Πιέσεις για να καθυστερήσουν οι Euro5

Οι συνέπειες της πανδημίας φτάνουν πολύ βαθειά
Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

3/4/2020

Από την 1η Ιανουαρίου του 2021 κάθε καινούργια μοτοσυκλέτα που θα πωλείται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα πρέπει να πληροί τις Euro5 προδιαγραφές, αλλά σύμφωνα με τις τελευταίες πκηροφορίες η πλειοψηφία των κατασκευαστών θα αντιμετωπίσουν μεγάλες δυσκολίες για να εναρμονίσουν την γκάμα τους με τις επικείμενες νέες προδιαγραφές. Προφανώς και η αιτία είναι το ολοκληρωτικό πάγωμα της παραγωγής και της εξέλιξης, εξαιτίας των μέτρων κατά της πανδημίας  που μαστίζει ολόκληρο τον πλανήτη.

Το θέμα με τις Euro5 προδιαγραφές δεν είναι κάτι νέο. Έχει μελετηθεί και σχεδιαστεί εδώ και μία δεκαετία από την αρμόδια ευρωπαϊκή επιτροπή, με την τελική τους μορφή να κατατίθεται το 2013. Παρ' όλο το μεγάλο διάστημα ενημέρωσης και προσαρμογής που είχαν τα εργοστάσια, βλέπουμε ότι υπάρχει ένα μεγάλο πλήθος μοντέλων που ακόμη και σήμερα δεν εναρμονίζονται με τις νέες αυτές προδιαγραφές.

Πολλά από αυτά απαιτούν μικρές αναβαθμίσεις για να ανταποκριθούν στα νέα δεδομένα, αλλά υπάρχουν εξίσου αρκετά που χρειάζονται ριζική ανανέωση αν θέλουν να ανήκουν στην Euro5 εποχή και σύμφωνα με ό,τι ισχύει σήμερα, θα είναι αδύνατο να πουληθούν Euro4 μοτοσυκλέτες μετά την 31η Δεκεμβρίου.

Οι συνέπειες της πανδημίας του Covid-19 έχουν ήδη δείξει το καταστροφικό τους μέγεθος στην μοτοσυκλετιστική βιομηχανία, από τις πωλήσεις μέχρι την παραγωγή, και γι' αυτό το λόγο υπάρχουν διαρκώς αυξανόμενες αντιδράσεις από τα εργοστάσια ώστε να αναβληθεί η έναρξη της ισχύος των Euro5 προδιαγραφών για το 2022.

Τι είναι όμως ακριβώς οι Euro5 προδιαγραφές; Εν συντομία μπορούμε να πούμε ότι σε σχέση με τις ισχύουσες Euro4 μειώνουν σημαντικά το όριο εκπομπής του μονοξειδίου του άνθρακα (από τα 1.140mg/km στα 1.000mg/km), ενώ μεγαλύτερη είναι η μείωση στις εκπομπές υδρογονανθράκων και οξειδίου του αζώτου (NOx), από 170mg/km στα 100mg/km και από τα 90mg/km στα 60mg/km αντίστοιχα. Επιπλέον, έχει προστεθεί κι ακόμη ένας περιορισμός ο οποίος λέει ότι οι υδρογονάνθρακες χωρίς μεθάνιο, που δεν μετρούνταν ξεχωριστά στις Euro4 προδιαγραφές, τώρα δεν θα πρέπει να ξεπερνούν τα 68mg/km.

Για τις μοτοσυκλέτες που παίρνουν έγκριση τύπου για πρώτη φορά, οι Euro5 προδιαγραφές ισχύουν από την αρχή του 2020. Αυτό σημαίνει ότι οποιοδήποτε νέο μοντέλο έχει πάρει ήδη έγκριση τύπου και κυκλοφορεί στην αγορά, πληροί τις προδιαγραφές αλλά από την πρώτη του έτους της επόμενης χρονιάς, θα πρέπει όλες οι μοτοσυκλέτες να συμμορφώνονται με αυτές, ανεξάρτητα από πότε πήραν την έγκριση τύπου, για να μπορούν να πουληθούν εντός της Ε.Ε.

Έχουμε δει ήδη αρκετούς κατασκευαστές να "παρακάμπτουν" τα περιθώρια για τις Euro5 προδιαγραφές, βγάζοντας εγκρίσεις τύπου για τα μοντέλα του 2020 πριν το τέλος του 2019. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η Ducati Superleggera V4, η οποία παρουσιάστηκε επίσημα τον Φεβρουάριο, αλλά το εργοστάσιο είχε πάρει έγκριση τύπου με Euro4 προδιαγραφές τον περασμένο Νοέμβριο, όταν ακόμη η αποκάλυψή του ήταν ένα μυστικό της Ducati. Με αυτό τον τρόπο είναι απολύτως νόμιμο να πουληθεί ως καινούργιο μοντέλο αλλά με Euro4 προδιαγραφές.

Ένα άλλο μεγάλο ερώτημα, είναι το πώς επηρεάζουν οι Euro5 τις υφιστάμενες μοτοσυκλέτες. Όπως είπαμε αρχικά, αυτές αφορούν καινούργιες μοτοσυκλέτες, οπότε όσοι είναι ήδη ιδιοκτήτες παλαιότερων μοντέλων, δεν έχουν κάποιο θέμα. Τουλάχιστον άμεσα, γιατί εμμέσως μπορεί να επηρεαστούν από το εξής: οι προδιαγραφές μπορεί να οδηγήσουν τα εργοστάσια σε διακοπή κάποιων μοντέλων τους, αν δεν καταφέρουν ή επιλέξουν να τα αναβαθμίσουν σε Euro5. Μοιραία, το ενδιαφέρον των εταιρειών για μια τέτοια αναβάθμιση θα επικεντρωθεί στα πιο δημοφιλή και εμπορικά μοντέλα της γκάμας τους. Όσα μοντέλα δεν φέρνουν νούμερα ή δεν συμβάλλουν ιδιαίτερα στο προφίλ τους εκάστοτε εργοστασίου, είναι και τα πιο πιθανά για να μπουν στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας.

 

Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%

Η ΕΕ επιβάλει το ΦΠΑ να είναι πάνω από 12%
Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

20/1/2026

Μερίδα του κόσμου εξακολουθεί να αγνοεί πως το ΦΠΑ στα κράνη έχει μειωθεί εδώ και έξι χρόνια και πως από 1/1/2020 είναι στο 13% αντί του 24%. Βασική αιτία είναι πως δεν έχει δει την διαφορά να μεταβιβάζεται στην τελική τιμή πώλησης, και λιγότερο το ότι δεν παρακολουθεί στενά την ειδησεογραφία της μοτοσυκλέτας. Η μείωση του ΦΠΑ ήρθε σε μία περίοδο που τα πάντα σταδιακά ακρίβυναν και προφανώς το κέρδος από την μείωση του ΦΠΑ είναι πως η άνοδος των τιμών συγκρατήθηκε, ωστόσο ο αντίκτυπος θα ήταν μεγαλύτερος αν αυτό είχε γίνει νωρίτερα.

Η πραγματική ευκαιρία όμως χάθηκε το 1991, ήταν τότε που μπορούσαμε να βάλουμε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, ήταν τότε που φώναζε το MOTO πως πρέπει να γίνει η κίνηση γιατί δεν θα μπορούμε να την κάνουμε αργότερα.

Πως το ξέραμε αυτό; Παρατηρώντας τι είχε κάνει η Αγγλία, η οποία όσο ήταν εντός ΕΕ ήταν η μόνη χώρα που είχε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη. Τώρα η Αγγλία εξακολουθεί να είναι η μόνη στον Ευρωπαϊκό χώρο που έχει μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, αλλά τώρα έχει και την ελευθερία να καθορίζει την φορολογία όπως αυτή θέλει. Όσο ήταν εντός ΕΕ δεν μπορούσε να μηδενίσει τον ΦΠΑ, εκτός και αν το είχε μηδέν πριν την ένταξή της. Και οι Άγγλοι ήταν οι πρώτοι που το σκέφτηκαν και μερίμνησαν για αυτό. Για αυτό φωνάζαμε τότε, γιατί ήταν η ευκαιρία να έχει η Ελλάδα μηδενικό φόρο στα κράνη, κι αν περισσότεροι εκείνη την εποχή τα φορούσαν και τους ενδιέφερε το θέμα, θα το είχαμε κερδίσει. Εντός ΕΕ μπορείς να φτάσεις στο 13% γιατί επιβάλλεται να είναι το ΦΠΑ πάνω από 12% και όχι παρακάτω καθώς ο μηδενισμός δημιουργεί προβλήματα ανταγωνισμού. Υπάρχει εξαίρεση για ορισμένα βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα, νερό, φάρμακα όπου ένα κράτος-μέλος μπορεί να έχει μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, ακόμη και μηδενικούς. Μαντέψτε. Είμαστε τόσο ανοργάνωτοι που δεν έχουμε ενσωματώσει δύο βασικές οδηγίες, την 2022/542 και την 2020/285 που αφορούν τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ.

