Yamaha: Πατέντα με δικύλινδρο turbo για το ΜΤ-09

Εξετάζοντας την υπερτροφοδότηση
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

24/4/2019

Πρόσφατα η Yamaha κατέθεσε ορισμένες πατέντες στις οποίες παρουσιάζεται το (προηγούμενης γενιάς) MT-09 εξοπλισμένο με έναν δικύλινδρο κινητήρα turbo. Μετά το 2000, έχουμε δει απ’ τους υπόλοιπους ιαπωνικούς κολοσσούς αντίστοιχες πατέντες που παρουσιάζουν κινητήρες με συστήματα υπερτροφοδότησης, ενώ μόνο ένας απ’ αυτούς προχώρησε στην υλοποίησή τους, προς το παρόν. Αναφερόμαστε φυσικά στην Kawasaki και στη σειρά μοντέλων H2, όπου κάθε χρόνο παρουσιάζονται νέα μέλη απ’ το 2015. Στην περίπτωση της Kawasaki έχουμε ένα σύστημα supercharger, ενώ εδώ η Yamaha μας δείχνει ξεκάθαρα πως δουλεύει πάνω στη τεχνολογία turbo. Σε επίπεδο πρωτότυπων, "πρωτοπόρος" είναι η Suzuki με το Recursion, που φροντίζει να ανανεώνει τα σχέδιά του ανά τακτά χρονικά διαστήματα χωρίς να λέει τίποτα για το πότε και αν θα βγει στην παραγωγή, φτάνοντας στο σημείο να θυμίζει μαμούθ σίριαλ με πάνω από 500 επεισόδια. Παράλληλα όμως, αποτελεί και την επαλήθευση του άτυπου κανόνα πως: Όποια μοτοσυκλέτα βλέπουμε σε μορφή πατεντών δεν είναι σίγουρο πως θα την δούμε και στην παραγωγή μετέπειτα.

Το γεγονός ότι στα σχέδια βλέπουμε ένα ΜΤ-09 είναι εύκολα αντιληπτό, αλλά όχι δεσμευτικό για το τί είδους μοτοσυκλέτα θα έχει τον κινητήρα turbo όταν κι αν βγει στην παραγωγή. Παρά το γεγονός πως από το πλάι ο κινητήρας δείχνει να είναι ο τρικύλινδρος των 847cc του mT-09, στα υπόλοιπα σχέδια παρατηρούμε απ’ το σύστημα εξαγωγής πως πρόκειται για έναν δικύλινδρο κινητήρα. Η τακτική που οι εταιρείες καταθέτουν πατέντες χρησιμοποιώντας σχέδια από παλιότερα μοντέλα όπως στην προκείμενη περίπτωση ή άσχετα τελείως συνηθίζεται διότι υπάρχουν φορές που θέλουν να αποκρύψουν τη μορφή ενός επερχόμενου μοντέλου. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει μια παρατραβηγμένη θεωρία που συνοδεύει αυτή την ειδηση και λέει πως η χρήση αυτών των σχεδίων δεν είναι τυχαία, αλλά υπήρχε από τότε που σχεδιαζόταν το πρώτο MT-09 να εξοπλιστεί με κινητήρα turbo.

Κυρίαρχος λόγος που οι περισσότερες εταιρείες στρέφουν την προσοχή τους στην υπερτροφοδότηση δεν είναι άλλος πλέον, απ’ τις όλο και περισσότερο αυστηρές προδιαγραφές Euro 4/5. Το 2021 βρίσκεται δίπλα μας και τότε είναι που θα μπουν σε πλήρη ισχύ οι Euro 5 προδιαγραφές με αποτέλεσμα ο χρόνος να πιέζει τις εταιρείες να βρουν λύσεις για την μείωση των ρύπων, τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης και την διατήρηση ή αύξηση των επιδόσεων των κινητήρων τους. Οι κινητήρες turbo όπου χρησιμοποιούνται κατά κόρον απ’ τις αυτοκινητοβιομηχανίες προσφέρουν με τα χαρακτηριστικά τους τη λύση στο πρόβλημα των αυστηρών προδιαγραφών, καθώς επιτρέπουν από μικρότερου κυβισμού και λιγότερων κυλινδρων κινητήρες να έχουν την απόδοδοση ίση με κινητήρες υπερδιπλάσιου κυβισμού και κυλίνδρων. Είναι αυτό που αποκαλούν "downsizing".

