Αντιμετώπιση ατυχήματος: Πράξε σωστά!

Τα πρώτα πράγματα που πρέπει να κάνεις
Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

19/2/2019

Σίγουρα οι περισσότεροι, αν όχι όλοι μας, έχει τύχει να γίνουμε μάρτυρες ή να βρεθούμε μπροστά σε ένα ατύχημα που μόλις έχει συμβεί με μοτοσυκλέτα και είναι σχεδόν βέβαιο ότι στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, αισθανόμαστε αυτό το απελπιστικό συναίσθημα της αδυναμίας να προσφέρουμε ουσιαστική βοήθεια μέχρι να φτάσει το ασθενοφόρο. Εντάξει, τον γενικό κανόνα του ότι δεν μετακινούμε τον τραυματία και δεν του αφαιρούμε το κράνος τον γνωρίζουμε όλοι, αλλά το ερώτημα και το ζήτημα που τίθεται είναι τι μπορούμε να κάνουμε πέρα από αυτό, καθώς οι ενέργειες στις οποίες θα προχωρήσουμε και το πώς θα πράξουμε, μπορεί να κάνουν την διαφορά ανάμεσα στην ζωή και τον θάνατο!
Προσοχή όμως! Το παρόν κείμενο δεν φιλοδοξεί να αντικαταστήσει τις χρήσιμες και πολύτιμες γνώσεις που μπορείτε να λάβετε παρακολουθώντας ένα σεμινάριο πρώτων βοηθειών (το ΕΚΑΒ οργανώνει αντίστοιχα προγράμματα). Ένα τροχαίο συμβάν, ακόμη και το πιο μικρό, στο οποίο εμπλέκεται μοτοσυκλέτα, είναι μια χαοτική σκηνή. Περιγράφοντας λοιπόν διάφορες πτυχές και ενέργειες που μπορούν να γίνουν, θα σας βοηθήσουν να αντιμετωπίσετε το χάος μιας τέτοιας κατάστασης, προσαρμόζοντας τις βασικές γνώσεις ανάλογα με την περίπτωση.
Ξεκινάμε, λοιπόν, έχοντας πάντοτε στο μυαλό μας τέσσερα βασικά βήματα που πρέπει να γίνουν:
Αποτρέπουμε τους επιπλέον τραυματισμούς
• Αξιολογούμε την κατάσταση
• Επικοινωνούμε με το ΕΚΑΒ
• Βοηθάμε τον τραυματία με πολλή προσοχή


Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε, είναι να εξασφαλίσουμε ότι δεν θα χτυπήσει κανείς άλλος και δεν θα συμβεί κάποιο άλλο ατύχημα πάνω στο ατύχημα! Προσπαθούμε με οποιοδήποτε εμφανές μέσο να προστατέψουμε το σημείο του ατυχήματος και συμβάλλουμε στο να υπάρξει μια ροή στην κίνηση των άλλων οχημάτων, έστω κι αν χρειαστεί να παίξουμε τον ρόλο του τροχονόμου. Το σύνηθες είναι η περιέργεια των άλλων οδηγών και αναβατών να δημιουργήσει συμφόρηση, γεγονός που αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο ενός ακόμη ατυχήματος, αλλά δυσκολεύει και την γρήγορη πρόσβαση του ιατρικού προσωπικού στον τραυματία. Στην… περιφρούρηση του χώρου συμπεριλαμβάνεται και το ότι δεν επιτρέπουμε σε κανένα να αγγίξει τον άνθρωπο που έχει χτυπήσει, εκτός βέβαια από τους εξειδικευμένους διασώστες ή γιατρούς… Ακόμη όμως κι αν τύχει να βρίσκεται κάποιος που μπορεί να χειριστεί τέτοιες καταστάσεις στο σημείο, σιγουρευόμαστε ότι θα το κάνει με όλες τις προφυλάξεις ασφαλείας ξεκινώντας από το να φοράει γάντια.

Οι ενέργειες στις οποίες θα προχωρήσουμε και το πώς θα πράξουμε, μπορεί να κάνουν την διαφορά ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο!

