Υπόθεση “Γουρούνες”

6/11/2017

Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών κ. Χρήστος Σπίρτζης παρουσίασε το νομοσχέδιο για τις μεταφορές στις 31 Οκτωβρίου, και μεταξύ άλλων αναφέρθηκε και στις τετράτροχες μοτοσυκλέτες της κατηγορίας L, ανακοινώνοντας την απαγόρευση της κυκλοφορίας τους! Η παράγραφος που ακολουθεί είναι από δελτίο τύπου του ΥΜΕ, μέρος του πλήρους κειμένου της ομιλίας του υπουργού:


“Ένα άλλο θέμα που απασχολεί κυρίως τη νησιωτική Ελλάδα και τις τουριστικές περιοχές είναι οι γνωστές τετράτροχες μοτοσικλέτες και οχήματα υπαίθριων δραστηριοτήτων, όπου απαγορεύεται η χρήση τους σε δρόμους, στο οδικό δίκτυο, στο ασφαλτοστρωμένο οδικό δίκτυο. Αυτό ήτανε μια άλλη γκρίζα ζώνη, την ξέρετε καλά, επειδή μας κατηγορείτε έτσι για συντεχνιασμό, να δούμε πόσοι συντεχνιακοί είμαστε, όπου για να νοικιάζουνε σε επισκέπτες της χώρας, σε τουρίστες,  φτηνά οχήματα και χωρίς άδεια μοτοσικλέτας, φρόντισαν να έχουμε τις τετράτροχες μοτοσικλέτες και τα οχήματα εκτός δρόμου, να μετακινούνται με πολύ μικρές ταχύτητες στα νησιά μας και να σκοτώνεται ο κόσμος. Κάθε Καλοκαίρι. Γι’ αυτό απαγορεύεται και η κυκλοφορία σ’ αυτούς τους δρόμους. Στις πόλεις απαγορευόταν έτσι κι αλλιώς. Μόνο στα εκτός δρόμου επιτρέπεται. Στα εκτός δρόμου, γι’ αυτό που βγήκανε, αυτή είναι η έγκριση που τους επιτρέπεται.”

Η δήλωση αυτή είναι τόσο εξωφρενική και απίστευτη, που μας έκανε να ανατρέξουμε στον ΚΟΚ και την νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για να σιγουρευτούμε πως δεν ξεχάσαμε όλα όσα ξέρουμε… Στην συνέχεια, θα εξετάσουμε το θέμα, παρουσιάζοντας και την νομοθεσία, γιατί τόσο οι δηλώσεις του υπουργού όσο και το περιεχόμενο του νομοσχεδίου δείχνουν άγνοια (και νόμου) που δεν δικαιολογείται για κανέναν πολίτη – πόσω μάλλον για υπουργό και νομοθέτες.

“…απαγορεύεται η χρήση τους σε δρόμους, στο οδικό δίκτυο, στο ασφαλτοστρωμένο οδικό δίκτυο.”
Εδώ έχουμε μια σύγχυση μεταξύ ασφαλτοστρωμένων και μη οδών, χωρίς νομικό υπόβαθρο: Κάθε όχημα που έχει έγκριση τύπου και πινακίδες κυκλοφορίας μπορεί να κυκλοφορεί σε όλο το οδικό δίκτυο της χώρας, άσχετα με την επιφάνεια του οδοστρώματος (εκτός βέβαια από σημεία όπου ισχύουν τοπικές ή ειδικές απαγορεύσεις). Επιπλέον, η νομοθεσία της ΕΕ σχετικά με τις εγκρίσεις τύπου (που προφανώς ισχύει και στην Ελλάδα) ορίζει στις υποχρεώσεις των κρατών μελών:  

“Τα κράτη μέλη επιτρέπουν τη διάθεση στην αγορά, την ταξινόμηση ή τη θέση σε κυκλοφορία μόνον τέτοιου είδους οχημάτων, μηχανικών μερών και χωριστών τεχνικών μονάδων που πληρούν τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού.”

