Ο ιδανικός μοτοσυκλετιστής

Από τον

Βασίλη Καραχάλιο

21/10/2015

Mια προσπάθεια σκιαγράφησης του αναβάτη μοτοσυκλέτας στα χρόνια που έρχονται, στην Ελλάδα: Οι καιροί αλλάζουν, ποτέ δεν ήταν καλύτερα από σήμερα, ποτέ δεν θα είναι καλύτερα από αύριο. Κι εμείς; Πόσο καλύτεροι θα είμαστε; Πως θα είμαστε;

 

Από μόνο του, το να έχεις μοτοσυκλέτα, δεν λέει τίποτα. Στη χειρότερη περίπτωση, μπορεί για κάποιους να είναι μια επιλογή λιγότερo σημαντική από το PC τους ή το πλυντήριό τους. Τους βλέπουμε όλοι καθημερινά στους δρόμους, να κυκλοφορούν αμέριμνοι, άσχετοι με το κυκλοφοριακό περιβάλλον, πολλές φορές και επικίνδυνοι για τον εαυτό τους και τους γύρω τους. Κι εδώ, δηλώνοντας πρώτα ξεκάθαρα πως η επιλογή του καθενός είναι απολύτως σεβαστή, και πως με τίποτα δεν θα έπρεπε να είμαστε όλοι ίδιοι, έρχεται η στιγμή που παίρνουμε αποστάσεις και λέμε ναι, δεν είμαστε όλοι ίδιοι. Δεν αρκεί να καβαλάς μοτοσυκλέτα για να είσαι μοτοσυκλετιστής, όπως και δεν είναι προϋπόθεση να έχεις μοτοσυκλέτα για να είσαι κοινωνός της ουσίας του μοτοσυκλετισμού.

 

Ο κόσμος της μοτοσυκλέτας είναι ένα πεδίο ανεξάντλητων δυνατοτήτων για όσους αγαπούν την μαγεία της κίνησης στο χώρο και το χρόνο, για όσους θέλουν να γίνουν κάτοχοι της γνώσης της τεχνολογίας, για όσους ηδονίζονται απολαμβάνοντας την οδήγηση. Η μοτοσυκλέτα είναι μια εμπειρία τόσο πολυδιάστατη, που ποτέ δεν πρόκειται να εξαντληθεί, όσα χρόνια κι αν περάσουν, που ποτέ δεν πρόκειται να σε αφήσει χωρίς πράγματα να κάνεις και χωρίς καινούργια πράγματα να μάθεις. Η ικανοποίηση που μπορεί να προσφέρει γίνεται μέγιστη όταν σκεφτείς πως για να την ζήσεις πλήρως χρειάζεται να εξασκήσεις το πνεύμα και το σώμα σου, εξελίσσοντας όλες τις ικανότητές σου συνεχώς στη διάρκεια του χρόνου, χωρίς αυτό να έχει τέλος.

 

Έτσι, φτάνουμε να δούμε τον μοτοσυκλετιστή σαν μια πολυδιάστατη προσωπικότητα, ένα ανήσυχο πνεύμα που αναζητεί την ουσία των πραγμάτων και ρισκάρει ακόμα και την σωματική του ακεραιότητα, συνειδητά και με επίγνωση του κινδύνου, για να το πετύχει. Έχουμε επιλέξει μια δραστηριότητα που εν γνώσει μας δεν συνάδει με τις συνήθεις κοινωνικές πρακτικές της δικτατορίας του μέσου όρου, που θέλει τα πάντα ελεγχόμενα, χωρίς ρίσκο, χωρίς ανταμοιβή. Απ’ την άλλη, η περιθωριοποίηση των μοτοσυκλετιστών στα πρώτα χρόνια της άνθησης της μοτοσυκλέτας στην Ελλάδα, χρησίμευσε στην δημιουργία ενός μύθου και πολλών κλισέ, που για κάποια χρόνια λειτούργησαν κάνοντας τον καθένα μας να αισθάνεται διαφορετικός. Όχι πια. Η μοτοσυκλέτα είναι πια τόσο διαδεδομένη που χρειάζεται ένας επαναπροσδιορισμός, μια νέα ταυτότητα, αν θέλουμε να φτιάξουμε τον νέο μύθο της εποχής μας και να είμαστε περήφανοι για τις επιλογές μας. Κι αυτό, μπορεί να είναι τόσο αφοπλιστικά απλό, αλλά και τόσο δύσκολο να γίνει. Χρειάζεται μόνο να δούμε το αντικείμενο μοτοσυκλέτα σε όλες του τις διαστάσεις, και τον εαυτό μας σε όλες τις δυνατές κατευθύνσεις ανάπτυξής του.

