James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Τελωνειακοί έκαναν φύλλο και φτερό συμμετέχοντες εντουροβόλτας στην Θάσο

Σε μία κατά τα άλλα άψογη διοργάνωση με πάνω από 400 συμμετοχές
cover
Από τον

Παύλο Καρατζά

7/4/2026

Η ομάδα Enduro Squad Thassos πραγματοποίησε το περασμένο Σαββατοκύριακο μία διήμερη εντουροβόλτα που δυστυχώς έκλεισε με ένα απρόσμενο γεγονός που δεν αφορούσε την διοργάνωση.

Αυτή ήταν συνολικά η τρίτη εκδήλωση της ομάδας, που εκκινούσε από την παραλία Αγίου Αντωνίου και περνούσε από επιβλητικά παλιά λατομεία και ιστορικά μεταλλεία της Θάσου. Οι συμμετέχοντες έμειναν έκπληκτοι από τα φυσικά τοπία, τα μονοπάτια τόσο σε βουνό, όσο και σε θάλασσα αλλά και από το υψηλό επίπεδο οργάνωσης.

3

Βέβαια, αυτό που σίγουρα δεν περίμεναν ήταν τα τρία συνεργία της τελωνειακής υπηρεσίας που περίμεναν τους συμμετέχοντες στην έξοδο της Κεραμωτής και έκαναν φύλλο και φτερό κυριολεκτικά για να βρουν έστω και την παραμικρή παρατυπία, με αποτέλεσμα να κόψουν πολλά και ιδιαίτερα υψηλά πρόστιμα σε ορισμένους αναβάτες.

Ο λόγος που έπεσαν βροχή τα πρόστιμα ήταν η μεταφορά των μοτοσυκλετών που έγινε σε αγροτικά και επαγγελματικά οχήματα, όπως και σε κάποιες περιπτώσεις για την έλλειψη των εγγράφων των μοτοσυκλετών αλλά και των εγγράφων εισαγωγής, αφού αρκετοί συμμετέχοντες ήρθαν από άλλες χώρες για να λάβουν μέρος.

Σίγουρα κάτι τέτοιο δεν είναι τυχαίο και θα πρέπει να έχει γίνει καταγγελία για να βρεθούν εκεί όχι ένα, αλλά τρία κλιμάκια για έρευνες και προσωπικά θα ήθελα να δω τις υπηρεσίες αυτές (η Τελωνειακή Υπηρεσία υπάγεται στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων) να είναι το ίδιο σχολαστικές με τα δημόσια πρόσωπα που αποδεδειγμένα έχουν πιαστεί με την γίδα στην πλάτη (βλέπε ΟΠΕΚΕΠΕ) και κυκλοφορούν ελεύθεροι και ωραίοι, χωρίς την παραμικρή ενόχληση!

Για να προλάβουμε όσους πουν το συνηθισμένο "ας πρόσεχαν, να ήταν νόμιμοι κτλ" το ζήτημα δεν είναι τόσο απλό και οι έλεγχοι αυτοί απλά είναι σπάνιοι, ακόμη και στην βασική Εθνική Οδό της χώρας που η παρουσία των Αρχών είναι καθημερινή όλο το χρόνο. Αυτό άλλωστε συμβαίνει σε κάθε περίπτωση που το γράμμα του νόμου είναι πολύ κοντά στην υπερβολή και λιγότερο στην πραγματικότητα. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι και η διήθηση των μοτοσυκλετών που μόλις πρόσφατα ξεκίνησε να προβλέπεται από τον ΚΟΚ όχι όμως με τον τρόπο που εδώ και δεκαετίες λαμβάνει χώρα καθημερινά στην ζωή όλων των πολιτών. Δεν διώκεται καθημερινά η πρακτική αυτή και όπως έχουμε εξηγήσει με σχετική αρθρογραφία, είναι από τις περιπτώσεις που λέμε πως ο νόμος είναι λάθος.
Το να μην μπορείς να μεταφέρεις την δική σου μοτοσυκλέτα με το δικό σου όχημα οπουδήποτε θέλεις, είναι άλλο ένα τέτοιο παράδειγμα.
Στην προκειμένη περίπτωση εξαντλήθηκαν τα περιθώρια από τις Αρχές, ενώ ήταν ξεκάθαρο πως πρόκειται για ιδιώτες που κάνουν το χόμπι τους με τις μοτοσυκλέτες τους.

2

Είναι απίστευτο το γεγονός πως βλέπουμε μία τέτοια αντιμετώπιση σε μία εκδήλωση που η συμμετοχή είναι δωρεάν, η διοργάνωση έχει μεριμνήσει για μειωμένες τιμές σε ακτοπλοϊκά και διαμονή και με πάνω από 400 συμμετέχοντες που έδωσαν εμπορικά – και όχι μόνο - μία πνοή στην τοπική κοινωνία σε μία περίοδο εκτός της κύριας σεζόν.