Στη συνέχεια, αναλύουμε και αξιολογούμε την κατάσταση. Πώς έγινε το ατύχημα; Μπορεί να είναι διαφορετικοί, για παράδειγμα, οι τραυματισμοί που προκύπτουν από μια μετωπική σύγκρουση και διαφορετικοί από μια πτώση σε λάδια. Αυτό θα μας βοηθήσει να ενημερώσουμε και πιο σωστά το ΕΚΑΒ και την αστυνομία για να αναφέρουμε το συμβάν. Όσο πιο πλήρεις είναι οι πληροφορίες που θα δώσουμε (όπως το πώς συνέβη, τον αριθμό των τραυματιών και το είδος των τραυμάτων, την ακριβή τοποθεσία κ.τ.λ.) τόσο πιο σωστή θα είναι και η αντιμετώπιση της βοήθειας που θα έρθει.
Αφού γίνουν οι παραπάνω ενέργειες, τότε και μόνο τότε θα προσπαθήσουμε να παρέχουμε βοήθεια στον ή τους τραυματίες. Υπενθυμίζουμε για άλλη μια φορά, ότι το συγκεκριμένο άρθρο δεν είναι υποκατάστατο ενός κανονικού σεμιναρίου πρώτων βοηθειών, αλλά σας παραθέτουμε μερικές βασικές συμβουλές για την αντιμετώπιση σοβαρών τραυμάτων. Γνωρίζουμε, λοιπόν, ότι ποτέ δεν αφαιρούμε το κράνος από τον τραυματία, εκτός και αν δεν μπορεί να αναπνεύσει, διότι είναι πολύ επικίνδυνο να του τραυματίσουμε τον αυχένα. Αν όμως ο άνθρωπος δεν μπορεί να αναπνεύσει το κράνος πρέπει να βγει και πρέπει να γίνει με τη συνεργασία δύο ατόμων, όπου ο ένας θα κρατά όσο το δυνατόν ακίνητο τον αυχένα και ο άλλος θα βγάζει το κράνος με πολύ απαλές κινήσεις.

Αν η μη αναπνοή συνεχίζεται, τότε ανοίγουμε την αναπνευστική οδό με τον εξής τρόπο: πιάνουμε με τα δύο χέρια την κάτω γνάθο και πιέζουμε τους δύο δείκτες κάτω και πίσω από αυτήν. Με τους αντίχειρες τραβάμε κάτω το χείλος ενώ ταυτόχρονα ανασηκώνουμε προς τα πάνω την γνάθο. Έτσι σηκώνεται η επιγλωττίδα και ανοίγει η οδός του φάρυγγα, με αποτέλεσμα να κυκλοφορεί καλύτερα ο αέρας. Στη συνέχεια προσπαθούμε να στηρίξουμε και να ακινητοποιήσουμε τυχόν σπασμένα κόκκαλα, όπως και να σταματήσουμε τυχόν αιμορραγίες πιέζοντας –αφού καθαρίσουμε- ένα ανοιχτό τραύμα. Βασικό είναι επίσης να ελαχιστοποιήσουμε τις κινήσεις του τραυματία μέχρι να έρθει το εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό, έτσι ώστε να εμποδίσουμε την επιδείνωση των υπαρχόντων τραυμάτων.


Καταλαβαίνουμε φυσικά όλοι, ότι όλα αυτά είναι απλώς μια επιδερμική προσέγγιση στην αντιμετώπιση ατυχημάτων στα οποία μπορεί να βρεθούμε παρόντες, με τον κάθε παράγοντα να αποτελεί από μόνος του αντικείμενο ξεχωριστών σεμιναρίων, όπως είναι η καρδιοαναπνευστική ανάνηψη, για παράδειγμα, το λεγόμενο CPR. Παρ' όλα αυτά, ακόμη κι αυτές οι βασικές γνώσεις μπορούν να κάνουν την διαφορά, αρκεί να αξιολογείται σωστά κάθε φορά η προτεραιότητα των ενεργειών που θα κάνουμε. Είμαστε μοτοσυκλετιστές και εξ ορισμού διανύουμε πολλά χιλιόμετρα ο καθένας μας στο δρόμο. Αυτό μας αυξάνει κατακόρυφα τις πιθανότητες να βρεθούμε (όχι να εμπλακούμε…) σε κάποιο ατύχημα, το οποίο δεν είναι απαραίτητο ότι θα περιλαμβάνει μόνο μοτοσυκλετιστές, αλλά μπορεί να αφορά κάποιον οδηγό αυτοκινήτου ή ακόμη και κάποιον πεζό. Το να γνωρίζουμε έστω και τα βασικά για το πώς πρέπει να αντιμετωπίσουμε μια τέτοια κατάσταση είναι εξαιρετικά χρήσιμο και –δυστυχώς- πότε δεν ξέρεις πότε μπορεί να σου χρειαστεί, αν και είμαστε σίγουροι ότι ο καθένας μας εύχεται να μην χρειαστεί ποτέ…

Πρέπει να αξιολογείται σωστά κάθε φορά η προτεραιότητα των ενεργειών που θα κάνουμε

Βρετανία: Δωρεάν μοτοσυκλετιστική εκπαίδευση από την Αστυνομία

Η τροχαία του Hampshire εκπαιδεύει νέους αναβάτες με στόχο την πρόληψη των ατυχημάτων
Smart Ride
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

5/8/2026

Το πρόγραμμα SmartRide συμπληρώνει όσα δεν διδάσκει η υποχρεωτική, για την απόκτηση άδειας οδήγησης, εκπαίδευση και προσφέρεται δωρεάν, με την Αστυνομία να επενδύει στην επιμόρφωση αντί να περιμένει την παράβαση και τιμωρία.

