Ηχορύπανση μοτοσυκλετών: Τα “ψέματα” των αριθμών

Η διπλή έρευνα που αποκαλύπτει όλη την αλήθεια
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

30/7/2020

Το τελευταίο διάστημα ήρθαν στη δημοσιότητα οι αποφάσεις της Γερμανίας, της Αυστρίας και της Ιταλίας να στοχοποιήσουν τις μοτοσυκλέτες ως τη μοναδική πηγή ηχορύπανσης σε συγκεκριμένες αλπικές περιοχές των χωρών τους. Πρόκειται για δρόμους και διαδρομές που είναι διάσημες στους κεντροευρωπαίους μοτοσυκλετιστές και αποτελούν προορισμό βόλτας κάθε Σαββατοκύριακο για χιλιάδες από αυτούς. Τα μέτρα ξεκινούν από τον περιορισμό στην ταχύτητα που κινούνται οι μοτοσυκλέτες (από 20km/h έως και 30km/h μικρότερη από εκείνη των αυτοκινήτων) στην Γερμανία και την Ιταλία και φτάνουν έως την απαγόρευση κυκλοφορίας σε μοτοσυκλέτες που παράγουν άνω των 95db στην Αυστρία. Το θέμα φυσικά απασχόλησε τη FEMA η οποία ερεύνησε σε βάθος όλα τα επίσημα στοιχεία που υπάρχουν για αυτό το πρόβλημα.

 

Πίνακας 1: Παραγωγή θορύβου σε σχέση με την ταχύτητα κίνησης

Όπως όλοι ξέρουμε, αν θέλεις να πεις ένα χοντρό ψέμα, τότε φτιάξε μια έρευνα και παρουσίασε τα στατιστικά όπως σε βολεύουν. Έτσι αν θέλεις να “αθωώσεις” και μάλιστα πανηγυρικά, όποιον κυκλοφορεί με εξάτμιση-μπουρί, μπορείς να το κάνεις επικαλούμενος την επίσημη έρευνα ηχομέτρησης των οχημάτων της Ε.Ε. Σε αυτή την έρευνα φαίνεται ξεκάθαρα πως τα φορτηγά και λεωφορεία, αλλά και τα αυτοκίνητα, παράγουν περισσότερα db κατά την κίνησή τους απ’ ότι τα δίκυκλα.

Όμως υπάρχει και μια δεύτερη έρευνα η οποία αποδεικνύει πως η ένταση του θορύβου δεν έχει τόση μεγάλη σημασία όσο η χροιά του! Η βασική ιδέα της έρευνας αυτής ήταν να βάλουν ένα δείγμα ανθρώπων να ακούσουν τους ήχους που παράγουν τα φορτηγά, τα αυτοκίνητα και οι μοτοσυκλέτες όταν περνάνε από μπροστά τους. Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως το 74% των ερωτηθέντων της έρευνας, είπαν πως ο ήχος των μικρού κυβισμού μοτοσυκλετών τους ενοχλούσε αφάνταστα, ενώ το ποσοστό αυτό μίκρυνε θεαματικά όταν άκουγαν τον βαρύ ήχο που παράγει μια μεγάλου κυβισμού μοτοσυκλέτα.

 

Πίνακας 2: Ποσοστό ενόχλισης από την χροιά του ήχου κίνησης σε σχέση με την ένασή του

Στην ίδια έρευνα υπάρχουν και άλλα ενδιαφέροντα στοιχεία που δείχνουν πως η ενόχληση από τον θόρυβο των οχημάτων για τους κατοίκους μια περιοχής, έχει άμεση σχέση με την συχνότατα κίνησης των οχημάτων που περνάνε από εκεί. Αν δηλαδή είναι σε δρόμους που περνούν συχνά λεωφορεία ή φορτηγά και σπάνια περνάνε μοτοσυκλέτες, τότε οι κάτοικοι στοχοποιούν τα φορτηγά και τα λεωφορεία και δεν δίνουν δεκάρα για τις μοτοσυκλέτες. Αν από την άλλη μεριά είναι δρόμος που κάθε Σαββατοκύριακο περνούν μέσα από το χωριό σου 3.300 μοτοσυκλέτες όπως συμβαίνει στους αλπικούς δρόμους της Αυστρίας στο τέλος της άνοιξης και το καλοκαίρι (σχεδόν το 70% της συνολικής κίνησης οχημάτων στην περιοχή) τότε οι μοτοσυκλέτες γίνονται το βασικό θέμα της συζήτησης. Βλέπουμε δηλαδή πως το ανθρώπινο αυτί και τα παράπονα των κατοίκων σε περιοχές με έντονη κυκλοφορία μοτοσυκλετών, δεν έχει τόσο άμεση σχέση με την ένταση του ήχου που παράγουν και πως η λήψη μέτρων για τη μείωση της ηχορύπανσης θα πρέπει να είναι σχεδιασμένη για τη συγκεκριμένη περιοχή και όχι καθολική ή οριζόντια αν στόχος είναι η αποτελεσματικότητά τους.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις