Χτύπησε μοτοσυκλετιστή και αθωώθηκε

Τα αυτόνομα αυτοκίνητα έχουν τον νόμο με το μέρος τους;
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

22/12/2017

Όπως ίσως γνωρίζετε, στην Καλιφόρνια κυκλοφορούν πλέον πολλά πλήρως αυτόνομα αυτοκίνητα και οι περισσότεροι κατασκευαστές αυτοκινήτων έχουν μόνιμη βάση εκεί, με σκοπό την εξέλιξη της τεχνολογίας αυτόνομης οδήγησης. Τα ατυχήματα με αυτοκίνητα που κινούνται αυτόνομα δεν είναι καινούρια είδηση. Τα περισσότερα από αυτά αφορούσαν πρωτότυπα των εταιρειών, κατά τη διάρκεια δοκιμών κι αρκετές φορές η ευθύνη ξεκάθαρα δεν ήταν της τεχνολογίας. Όμως το ατύχημα που έγινε πρόσφατα σε έναν μποτιλιαρισμένο δρόμο τριών λωρίδων, ανάμεσα σε ένα τέτοιο αυτοκίνητο και έναν μοτοσυκλετιστή, μας βάζει σε σοβαρή ανησυχία σχετικά με το νομικό πλαίσιο που υπάρχει και βάσει του οποίου η αστυνομία και τα δικαστήρια θα αποφασίζουν ποιος είναι υπεύθυνος για το ατύχημα.

Στο συγκεκριμένο περιστατικό, το αυτόνομο αυτοκίνητο ήταν στη μεσαία από τις τρεις λωρίδες (με ταχύτητα 20km/h) και ο μοτοσυκλετιστής βρισκόταν πίσω του και δεξιά (με ταχύτητα 24 km/h), κινούμενος ανάμεσα στα αυτοκίνητα (νόμιμο στην πολιτεία της Καλιφόρνια). Κάποια στιγμή τα ραντάρ του αυτόνομου αυτοκινήτου ανίχνευσαν ένα κενό στις αριστερή λωρίδα και έστριψε το τιμόνι με πρόθεση να αλλάξει λωρίδα.

Πριν ολοκληρώσει την αλλαγή λωρίδας, το κενό στα αριστερά του που ήθελε να συμπληρώθει μειώθηκε εξαιτίας φρεναρίσματος των προπορευόμενων με αποτέλεσμα να αποφασίσει να επιστρέψει στην μεσαία λωρίδα όπου βρισκόταν αρχικά.

Εκείνη τη στιγμή ο αναβάτης της μοτοσυκλέτας βρισκόταν στην άκρη της μεσαίας λωρίδας, αλλά μέσα σε αυτή, δηλαδή στο κενό που είχε δημιουργηθεί από την αρχική κίνηση του αυτοκινήτου να αλλάξει λωρίδα προς τα αριστερά. Επιστρέφοντας το αυτόνομο αυτοκίνητο στην αρχική του θέση χτύπησε στο πλάι τη μοτοσυκλέτα με αποτέλεσμα την πτώση.

Το πόρισμα της αστυνομίας έριξε το φταίξιμο στον μοτοσυκλετιστή, με το σκεπτικό ότι έπρεπε να περιμένει το αυτοκίνητο να ολοκληρώσει την αλλαγή λωρίδας και μετά να μπει αυτός στη μεσαία λωρίδα. Έχει λογική το σκεπτικό τους, όμως υποτίθεται ότι τα ραντάρ και η τεχνολογία των αυτόνομων αυτοκινήτων θα έπρεπε να είχε ανιχνεύσει την ύπαρξη της μοτοσυκλέτας. Το πιο ανησυχητικό όμως είναι στην περίπτωση που όντως τα ραντάρ είχαν “δει” την μοτοσυκλέτα να κινείται δίπλα στο αυτοκίνητο, αλλά παρ΄όλα αυτά αποφάσισαν να χτυπήσουν τον μοτοσυκλετιστή στη δεξιά λωρίδα, αντί για να χτυπήσουν τα αυτοκίνητα στην αριστερή λωρίδα. Με άλλα λόγια, με ποια κριτήρια τα αυτόνομα αυτοκίνητα αποφασίζουν ποιον θα χτυπήσουν σε περίπτωση που οι συνθήκες τα φέρουν σε δίλλημα;

Τέτοιου είδους ατυχήματα είναι αυτή την στιγμή η αχίλλειος πτέρνα των αυτόνομων οχημάτων καθώς ο μόνος τρόπος να αντιμετωπιστούν είναι η διάγνωση της κίνησης αρκετών προπορευόμενων οχημάτων - που ο οδηγός ενός αυτοκινήτου έχει την δυνατότητα να πραγματοποιεί αυτή την στιγμή πιο εύστοχα. Για αυτό και προωθείται έντονα η διασύνδεση των οχημάτων, καθώς σε αυτή την περίπτωση το αυτόνομο όχημα θα γνώριζε ότι το κενό στην αριστερή λωρίδα θα μειωνόταν πολύ πριν κάνει την κίνηση να το καλύψει.