Η προθεσμία για την ενσωμάτωση της 2022/542 έληξε πριν από ένα χρόνο, την 1/1/2025, μας έδωσαν περιθώριο μέχρι πριν από 3 μήνες να κάνουμε την αλλαγή και πλέον περιμένουμε να μας επιβληθεί πρόστιμο επειδή δεν μειώνουμε ΦΠΑ σε ορισμένα βασικά αγαθά. Δηλαδή χρεωνόμαστε ως πολίτες περισσότερο από αυτό που περιμένει η ΕΕ και πλέον η Πολιτεία θα πρέπει να δίνει και μερίδιο αυτής της πρόσθετης φορολογίας έξω, όταν θα μπορούσε να τονώσει την αγορά κάνοντας ότι και οι υπόλοιπες χώρες. Δεν περιμένει κανείς κάτι διαφορετικό βέβαια από την Πολιτεία, όταν για χρόνια εισπράττει πρόσθετη φορολογία επιπλέον του ΦΠΑ σε κάθε νέο όχημα και έπειτα πληρώνει πρόστιμο για αυτή την πρακτική, μένοντας ικανοποιημένη με την διαφορά που απομένει στο τέλος! Κλείνοντας αυτή την παρένθεση, η ενημέρωση που έχουμε είναι πως η ΕΕ θα κάνει μέσα στο 2026 τόσο δυσβάσταχτο το κόστος του προστίμου από το Ειδικό Τέλος Ταξινόμησης, που η Ελλάδα δεν θα μπορεί παρά να το μηδενίσει. Στις μοτοσυκλέτες είναι ένα σημαντικό νούμερο, που από τα 900 κυβικά και πάνω αγγίζει το 15% με το πρόσθετο πρόβλημα ότι μπαίνει συνολικά και στα μεταφορικά και στην καθαρή αξία, ανεβάζει δηλαδή το κόστος σημαντικά. Φανταστείτε πως η πρόσθετη αυτή φορολογία είναι μεγαλύτερη από το ποσοστό που έχει το κατάστημα που κάνει την πώληση, για να αναλογίστετε τον ακτίκτυπο που θα μπορούσε να έχει στην αγορά. Θα κλείσω την παρένθεση εδώ και θα δούμε στην πορεία του πρώτου τριμήνου τις εξελίξεις για το συγκεκριμένο αυτό τομέα.

Το συμπέρασμα είναι πως η Πολιτεία έχει πολύ αργά αντανακλαστικά όταν είναι να μειωθεί ο συντελεστής ΦΠΑ και μάλιστα δεν το κάνει πράξη αν δεν επιβληθεί υψηλό πρόστιμο.

Στα κράνη ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειωθεί ο ΦΠΑ στο 0%, μπορεί να φτάσει μόνο στο κατώτερο που επιτρέπεται για οτιδήποτε εκτός τους ειδικού κανονισμού που αναφέρεται στις άνω Ευρωπαϊκές Οδηγίες και εδώ και 6 χρόνια είναι σε αυτό το επίπεδο.

Το μόνο παράθυρο που βλέπω να υπάρχει για περεταίρω μείωσή του ή και μηδενισμό ακόμη, είναι να μπουν τα κράνη μοτοσυκλέτας σε μία από τις 7 ειδικές κατηγορίες που η ΕΕ εξαιρεί από τον κανονισμό και επιτρέπει στα κράτη-μέλη να έχουν μειωμένους συντελεστές, ακόμη και μηδενικό ΦΠΑ. Για παράδειγμα το γάλα και άλλα αγαθά, βασικά για την διατροφή έχουν 0% σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, κάτι που όπως είπαμε θα έπρεπε να είχε κάνει και η χώρα μας εδώ και μήνες, αν και βάση ιστορικότητας στον τρόπο που λαμβάνονται οι αποφάσεις αυτές, αποκλείεται να επιλέξει τον μηδενισμό του ΦΠΑ παρότι μπορεί να το κάνει. Μία από αυτές τις 7 κατηγορίες επιτρέπει μειωμένους συντελεστές σε εξοπλισμό ασφαλείας σε νοσοκομεία κτλ πράγμα που δεν μπορεί να συνδεθεί αυτόματα με τα μοτοσυκλετιστικά κράνη. Είναι όμως το πιο κοντινό μονοπάτι για όποιον προσπαθήσει να φέρει σε διαβούλευση στην ΕΕ το ζήτημα αυτό. Με τον τρόπο που συμβαίνουν τα πράγματα στη χώρα μας, είναι μάλλον δύσκολο να ξεκινήσει αυτό από εμάς, ενώ αν γίνει από άλλη χώρα, θα περάσει εδώ μετά από πρόστιμο της ΕΕ…