Τα κράτη μέλη δεν απαγορεύουν, δεν περιορίζουν ούτε εμποδίζουν τη διάθεση στην αγορά, την ταξινόμηση ή τη θέση σε κυκλοφορία οχημάτων, συστημάτων, μηχανικών μερών ή χωριστών τεχνικών μονάδων για λόγους που σχετίζονται με πτυχές της κατασκευής και της λειτουργίας τους οι οποίες καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό, εφόσον αυτά πληρούν τις απαιτήσεις που προβλέπονται σε αυτόν.”
Μια τέτοια γενική απαγόρευση είναι αντίθετη στην νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο υπουργός δεν έκανε κάποιο σχόλιο για αυτό.

Στην συνέχεια της δήλωσής του, αναφέρεται σε “φτηνά οχήματα και χωρίς άδεια μοτοσυκλέτας”. Aν είχαν κάνει τον κόπο οι συντάκτες του νομοσχεδίου να ρίξουν μια ματιά στους τιμοκαταλόγους του ΜΟΤΟ, θα πληροφορούνταν πως οι τετράτροχες μοτοσυκλέτες κατηγορίας L που διαθέτουν έγκριση τύπου και φυσικά βγάζουν άδεια κοστίζουν από 3.000 έως και 30.000 ευρώ. Ούτε φτηνές μπορούν να χαρακτηριστούν, ούτε “χωρίς άδεια” (αν και αδυνατούμε να κατανοήσουμε ποια σημασία έχει ο διαχωρισμός σε φτηνές και ακριβές…).

Παρακάτω, προκύπτουν κι άλλα ερωτήματα με την δήλωση πως “για να νοικιάζουνε […] φρόντισαν να έχουμε τις τετράτροχες μοτοσικλέτες και τα οχήματα εκτός δρόμου, να μετακινούνται με πολύ μικρές ταχύτητες στα νησιά μας και να σκοτώνεται ο κόσμος”. Eδώ στοχοποιούνται οι επιχειρήσεις ενοικιάσεων ως υπεύθυνες για την παρουσία των τετράτροχων στην χώρα (οχημάτων που ο καθένας μπορεί να αγοράσει και να οδηγήσει με το αντίστοιχο δίπλωμα) και ούτε λίγο ούτε πολύ κατηγορούνται πως έχουν μερίδιο ευθύνης για τα ατυχήματα και μάλιστα τα θανατηφόρα! Κλασικό παράδειγμα νοοτροπίας Ελληνικού τύπου: Ενώ υπάρχει νομοθεσία, η μη εφαρμογή της οδηγεί σε καθολική απαγόρευση! Δεν έχει πινακίδα το όχημα; Δεν έχει το κατάλληλο δίπλωμα ο οδηγός του; Νοίκιασε κάποιος τετράτροχο σε άτομο χωρίς δίπλωμα; Πιάστε τον! Για την διαπίστωση των παραβάσεων, υπεύθυνη είναι η Τροχαία, κι αν δεν κάνει πλήρως την δουλειά της, αυτό είναι άλλο θέμα. Καθημερινά βλέπουμε οδηγούς οχημάτων να παρανομούν, αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να απαγορευτεί το είδος του οχήματος…

Το σχόλιο δε “με πολύ μικρές ταχύτητες” βασίζεται σε κάποια στοιχεία; Τι εννοεί; Όσο για το “σκοτώνεται”, τα στατιστικά της Τροχαίας για τα έτη 2013-2016 καταγράφουν πως οι θάνατοι από ατυχήματα με οχήματα στην κατηγορία “άλλο” (οι τετράτροχες μοτοσυκλέτες περιλαμβάνονται στην γενική κατηγορία “άλλο”, καθώς υπάρχουν ξεχωριστά στοιχεία για δίκυκλα, ΙΧ, φορτηγά και γεωργικά μηχανήματα) έχουν σαφή τάση μείωσης, από 47 το 2013, σε 11 το 2015 και μόλις 2 το 2016. Αυτά λένε τα στοιχεία, όλα τα άλλα είναι στην κατηγορία “εγώ έτσι νομίζω”. Στην συνέχεια ψάξαμε να δούμε αν τα στατιστικά στοιχεία μπορούν να δείξουν αν φταίει το οποιοδήποτε όχημα, σε σχέση με άλλα αίτια. Υπάρχει η κατηγορία “αίτια αναφερόμενα στο όχημα”, μεταξύ όλων των κυκλοφορούντων οχημάτων, όπου μαθαίνουμε πως τα θανατηφόρα ατύχηματα για τα οποία ήταν υπαίτιο το όχημα αποτελούν μόλις το 0,1-0,3% επί του συνόλου.  