 

Και τελικά, ο μοτοσυκλετιστής ταυτίζεται με τον άνθρωπο. Τι εννοώ; Αν στη ζωή σου είσαι αδιάφορος και τεμπέλης, τα ίδια ακριβώς θα κάνεις και στη σχέση σου με την μοτοσυκλέτα. Όπως ο καθένας μας συμπεριφέρεται ανάλογα με την παιδεία και τον χαρακτήρα του, έτσι κι ο καθένας μας οδηγεί τη μοτοσυκλέτα του, έτσι χτίζει (ή γκρεμίζει) και την σχέση του με τη μοτοσυκλέτα. Εδώ, έχουμε ένα μοναδικό χαρακτηριστικό. Η μοτοσυκλέτα είναι μοναχική απόλαυση, αλλά ο μοτοσυκλετιστής έχει τη δυνατότητα να είναι εξαιρετικά κοινωνικός, ενωμένος με τους άλλους μέσω της κοινής απόλαυσης και του κοινού για όλους κινδύνου. Κι αν έχουμε μάθει κάτι όλα αυτά τα χρόνια, είναι πως για να προσφέρεις έναν καλύτερο εαυτό σου στο κοινωνικό σύνολο, πρέπει να βελτιωθείς ατομικά σαν άνθρωπος. Η μοτοσυκλέτα δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένας ακόμη δρόμος για να το πετύχεις.

 

Κι εμείς εδώ στο ΜΟΤΟ, τι θέλουμε να κάνουμε; Άντε, να οδηγούμε τα μηχανάκια, να γράφουμε και κανένα τεστ, να του ρίχνετε εσείς μια ματιά και μετά να κοιμόμαστε όλοι ευχαριστημένοι; Αυτό είναι μόνο η επιφάνεια των πραγμάτων. Από πίσω κρύβεται μια κρυφή φιλοδοξία, κι έχει να κάνει με αυτό που θα μείνει μετά από κάθε τεύχος, μετά από κάθε χρόνο έκδοσης του ΜΟΤΟ. Ο στόχος μας είναι να συμβάλλουμε, στο μέτρο φυσικά των δικών μας ικανοτήτων, στο να δώσουμε τα ερεθίσματα και τη γνώση για να γίνουμε όλοι μας λίγο καλύτεροι άνθρωποι, στο να γίνει η επόμενη γενιά μοτοσυκλετιστών καλύτερη από μας. Θέλουμε να βλέπουμε τους μοτοσυκλετιστές ως ανήσυχα πνεύματα, ως δημιουργικούς πολίτες αυτής της χώρας που κάνουν συνεχώς ερωτήσεις προσπαθώντας να βρουν απαντήσεις. Θέλουμε να νιώθουμε τους αναγνώστες μας τολμηρούς, εφευρετικούς, υπεύθυνους, ευαίσθητους και ικανούς. Έχουμε απαιτήσεις από τους αναγνώστες μας. Θέλουμε μαζί τους να ξεφύγουμε από τη διάχυτη δυσπιστία και απόρριψη για τα πάντα που υπάρχει δυστυχώς στην Ελλάδα, θέλουμε να ξεφύγουμε από το «όλοι τα παίρνουν και όλοι μας λένε ψέματα» που μας έχουν διδάξει οι πολιτικοί αυτής της χώρας, κι αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσω της δράσης, της εμπειρίας και της γνώσης. Κι όταν έχουμε φτιάξει τον δικό μας μοτοσυκλετιστικό μικρόκοσμο δύο κλικ καλύτερο, θα ανακαλύψουμε πως αυτόματα έχουμε προσφέρει αντίστοιχη βελτίωση και στην υπόλοιπη κοινωνία γύρω μας.

 

Και μην ανησυχείτε, δεν πρόκειται για καμιά απόκρυφη γνώση που μόνο ελάχιστοι μυημένοι μπορούν να προσεγγίσουν. Χρειάζεται όμως αφοσίωση και προσπάθεια, κόπος και χρόνος, κόντρα σε μια «άποψη» των τελευταίων χρόνων που θέλει τους ανθρώπους παθητικούς δέκτες με μηδενική δράση, που όλα θα τους έρχονται εύκολα στη ζωή τους, χωρίς καμία προσπάθεια εκ μέρους τους. Μοιάζει σαν μια συνωμοσία γονέων, που λένε στα παιδιά τους «κοίτα εκεί τώρα που θα πας στην πρώτη σου δουλειά, μην σε κουράζουν, και να σε πληρώνουν τρελά λεφτά», χωρίς να λένε στο καμάρι τους πως ακόμα δεν ξέρει από που κλάνει το μπαρμπούνι, χωρίς να του λένε πως πρέπει να κοπιάσει για να καταφέρει κάτι. Η γνώση δεν αποκτάται χωρίς κόπο: Αν δεν διαβάσεις ένα βιβλίο, ποτέ δεν θα μάθεις τι λέει μέσα.