Στο Hampshire και στο Isle of Wight της Βρετανίας η τοπική Αστυνομία, σε συνεργασία με την Αστυνομική Αρχή της περιοχής, δημιούργησε το SmartRide, ένα δωρεάν πρόγραμμα εκπαίδευσης που απευθύνεται σε νέους και άπειρους αναβάτες, καλύπτοντας γνώσεις και δεξιότητες που δεν περιλαμβάνονται στην βασική υποχρεωτική εκπαίδευση για το δίπλωμα.

Το πρόγραμμα συνδυάζει θεωρητική εκπαίδευση με πρακτική οδήγηση στον δρόμο, υπό την επίβλεψη έμπειρων μοτοσυκλετιστών της Τροχαίας. Η έμφαση δίνεται στην αντίληψη κινδύνου, στη σωστή λήψη αποφάσεων και στην ασφαλή οδήγηση σε πραγματική κυκλοφορία.

Smart Ride

Η πρώτη διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στα τέλη Ιουνίου και, σύμφωνα με την Αστυνομία, όλοι οι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι αισθάνονται πιο ασφαλείς πλέον στον δρόμο. Όπως ανέφεραν, το πρόγραμμα ήταν εύκολα κατανοητό και τους δίδαξε στοιχεία που δεν είχαν μάθει κατά την απόκτηση του διπλώματος.

Το SmartRide έχει και τη στήριξη της Emma Wilding, η οποία έχασε τον 19χρονο γιο της, σε τροχαίο με μοτοσυκλέτα το 2025. Η ίδια καλεί τους νέους να συμμετάσχουν, τονίζοντας ότι πολλά δυστυχήματα μπορούν να προληφθούν μέσα από καλύτερη εκπαίδευση.

Όπως εξήγησε ο επιθεωρητής Tom Waller της Μονάδας Τροχαίας, η απειρία και οι λανθασμένες αποφάσεις αποτελούν δύο από τις βασικότερες αιτίες σοβαρών τροχαίων με εμπλεκόμενους νέους αναβάτες.

Smart Ride

"Οι αστυνομικοί μας διαθέτουν τεράστια εμπειρία και θέλουν να τη μεταδώσουν στους νέους αναβάτες. Στόχος μας είναι να σώσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες ζωές."

Από την πλευρά της, η Αστυνομική Επίτροπος Donna Jones υπογράμμισε ότι οι νέοι μοτοσυκλετιστές ανήκουν στις πιο ευάλωτες ομάδες χρηστών του οδικού δικτύου και ότι ακόμη και αν το πρόγραμμα σώσει μία ζωή, θα έχει πετύχει τον σκοπό του.

Δεν είναι η πρώτη φορά που εφαρμόζεται μια τέτοια πρωτοβουλία στη Βρετανία. Από το 2024 λειτουργεί και το Project Apex, το οποίο επίσης προσφέρει δωρεάν εκπαίδευση σε αναβάτες 16 έως 19 ετών, περιλαμβάνοντας εκπαίδευση στην αντίληψη κινδύνου, βασική συντήρηση μοτοσυκλέτας, πρώτες βοήθειες και οδήγηση στον δρόμο.

Smart Ride

Η ανάγκη για τέτοιες δράσεις γίνεται ακόμη πιο επιτακτική από τα πρόσφατα στοιχεία του βρετανικού Υπουργείου Μεταφορών. Το 2026 οι θάνατοι μοτοσυκλετιστών αυξήθηκαν κατά 14% σε σχέση με το 2024, φτάνοντας τους 386, ενώ συνολικά 6.096 αναβάτες σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν σοβαρά. Παρότι οι μοτοσυκλέτες αποτελούν περίπου το 1% της κυκλοφορίας, αντιστοιχούν στο 25% των θανάτων από τροχαία.

Η ειρωνεία είναι ότι σε μια εποχή όπου και στην Ελλάδα συζητάμε διαρκώς για την οδική ασφάλεια, η επαφή των περισσότερων χρηστών του δρόμου με την Τροχαία παραμένει σχεδόν αποκλειστικά συνδεδεμένη στην λογική της “μηδενικής ανοχής”, με ελέγχους, πρόστιμα και καταστολή. Εκεί, εν αντιθέσει, βλέπουμε μια Αστυνομία που επενδύει, προσωπικό και χρήματα για να εκπαιδεύσει τους νέους αναβάτες πριν κάνουν το λάθος. Ποιος ξέρει, ίσως να φταίει ότι δεν έχουν Everest ακόμα εκεί…

Η επιβολή του νόμου είναι ένα αναγκαίο κακό. Όμως η πρόληψη σώζει ζωές πολύ πριν χρειαστεί να τιμωρηθεί μια παράβαση. Και το SmartRide δείχνει ότι, όταν η Αστυνομία αντιμετωπίζει τον αναβάτη ως πολίτη που χρειάζεται εκπαίδευση και όχι μόνο ως πιθανό παραβάτη, το αποτέλεσμα ενδέχεται να είναι πολύ πιο ουσιαστικό.