Παγκόσμιο πλάνο απαγόρευσης κινητήρων εσωτερικής καύσης

Και η Αθήνα μέσα στις πόλεις
Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

17/7/2019

Τα ηλεκτρικά οχήματα εισβάλλουν όλο και περισσότερο στη ζωή μας και το ολοκληρωτικά ηλεκτρικό μέλλον ίσως είναι πιο κοντά απ' όσο νομίζουν οι περισσότεροι. Πάρα πολλές χώρες έχουν ανακοινώσει ήδη το πλάνο τους για την απαγόρευση κυκλοφορίας και πώλησης των οχημάτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης, με την Ιρλανδία να είναι η πιο πρόσφατη χώρα που ανακοίνωσε τα σχέδιά της για τον τερματισμό της πώλησης βενζινοκίνητων και πετρελαιοκίνητων οχημάτων το 2030.

Παρ' όλα αυτά, μπορεί η εξέλιξη της "πράσινης" τεχνολογίας στα αυτοκίνητα και τα ΜΜΜ να είναι αλματώδης και να θεωρείται εφικτή η συμμόρφωση με οποιοδήποτε περιορισμό στους ρύπους –όσο αυστηρός κι αν είναι- αλλά στη μοτοσυκλετιστική βιομηχανία θα πρέπει να γίνουν πολλά βήματα ακόμη.

Οι περιορισμοί και οι ανακοινώσεις πάντως με το χρονικό περιθώριο που έχουν εκδώσει πολλές χώρες, αφήνουν πολλές "γκρίζες ζώνες" σχετικά με τις κατηγορίες οχημάτων στις οποίες εκτείνονται. Είναι όμως απόλυτα λογικό –ειδικά αν ο ορισμός "οχημάτων με ορυκτά καύσιμα" συμπεριλάβει και τις μοτοσυκλέτες- να θεωρήσει κανείς ότι η μοτοβιομηχανία θα μπει στο ίδιο "καζάνι" με την αυτοκινητοβιομηχανία σε κάποιο στάδιο, αν όχι άμεσα.

Στον παρακάτω πίνακα αναγράφονται τα χρονοδιαγράμματα όσων χωρών έχουν ανακοινώσει επίσημα την απαγόρευση των κινητήρων εσωτερικής καύσης, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την περίπτωση της Κόστα Ρίκα που σε δύο χρόνια από τώρα θα αποτελέσει τον πρωτοπόρο όλης αυτής της προσπάθειας.

Χώρα
Χρονολογία
Κατηγορία οχημάτων
Κίνα
Θ.Α.
Πωλήσεις νέων οχημάτων
Κόστα Ρίκα
2021
Όλα τα οχήματα
Δανία
2030
Πωλήσεις νέων οχημάτων
Γαλλία
2040
Πωλήσεις νέων οχημάτων
Ινδία
2030
Πωλήσεις νέων οχημάτων
Ιρλανδία
2030
Πωλήσεις νέων οχημάτων
Ισραήλ
2030
Εισαγόμενα οχήματα
Ολλανδία
2030
Πωλήσεις νέων οχημάτων
Νορβηγία
2025
Πωλήσεις νέων οχημάτων
Ηνωμένο Βασίλειο
2040 (Σκωτία 2032)
Πωλήσεις νέων οχημάτων
Σρι Λάνκα
2040
Όλα τα οχήματα
Σουηδία
2030
Πωλήσεις νέων οχημάτων

 

Σε ό,τι αφορά σε επίπεδο πόλεων, βλέπουμε στον πίνακα που ακολουθεί μια ιδιαίτερα επιθετική πολιτική, με απαγορεύσεις που ξεκινούν από την επόμενη κιόλας χρονιά (2020) σε πόλεις όπως το Λονδίνο και την Ρώμη (το 2024), ενώ ενδιαφέρον έχει και το γεγονός ότι συμπεριλαμβάνεται η Αθήνα με προγραμματισμένη απαγόρευση το 2025!

Πόλη
Χώρα
 Χρονιά
Τύπος καυσίμου
Τύπος Οχήματος
Άμστερνταμ
Ολλανδία
2030
Βενζίνη ή Diesel
Όλα τα οχήματα
Αθήνα
Ελλάδα
2025
Diesel
Όλα τα οχήματα
Όκλαντ
Νέα Ζηλανδία
2030
Βενζίνη ή Diesel
Όλα τα οχήματα
Βαρκελώνη
Ισπανία
2030
Βενζίνη ή Diesel
Όλα τα οχήματα
Βρ. Κολούμπια
Καναδάς
2025
Βενζίνη ή Diesel
Όλα τα οχήματα
Βρυξέλλες
Βέλγιο
2030
Diesel
Όλα τα οχήματα
Κέιπ Τάουν
Ν. Αφρική
2030
Βενζίνη ή Diesel
Όλα τα οχήματα
Κοπεγχάγη
Δανία
2030
Βενζίνη ή Diesel
Όλα τα οχήματα
Χάιναν
Κίνα
2030
Βενζίνη ή Diesel
Όλα τα οχήματα
Χαϊδελβέργη
Γερμανία
2030
Βενζίνη ή Diesel
Όλα τα οχήματα
Λονδίνο
Ην. Βασίλειο
2030
Βενζίνη ή Diesel
Όλα τα οχήματα
Λος Άντζελες
Η.Π.Α.
2030
Βενζίνη ή Diesel
Όλα τα οχήματα
Μαδρίτη
Ισπανία
2025
Diesel
Όλα τα οχήματα
Μέξικο Σίτυ
Μεξικό
2025
Diesel
Όλα τα οχήματα
Οξφόρδη
Ην. Βασίλειο
2020-35
Βενζίνη ή Diesel
Όλα τα οχήματα
Παρίσι
Γαλλία
2025
Diesel
Όλα τα οχήματα
Κίτο
Ισημερινός
2030
Βενζίνη ή Diesel
Όλα τα οχήματα
Ρώμη
Ιταλία
2024
Diesel
Όλα τα οχήματα
Σιάτλ
Η.Π.Α.
2030
Βενζίνη ή Diesel
Όλα τα οχήματα
Βανκούβερ
Καναδάς
2030
Βενζίνη ή Diesel
Όλα τα οχήματα

 

Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%

Η ΕΕ επιβάλει το ΦΠΑ να είναι πάνω από 12%
Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

20/1/2026

Μερίδα του κόσμου εξακολουθεί να αγνοεί πως το ΦΠΑ στα κράνη έχει μειωθεί εδώ και έξι χρόνια και πως από 1/1/2020 είναι στο 13% αντί του 24%. Βασική αιτία είναι πως δεν έχει δει την διαφορά να μεταβιβάζεται στην τελική τιμή πώλησης, και λιγότερο το ότι δεν παρακολουθεί στενά την ειδησεογραφία της μοτοσυκλέτας. Η μείωση του ΦΠΑ ήρθε σε μία περίοδο που τα πάντα σταδιακά ακρίβυναν και προφανώς το κέρδος από την μείωση του ΦΠΑ είναι πως η άνοδος των τιμών συγκρατήθηκε, ωστόσο ο αντίκτυπος θα ήταν μεγαλύτερος αν αυτό είχε γίνει νωρίτερα.

Η πραγματική ευκαιρία όμως χάθηκε το 1991, ήταν τότε που μπορούσαμε να βάλουμε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, ήταν τότε που φώναζε το MOTO πως πρέπει να γίνει η κίνηση γιατί δεν θα μπορούμε να την κάνουμε αργότερα.

Πως το ξέραμε αυτό; Παρατηρώντας τι είχε κάνει η Αγγλία, η οποία όσο ήταν εντός ΕΕ ήταν η μόνη χώρα που είχε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη. Τώρα η Αγγλία εξακολουθεί να είναι η μόνη στον Ευρωπαϊκό χώρο που έχει μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, αλλά τώρα έχει και την ελευθερία να καθορίζει την φορολογία όπως αυτή θέλει. Όσο ήταν εντός ΕΕ δεν μπορούσε να μηδενίσει τον ΦΠΑ, εκτός και αν το είχε μηδέν πριν την ένταξή της. Και οι Άγγλοι ήταν οι πρώτοι που το σκέφτηκαν και μερίμνησαν για αυτό. Για αυτό φωνάζαμε τότε, γιατί ήταν η ευκαιρία να έχει η Ελλάδα μηδενικό φόρο στα κράνη, κι αν περισσότεροι εκείνη την εποχή τα φορούσαν και τους ενδιέφερε το θέμα, θα το είχαμε κερδίσει. Εντός ΕΕ μπορείς να φτάσεις στο 13% γιατί επιβάλλεται να είναι το ΦΠΑ πάνω από 12% και όχι παρακάτω καθώς ο μηδενισμός δημιουργεί προβλήματα ανταγωνισμού. Υπάρχει εξαίρεση για ορισμένα βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα, νερό, φάρμακα όπου ένα κράτος-μέλος μπορεί να έχει μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, ακόμη και μηδενικούς. Μαντέψτε. Είμαστε τόσο ανοργάνωτοι που δεν έχουμε ενσωματώσει δύο βασικές οδηγίες, την 2022/542 και την 2020/285 που αφορούν τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ.