 

 

Για να το κάνουμε ακόμα πιο πρακτικό, θα σας πω για κάποιον που κάπως το παλεύει τόσα χρόνια που τον ξέρω. Μικρός, πριν πάρει μηχανάκι, ξόδευε όλο του το χαρτζιλίκι σε περιοδικά, ελληνικά όταν υπήρχαν αλλά και ξένο τύπο, κι όχι μόνο γραμμένα σε γλώσσες που ήξερε να διαβάζει. Έμαθε βασικά γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά για να μπορεί να καταλαβαίνει τι λένε, πέρναγε ώρες ατελείωτες ξεψαχνίζοντας τις φωτογραφίες, και φύλαγε προσεκτικά όλα τα τεύχη στη βιβλιοθήκη του. Αργότερα, με τα πρώτα του μηχανάκια, άρχισε να ψάχνει τις βίδες, προσπαθώντας να τα συντηρήσει και... να τα βελτιώσει. Πήγε σε ένα συνεργείο και προσφέρθηκε να δουλέψει αμισθί, μετά το σχολείο, για να μάθει ό,τι μπορεί κι από κει. Έραβε τις επιγονατίδες από το skateboard σε παντελόνια ΜΧ, αποφόρια αγωνιζομένων, όπως και οι αρχαίες μπότες που πήγε για σόλιασμα στο Μοναστηράκι, κι άντεχε τις κοροϊδίες των φίλων που του έλεγαν «τι το φοράς καλοκαιριάτικα το κράνος και τα γάντια». Αργότερα, άρχισε να ανακαλύπτει την μαγεία του ταξιδιού με δικάβαλα παπιά ή αυτόματα με 40 τελική, δεν είχε σημασία το μέσο, αλλά η διαδρομή. Βγαίνοντας βόλτες παρέα με πολύ καλύτερούς του, μπήκε και στο εξαιρετικά ενδιαφέρον πεδίο της βελτίωσης στην οδήγηση, άρχισε σιγά σιγά να καταλαβαίνει τι σημαίνει «ελευθερώνομαι από το δρόμο και βάζω φαντασία στην κίνησή μου». Από τότε, κι είναι πολλά χρόνια που τον παρακολουθώ στενά, έχει ζήσει μια πλούσια μοτοσυκλετιστική ζωή, εξαιρετικά ενδιαφέρουσα γιατί βλέπει πως όσα χρόνια κι αν περάσουν πάντα έχει κάτι να μάθει.

 

Τίποτα δεν γίνεται αυτόματα, ο καθένας μας είναι υπεύθυνος για τις πράξεις του και την προσωπική του εξέλιξη. Μην παραπονιέσαι πως πήγες ο μηχανάκι στο συνεργείο για service κι ούτε λάδια δεν του άλλαξαν. Εντάξει, δεν έχεις ρυθμίσει βαλβίδες ποτέ, αλλά για όλα υπάρχει μια πρώτη φορά. Βρες εργαλεία, βρες το manual, μάθε να το διαβάζεις, τα λέει όλα αναλυτικότατα, κάτσε με την ησυχία σου και τους φίλους σου ένα Σάββατο πρωί και συντήρησε τη μοτοσυκλέτα σου. Γιατί να μη νιώσεις ποτέ την ικανοποίηση αυτή; Κι άκου από πόσες άλλες μεριές μπορείς να προσεγγίσεις το θέμα μοτοσυκλέτα: Μάθε την ιστορία μοτοσυκλετών και αναβατών και αγώνων, γιατί αν δεν ξέουμε που ήμασταν πως θα εκτιμήσουμε που βρισκόμαστε; Κάνε κτήμα σου την τεχνολογία, για να ξέρεις τα πάντα για την λειτουργία της μοτοσυκλέτας σου και να μπορείς να εκτιμήσεις τα αίτια της συμπεριφοράς και της απόδοσής της. Ανάλυσε την οδήγησή σου, για να έρχεται σε αρμονική συνεργασία το σώμα σου με τα σίδερα, και να απελευθερώσεις την κίνησή σου στο χώρο. Άρχισε με την τεχνική της συντήρησης και του κατσαβιδιάσματος, με ζεν ή όπως αλλιώς διαλέξεις, για να την κάνεις ακόμα καλύτερη. Ταξίδεψε, γέμισε εικόνες, μυρωδιές, γνώρισε ανθρώπους, κατασκήνωσε σε μέρη που θα νιώθεις ότι φτιάχτηκαν μόνο για σένα. Ευαισθητοποιήσου για το περιβάλλον γύρω σου, που τόσο πιο άμεσα το νιώθεις με τη μοτοσυκλέτα, και μην αφήσεις άλλα ίχνη πίσω σου πέρα από τις ροδιές σου. Τρέξε σε αγώνες, για να μετρήσεις τις δυνάμεις σου απέναντι στη μοτοσυκλέτα σου, τη διαδρομή και τους συναθλητές σου. Άσε τους άλλους να βρουν το δικό τους δρόμο, να ζήσουν τις δικές τους εμπειρίες με τη μοτοσυκλέτα, αλλά μοιράσου μαζί τους τις γνώσεις σου, όλα σου τα μικρά και μεγάλα μυστικά, για να αδειάσεις το κεφάλι σου και να κάνεις μια νέα αρχή, γεμίζοντας το κεφάλι σου με νέα γνώση και τη ζωή σου με φρέσκια δράση.

 

Και θυμήσου, η μοτοσυκλέτα είναι σαν τον άνθρωπο, χρειάζεται να έχει ανοιχτό το γκάζι για να μην πέσει. Κινούμαι, άρα υπάρχω.

   

 

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις