James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Η Ελλάδα πρώτη στην Ευρώπη σε μοτοσυκλέτες ανά 1000 κατοίκους!

Η πρωτιά που είχαμε προ κρίσης εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τη χώρα μας
Η Ελλάδα πρώτη στην Ευρώπη σε μοτοσυκλέτες ανά 1000 κατοίκους!
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

7/7/2026

Η περασμένη χρονιά, 2025, ολοκληρώθηκε σηματοδοτώντας ένα ακόμη 12μηνο σταθερής ανάπτυξης για την ελληνική αγορά μοτοσυκλέτας. Φτάνοντας στις 80.416 ταξινομήσεις, τα στοιχεία δείχνουν πως η αγορά μας έχει ανακάμψει από τα δύσκολα μνημονιακά χρόνια, φτάνοντας ξανά σε επίπεδα προ 20ετίας.

Ανάλογα νούμερα βλέπαμε την περίοδο 2004-2006, όταν η αγορά της χώρας μας κυμαινόταν γύρω από τις 80.000 ταξινομήσεις, πριν φτάσει η κρίση που τη βύθισε στα επίπεδα των 30.000, με το ελάχιστο να σημειώνεται το 2017 με 28.852 – μια βουτιά που δεν παρατηρήθηκε σε καμιά άλλη ευρωπαϊκή χώρα σε τέτοιο μέγεθος κατά τη δύσκολη αυτή περίοδο.

Το 2005 είχε κυκλοφορήσει μια εκτενής μελέτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία αναδεικνυόταν η σημασία της μοτοσυκλέτας στην ελληνική κοινωνία, καθώς ήδη από τότε η Ελλάδα μετρούσε 101 μοτοσυκλέτες ανά 1.000 κατοίκους, νούμερο απλησίαστο για οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή αγορά.

Η κοντινότερη επίδοση καταγραφόταν στην Ελβετία με 80 μοτοσυκλέτες/1000 κατοίκους και μετά ακολουθούσαν οι Ιταλία με 79, η Γερμανία με 46 και η Ισπανία με 42.

Στα χρόνια που μεσολάβησαν η αγορά μας ανέκαμψε σημαντικά και με σταθερή πρόοδο έχει ξαναφτάσει σήμερα σε επίπεδα που είχαμε να δούμε για σχεδόν 20 χρόνια. Στο ίδιο διάστημα οι ευρωπαϊκές αγορές βιώνουν μια πιο σύνθετη κατάσταση, όπου για παράδειγμα το 2025 έκλεισε με αισθητή πτώση για τέσσερις από τις πέντε μεγαλύτερες αγορές: Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία είδαν τις αγορές τους συρρικνώνονται σε ποσοστά από -6% (Ιταλία) ως και -36,7% (Γερμανία), με μόνη την Ισπανία να βλέπει θετικό πρόσημο (+8,3%), ενόσω η Ελλάδα συνέχισε τη διαρκή άνοδο μαζεύοντας άλλο ένα 3,12% για να φτάσει στις 80.416 ταξινομήσεις της περασμένης χρονιάς.

Στα δε νούμερα αυτά υπολογίζονται μόνο οι πωλήσεις καινούργιων μοτοσυκλετών, αγνοούν δηλαδή τις εισαγωγές μεταχειρισμένων από το εξωτερικό, ούτε οι πωλήσεις ειδικών κατηγοριών, όπως οι off-road που στη συντριπτική πλειοψηφία τους δεν εκδίδουν πινακίδες κυκλοφορίας.

Η Ελλάδα παραμένει η αναλογικά πρώτη χώρα της Ευρώπης σε μοτοσυκλέτες ανά 1000 κατοίκους, παρότι είναι μια από τις πληθυσμιακά μικρότερες και φτωχότερες, αλλά και κόντρα σε ένα κράτος που κάνει ό,τι μπορεί για να μας αναγκάσει να τις παρκάρουμε: μπάχαλο με την έκδοση πινακίδων, ανελέητο κυνήγι στο παρκάρισμα παρότι δεν προσφέρεται καμιά εναλλακτική λύση, ολοένα και αυστηρότερα πρόστιμα με αφαίρεση διπλώματος για ψύλλου πήδημα, ληστρικοί και αυθαίρετοι φόροι επί φόρων, υψηλότατος ΦΠΑ σε υποχρεωτικό εξοπλισμό και οδικές υποδομές που κάνουν ό,τι μπορούν για να απειλήσουν τη σωματική μας ακεραιότητα.

Σε αυτό το κλίμα και κόντρα σε κάθε λογική, η Ελλάδα παραμένει ισχυρό προπύργιο της μοτοσυκλέτας στην Ευρώπη και τα νούμερα το αποδεικνύουν πέραν κάθε αμφιβολίας: απ’ το ναδίρ του 2017 ως την επίδοση του 2025 μεσολαβούν εννιά χρόνια που αναλογούν σε αύξηση των ταξινομήσεων κατά +178,7%!

Ο κόσμος μιλάει, το κράτος άραγε ακούει;