ΚΤΜ: Πατέντες για ημι-αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων

Αφορά αρχικά τη σειρά 1290
KTM Αυτόματο κιβώτιο
Από το

motomag

26/5/2023

Σύμφωνα με σχέδια που είδαν το φως της δημοσιότητας, η ΚΤΜ φαίνεται να εργάζεται πάνω στην δημιουργία ενός ημι-αυτόμαυτου κιβωτίου το οποίο θα λειτουργεί με τη χρήση φυγοκεντρικού συμπλέκτη, ενώ ένας μηχανισμός θα αποτρέπει την μοτοσυκλέτα από το να κινηθεί όταν αυτή είναι σταθμευμένη

Όπως μαρτυρούν οι πωλήσεις των μοντέλων της Honda με DCT, η οδήγηση μοτοσυκλέτας χωρίς να είναι απαραίτητη η χρήση της μανέτας του συμπλέκτη για την αλλαγή ταχυτήτων, κερδίζει συνεχώς έδαφος. Ωστόσο, το σύστημα διπλού συμπλέκτη της Honda είναι αρκετά βαρύ (+10kg) και απαιτεί διάφορα ηλεκτρονικά και υδραυλικά συστήματα για να λειτουργήσει, καθιστώντας το αρκετά περίπλοκο.

Στην προκειμένη περίπτωση το σύστημα της KTM, μοιάζει περισσότερο με το SCS (Smart Clutch System) που χρησιμοποιεί η MV Agusta στο Turismo Veloce. Όπως εκεί, έτσι και εδώ βλέπουμε ότι χρησιμοποιείται ένας φυγοκεντρικός συμπλέκτης -όπως στα σκούτερ-, ο οποίος μειώνει την περιπλοκότητα του συστήματος και το βάρος του.

KTM Ημί-αυτόματο κιβώτιο

Όπως φαίνεται στα σχέδια, ο μηχανισμός της ΚΤΜ χρησιμοποιεί βραχίονες και ξεχωριστή μονάδα ελέγχου για την αλλαγή των ταχυτήτων, που συνεργάζονται με τον φυγοκεντρικό συμπλέκτη.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο η ΚΤΜ αντιμετωπίζει στα συγκεκριμένα σχέδια το πρόβλημα που έχει εν γένει ο φυγοκεντρικός συμπλέκτης. Αυτό, έχει να κάνει με το γεγονός ότι σε στάση το κιβώτιο απεμπλέκεται εντελώς από τον υπόλοιπο κινητήρα. Επομένως στην περίπτωση μας είναι αδύνατον να μπει ταχύτητα, με συνέπεια να ενέχει ο κίνδυνος να τσουλήσει η μοτοσυκλέτα, στην περίπτωση που έχεις παρκάρει σε κεκλιμένο επίπεδο.

Γι’ αυτό τον λόγο, οι περισσότερες εταιρείες έχουν εξοπλίσει τα σκούτερ τους με ένα μοχλό στο τιμόνι που εκτελεί χρέη χειρόφρενου, συνήθως χρησιμοποιώντας ένα επιπλέον έμβολο στους δίσκους που πιάνει όταν χρησιμοποιηθεί ο μοχλός,. Το ίδιο κάνει και η Honda στα DCT μοντέλα της με χαρακτηριστικό παράδειγμα την CRF1100 Africa Twin όπου στον πίσω δίσκο υπάρχει ένα επιπλέον έμβολο που ενεργοποιείται όταν ο αναβάτης τραβήξει τον μοχλό στο αριστερό grip προς τα μέσα, όπως και η MV Agusta που αναφέραμε παραπάνω. Κάτι τέτοιο όμως, δεν αποτρέπει την κατά λάθος απενεργοποίηση του συστήματος, μιας και ο μοχλός είναι σχετικά εύκολα προσβάσιμος.

KTM Ημί-αυτόματο κιβώτιο

Η ΚΤΜ, όπως φαίνεται στα σχέδια, κάνει κάτι διαφορετικό. Χρησιμοποιεί ένα μοχλό σχήματος “L” που κλειδώνει τα γρανάζια στη θέση τους. Ο τρόπος που θα το κάνει αυτό είναι ότι όταν η μοτοσυκλέτα είναι σταματημένη και έχει επιλεχθεί η θέση “Park”, τότε ένα κομμάτι του μοχλού εμπλέκεται στα δόντια ενός από τα γρανάζια της πρωτεύουσας μετάδοσης, κλειδώνοντας το κιβώτιο ταχυτήτων. Ο έλεγχος του μοχλού γίνεται ηλεκτρονικά, όπως φαίνεται από τα σχέδια CAD όπου κάτω από τα γρανάζια υπάρχει κάτι που μοιάζει με σερβομηχανισμό, και πιθανότατα δεν θα απενεργοποιείται όσο η μοτοσυκλέτα είναι σβηστή, προσθέτοντας πόντους και στην ασφάλεια.

