυκλέτες και έγκριση για οδήγηση στο δρόμο (σύμφωνα με την γερμανική εταιρεία), δεν έχουμε φυσικά δεδομένα για την αντοχή τους σε πραγματικές συνθήκες. Τα πλεονεκτήματα είναι αδιαμφησβήτητα και σίγουρα δεν είναι χαζοί στα GP που τις χρησιμοποίησαν μέχρι να απαγορευτούν από τους κανονισμούς. Όμως για τον δρόμο υπάρχουν ακόμα ενστάσεις και μάλιστα από ανθρώπους που ξέρουν για το θέμα καλύτερα απ’ όλους μας…  

IRID: Ηλεκτροχρωμική ζελατίνα χωρίς μπαταρίες – Σκουραίνει με ηλιακή ενέργεια [Video]

Στην παραγωγή και για κράνη μοτοσυκλέτας - Ποιες εταιρείες θα τη βάλουν πρώτες
Ηλεκτροχρωμική LCD ζελατίνα IRID 2026
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

6/2/2026

Η ιταλική IRID φέρνει στην παραγωγή την δική της πρόταση για την προστασία των ματιών του αναβάτη με την ηλεκτροχρωμική ζελατίνα που έχει εξελίξει να μην χρειάζεται μπαταρίες για τη λειτουργία της.

Η ενσωμάτωση φωτοχρωμικών ζελατίνων στα κράνη δεν είναι φυσικά κάτι καινούργιο με τους κατασκευαστές ωστόσο να ψάχνουν διαρκώς νέους τρόπους για να τις κάνουν πιο αποδοτικές και χρηστικές, δίνοντας παράλληλα και μεγαλύτερη ελευθερία επιλογές στους αναβάτες.

Οι φωτοχρωμικές ζελατίνες είναι πλέον κάτι αρκετά συνηθισμένο στα κράνη, όμως κατασκευαστές όπως η Shoei έχουν πάει ένα βήμα παραπέρα με την διάθεση ηλεκτροχρωμικών LCD ζελατινών που χρησιμοποιούν μικρές μπαταρίες (διαβάστε περισσότερα εδώ). 

Το όφελος για τον αναβάτη σε αυτή την περίπτωση είναι ότι δεν χρειάζεται να αφαιρέσει τη ζελατίνα από το κράνος αν οδηγεί το βράδυ ή σε συνθήκες με χαμηλό περιβαλλοντικό φωτισμό, όπως θα έκανε με μία φωτοχρωμική που χρησιμοποιεί το φως και θα γινόταν σκούρα αν έπεφταν επάνω της φώτα αυτοκινήτου. Το μόνο που χρειάζεται να κάνει αναβάτης είναι να την απενεργοποιήσει.

Ηλεκτροχρωμική LCD ζελατίνα IRID 2026

Τώρα έρχεται η ιταλική IRID να κάνει τα πράγματα πιο απλά και ταυτόχρονα πιο φιλικά περιβαλλοντικά αφού η δική της ηλεκτροχρωμική ζελατίνα εξαλείφει την ανάγκη για χρήση μπαταριών ως πηγή ενέργειας.

Η πρόταση της ιταλικής εταιρείας χρησιμοποιεί ένα μικρό ηλιακό πάνελ στην κορυφή της, όπως αυτό που έχουν τα κομπιουτεράκια, για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο και τοποθετείται στη μέση, στο πάνω μέρος της ζελατίνας. Έτσι η ζελατίνα αλλάζει ενεργεία το ποσοστό διαφάνειας με παράλληλη χρήση αισθητήρα φωτός.

Οι Ιταλοί υπόσχονται εξαιρετική απόδοση σε πραγματικές συνθήκες για την LCD ζελατίνα τους με πολύ χαμηλούς χρόνους απόκρισης, εξαιρετικά ομοιόμορφη λειτουργία σε όλη την έκταση της ζελατίνας, μηδενικές χρωματικές αλλοιώσεις, μηδενικό "τρεμόπαιγμα" (flickering), αλλά και "ανοσία" στην πόλωση του φωτός που σημαίνει ότι ο αναβάτης δεν θα παρατηρεί περίεργες γραμμές και... ουράνια τόξα όταν λειτουργεί.

Για την εξέλιξη της ηλεκτροχρωμικής ζελατίνας η IRID έχει κατοχυρώσει πατέντες σε 15 διαφορετικούς τομείς, ενώ η εφαρμογή της δεν περιορίζεται στα κράνη μοτοσυκλέτας αφού μπορεί να τοποθετηθεί σε γυαλιά οράσεως και ηλίου αλλά και σε μάσκες enduro-MX-ski, ακόμη και σε παρμπρίζ οχήματος. Στα χαρακτηριστικά της ζελατίνας περιλαμβάνεται και η αντιθαμβωτική επίστρωση.

Ηλεκτροχρωμική LCD ζελατίνα IRID 2026

Το αρνητικό σε αυτό το χρονικό σημείο είναι η τσουχτερή τιμή της ζελατίνας που ξεκινά από τα 390 περίπου ευρώ με την ιταλική εταιρεία να αναφέρει ότι το κόστος θα μειωθεί όταν δημιουργηθούν οι απαραίτητες κλίμακες οικονομίες και η ζελατίνα υιοθετηθεί από περισσότερους κατασκευαστές κρανών. Πρώτη εταιρεία που θα διαθέσει την τεχνολογία της IRID στα κράνη της είναι η SHARK, ενώ θα ακολουθήσουν η Nolan και η LS2.