Piaggio VVT - Σύστημα μεταβλητού χρονισμού βαλβίδων για σκούτερ

Για βελτιωμένη απόδοση σε όλο το φάσμα στροφών, και χαμηλότερους ρύπους
Piaggio μεταβλητός χρονισμός βαλβίδων
Από το

motomag

18/9/2023

Σύμφωνα με σχέδια που δημοσίευσε το αμερικανικό μέσο ειδικού τύπου, Cycle World, η Piaggio φαίνεται να δουλεύει πάνω σε ένα μηχανικό σύστημα μεταβλητού χρονισμού βαλβίδων (VVT) για μικρού κυβισμού μονοκύλινδρους κινητήρες με 1ΕΕΚ, που χρησιμοποιεί στα σκούτερ της.

Όλο και περισσότερες εταιρείες επιλέγουν την υιοθέτηση συστημάτων μεταβλητού χρονισμού, τόσο για να βελτιώσουν την απόδοση των κινητήρων του, όσο και για πιο εύκολη και οικονομική συμμόρφωση με τους όλο και αυστηρότερους κανονισμούς ρύπων. Αυτό που ουσιαστικά κάνει το σύστημα αυτό είναι να ρυθμίζει το “overlap” των βαλβίδων, δηλαδή τον χρόνο που μένουν ανοιχτές ταυτόχρονα οι βαλβίδες εισαγωγής και οι εξαγωγής. Στις χαμηλές στροφές το μεγάλο βύθισμα και ο παρατεταμένος χρόνος που μένουν ανοιχτές οι βαλβίδες, δημιουργεί κομπιάσματα και ασταθές ρελαντί, αφήνοντας αρκετό άκαυστο μείγμα να διαφεύγει από τη εξάτμιση, αυξάνοντας έτσι και τους ρύπους. Από την άλλη, στις υψηλές στροφές, προσφέρει βελτιωμένη απόδοση, καθώς εκεί μας ενδιαφέρει η όσο το δυνατόν ταχύτερη πλήρωση του θαλάμου καύσης, με την υποπίεση που δημιουργεί η έξοδος των καυσαερίων να βοηθάει στην γρήγορη εισροή μείγματος αέρα/καυσίμου στον θάλαμο καύσης.

Οι περισσότεροι κατασκευαστές επιλέγουν να εφαρμόσουν αυτό το σύστημα, με διάφορες παραλλαγές, κυρίως στους μεγάλου κυβισμού κινητήρες της γκάμας τους, όπου το κόστος κατασκευής δεν αποτελεί καθοριστικό παράγοντα. Μάλιστα, πριν από κάποιους μήνες, η Aprilia, μέλος του Piaggio Group, είχε δημοσιεύσει κάποια σχέδια για μία πατέντα μηχανικού μεταβλητού χρονισμού βαλβίδων για το RSV4.

Τώρα, ακολουθώντας τα βήματα της Yamaha, η οποία το 2019 ήταν η πρώτη που τοποθέτησε VVT σύστημα στις premium μοτοσυκλέτες 125 κυβικών και αργότερα σε σκούτερ και παπιά -που δεν εισάγονται στην Ελλάδα-, η Piaggio σκέφτεται να εφαρμόσει το ίδιο σύστημα στα σκούτερ της. Μιλάμε για μοντέλα τα οποία έχουν κατασκευαστεί με κύριο γνώμονα το χαμηλό κόστος απόκτησης και χρήσης, όπου οι αναβάτες τους ψάχνουν απλότητα, χωρίς πολλά κινούμενα μέρη, για μεγαλύτερη αξιοπιστία.