“Στις πόλεις απαγορευόταν έτσι κι αλλιώς. Μόνο στα εκτός δρόμου επιτρέπεται. Στα εκτός δρόμου, γι’ αυτό που βγήκανε, αυτή είναι η έγκριση που τους επιτρέπεται.” Mε αυτά τα λόγια έκλεισε ο υπουργός την αναφορά του στο θέμα της απαγόρευσης, δείχνοντας για μια ακόμα φορά πως αγνοεί και την Ευρωπαϊκή νομοθεσία και τον ΚΟΚ. Η κυκλοφορία των τετράτροχων μοτοσυκλετών ΔΕΝ απαγορεύεται στις πόλεις. Επιτρέπεται κανονικά από την στιγμή που έχουν έγκριση τύπου και πινακίδα! Εκτός δρόμου είναι που δεν επιτρέπεται γενικώς η κίνηση των οχημάτων, στις περισσότερες περιπτώσεις. Και με την φράση “η έγκριση που τους επιτρέπεται” καταργούνται η συμμόρφωση των κατασκευαστών παγκοσμίως με τις προϋποθέσεις για έγκριση τύπου της ΕΕ, καταργούνται τα αρμόδια όργανα που τις εξετάζουν, καταργείται η Ευρωπαϊκή (και συνεπώς και Ελληνική) νομοθεσία…

Ας δούμε τι ακριβώς αναφέρει το επίμαχο άρθρο 30 του νομοσχεδίου:

Άρθρο 30
1. Στο άρθρο 40 του ν. 2696/1999 «Κύρωση Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας» (Α’ 57), όπως ισχύει, προστίθεται παράγραφος 7 ως εξής:
«7. Ειδικά οι ελαφρές και βαριές τετράτροχες μοτοσικλέτες καθώς και τα οχήματα υπαίθριων δραστηριοτήτων, όπως αυτά ορίζονται στην υποπερίπτωση (i) της περίπτωσης στ’ και στις υποπεριπτώσεις (i) και (ii) της περίπτωσης ζ’ της παραγράφου 2 του άρθρου 4 του Κανονισμού 168/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, που είναι σχεδιασμένα για χρήση εντός δρόμου ή και παντός εδάφους, απαγορεύεται να κυκλοφορούν σε ασφαλτοστρωμένες οδούς και χώρους του άρθρου 1 του παρόντος. Τις οδούς αυτές επιτρέπεται μόνο να διασχίζουν κάθετα. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών μπορεί να προβλέπεται η ειδική εκπαίδευση των οδηγών μοτοσικλετών και οχημάτων της παραγράφου αυτής, το περιεχόμενο και η διάρκειά της, οι όροι, οι προϋποθέσεις, η διαδικασία καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εκπαίδευση αυτή.»

