Νέοι κανόνες για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στην Ε.Ε. με υποχρεωτικά συστήματα υποβοήθησης οδηγού

Μαζί με το νομικό πλαίσιο για δυνατότητα κυκλοφορίας οχημάτων χωρίς οδηγό
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

7/7/2022
Ο νέος κανονισμός για τη γενική ασφάλεια των οχημάτων ξεκίνησε να εφαρμόζεται από τις 6/7/2022, εισάγοντας μια σειρά υποχρεωτικών προηγμένων συστημάτων υποβοήθησης του οδηγού για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας. Παράλληλα θεσπίζει το νομικό πλαίσιο για την έγκριση αυτοματοποιημένων οχημάτων και οχημάτων χωρίς οδηγό στην ΕΕ.
 
Σημειώστε πως όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρεται στον νέο κανονισμό σε "οχήματα" εννοεί, τουλάχιστον για την ώρα, τα αυτοκίνητα, αν και όπως αναγράφεται, "ορισμένα από τα νέα μέτρα θα επεκταθούν ώστε να καλύπτουν διάφορα είδη οδικών οχημάτων έως το 2029."
 
Τα νέα μέτρα ασφάλειας στόχο έχουν να συμβάλουν στην καλύτερη προστασία των επιβατών, των πεζών και των ποδηλατών σε ολόκληρη την ΕΕ, καθώς με την εφαρμογή τους αναμένεται να σωθούν πάνω από 25.000 ζωές και να αποφευχθούν τουλάχιστον 140.000 σοβαροί τραυματισμοί έως το 2038, κάτι που αγγίζει ιδιαίτερα και εμάς, τους χρήστες δικύκλων.
 
Ανάλογα την κατηγορία οχήματος (αυτοκίνητα, λεωφορεία ή φορτηγά), τα υποχρεωτικά συστήματα υποβοήθησης των οδηγών περιλαμβάνουν συστήματα υποβοήθησης της ταχύτητας, διατήρησης λωρίδας κυκλοφορίας και αυτοματοποιημένης πέδησης  ελέγχου της ταχύτητας, ανίχνευση οπισθοπορείας με κάμερα ή αισθητήρες, προειδοποίηση προσοχής σε περίπτωση υπνηλίας ή διάσπασης της προσοχής του οδηγού, καταγραφείς δεδομένων συμβάντος, καθώς και σήμα στάσης έκτακτης ανάγκης.
 
Ακολουθεί το δελτίο τύπου της ΕΕ:
 
 
"Δεδομένου ότι η έναρξη ισχύος του κανονισμού για τη γενική ασφάλεια εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να ολοκληρώσει το νομικό πλαίσιο για τα αυτοματοποιημένα και τα συνδεδεμένα οχήματα, η Επιτροπή θα εκδώσει αυτό το καλοκαίρι τεχνικούς κανόνες για την έγκριση οχημάτων χωρίς οδηγό, καθιστώντας την ΕΕ πρωτοπόρο στον τομέα. Έτσι θα δοθεί η δυνατότητα σε οχήματα χωρίς οδηγό να κυκλοφορούν στην ΕΕ, θα αυξηθεί η εμπιστοσύνη του κοινού, θα τονωθεί η καινοτομία και θα βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας.
 
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος για μια «Ευρώπη Έτοιμη για την Ψηφιακή Εποχή», Μαργκρέιτε Βέστεϊγιερ, δήλωσε: «Η τεχνολογία μας βοηθά να αυξήσουμε το επίπεδο ασφάλειας των αυτοκινήτων μας. Τα νέα προηγμένα και υποχρεωτικά χαρακτηριστικά ασφαλείας θα συμβάλουν επιπλέον στη μείωση του αριθμού των θυμάτων. Σήμερα, μεριμνούμε επίσης ώστε οι κανόνες μας να μας επιτρέψουν να εισάγουμε με ασφάλεια αυτόνομα οχήματα και οχήματα χωρίς οδηγό στην ΕΕ σε ένα πλαίσιο που θέτει την ασφάλεια των ανθρώπων στο επίκεντρο.»
 
Ο επίτροπος κ. Τιερί Μπρετόν, αρμόδιος για την εσωτερική αγορά, δήλωσε: «Με τα συστήματα υποβοήθησης της ταχύτητας, διατήρησης λωρίδας κυκλοφορίας και αυτοματοποιημένης πέδησης τα οχήματά μας γίνονται όλο και πιο αυτοματοποιημένα. Με τη νέα νομοθεσία για την ασφάλεια των οχημάτων που εφαρμόζεται σήμερα, η Ευρώπη διασφαλίζει ότι η τεχνολογία αυτή βελτιώνει την καθημερινή ζωή των πολιτών μας και ότι η αυτοκινητοβιομηχανία διαθέτει ένα προβλέψιμο και ασφαλές πλαίσιο για τη συνέχιση της ανάπτυξης καινοτόμων τεχνολογικών λύσεων και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητάς της σε παγκόσμιο επίπεδο.»
 