Στα σχέδια της Yamaha βλέπουμε την τοποθέτηση του turbo σε δύο διαφορετικά σημεία. Στην πρώτη περίπτωση η τουρμπίνα βρίσκεται στο ύψος του στροφάλου και έχει αρκετή απόσταση από τις βαλβίδες εξαγωγής του κινητήρα. Έτσι, εξασφαλίζεται αρκετή απόσταση μεταξύ του μπροστινού τροχού και του κινητήρα, χωρίς να υπάρχει το ενδεχόμενο να έρθουν σε επαφή κατά τη βύθιση των καλαμιών. Όμως, λόγω της αυξημένης απόστασης της τουρμπίνας απ’ την κεφαλή το φαινόμενο του turbo lag (η χρονική καθυστέρηση απόκρισης της τουρμπίνας στην άνοδο των στροφών του κινητήρα) είναι πιο έντονο και δημιουργεί σκαλοπάτι στην απόδοση της ροπής και της ιπποδύναμης.  

Στο δεύτερο σχέδιο παρατηρούμε πως η τουρμπίνα είναι τοποθετημένη πιο κοντά στην κεφαλή, έχοντας μικρότερη απόσταση απ’ τις βαλβίδες εξαγωγής. Γεγονός που καθιστά λιγότερο αισθητό το turbo lag και ο κινητήρας αποκτά μια πιο προοδευτική και ομαλή λειτουργία. Αύτη η θέση –που είναι πιο κοντά στην κεφαλή του κινητήρα- χρησιμοποιείται απ’ το 2000 κι έπειτα στους περισσότερους κινητήρες αυτοκινήτων βελτιώνοντας την απόκριση της τουρμπίνας, όμως η μετάβαση αυτής της τεχνολογίας στο κόσμο των μοτοσυκλετών δημιουργεί χωροταξικά προβλήματα, καθώς η τουρμπίνα βρίσκεται πολύ κοντά στον μπροστινό τροχό με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος κατά τη βύθιση του πιρουνιού να έρθουν σε επαφή. Για την επίλυση αυτού θα πρέπει να αλλαχτεί η θέση του κινητήρα, όμως κάτι τέτοιο επηρεάζει τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς της μοτοσυκλέτας, από την αλλαγή της κατανομής των μαζών. Επίσης, παρατηρούμε και στις δύο περιπτώσεις πως μετά την τουρμπίνα υπάρχει ο καταλύτης σε μικρή απόσταση, που τον βοηθά να θερμαίνεται γρήγορα (μόλις οι καταλύτες ζεσταθούν αρκετά τότε λειτουργούν στο 100% του δυναμικού τους).

Για το ποια λύση θα χρησιμοποιήσει η Yamaha ώστε τα μοντέλα της να πληρούν τις προδιαγραφές EURO 5-6 κ.τ.λ. είναι ακόμη άγνωστο, όμως οι νέες πατέντες δείχνουν πως είναι διαθέσιμη να περπατήσει και σε άλλα μονοπάτια.

Πάντως να θυμίσουμε, πως στα jet ski έχει κινητήρες με υπερτροφοδότηση, αντίστοιχης αρχιτεκτονικής με εκείνη της Kawasaki και είναι περίεργο που δεν προχωρά με κάτι που ήδη έχει στα χέρια της, αλλά πειραματίζεται με τα turbo.

Ετικέτες

Πέθανε ο Paul Sample, δημιουργός του θρυλικού κόμικ μοτοσυκλέτας Ogri

Το κόμικ δημοσιευόταν για 35 χρόνια σε βρετανικά περιοδικά μοτοσυκλέτας
Paul Sample - Ο δημιουργός του θρυλικού Ogri
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

3/2/2026

Ο Paul Sample υπήρξε ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους Βρετανούς σκιτσογράφους, με το πιο γνωστό έργο του να είναι σίγουρα ο Ogri, ένας ιδιόρρυθμος και σκληροτράχηλος αναβάτης μοτοσυκλέτας με κράνος με φτερά στο στιλ του Θωρ της Marvel. Κατά τη διάρκεια της ζωής του Sample, ο Ogri γνώρισε μεγάλες δόξες στα περιοδικά Bike, Back Street Heroes, όπου δημοσιευόταν για περισσότερες από 3 δεκαετίες.

Πέρα από το Ogri, ο Sample ήταν γνωστός και για τη δημιουργία εξώφυλλων σε βιβλία, αφίσες για το BBC Radio Two και για διαφημιστικές καμπάνιες που σχεδίασε για τα βρετανικά ταχυδρομεία, τη Ford, την Dunlop και την British Airways.

Ο Sample γεννήθηκε στο Leeds του Yorkshire στις 19 Φεβρουαρίου 1947. Σπούδασε στο Bradford College of Art και στη συνέχεια στο Central School of Art and Design στο Λονδίνο, όπου ειδικεύτηκε στις γραφικές τέχνες. Ως φοιτητής άρχισε να συνεργάζεται με μεγάλες εφημερίδες όπως οι The Times, The Sunday Times, Daily Telegraph και Today -για την τελευταία δημιούργησε το κόμικ “The Zodiac Files”. Η πρώτη του επαγγελματική δουλειά ήταν το 1968 για το Management Today, με αμοιβή 45 λίρες. Ακολούθησαν συνεργασίες με τα Melody Maker, Rockstar, Men Only και Skateboard.