Piaggio μεταβλητός χρονισμός βαλβίδων

Με μια πρώτη ματιά το σύστημα της Piaggio μοιάζει αρκετά στο “VVA” της Yamaha, καθώς και στις δύο περιπτώσεις χρησιμοποιούνται δύο διαφορετικά προφίλ στους λοβούς του εκκεντροφόρου εισαγωγής, οι οποίοι επενεργούν πάνω σε ένα διχαλωτό βραχίονα, που μεταφέρει την κίνηση του εκάστοτε λοβού στα κοκοράκια και στη συνέχεια στις δύο βαλβίδες εισαγωγής. Επίσης, και στις δύο περιπτώσεις, χρησιμοποιείται ένας πείρος σε μία προέκταση πάνω από το κύριο τμήμα του βραχίονα, για να συνδέει ή να αποσυνδέει τον λοβό με το πιο “άγριο” προφίλ για τις υψηλές στροφές. Ανάλογα με την πίεση του λαδιού, ο πείρος ενεργοποιεί τον λοβό του εκκεντροφόρου για τις υψηλές στροφές, ενώ με ένα ελατήριο επιστρέφει στην θέση, όταν οι στροφές πέσουν -και μαζί και η πίεση λαδιού.

Η βασικότερη διαφορά από τη Yamaha είναι ότι η Piaggio χρησιμοποιεί τρία στοιχεία για την λειτουργία των βαλβίδων. Το πρώτο αποτελείται από δύο βραχίονες σε σχήμα Υ, που εδράζονται πάνω στα κοκοράκια, που λειτουργούν μέσω του εκκεντροφόρου, έχοντας μία προέκταση από πάνω τους που φιλοξενεί τον μηχανισμό του πείρου,. Έτσι, ο πείρος κινείται γλιστρώντας δεξιά-αριστερά, σύμφωνα με την πίεση του λαδιού, ενεργοποιώντας είτε τον λοβό για τις χαμηλές είτε αυτόν για τις υψηλές στροφές, αναλόγως την περίσταση.

Piaggio μεταβλητός χρονισμός βαλβίδων

Το χαρακτηριστικό αυτό, δίνει το πλεονέκτημα στην Piaggio, έναντι της Yamaha, καθώς με το σύστημα της ιταλικής εταιρείας, σημαίνει ότι μπορεί να αλλάξει τόσο η βύθιση όσο και η διάρκεια, όσον αφορά τον χρονισμό των βαλβίδων. Το σύστημα της Yamaha μπορεί να εναλλάσσει μόνο μεταξύ ενός λοβού χαμηλής βύθισης/μικρής διάρκειας κι ενός μεγάλης βύθισης/μεγάλης διάρκειας, χωρίς να αποσυνδέεται κανένας από τους δύο πλήρως από την κίνηση των βαλβίδων. Αντιθέτως, ο σχεδιασμός της Piaggio αποσυνδέει πλήρως τους δύο λοβούς μεταξύ τους. Έτσι, εκτός από διαφορετικό προφίλ, ο λοβός του εκκεντροφόρου, μπορεί να ρυθμιστεί έτσι ώστε ο χρονισμός να κρατάει περισσότερη ώρα ανοιχτές τις βαλβίδες εισαγωγής, στις υψηλές στροφές.

Piaggio μεταβλητός χρονισμός βαλβίδων

Η πατέντα φαίνεται να κάνει χρήση του κινητήρα των 278 κυβικών εκατοστών, που μεταξύ άλλων βρίσκει εφαρμογή τόσο στη Vespa GTS 300 όσο και στο MP3 της Piaggio, επομένως είναι πιθανό να το δούμε σε κάποια επόμενη ανανέωση των δύο μοντέλων, εν όψει των Euro5+ προδιαγραφών, που θα τεθούν σε ισχύ από το 2024 και έπειτα.

MotoCAP: Βήματα πίσω κάνει ο προστατευτικός ρουχισμός αναβάτη - Τι δείχνουν οι δοκιμές ασφάλειας

Μειώνεται αντί να αυξάνεται η αντοχή των υλικών στην τριβή σε πολλές περιπτώσεις – Γιατί γίνεται αυτό
MotoCAP αξιολόγηση προστατευτικού εξοπλισμού αναβάτη
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

1/9/2026

Χωρίς να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου ο ανεξάρτητος οργανισμός αξιολόγησης προστατευτικού ρουχισμού μοτοσυκλέτας MotoCAP από την Αυστραλία αναφέρει ότι πληθαίνουν τα παραδείγματα προϊόντων που προσφέρουν λιγότερη προστασία στις νεότερες εκδόσεις τους από εκείνη που είχαν όταν παρουσιάστηκαν αρχικά.