Όσο για το δίλλημα πάνω σε πιο όχημα θα πέσει, αν δεν μπορεί να αποφύγει κανένα από τα δύο, είναι αυτό που παραμένει ανοικτό και δυστυχώς θα παραμείνει για μεγάλο διάστημα, μέχρι να αποκαλυφθεί ο τρόπος των αποφάσεων του λογισμικού.

Δύο είναι τα ισχυρά λόμπι εκεί έξω, εκείνα που θέλουν όλα τα οχήματα να είναι αυτόνομα και διασυνδεδεμένα, μαζί με τις μοτοσυκλέτες, στερώντας ελευθερία κινήσεων, τομέας που όλοι οι μεγάλοι κατασκευαστές εργάζονται. Δύο τέτοια παραδείγματα είναι το Motobot της Yamaha ή τα Concept της Honda.

Το άλλο είναι να δοκιμαστούν τα αυτόνομα σε δρόμους της Ινδίας (δεν κατανομάζεται, αλλά φωτογραφίζεται) και γενικότερα στο χάος της Ασίας. Αν μπορούν να προβλέψουν τις κινήσεις τους εκεί, τότε θα έχουν υπερκαλύψει τις περιπτώσεις ατυχημάτων στις ΗΠΑ και τις Ευρωπαϊκές χώρες. Φυσικά, κι ευτυχώς, η λύση αυτή έχει προσκρούσει σε σοβαρές ηθικές αντιστάσεις, καθώς μέχρι να "μάθουν" θα έχουν προκαλέσει αμέτρητα ατυχήματα.

Η δική μας θέση, είναι πως η αυτόνομη κίνηση είναι κομμάτι ενός μέλλοντος μη αναστρέψιμου. Θα γίνει όσο κι αν την παλέψει κανείς. Ζητάμε και επιδιώκουμε όμως να μην επεκταθεί στις μοτοσυκλέτες, και τα αυτόνομα αυτοκίνητα να σέβονται τους κανόνες κίνησης των μοτοσυκλετών, μέσα στους οποίους είναι και η παράνομη (προς το παρόν) αλλά μη διωκόμενη (αυτή την στιγμή) διήθηση. Σε ένα διασυνδεδεμένο μέλλον αυτό μπορεί να γίνει με μεγαλύτερη ασφάλεια από ότι τώρα. Γιατί τα αυτοκίνητα θα γνωρίζουν από χιλιόμετρα πριν, πως πλησιάζει μοτοσυκλέτα που κινείται ανάμεσα στις λωρίδες!

Honda: Μοτοσυκλέτα που ελίσσεται μόνη της δείχνουν νέες πατέντες

Σύστημα που υποβοηθά στην αποφυγή σύγκρουσης και στους δύο τροχούς θέλουν οι Ιάπωνες
Πατέντα Honda 2025 ARAS σύστημα αποφυγής σύγκρουσης
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

30/12/2025

Πιο προηγμένα συστήματα υποβοήθησης αναβάτη υπόσχεται πατέντα που κατέθεσε η ιαπωνική εταιρεία με στόχο την αποφυγή σύγκρουσης ή έστω τη μείωση των συνεπειών της.

Η Honda ασχολείται εδώ και καιρό και στους δύο τροχούς με συστήματα που πλέον εφαρμόζονται μαζικά στα αυτοκίνητα με στόχο να μειώσει την πιθανότητα τροχαίου ατυχήματος.

Αν και υπολείπονται σε σχέση με τα αντίστοιχα των αυτοκινήτων τα Advanced Rider Assistance Systems (ARAS για συντομία), τα ηλεκτρονικά συστήματα υποβοήθησης του αναβάτη γίνονται σιγά-σιγά όλο και καλύτερα. Η BMW για παράδειγμα έχει πλέον ένα εξαιρετικό ενεργό cruise control, το οποίο συνεργάζεται και με το σύστημα προειδοποίησης πρόσθιας σύγκρουσης, χρησιμοποιώντας το ίδιο hardware με αυτό και το γνωρίσαμε κατά την πρώτη μας επαφή στο Μόναχο με τη νέα R 1300 RT (τεύχος #668).