Ogri

Το 1967, επηρεασμένος από τα κόμικς της Marvel, δημιούργησε τον Ogri, ο οποίος δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Bike magazine. “Το πρώτο strip βασίστηκε στην εμπειρία μου να οδηγών στον αυτοκινητόδρομο M1 με 90 μίλια την ώρα πάνω σε μια Rocket Goldstar και να αναρωτιέμαι τι ήταν αυτός ο θόρυβος”, είχε πει ο ίδιος. “Οι περισσότεροι νομίζουν ότι ο Ogri αφορά τις μοτοσυκλέτες, αλλά στην πραγματικότητα αφορά τη ζωή γενικότερα. Οι ιστορίες προκύπτουν από όσα βλέπω στον δρόμο, στις παμπ ή στις ειδήσεις.” Ο Sample σχεδίαζε αρχικά τον Ogri με μαύρο μελάνι, ενώ από το 1997 προσθέτει χρώμα, με ύφος που θυμίζει εκείνο του Robert Crumb. 

Ogri

Ο Ogri παρέμεινε στο περιοδικό Bike για 35 χρόνια, μέχρι τον Ιανουάριο του 2009, οπότε και μεταφέρθηκε στο Back Street Heroes (BSH), περιοδικό custom μοτοσυκλετών.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο κυκλοφόρησαν 4 τόμοι με τα σκίτσα του Ogri, ενώ ο ίδιος δημιούργησε και πλήθος προϊόντων με θέμα τον Ogri -μπλουζάκια, κούπες, αφίσες, κάρτες και κονκάρδες. Φαν του Ogri είναι και ο γνωστός ηθοποιός Ewan McGregor που φορά τακτικά μπουφάν που κοσμεί τον ήρωα του κόμικ.

Ogri

Ο Ogri παρουσιάζεται ως ένας σκληροτράχηλος αναβάτης με δερμάτινο μπουφάν και κράνος διακοσμημένο με φτερά, όπως ο Θωρ. Η λεπτομέρεια που δίνει ο Sample στο κόμικ του είναι τεράστια, και κάθε σελίδα χρειαζόταν δουλειά μιας εβδομάδας μέχρι να ολοκληρωθεί.

Ogri

Μπορεί τώρα ο Ogri να μοιάζει με γορίλα, όμως κατά βάθος είναι καλοκάγαθος, αρκεί να μην τον πειράξεις. Στην πρώτη περίοδο του κόμικ (1972–1983) ο Ogri οδηγούσε την Armageddon, μια 1000cc Norvin (κινητήρας Vincent και πλαίσιο Norton) που μοιάζει με custom κατασκευή. Κατά καιρούς δοκίμαζε και άλλες μοτοσυκλέτες, όπως όταν έβαλε τον κινητήρα ενός δίχρονου Kawasaki H2 Mach IV 750cc… σε σκούτερ. Πάντα όμως επέστρεφε στην Armageddon.

Ogri

Ο Ogri ενσαρκώνει την πίστη του Sample ότι ο αναβάτης κάνει τη διαφορά, και όχι η μοτοσυκλέτα, και μπορεί να αφήσει πίσω του οποιονδήποτε, ότι κι αν καβαλά εκείνος. Ο Ogri είναι δεινός μάστορας, δημιουργώντας επικές ιστορίες στις μηχανολογικές του αναζητήσεις, μαστορεύοντας, διαλύοντας και βελτιώνοντας τα πάντα. Στις περιπέτειες του έχει δίπλα του τον κολλητό του τον Malcolm, με χαρακτήρα διαμετρικά αντίθετο του Ogri (αδέξιος, ανίκανος στην οδήγηση, προσφέροντας βάση για πολλά ευτράπελα), την σέξι Mitzi που οδηγεί το ίδιο καλά με τον Ogri ενώ εμφανίζεται ντυμένη σέξι με PVC κορμάκια, ζαρτιέρες, ψηλές κάλτσες και γόβες, και με τον σκύλο “μανιβέλα” (Kickstart).

Ogri

Οι ιστορίες του Ogri είναι ξεκαρδιστικές, με τον Sample να έχει εξαντλήσει κατά τη διάρκεια των 35 ετών του κόμικ οτιδήποτε μπορεί να απασχολήσει έναν αναβάτη μοτοσυκλέτας, και όχι μόνο.

Ο Paul Sample έφυγε από τη ζωή στις 27 Ιανουαρίου 2026, σε ηλικία 78 ετών, αφήνοντας πίσω του μεγάλο έργο, με το Ogri να είναι ένα από τα πιο γνωστά -και σίγουρα το πιο παραγωγικό- κόμικ στην ιστορία της μοτοσυκλέτας.

Ετικέτες