James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Τραγικό δυστύχημα στο Brno: 2 αναβάτες νεκροί στην εκκίνηση Alpe Adria & BMU

Τα δύο πρωταθλήματα είχαν ενωθεί αυτό το Σαββατοκύριακο
Τραγικό δυστύχημα στο Brno: 2 αναβάτες νεκροί στην εκκίνηση Alpe Adria & BMU
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

12/7/2026

Τραγικό δυστύχημα στο Brno: 2 αναβάτες νεκροί στην εκκίνηση Alpe Adria & BMU
Τα δύο πρωταθλήματα είχαν ενωθεί αυτό το Σαββατοκύριακο

 

Τραγικός απολογισμός στην πίστα του Brno όπου δύο αναβάτες έχασαν την ζωή τους στην εκκίνηση της κατηγορίας Superbike.

Ο Philipp Steinmayr (γεννημένος στην Αυστρία, 13 August 1993) έχασε ακαριαία την ζωή του και ο Adrian Rus Shinner ( γεννημένος στην Ρουμανίας, 11 August 1982) μεταφέρθηκε σοβαρά τραυματισμένος στο νοσοκομείο όπου υπέκυψε στα τραύματά του λίγο αργότερα.

Το δυστύχημα έγινε στην εκκίνηση όταν ο Steinmayr που ξεκινούσε από την δεύτερη σειρά αντιμετώπισε πρόβλημα με την μοτοσυκλέτα του και έκανε το μόνο δυνατό εκείνη την στιγμή, σήκωσε το χέρι για να δώσει σήμα στην διοργάνωση και τους υπόλοιπους αγωνιζόμενους.

Στην σχάρα εκκίνησης και μπροστά, βρισκόταν ο Δημήτρης Καρακώστας και λίγο πιο πίσω ο Μιχάλης Σπιλιώτης, οι δύο Έλληνες αναβάτες που ακολουθούν την κατηγορία αυτή με πολλούς ακόμη που αγωνίζονται σε άλλες κατηγορίες να βρίσκονται στην εξέδρα για να συμπαρασταθούν στους συμπατριώτες τους.

Αρκετοί αναβάτες κατάφεραν να αποφύγουν τον Steinmayr, εκτός από τον Rus Shinner που δεν τον είδε παρά την τελευταία στιγμή πέφτοντας πάνω του με μεγάλη ταχύτητα. Αμέσως οι μοτοσυκλέτες τυλίχθηκαν στις φλόγες με τον Steinmayr να χάνει ακαριαία τη ζωή του και τους διασώστες να δίνουν μάχη να κρατήσουν στη ζωή τον Rus Shinner.

Στην σχάρα της εκκίνησης βρισκόντουσαν εκείνη την στιγμή 47 μοτοσυκλέτες κάτι που ξεφεύγει δύο φορές πάνω από το φυσιολογικό.

Αυτό σημαίνει πως οι τελευταίοι αναβάτες, όπως ο Adrian που εκκινούσε από την προτελευταία σειρά, είχαν να καλύψουν μεγάλη απόσταση στην ευθεία και προλάβαιναν να μαζέψουν χιλιόμετρα.

Αυτό είναι το πρώτο μεγάλο ζήτημα με τις πολλές συμμετοχές. Με σχεδόν 40 από τους 47, να προσπαθούν να αποφύγουν ένα εμπόδιο μερικά μέτρα μπροστά τους, είναι δεδομένο πως θα συμβεί ατύχημα καθώς δεν υπάρχει ορατότητα από τους πίσω, ούτε διαγώνια, ούτε στο πλάι, ούτε μία χαραμάδα που να φαίνεται τι έχει συμβεί μπροστά. Ο Rus Shinner δεν είχε περιθώρια.

Πολυτάλαντος στην προσωπική του ζωή και ιδιαίτερα αγαπητός στον περίγυρό του, ο Adrian είχε καλλιτεχνική φύση που την είχε αξιοποιήσει και καλλιτεχνικά εργαζόμενος ως μουσικός, ενώ παράλληλα ήταν και τεχνικός IT με πολλά χρόνια εμπειρίας. Στους αγώνες έκανε το πάθος του και ήταν εξαιρετικός αναβάτης.

Ο Steinmayr ήταν ένας νεαρός αθλητής που είχε βλέψεις να φτάσει ακόμη ψηλότερα, να βρει χορηγούς και να επεκταθεί και σε άλλα πρωταθλήματα θέλοντας να παραμείνει στους αγώνες ταχύτητας για όσο περισσότερο μπορούσε, ενώ και επαγγελματικά είχε βάλει στόχο να παραμείνει στον χώρο για να μπορεί να συνεχίσει να αγωνίζεται.

Το Βαλκανικό Πρωτάθλημα BMU με χαρά ανακοίνωνε πριν λίγες ημέρες πως αυτό το Σαββατοκύριακο τα δύο περιφερειακά πρωταθλήματα της ανατολικής Ευρώπης θα συστεγάζονταν, κάνοντας λόγο για 228 συμμετοχές.

Συστέγαση σημαίνει λιγότερα έξοδα. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό, απεναντίας είναι θετικό στα πρωταθλήματα αυτά που συντηρούνται από τους ίδιους τους συμμετέχοντες και όχι θεσμικά ή από χορηγούς, οι οποίοι λειτουργούν υποστηρικτικά αλλά όχι σε πλήρη κάλυψη. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως θα έπρεπε να είναι και όλοι αυτοί οι αναβάτες σε μία εκκίνηση.

Διοργανωτικά υπήρχαν λύσεις, καμία δεν θα άφηνε τους πάντες χωρίς γκρίνια, είναι δεδομένο πως θα υπήρχαν προβλήματα με όποια λύση και αν είχαν σκεφτεί να προχωρήσουν, σίγουρα όμως θα ήταν ασφαλέστερη η εκκίνηση με λιγότερους αναβάτες. Η καλύτερη λύση θα ήταν να χωριστούν με βάση χρόνου σε δύο μεικτούς αγώνες με τους συμμετέχοντες του Alpe Adria που και πάλι θα είχε δυσαρεστήσει αρκετούς αναβάτες, αλλά θα είχε μειώσει τις πιθανότητες για ένα τέτοιο δυστύχημα.

Η FIM που έχει την αιγίδα των πρωταθλημάτων, εξέδωσε ανακοίνωση για τους νεκρούς του Alpe Adria εκφράζοντας τα συλλυπητήριά της στις οικογένειές τους.

Όλοι οι αγώνες έχουν ακυρωθεί αμέσως μετά το δυστύχημα, τόσο οι χθεσινοί, όσο και σήμερα Κυριακή.

Συλλυπητήρια στις οικογένειες που θρηνούν, συγγενείς, φίλους και στις ομάδες.