James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Goodwood Festival of Speed: Ο Valentino Rossi ξανά με Yamaha YZR-M1 [Video]

Επανένωση του "Γιατρού" με τη τελευταία του GP μοτοσυκλέτα, μπροστά σε χιλιάδες θεατές
Rossi
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

13/7/2026

Ο Valentino Rossi επέστρεψε στο Goodwood Festival of Speed έπειτα από περισσότερα από δέκα χρόνια, οδηγώντας ξανά τη Yamaha YZR-M1 του 2020 με την οποία ολοκλήρωσε την καριέρα του στα MotoGP.

Το Goodwood Festival of Speed, ένα από τα σημαντικότερα ραντεβού του μηχανοκίνητου αθλητισμού, συγκεντρώνει ιστορικά αγωνιστικά οχήματα και κορυφαίους οδηγούς από κάθε κατηγορία. Η φετινή διοργάνωση, όμως, είχε έναν ιδιαίτερο πρωταγωνιστή, τον Valentino Rossi.

Ο εννιά φορές Παγκόσμιος Πρωταθλητής επέστρεψε στο Goodwood για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από δέκα χρόνια, σε μια εκδήλωση που διοργανώθηκε από τη Yamaha και τη Monster Energy. Ο Ιταλός ανέβηκε τη διάσημη διαδρομή Hill Climb οδηγώντας τη Monster Energy Yamaha YZR-M1 του 2020, την τελευταία μοτοσυκλέτα με την οποία αγωνίστηκε στα MotoGP πριν αποσυρθεί από την ενεργό δράση στο τέλος του 2021.

Ο Ιταλός εμφανίστηκε στο μπαλκόνι του Goodwood House, μαζί με τον Παγκόσμιο Πρωταθλητή Formula 1, Lando Norris, με τον οποίο διατηρεί φιλικές σχέσεις. Λίγο νωρίτερα, ο Norris είχε ολοκληρώσει τη δική του ανάβαση οδηγώντας ένα Liberty Walk Nissan S13 του 1996, πριν σταθμεύσει δίπλα στη YZR-M1 του Rossi.

Στη συνέχεια, ο Rossi ηγήθηκε μιας επίδειξης στην ανάβαση του Goodwood μαζί με άλλους αθλητές της Monster Energy, μεταξύ των οποίων οι Steve "Baggsy" Biagioni, Petter Solberg, John McGuinness και Michael Dunlop. Ο χαρακτηριστικός ήχος της τετρακύλινδρης Yamaha και τα εμβληματικά χρώματα της Monster Energy με το fluo κίτρινο "46" ξύπνησαν αναμνήσεις από μία από τις πιο δημοφιλείς περιόδους των MotoGP.

Μετά την ολοκλήρωση της επίδειξης, ο Rossi δεν έκρυψε τη συγκίνησή του για την επιστροφή του:

"Είμαι πολύ χαρούμενος και περήφανος που επέστρεψα στο Goodwood. Έχουν περάσει λίγο περισσότερα από δέκα χρόνια από την τελευταία φορά που βρέθηκα εδώ. Είναι πάντα μια ξεχωριστή διοργάνωση και ένα μοναδικό Σαββατοκύριακο. Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το πόσο έχει μεγαλώσει το φεστιβάλ, οπότε είναι υπέροχο που βρίσκομαι εδώ μαζί με όλους τους φιλάθλους. Το να οδηγώ ξανά την M1 είναι πάντα φανταστικό και χαίρομαι πολύ που επέστρεψα στη σέλα της. Η Yamaha αποτελεί ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ζωής μου, επομένως κάθε φορά που ξανασμίγουμε είναι μια ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή. Το να το κάνω αυτό με τη YZR-M1 του 2020 κάνει αυτή τη στιγμή ακόμη πιο συναισθηματική και για τους δυο μας."