Ο MotoCAP (Motorcycle Clothing Assessment Program), είναι ο πρώτος ανεξάρτητος οργανισμός αξιολόγησης προστατευτικού ρουχισμού μοτοσυκλέτας στον κόσμο, αναφορικά με τα επίπεδα ασφάλειας και άνεσης που παρέχουν. Δημιουργήθηκε στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία από μια κοινοπραξία κυβερνητικών φορέων, λεσχών μοτοσικλέτας και οργανισμών οδικής ασφάλειας και είναι αναγνωρισμένο και από τη FIM, ενώ έχει δοκιμάσει περισσότερα από 1.000 προϊόντα από το 2019 που ξεκίνησε μέχρι σήμερα. Μαζί με τον MotoCAP είναι και ο Consumer Rating & Assessment of Safety Helmets (CRASH), ο οποίος αξιολογεί την προστασία που προσφέρουν τα κράνη. 

Από την εφαρμογή της ευρωπαϊκής οδηγίας EN17092 το 2020, ο ανεξάρτητος οργανισμός έχει παρατηρήσει στις δοκιμές του ότι πολλά από τα προϊόντα έχουν πλέον χαμηλότερη αντίσταση στην τριβή σε σχέση με εκείνη που είχαν όταν πρωτοπαρουσιάστηκαν προσφέροντας έτσι χαμηλότερο επίπεδο προστασίας. Αυτό γιατί ίδιοι οι κατασκευαστές έχουν επανασχεδιάσει κάποια από τα προϊόντα τους χρησιμοποιώντας ελαφρύτερα και πιο λεπτά υλικά ώστε να προσφέρουν περισσότερη άνεση στον αναβάτη, η οποία είναι επίσης εξαιρετικά σημαντική για την ασφάλειά του αφού έλλειψη άνεσης μπορεί να προκαλέσει απώλεια συγκέντρωσης κατά την οδήγηση και κατά συνέπεια αυτό να αυξήσει την πιθανότητα εμπλοκής σε κάποιο ατύχημα. Η επανασχεδίαση γίνεται βέβαια και για μείωση του κόστους αφού λιγότερα υλικά (ελαφρύτερα υφάσματα για παράδειγμα σε μπουφάν και παντελόνια) σημαίνει αυτόματα και μικρότερο κόστος για τους κατασκευαστές.

Τα εν λόγω προϊόντα εξακολουθούν να υπερκαλύπτουν τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού EN17092, ωστόσο τα δεδομένα από τις δοκιμές ασφάλειας φέρνουν τα αποτελέσματα πιο κοντά στο επιτρεπτό όριο σε σχέση με πριν και αυτό δείχνει ότι σε περίπτωση πτώσης αυτά τα προϊόντα δεν είναι το ίδιο ανθεκτικά όπως ήταν πριν από λίγα μόλις χρόνια.

MotoCAP αξιολόγηση εξοπλισμού αναβάτη

Χαρακτηριστικό είναι το γράφημα που ακολουθεί και δείχνει την... οπισθοδρόμηση σε επίπεδο ασφάλειας που προσφέρει ο προστατευτικός ρουχισμός μέσα στα χρόνια. Δείτε πόσες σκουρόχρωμες καφέ τελείες (δοκιμές 2026) βρίσκονται κοντά στη βάση των δύο αξόνων και πόσες στην κορυφή. Τελείες που τοποθετούνται με βάση την αντοχή στην τριβή ενός υλικού σε διάρκεια χρόνου, με τον οριζόντιο άξονα να δείχνει και τη συνολική βαθμολογία και τον κάθετο τη διάρκεια αντοχής του υλικού στην τριβή σε ζώνες υψηλού ρίσκου, όπως είναι για παράδειγμα τα γόνατα, οι παλάμες, οι ώμοι και οι γοφοί (δείτε τη σχετική εικόνα πάνω). 