Κανόνες γενικής ασφάλειας
Από σήμερα, τα νέα μέτρα που εισάγουν χαρακτηριστικά ασφαλείας για να βοηθήσουν τον οδηγό περιλαμβάνουν:
 
• Για όλα τα οδικά οχήματα (δηλαδή αυτοκίνητα, ημιφορτηγά, φορτηγά και λεωφορεία): ευφυές σύστημα ελέγχου της ταχύτητας, ανίχνευση οπισθοπορείας με κάμερα ή αισθητήρες, προειδοποίηση προσοχής σε περίπτωση υπνηλίας ή διάσπασης της προσοχής του οδηγού, καταγραφείς δεδομένων συμβάντος, καθώς και σήμα στάσης έκτακτης ανάγκης·
 
•  Για αυτοκίνητα και ημιφορτηγά: Πρόσθετα χαρακτηριστικά, όπως συστήματα παραμονής στη λωρίδα κυκλοφορίας και αυτόματη πέδηση·
 
• Για λεωφορεία και φορτηγά: τεχνολογίες για την καλύτερη αναγνώριση πιθανών τυφλών σημείων, προειδοποιήσεις για την πρόληψη συγκρούσεων με πεζούς ή ποδηλάτες και συστήματα παρακολούθησης της πίεσης των ελαστικών.
 
Οι κανόνες θα εφαρμόζονται πρώτα στους νέους τύπους οχημάτων από τις 6/7 και μετά, και σε όλα τα νέα οχήματα από τις 7 Ιουλίου 2024. Ορισμένα από τα νέα μέτρα θα επεκταθούν ώστε να καλύπτουν διάφορα είδη οδικών οχημάτων έως το 2029.
 
Τεχνικοί κανόνες για τα αυτοματοποιημένα αυτοκίνητα
Με βάση τον κανονισμό για τη γενική ασφάλεια, η Επιτροπή σχεδιάζει να εγκρίνει αυτό το καλοκαίρι τεχνικούς κανόνες για τα αυτοματοποιημένα και τα συνδεδεμένα οχήματα, εστιάζοντας ιδίως στα αυτοματοποιημένα οχήματα που αντικαθιστούν τον οδηγό στους αυτοκινητόδρομους (αυτοματισμός επιπέδου 3) και σε οχήματα χωρίς οδηγό, όπως τα αστικά λεωφορεία ή τα ταξί-ρομπότ (αυτοματισμός επιπέδου 4) -σσ. η χρήση των πλήρως αυτοματοποιημένων οχημάτων θα επιτραπεί στην ΕΕ από τον Σεπτέμβριο του 2022.  Οι νέοι κανόνες θα ευθυγραμμίσουν τη νομοθεσία της ΕΕ με τους νέους κανόνες του ΟΗΕ για τον αυτοματισμό επιπέδου 3 και θα εγκρίνουν νέα τεχνική νομοθεσία της ΕΕ για οχήματα χωρίς οδηγό, τους πρώτους διεθνείς κανόνες του είδους τους. Οι τεχνικοί κανόνες που καθορίζονται μέσω κατ' εξουσιοδότηση και εκτελεστικής πράξης θα θεσπίσουν ολοκληρωμένη αξιολόγηση της ασφάλειας και της ωριμότητας των πλήρως αυτοματοποιημένων οχημάτων πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά της ΕΕ. Θα καλύπτουν τις διαδικασίες δοκιμών, τις απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας, τους κανόνες καταγραφής δεδομένων, καθώς και την παρακολούθηση των επιδόσεων ασφάλειας και τις απαιτήσεις αναφοράς συμβάντων από τους κατασκευαστές οχημάτων χωρίς οδηγό.
 
Ιστορικό
Η Επιτροπή παρουσίασε τον αναθεωρημένο κανονισμό για τη γενική ασφάλεια το 2018. Οι κανόνες αντιμετώπιζαν την ανάγκη βελτίωσης της ασφάλειας των οχημάτων και της οδικής ασφάλειας, δεδομένου ότι, σύμφωνα με μελέτες, εκτιμάται ότι στο 95 % των ατυχημάτων παίζει ρόλο το ανθρώπινο σφάλμα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη της ΕΕ ενέκριναν εν συνεχεία τον κανονισμό τον Νοέμβριο του 2019. Έκτοτε, η Επιτροπή έχει εκδώσει σειρά σχετικών εκτελεστικών κανονισμών που καλύπτουν τα διάφορα μέτρα υποβοήθησης του οδηγού που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό.
 