Αν και τα σχέδια CAD έχουν ιδιαίτερα λεπτομερή περιγραφή του συστήματος, δεν δίνουν περισσότερες πληροφορίες για το πώς ο αναβάτης θα μπορεί να αλλάζει χειροκίνητα ταχύτητες. Η Honda έχει επιλέξει να τοποθετήσει κουμπιά στο χειριστήριο με τα οποία μπορείς να αλλάξεις σχέσεις στο κιβώτιο, χειροκίνητα. Η περίπτωση της MV Agusta, στην οποία μοιάζει και περισσότερο το σύστημα της ΚΤΜ, χρησιμοποιεί έναν φυγοκεντρικό συμπλέκτη που σε συνδυασμό με το quickshifter up/down και τον παραδοσιακό λεβιέ στο πόδι, επιτρέπει να αλλάξεις ταχύτητα χωρίς να χρησιμοποιήσεις τον συμπλέκτη. Στην περίπτωση όμως της πατέντας που κατοχύρωσε η ΚΤΜ, αναφέρεται ότι και οι δύο τρόποι λειτουργίας είναι εφικτοί, χωρίς να δίνει περισσότερες πληροφορίες για το ποιο από τα δύο σκοπεύει να χρησιμοποιήσει.

Ο μηχανισμός αυτός, όπως φαίνεται από τα τόσο λεπτομερή σχέδια που δείχνουν μέχρι και τους αριθμούς στο γρανάζι της πρώτης σχέσης (έτσι γίνεται γνωστό και σε ποιον κινητήρα έχει εφαρμοστεί), σχετίζεται με τον LC8 V2 κινητήρα της ΚΤΜ των 1301 κυβικών. Επομένως, τα μοντέλα που θα μπορούσε να εφαρμοστεί αρχικά σαν τεχνολογία είναι τα Super Adventure S / R και 1290 Super Duke R / GT, σε επόμενη ανανέωσή τους.

Ετικέτες

Αλγόριθμος της Ducati προβλέπει και προσαρμόζει δυναμικά τη συντήρηση της Desmo450 MX

Καινοτομία των Ιταλών στο off-road με σύστημα που προσαρμόζει τα service ανάλογα με τη χρήση της μοτοσυκλέτας
Ducati Desmo 450MX Adaptive maintenance
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

29/4/2026

Ένας αλγόριθμος της Ducati Corse αλλάζει τα δεδομένα υπολογίζοντας τη φθορά του κινητήρα σε πραγματικό χρόνο και παραμετροποιώντας τα διαστήματα συντήρησης αναλόγως.

Η Ducati εισάγει μια σημαντική καινοτομία στον κόσμο του off-road, παρουσιάζοντας σύστημα “πρόβλεψης” της συντήρησης για τη Ducati Desmo450 MX. Με την εφαρμογή προηγμένων ηλεκτρονικών στο motocross, όπως traction control που υπολογίζει με ακρίβεια την ολίσθηση του πίσω τροχού, η ιταλική εταιρεία κάνει το επόμενο βήμα, εστιάζοντας πλέον στη βελτιστοποίηση της συντήρησης.

Η τεχνολογία εξελίχθηκε από τη Ducati Corse, αξιοποιώντας εμπειρία από τα πρωταθλήματα Superbike και MotoGP. Στην καρδιά του συστήματος βρίσκεται ένας νέος αλγόριθμος που υπολογίζει σε πραγματικό χρόνο έναν δείκτη καταπόνησης του κινητήρα, λαμβάνοντας υπόψη παραμέτρους λειτουργίας αλλά και τις συνθήκες χρήσης, όπως το τερέν στο οποίο κινείται η μοτοσυκλέτα.

Ο δείκτης αυτός τροφοδοτεί έναν “μετρητή φθοράς” που αυξάνεται δυναμικά και καθορίζει τα διαστήματα συντήρησης, αντικαθιστώντας τα παραδοσιακά, σταθερά διαστήματα service. Έτσι, η συντήρηση προσαρμόζεται πλήρως στο οδηγικό προφίλ του αναβάτη, πιο συχνή για έντονη ή αγωνιστική χρήση, πιο αραιή για ερασιτεχνική οδήγηση.

Ducati Desmo 450 MX Adaptive maintenance

Όλες οι πληροφορίες εμφανίζονται σε πραγματικό χρόνο μέσω της εφαρμογής Ducati X-Link, διαθέσιμης για iOS και Android, επιτρέποντας στον αναβάτη να παρακολουθεί εύκολα πότε απαιτείται service. Η ενεργοποίηση του συστήματος γίνεται με δωρεάν αναβάθμιση λογισμικού στην ECU μέσω του επίσημου δικτύου της Ducati.

Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα είναι η δυνατότητα επέκτασης των διαστημάτων συντήρησης όταν η χρήση είναι πιο ήπια από το προβλεπόμενο. Το αρχικό πλάνο έχει βασιστεί στη χρήση της μοτοσυκλέτας από τον Alessandro Lupino, κάτι που σημαίνει ότι για λιγότερο απαιτητική οδήγηση, ο ιδιοκτήτης μπορεί να καθυστερήσει το service, μειώνοντας το κόστος χρήσης.

Στην πράξη, το μεσαίο service, που περιλαμβάνει αντικατάσταση πιστονιού και έλεγχο βαλβίδων, μπορεί να πραγματοποιηθεί μεταξύ 45 και 60 ωρών λειτουργίας, ανάλογα με τη φθορά. Αντίστοιχα, το πλήρες service κινητήρα τοποθετείται μεταξύ 90 και 120 ωρών.

Με αυτή την τεχνολογία, η Ducati επιχειρεί να αλλάξει ριζικά τη φιλοσοφία συντήρησης στις off-road μοτοσυκλέτες, εισάγοντας πιο “έξυπνες” λύσεις που προσαρμόζονται σε πραγματικές μετρήσιμες συνθήκες χρήσης και όχι σε θεωρητικά σενάρια και ωρόμετρα.