Η προθεσμία για την ενσωμάτωση της 2022/542 έληξε πριν από ένα χρόνο, την 1/1/2025, μας έδωσαν περιθώριο μέχρι πριν από 3 μήνες να κάνουμε την αλλαγή και πλέον περιμένουμε να μας επιβληθεί πρόστιμο επειδή δεν μειώνουμε ΦΠΑ σε ορισμένα βασικά αγαθά. Δηλαδή χρεωνόμαστε ως πολίτες περισσότερο από αυτό που περιμένει η ΕΕ και πλέον η Πολιτεία θα πρέπει να δίνει και μερίδιο αυτής της πρόσθετης φορολογίας έξω, όταν θα μπορούσε να τονώσει την αγορά κάνοντας ότι και οι υπόλοιπες χώρες. Δεν περιμένει κανείς κάτι διαφορετικό βέβαια από την Πολιτεία, όταν για χρόνια εισπράττει πρόσθετη φορολογία επιπλέον του ΦΠΑ σε κάθε νέο όχημα και έπειτα πληρώνει πρόστιμο για αυτή την πρακτική, μένοντας ικανοποιημένη με την διαφορά που απομένει στο τέλος! Κλείνοντας αυτή την παρένθεση, η ενημέρωση που έχουμε είναι πως η ΕΕ θα κάνει μέσα στο 2026 τόσο δυσβάσταχτο το κόστος του προστίμου από το Ειδικό Τέλος Ταξινόμησης, που η Ελλάδα δεν θα μπορεί παρά να το μηδενίσει. Στις μοτοσυκλέτες είναι ένα σημαντικό νούμερο, που από τα 900 κυβικά και πάνω αγγίζει το 15% με το πρόσθετο πρόβλημα ότι μπαίνει συνολικά και στα μεταφορικά και στην καθαρή αξία, ανεβάζει δηλαδή το κόστος σημαντικά. Φανταστείτε πως η πρόσθετη αυτή φορολογία είναι μεγαλύτερη από το ποσοστό που έχει το κατάστημα που κάνει την πώληση, για να αναλογίστετε τον ακτίκτυπο που θα μπορούσε να έχει στην αγορά. Θα κλείσω την παρένθεση εδώ και θα δούμε στην πορεία του πρώτου τριμήνου τις εξελίξεις για το συγκεκριμένο αυτό τομέα.

Το συμπέρασμα είναι πως η Πολιτεία έχει πολύ αργά αντανακλαστικά όταν είναι να μειωθεί ο συντελεστής ΦΠΑ και μάλιστα δεν το κάνει πράξη αν δεν επιβληθεί υψηλό πρόστιμο.

Στα κράνη ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειωθεί ο ΦΠΑ στο 0%, μπορεί να φτάσει μόνο στο κατώτερο που επιτρέπεται για οτιδήποτε εκτός τους ειδικού κανονισμού που αναφέρεται στις άνω Ευρωπαϊκές Οδηγίες και εδώ και 6 χρόνια είναι σε αυτό το επίπεδο.

Το μόνο παράθυρο που βλέπω να υπάρχει για περεταίρω μείωσή του ή και μηδενισμό ακόμη, είναι να μπουν τα κράνη μοτοσυκλέτας σε μία από τις 7 ειδικές κατηγορίες που η ΕΕ εξαιρεί από τον κανονισμό και επιτρέπει στα κράτη-μέλη να έχουν μειωμένους συντελεστές, ακόμη και μηδενικό ΦΠΑ. Για παράδειγμα το γάλα και άλλα αγαθά, βασικά για την διατροφή έχουν 0% σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, κάτι που όπως είπαμε θα έπρεπε να είχε κάνει και η χώρα μας εδώ και μήνες, αν και βάση ιστορικότητας στον τρόπο που λαμβάνονται οι αποφάσεις αυτές, αποκλείεται να επιλέξει τον μηδενισμό του ΦΠΑ παρότι μπορεί να το κάνει. Μία από αυτές τις 7 κατηγορίες επιτρέπει μειωμένους συντελεστές σε εξοπλισμό ασφαλείας σε νοσοκομεία κτλ πράγμα που δεν μπορεί να συνδεθεί αυτόματα με τα μοτοσυκλετιστικά κράνη. Είναι όμως το πιο κοντινό μονοπάτι για όποιον προσπαθήσει να φέρει σε διαβούλευση στην ΕΕ το ζήτημα αυτό. Με τον τρόπο που συμβαίνουν τα πράγματα στη χώρα μας, είναι μάλλον δύσκολο να ξεκινήσει αυτό από εμάς, ενώ αν γίνει από άλλη χώρα, θα περάσει εδώ μετά από πρόστιμο της ΕΕ…