Με άλλα λόγια, οι δεκάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες τετράτροχων μοτοσυκλετών, αν μένουν σε δρόμο με άσφαλτο, την πάτησαν, αν μένουν σε χωματόδρομο, μπορούν να κάνουν βόλτα εκεί! Και οι χιλιάδες επιχειρήσεις ενοικιάσεως υφίστανται τεράστια ζημιά, καθώς έχουν επενδύσει σε μια νόμιμη δραστηριότητα, με νόμιμα οχήματα… Όσο για την κάθετη διάσχιση ασφαλτοστρωμένων οδών, είναι άλλη μια εκπληκτική Ελληνική εφεύρεση, πάλι καλά που δεν λέει πως έτσι όπως θα έρχονται από την πλαγιά, οδηγώντας εκτός δρόμου, θα πρέπει να μην ακουμπήσουν την άσφαλτο και να περάσουν με άλμα! Λέτε γι’ αυτό να προβλέπεται “ειδική εκπαίδευση”; Τι είδους ειδική εκπαίδευση, από την στιγμή που έχουν το προβλεπόμενο δίπλωμα; Rock crawling; Αγωνιστική οδήγηση σε πίστα motocross; Ή μήπως οι τουρίστες θα περνάνε από ειδική εκπαίδευση πριν νοικιάσουν quad;

"Οι δηλώσεις του υπουργού όσο και το περιεχόμενο του νομοσχεδίου δείχνουν άγνοια (και νόμου) που δεν δικαιολογείται για κανέναν πολίτη"

Μια ματιά στα στοιχεία των ταξινομήσεων, για τις πινακίδες τετράτροχων που έχει εκδώσει το ίδιο υπουργείο, δείχνει πως τα τέσσερα μόνο τελευταία χρόνια έχουν πουληθεί 7.423, με το σύνολο για την τελευταία δεκαετία μόνο να είναι μεταξύ 20 και 25.000! Το νομοσχέδιο δεν προβλέπει αποζημίωση για όσους έχουν πληρώσει για να τις αγοράσουν, ή τι θα γίνει με τους φόρους και τα τέλη κυκλοφορίας που έχουν πληρώσει οι ιδιοκτήτες τους στο Ελληνικό κράτος. Δεν υπολογίζει επίσης την πλήρη απαξίωσή τους, γιατί ποιος θα αγοράσει πια κάτι που δεν θα μπορεί να κυκλοφορήσει; Δεν υπολογίζει την τεράστια ζημιά όχι μόνο των ιδιωτών, αλλά και όλων των επιχειρήσεων του κλάδου, από τις ενοικιάσεις ως τις αντιπροσωπείες και τους εμπόρους και όλο τον κύκλο εργασιών μετά την πώληση, την συντήρηση, τα ανταλλακτικά, τα καύσιμα, τα συνεργεία, τα αξεσουάρ… Από κάθε μια από όλες αυτές τις δραστηριότητες ζουν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι και το Ελληνικό κράτος έχει εισπράξει και εισπράττει καθημερινά φόρους. Οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές για ιδιώτες και επιχειρήσεις. Τι θα κάνουν οι άνθρωποι που έχουν μια τετράτροχη μοτοσυκλέτα ως αποκλειστικό μεταφορικό τους μέσο; Θα την πουλήσουν για να πάρουν κάτι άλλο; Πώς, αφού κανείς δεν θα αγοράζει πια; Εξαιρετικά μεγάλο κόστος θα έχει και για τις επιχειρήσεις, από εισαγωγείς ως ενοικιάσεις. Ειδικά οι ενοικιάσεις έχουν ισχυρό ανταγωνισμό από τις αντίστοιχες των αυτοκινήτων, και μάλιστα με πιο δυσμενείς όρους, καθώς είναι υποχρεωμένοι να αλλάζουν τις μοτοσυκλέτες κάθε 7 χρόνια, ενώ για τα ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα αυξήθηκε πέρυσι στα 12.

Το πιο επικίνδυνο όμως που προκύπτει από την συγκεκριμένη διάταξη του προς ψήφιση νομοσχεδίου είναι η νοοτροπία του. Ξαφνικά, το υπουργείο ουσιαστικά καταργεί μια νόμιμη σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση κατηγορία μοτοσυκλετών, φέρνοντας σε εξαιρετικά δύσκολη θέση δεκάδες χιλιάδες πολίτες και επιχειρήσεις της χώρας. Το νομοσχέδιο, χωρίς καν να υπάρχουν στοιχεία ότι “πονάει κεφάλι”, αποφασίζει να το κόψει, με μοναδική αιτιολόγηση μια επικινδυνότητα που δεν έχει αποδειχτεί. Αν στο ΥΜΕ πιστεύουν πως οι συγκεκριμένες κατηγορίες μοτοσυκλετών δεν θα πρέπει να βγάζουν έγκριση τύπου, ας παρουσιάσουν τα στοιχεία και τα επιχειρήματά τους στο Ευρωκοινοβούλιο, ας κινήσουν τις όποιες νόμιμες διαδικασίες.

Λέμε πως είναι επικίνδυνη σαν νοοτροπία, έως τρομακτική, γιατί αν σήμερα αυθαίρετα απαγορευτεί μια κατηγορία μοτοσυκλετών, αύριο γιατί να μην απαγορευτεί μια άλλη; Κι όπως πρόσφατα τσουβαλιάστηκαν όλοι οι κάτοχοι κλασικών οχημάτων και απαγορεύτηκε η κυκλοφορία τους, έτσι και με τις “γουρούνες” κάποιοι σκέφτηκαν πως είναι πιο απλή και εύκολη η απαγόρευσή τους, παρά η εφαρμογή της νομοθεσίας που ήδη υπάρχει.
Κι αν αύριο κάποιος πολιτικός πιστέψει, για τον οποιοδήποτε λόγο, πως οι μοτοσυκλέτες “μεγάλου κυβισμού” δεν χρειάζονται και τις απαγορεύσει; Μετά, τι θα έχει σειρά; 

Βασίλης Καραχάλιος

Κράνος μοτοσυκλέτας με έμπνευση από τις ζώνες ασφαλείας αυτοκινήτων

Νέα πατέντα της Autoliv φέρνει τον μηχανισμό αδράνειας στους ιμάντες του κράνους
Autoliv
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

6/4/2026

Η Autoliv μεταφέρει την τεχνολογία των ζωνών ασφαλείας στα κράνη μοτοσυκλέτας, με στόχο την καλύτερη εφαρμογή και αυξημένη προστασία σε περίπτωση σύγκρουσης.

Η σουηδική Autoliv, η μεγαλύτερη προμηθεύτρια συστημάτων παθητικής ασφάλειας στον κόσμο δεν είναι άγνωστη στον χώρο της μοτοσυκλέτας, παρότι ο κύριος τομέας που δραστηριοποιείται αφορά τα αυτοκίνητα.

Autoliv

Με στόχο να συμβάλει στη προστασία ζωών, η εταιρεία επενδύει έντονα στην ασφάλεια και των δύο τροχών. Μετά από προηγούμενες τεχνολογίες που έχει παρουσιάσει, όπως ενσωματωμένοι αερόσακοι σε μοτοσυκλετιστικά μπουφάν και σακίδια ή αυτόνομα γιλέκα-αερόσακοι, αλλά και συνεργασίες όπως αυτή με την ιταλική Airoh για κράνη με αερόσακο ή τη Yamaha για τον αερόσακο του Tricity, τώρα στρέφεται σε μια διαφορετική αλλά εξίσου ενδιαφέρουσα κατεύθυνση, την εφαρμογή της τεχνολογίας ζωνών ασφαλείας στους ιμάντες του κράνους.

Autoliv

Η βασική ιδέα πίσω από τη νέα πατέντα είναι η ενσωμάτωση ενός μηχανισμού προέντασης και αδράνειας, ακριβώς στη λογική του μηχανισμού που χρησιμοποιείται στις σύγχρονες ζώνες τριών σημείων στα αυτοκίνητα. Πρόκειται για ένα σύστημα που επιτρέπει στον ιμάντα να ξετυλίγεται ελεύθερα όταν τραβιέται ομαλά, τον ασφαλίζει και μαζεύει αυτόματα, αλλά και τον κλειδώνει άμεσα σε περίπτωση έντονης κίνησης, όπως σε ένα ατύχημα.