Η πρόταση της Επιτροπής για τον αναθεωρημένο κανονισμό για τη γενική ασφάλεια συνόδευε επίσης τη δημοσίευση της στρατηγικής της ΕΕ για την αυτοματοποιημένη κινητικότητα, η οποία περιγράφει ένα ολοκληρωμένο σύνολο δράσεων της ΕΕ για την ανάπτυξη συνδεδεμένων και αυτοματοποιημένων συστημάτων κινητικότητας. Αυτό προέβλεπε δράσεις που καλύπτουν την ανάπτυξη βασικών τεχνολογιών και υποδομών, τη θέσπιση του κατάλληλου κανονιστικού πλαισίου για την εσωτερική αγορά της ΕΕ και τη διασφάλιση ότι η αυτοματοποιημένη κινητικότητα αποφέρει οφέλη στους Ευρωπαίους πολίτες."
 
Για να δείτε ολόκληρο τον νέο κανονισμό της ΕΕ, επισκεφθείτε τον σύνδεσμο ΕΔΩ.

Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%

Η ΕΕ επιβάλει το ΦΠΑ να είναι πάνω από 12%
Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

20/1/2026

Μερίδα του κόσμου εξακολουθεί να αγνοεί πως το ΦΠΑ στα κράνη έχει μειωθεί εδώ και έξι χρόνια και πως από 1/1/2020 είναι στο 13% αντί του 24%. Βασική αιτία είναι πως δεν έχει δει την διαφορά να μεταβιβάζεται στην τελική τιμή πώλησης, και λιγότερο το ότι δεν παρακολουθεί στενά την ειδησεογραφία της μοτοσυκλέτας. Η μείωση του ΦΠΑ ήρθε σε μία περίοδο που τα πάντα σταδιακά ακρίβυναν και προφανώς το κέρδος από την μείωση του ΦΠΑ είναι πως η άνοδος των τιμών συγκρατήθηκε, ωστόσο ο αντίκτυπος θα ήταν μεγαλύτερος αν αυτό είχε γίνει νωρίτερα.

Η πραγματική ευκαιρία όμως χάθηκε το 1991, ήταν τότε που μπορούσαμε να βάλουμε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, ήταν τότε που φώναζε το MOTO πως πρέπει να γίνει η κίνηση γιατί δεν θα μπορούμε να την κάνουμε αργότερα.

Πως το ξέραμε αυτό; Παρατηρώντας τι είχε κάνει η Αγγλία, η οποία όσο ήταν εντός ΕΕ ήταν η μόνη χώρα που είχε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη. Τώρα η Αγγλία εξακολουθεί να είναι η μόνη στον Ευρωπαϊκό χώρο που έχει μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, αλλά τώρα έχει και την ελευθερία να καθορίζει την φορολογία όπως αυτή θέλει. Όσο ήταν εντός ΕΕ δεν μπορούσε να μηδενίσει τον ΦΠΑ, εκτός και αν το είχε μηδέν πριν την ένταξή της. Και οι Άγγλοι ήταν οι πρώτοι που το σκέφτηκαν και μερίμνησαν για αυτό. Για αυτό φωνάζαμε τότε, γιατί ήταν η ευκαιρία να έχει η Ελλάδα μηδενικό φόρο στα κράνη, κι αν περισσότεροι εκείνη την εποχή τα φορούσαν και τους ενδιέφερε το θέμα, θα το είχαμε κερδίσει. Εντός ΕΕ μπορείς να φτάσεις στο 13% γιατί επιβάλλεται να είναι το ΦΠΑ πάνω από 12% και όχι παρακάτω καθώς ο μηδενισμός δημιουργεί προβλήματα ανταγωνισμού. Υπάρχει εξαίρεση για ορισμένα βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα, νερό, φάρμακα όπου ένα κράτος-μέλος μπορεί να έχει μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, ακόμη και μηδενικούς. Μαντέψτε. Είμαστε τόσο ανοργάνωτοι που δεν έχουμε ενσωματώσει δύο βασικές οδηγίες, την 2022/542 και την 2020/285 που αφορούν τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ.