Η Honda θέλει να πάει τα πράγματα στο επόμενο επίπεδο και να τα φέρει πιο κοντά στα δεδομένα των τεσσάρων τροχών, όπως φαίνεται και από τη νέα πατέντα που κατέθεσε για ένα σύστημα υποβοήθησης αποφυγής σύγκρουσης, το και επεμβαίνει στο τιμόνι, κάτι που ακούγεται έως και τρομακτικό για οποιονδήποτε αναβάτη έχει συνηθίσει να έχει τον απόλυτο έλεγχο της κατεύθυνσης της μοτοσυκλέτας του, ακόμη και αν έχει οδηγήσει δίτροχο που επιταχύνει και επιβραδύνει "μόνο του".

Πατέντα Honda 2025 ARAS σύστημα αποφυγής σύγκρουσης

Από τη Honda έχουμε δει μοτοσυκλέτα που ισορροπεί μόνη της από το 2017, έστω και ως μοντέλο επίδειξης μόνο, ενώ το 2021 έκαναν την εμφάνισή τους και οι πρώτες πατέντες με ένα μικρό ηλεκτρικό μοτέρ να συνδέεται με το τιμόνι της μοτοσυκλέτας (μια Gold Wing στις πατέντες) αλλά και με την IMU της μοτοσυκλέτας. Τότε το σύστημα άφηνε περισσότερα ερωτήματα από απαντήσεις και έμοιαζε με ένα πιο περίπλοκο σταμπιλιζατέρ, το οποίο μπορούσε να επέμβει ενεργά στο τιμόνι εφόσον "ένιωθε" ότι η μοτοσυκλέτα δεν έκανε αυτό που ήθελε ο αναβάτης της -π.χ. tank slapping.

Στις νέες πατέντες της ιαπωνικής εταιρείας ένα παρόμοιο σύστημα συλλέγει δεδομένα και από το ραντάρ/κάμερες της μοτοσυκλέτας δείχνοντας πιο ολοκληρωμένο, ενώ έτσι μπορεί να ανακατευθύνει έστω και ελαφρά τη μοτοσυκλέτα αν υπάρχει επικείμενη σύγκρουση.

ARAS Honda πατέντα 2025

Στα αυτοκίνητα η ανακατεύθυνση για διάφορους λόγους είναι πλέον κοινός τόπος, με πιο διαδεδομένο το σύστημα Διατήρησης Λωρίδας, που επαναφέρει το αυτοκίνητο στο κέντρο της λωρίδας αν οι τροχοί τους πλησιάσουν προς τις διαχωριστικές γραμμές. Επόμενο είναι το πιο προηγμένο σύστημα αποφυγής σύγκρουσης (Collision Avoidance System -CAS), το οποίο υποβοηθά τον οδηγό να αποφύγει μια σύγκρουση "συμπληρώνοντας" τις κινήσεις που κάνει με το τιμόνι και επεμβαίνοντας στα φρένα ή έστω να μειώσει τις συνέπειές της. Θα παραθέσω μόνο ένα από τα βίντεο της Nissan που εξελίσσει ένα τέτοιο σύστημα για να καταλάβετε καλύτερα τι εννοώ, στο πιο εντυπωσιακό ίσως σενάριο με τον κίνδυνο να εμφανίζεται κυριολεκτικά από το πουθενά και τις πιθανότητες για σωστή αντίδραση από την πλευρά του οδηγού να είναι μηδενικές στον χρόνο που έχει στη διάθεσή του.

Η πατέντα της Honda αφορά μια τέτοια εφαρμογή, λογικά σε πιο ήπια μορφή αναφορικά με την παρέμβαση στο τιμόνι. Ωστόσο η ύπαρξη πλέον καμερών και ραντάρ και στους δύο τροχούς την κάνει εφικτή -εφόσον υπάρχει και το σωστό λογισμικό-, ενώ δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι ο οδηγός μπορεί να παρακάμψει τη λειτουργία του συστήματος οποιαδήποτε στιγμή ασκώντας παραπάνω δύναμη στο τιμόνι από εκείνη του συστήματος. 

Οι Ιάπωνες αναφέρουν δύο διαφορετικά σενάρια. στο πρώτο το σύστημα καταλαβαίνει ότι ο αναβάτης έχει αντιληφθεί τον κίνδυνο και προσπαθεί να πραγματοποιήσει ελιγμό και έτσι υποβοηθά τις κινήσεις του. Στο δεύτερο σενάριο το σύστημα καταλαβαίνει ότι ο αναβάτης δεν έχει αντιληφθεί τον κίνδυνο και η επέμβαση στο τιμόνι είναι πιο έντονη.

Εκτός από τις κάμερες και το ραντάρ που του δείχνουν την απόσταση του κινδύνου, το σύστημα ενημερώνεται για την απόφαση που θα πάρει λαμβάνοντας υπόψη μια σειρά από παραμέτρους, παρόμοιες με εκείνες που αναλύει και η IMU, όπως το άνοιγμα το γκαζιού, την ταχύτητα και την πίεση στα φρένα.