MotoCAP αξιολόγηση εξοπλισμού

Τα πράγματα είναι ίσως πιο ξεκάθαρα στη δεύτερη στήλη που σχηματίζεται, αξιολόγησης "ΑΑ", όπου τα περισσότερα νέα προϊόντα (δοκιμές 2026) βρίσκονται κοντά στη βάση, ενώ στη μέση της στήλης έχουμε περισσότερα προϊόντα που δοκιμάστηκαν από το 2019 έως το 2024. Και στις δύο αυτές στήλες τα περισσότερα προϊόντα αντέχουν στην τριβή λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο πριν τρυπήσουν με τον οργανισμό να θεωρεί αποδεκτή μια τιμή κοντά στα τρία δευτερόλεπτα και ένα αποτέλεσμα κρίνεται "καλό" όταν η αντοχή ξεπερνά τα 5,6 δευτερόλεπτα. Ως σημείο αναφοράς ο MotoCAP δίνει και την αντοχή συμβατικού παντελονιού Denim γνωστής εταιρείας, το οποίο αντέχει στην τριβή 0,4-0,6 δλ. στις δοκιμές του οργανισμού.

Ο οργανισμός χρησιμοποιεί και πιο απτό παράδειγμα αναφέροντας συγκεκριμένο προϊόν -χωρίς να το κατονομάζει- το οποίο είχε αντοχή στην τριβή που έφτανε τα 3,7 δευτερόλεπτα όταν παρουσιάστηκε και νεότερες εκδοχές του έριξαν αυτή την τιμή στο 1,2 δευτερόλεπτο χωρίς παράλληλα να αλλάξει η τιμή του προϊόντος στο ράφι.

Με δύο "Α" ο MotoCAP αξιολογεί τα προϊόντα που προσφέρουν επίπεδο ασφάλειας που χρειάζεται για να κινηθεί κανείς σε δρόμους εκτός πόλης όπου ο συντελεστής τριβής είναι υψηλότερος και χρειάζονται υλικά υψηλότερης αντοχής για το απαιτούμενο επίπεδο ασφάλειας. Προϊόντα με ένα "A" είναι καλύτερο να χρησιμοποιούνται σε αστικό περιβάλλον όπου ο συντελεστής τριβής είναι χαμηλότερος, οπότε μικρότερη είναι και η πιθανότητα να τρυπήσει, για παράδειγμα, ένα μπουφάν που τρίβεται στην άσφαλτο. Με "ΑΑΑ" αξιολογείται ο ρουχισμός που προσφέρει ακόμη πιο υψηλό επίπεδο προστασίας στην τριβή.

Σε αυτό το σημείο πρέπει να πούμε ότι ο οργανισμός αναφέρεται συγκεκριμένα σε δρόμους που έχουν άσφαλτο (Bitumen) και πιο χοντρό χαλίκι από αυτό που χρησιμοποιείται στους ευρωπαϊκούς δρόμους (Chip Seal), οι οποίοι έχουν πιο άγρια επιφάνεια και έχουν 4,5 υψηλότερο συντελεστή τριβής από έναν συμβατικό ασφαλτοστρωμένο δρόμο. Να σημειωθεί επίσης πως οι κατασκευαστές σαφώς και έχουν το δικαίωμα να επανασχεδιάσουν τον προστατευτικό ρουχισμό που διαθέτουν ώστε να προσφέρει αυτός χαμηλότερο επίπεδο προστασίας, κάτι που δεν είναι επιχειρηματικά μεμπτό (ηθικά όμως;) εφόσον το προϊόν εξακολουθεί να υπερκαλύπτει τα όρια που έχουν τεθεί στις δοκιμές ασφάλειας.

Ο MotoCAP αναφέρει επίσης ότι οι κατασκευαστές προχωρούν σε αυτή την ενέργεια γιατί τα όρια για το EN17092 είναι χαμηλά και αυτό τους επιτρέπει να μειώσουν το κόστος για τους ίδιους αφαιρώντας επίπεδα προστασίας χωρίς να διακινδυνεύουν κακή αξιολόγηση. Από την άλλη όμως όχι μόνο δεν βελτιώνουν το επίπεδο ασφάλειας αλλά το κατεβάζουν κιόλας.