Στην περίπτωση του κράνους, αυτό μεταφράζεται σε έναν ιμάντα που προσαρμόζεται αυτόματα στο κεφάλι του αναβάτη. Ο χρήστης τραβά τον ιμάντα για να φορέσει το κράνος και, μόλις αυτό τοποθετηθεί και ο ιμάντας κλείσει, ο μηχανισμός σαν ζώνη αυτοκινήτου τον σφίγγει αυτόματα, εξαλείφοντας τον κίνδυνο να παραμείνει χαλαρός. Είναι μια προσέγγιση που ουσιαστικά αφαιρεί την ανθρώπινη αβλεψία, η οποία αποτελεί συχνά κρίσιμο παράγοντα σε ζητήματα ασφάλειας.

Autoliv

Παράλληλα, το σύστημα μελετά και εφαρμογές με έναν πρόσθετο ιμάντα που περνά πίσω από τον αυχένα, εμπνευσμένο από τις ζώνες τριών σημείων. Αυτό το στοιχείο αυξάνει τη σταθερότητα του κράνους, ειδικά τη στιγμή που ενεργοποιείται ο μηχανισμός κλειδώματος, περιορίζοντας περαιτέρω την πιθανότητα μετακίνησης του κράνους.

Autoliv

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο της πατέντας είναι η ευκολία χρήσης. Σύμφωνα με την περιγραφή, ο αναβάτης δεν χρειάζεται καν να ανοίξει τον ιμάντα για να φορέσει ή να αφαιρέσει το κράνος. Αρκεί να τραβήξει τους ιμάντες στην άκρη ώστε να δημιουργηθεί αρκετός χώρος, να τοποθετήσει το κράνος και στη συνέχεια το σύστημα αναλαμβάνει να το ασφαλίσει στη σωστή θέση.

Σε περίπτωση ατυχήματος, ο μηχανισμός αδράνειας ενεργοποιείται άμεσα, εμποδίζοντας οποιαδήποτε χαλάρωση των ιμάντων. Με αυτόν τον τρόπο, το κράνος παραμένει σταθερά στη θέση του, μεγιστοποιώντας την προστασία του αναβάτη.

Autoliv

Η Autoliv δεν σταματά εκεί. Το σύστημα συνοδεύεται και από ηλεκτρονική επιτήρηση: αισθητήρες στον μηχανισμό κλειδώματος ανιχνεύουν αν ο ιμάντας δεν έχει ασφαλίσει σωστά και ειδοποιούν τον χρήστη μέσω δονήσεων, ηχητικών σημάτων ή ακόμη και οπτικών ενδείξεων στη ζελατίνα. Για την τροφοδοσία αυτών των λειτουργιών, η εταιρεία διερευνά λύσεις όπως ενσωματωμένα ηλιακά πάνελ ή μικρές γεννήτριες που αξιοποιούν τη ροή του αέρα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, προς το παρόν, πρόκειται για πατέντα και όχι για έτοιμο προϊόν σε στάδιο παραγωγής. Ωστόσο, η λογική πίσω από τη συγκεκριμένη προσέγγιση είναι αρκετά σαφής, αν η σωστή εφαρμογή του κράνους μπορεί να γίνει αυτόματη και αλάνθαστη, τότε ένα κρίσιμο κομμάτι της ασφάλειας όλων μας βελτιώνεται σημαντικά.

Autoliv

Σε έναν κόσμο όπου πολλά ατυχήματα δεν οφείλονται μόνο στην έλλειψη εξοπλισμού αλλά και στη λανθασμένη χρήση του, η ιδέα της Autoliv δείχνει όχι απλώς ενδιαφέρουσα, αλλά και σημαντική. Αν και μένει να δούμε αν θα περάσει στην παραγωγή, πώς θα επηρεάσει το συνολικό βάρος του κράνους και το εάν η υλοποίηση αυτής της καινοτομίας είναι κάτι που θα αγκαλιάσει ο κόσμος της μοτοσυκλέτας. Σε κάθε περίπτωση η πατέντα αυτή αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς ένα μέλλον όπου η τεχνολογία αναλαμβάνει ενεργό ρόλο στην προστασία ζωών.