Η προθεσμία για την ενσωμάτωση της 2022/542 έληξε πριν από ένα χρόνο, την 1/1/2025, μας έδωσαν περιθώριο μέχρι πριν από 3 μήνες να κάνουμε την αλλαγή και πλέον περιμένουμε να μας επιβληθεί πρόστιμο επειδή δεν μειώνουμε ΦΠΑ σε ορισμένα βασικά αγαθά. Δηλαδή χρεωνόμαστε ως πολίτες περισσότερο από αυτό που περιμένει η ΕΕ και πλέον η Πολιτεία θα πρέπει να δίνει και μερίδιο αυτής της πρόσθετης φορολογίας έξω, όταν θα μπορούσε να τονώσει την αγορά κάνοντας ότι και οι υπόλοιπες χώρες. Δεν περιμένει κανείς κάτι διαφορετικό βέβαια από την Πολιτεία, όταν για χρόνια εισπράττει πρόσθετη φορολογία επιπλέον του ΦΠΑ σε κάθε νέο όχημα και έπειτα πληρώνει πρόστιμο για αυτή την πρακτική, μένοντας ικανοποιημένη με την διαφορά που απομένει στο τέλος! Κλείνοντας αυτή την παρένθεση, η ενημέρωση που έχουμε είναι πως η ΕΕ θα κάνει μέσα στο 2026 τόσο δυσβάσταχτο το κόστος του προστίμου από το Ειδικό Τέλος Ταξινόμησης, που η Ελλάδα δεν θα μπορεί παρά να το μηδενίσει. Στις μοτοσυκλέτες είναι ένα σημαντικό νούμερο, που από τα 900 κυβικά και πάνω αγγίζει το 15% με το πρόσθετο πρόβλημα ότι μπαίνει συνολικά και στα μεταφορικά και στην καθαρή αξία, ανεβάζει δηλαδή το κόστος σημαντικά. Φανταστείτε πως η πρόσθετη αυτή φορολογία είναι μεγαλύτερη από το ποσοστό που έχει το κατάστημα που κάνει την πώληση, για να αναλογίστετε τον ακτίκτυπο που θα μπορούσε να έχει στην αγορά. Θα κλείσω την παρένθεση εδώ και θα δούμε στην πορεία του πρώτου τριμήνου τις εξελίξεις για το συγκεκριμένο αυτό τομέα.

Το συμπέρασμα είναι πως η Πολιτεία έχει πολύ αργά αντανακλαστικά όταν είναι να μειωθεί ο συντελεστής ΦΠΑ και μάλιστα δεν το κάνει πράξη αν δεν επιβληθεί υψηλό πρόστιμο.

Στα κράνη ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειωθεί ο ΦΠΑ στο 0%, μπορεί να φτάσει μόνο στο κατώτερο που επιτρέπεται για οτιδήποτε εκτός τους ειδικού κανονισμού που αναφέρεται στις άνω Ευρωπαϊκές Οδηγίες και εδώ και 6 χρόνια είναι σε αυτό το επίπεδο.

Το μόνο παράθυρο που βλέπω να υπάρχει για περεταίρω μείωσή του ή και μηδενισμό ακόμη, είναι να μπουν τα κράνη μοτοσυκλέτας σε μία από τις 7 ειδικές κατηγορίες που η ΕΕ εξαιρεί από τον κανονισμό και επιτρέπει στα κράτη-μέλη να έχουν μειωμένους συντελεστές, ακόμη και μηδενικό ΦΠΑ. Για παράδειγμα το γάλα και άλλα αγαθά, βασικά για την διατροφή έχουν 0% σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, κάτι που όπως είπαμε θα έπρεπε να είχε κάνει και η χώρα μας εδώ και μήνες, αν και βάση ιστορικότητας στον τρόπο που λαμβάνονται οι αποφάσεις αυτές, αποκλείεται να επιλέξει τον μηδενισμό του ΦΠΑ παρότι μπορεί να το κάνει. Μία από αυτές τις 7 κατηγορίες επιτρέπει μειωμένους συντελεστές σε εξοπλισμό ασφαλείας σε νοσοκομεία κτλ πράγμα που δεν μπορεί να συνδεθεί αυτόματα με τα μοτοσυκλετιστικά κράνη. Είναι όμως το πιο κοντινό μονοπάτι για όποιον προσπαθήσει να φέρει σε διαβούλευση στην ΕΕ το ζήτημα αυτό. Με τον τρόπο που συμβαίνουν τα πράγματα στη χώρα μας, είναι μάλλον δύσκολο να ξεκινήσει αυτό από εμάς, ενώ αν γίνει από άλλη χώρα, θα περάσει εδώ μετά από πρόστιμο της ΕΕ…