Ηχορύπανση μοτοσυκλετών: Τα “ψέματα” των αριθμών

Η διπλή έρευνα που αποκαλύπτει όλη την αλήθεια
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

30/7/2020

Το τελευταίο διάστημα ήρθαν στη δημοσιότητα οι αποφάσεις της Γερμανίας, της Αυστρίας και της Ιταλίας να στοχοποιήσουν τις μοτοσυκλέτες ως τη μοναδική πηγή ηχορύπανσης σε συγκεκριμένες αλπικές περιοχές των χωρών τους. Πρόκειται για δρόμους και διαδρομές που είναι διάσημες στους κεντροευρωπαίους μοτοσυκλετιστές και αποτελούν προορισμό βόλτας κάθε Σαββατοκύριακο για χιλιάδες από αυτούς. Τα μέτρα ξεκινούν από τον περιορισμό στην ταχύτητα που κινούνται οι μοτοσυκλέτες (από 20km/h έως και 30km/h μικρότερη από εκείνη των αυτοκινήτων) στην Γερμανία και την Ιταλία και φτάνουν έως την απαγόρευση κυκλοφορίας σε μοτοσυκλέτες που παράγουν άνω των 95db στην Αυστρία. Το θέμα φυσικά απασχόλησε τη FEMA η οποία ερεύνησε σε βάθος όλα τα επίσημα στοιχεία που υπάρχουν για αυτό το πρόβλημα.

 

Πίνακας 1: Παραγωγή θορύβου σε σχέση με την ταχύτητα κίνησης

Όπως όλοι ξέρουμε, αν θέλεις να πεις ένα χοντρό ψέμα, τότε φτιάξε μια έρευνα και παρουσίασε τα στατιστικά όπως σε βολεύουν. Έτσι αν θέλεις να “αθωώσεις” και μάλιστα πανηγυρικά, όποιον κυκλοφορεί με εξάτμιση-μπουρί, μπορείς να το κάνεις επικαλούμενος την επίσημη έρευνα ηχομέτρησης των οχημάτων της Ε.Ε. Σε αυτή την έρευνα φαίνεται ξεκάθαρα πως τα φορτηγά και λεωφορεία, αλλά και τα αυτοκίνητα, παράγουν περισσότερα db κατά την κίνησή τους απ’ ότι τα δίκυκλα.

Όμως υπάρχει και μια δεύτερη έρευνα η οποία αποδεικνύει πως η ένταση του θορύβου δεν έχει τόση μεγάλη σημασία όσο η χροιά του! Η βασική ιδέα της έρευνας αυτής ήταν να βάλουν ένα δείγμα ανθρώπων να ακούσουν τους ήχους που παράγουν τα φορτηγά, τα αυτοκίνητα και οι μοτοσυκλέτες όταν περνάνε από μπροστά τους. Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως το 74% των ερωτηθέντων της έρευνας, είπαν πως ο ήχος των μικρού κυβισμού μοτοσυκλετών τους ενοχλούσε αφάνταστα, ενώ το ποσοστό αυτό μίκρυνε θεαματικά όταν άκουγαν τον βαρύ ήχο που παράγει μια μεγάλου κυβισμού μοτοσυκλέτα.

 

Πίνακας 2: Ποσοστό ενόχλισης από την χροιά του ήχου κίνησης σε σχέση με την ένασή του

Στην ίδια έρευνα υπάρχουν και άλλα ενδιαφέροντα στοιχεία που δείχνουν πως η ενόχληση από τον θόρυβο των οχημάτων για τους κατοίκους μια περιοχής, έχει άμεση σχέση με την συχνότατα κίνησης των οχημάτων που περνάνε από εκεί. Αν δηλαδή είναι σε δρόμους που περνούν συχνά λεωφορεία ή φορτηγά και σπάνια περνάνε μοτοσυκλέτες, τότε οι κάτοικοι στοχοποιούν τα φορτηγά και τα λεωφορεία και δεν δίνουν δεκάρα για τις μοτοσυκλέτες. Αν από την άλλη μεριά είναι δρόμος που κάθε Σαββατοκύριακο περνούν μέσα από το χωριό σου 3.300 μοτοσυκλέτες όπως συμβαίνει στους αλπικούς δρόμους της Αυστρίας στο τέλος της άνοιξης και το καλοκαίρι (σχεδόν το 70% της συνολικής κίνησης οχημάτων στην περιοχή) τότε οι μοτοσυκλέτες γίνονται το βασικό θέμα της συζήτησης. Βλέπουμε δηλαδή πως το ανθρώπινο αυτί και τα παράπονα των κατοίκων σε περιοχές με έντονη κυκλοφορία μοτοσυκλετών, δεν έχει τόσο άμεση σχέση με την ένταση του ήχου που παράγουν και πως η λήψη μέτρων για τη μείωση της ηχορύπανσης θα πρέπει να είναι σχεδιασμένη για τη συγκεκριμένη περιοχή και όχι καθολική ή οριζόντια αν στόχος είναι η αποτελεσματικότητά τους.

Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%

Η ΕΕ επιβάλει το ΦΠΑ να είναι πάνω από 12%
Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

20/1/2026

Μερίδα του κόσμου εξακολουθεί να αγνοεί πως το ΦΠΑ στα κράνη έχει μειωθεί εδώ και έξι χρόνια και πως από 1/1/2020 είναι στο 13% αντί του 24%. Βασική αιτία είναι πως δεν έχει δει την διαφορά να μεταβιβάζεται στην τελική τιμή πώλησης, και λιγότερο το ότι δεν παρακολουθεί στενά την ειδησεογραφία της μοτοσυκλέτας. Η μείωση του ΦΠΑ ήρθε σε μία περίοδο που τα πάντα σταδιακά ακρίβυναν και προφανώς το κέρδος από την μείωση του ΦΠΑ είναι πως η άνοδος των τιμών συγκρατήθηκε, ωστόσο ο αντίκτυπος θα ήταν μεγαλύτερος αν αυτό είχε γίνει νωρίτερα.

Η πραγματική ευκαιρία όμως χάθηκε το 1991, ήταν τότε που μπορούσαμε να βάλουμε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, ήταν τότε που φώναζε το MOTO πως πρέπει να γίνει η κίνηση γιατί δεν θα μπορούμε να την κάνουμε αργότερα.

Πως το ξέραμε αυτό; Παρατηρώντας τι είχε κάνει η Αγγλία, η οποία όσο ήταν εντός ΕΕ ήταν η μόνη χώρα που είχε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη. Τώρα η Αγγλία εξακολουθεί να είναι η μόνη στον Ευρωπαϊκό χώρο που έχει μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, αλλά τώρα έχει και την ελευθερία να καθορίζει την φορολογία όπως αυτή θέλει. Όσο ήταν εντός ΕΕ δεν μπορούσε να μηδενίσει τον ΦΠΑ, εκτός και αν το είχε μηδέν πριν την ένταξή της. Και οι Άγγλοι ήταν οι πρώτοι που το σκέφτηκαν και μερίμνησαν για αυτό. Για αυτό φωνάζαμε τότε, γιατί ήταν η ευκαιρία να έχει η Ελλάδα μηδενικό φόρο στα κράνη, κι αν περισσότεροι εκείνη την εποχή τα φορούσαν και τους ενδιέφερε το θέμα, θα το είχαμε κερδίσει. Εντός ΕΕ μπορείς να φτάσεις στο 13% γιατί επιβάλλεται να είναι το ΦΠΑ πάνω από 12% και όχι παρακάτω καθώς ο μηδενισμός δημιουργεί προβλήματα ανταγωνισμού. Υπάρχει εξαίρεση για ορισμένα βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα, νερό, φάρμακα όπου ένα κράτος-μέλος μπορεί να έχει μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, ακόμη και μηδενικούς. Μαντέψτε. Είμαστε τόσο ανοργάνωτοι που δεν έχουμε ενσωματώσει δύο βασικές οδηγίες, την 2022/542 και την 2020/285 που αφορούν τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ.

Η προθεσμία για την ενσωμάτωση της 2022/542 έληξε πριν από ένα χρόνο, την 1/1/2025, μας έδωσαν περιθώριο μέχρι πριν από 3 μήνες να κάνουμε την αλλαγή και πλέον περιμένουμε να μας επιβληθεί πρόστιμο επειδή δεν μειώνουμε ΦΠΑ σε ορισμένα βασικά αγαθά. Δηλαδή χρεωνόμαστε ως πολίτες περισσότερο από αυτό που περιμένει η ΕΕ και πλέον η Πολιτεία θα πρέπει να δίνει και μερίδιο αυτής της πρόσθετης φορολογίας έξω, όταν θα μπορούσε να τονώσει την αγορά κάνοντας ότι και οι υπόλοιπες χώρες. Δεν περιμένει κανείς κάτι διαφορετικό βέβαια από την Πολιτεία, όταν για χρόνια εισπράττει πρόσθετη φορολογία επιπλέον του ΦΠΑ σε κάθε νέο όχημα και έπειτα πληρώνει πρόστιμο για αυτή την πρακτική, μένοντας ικανοποιημένη με την διαφορά που απομένει στο τέλος! Κλείνοντας αυτή την παρένθεση, η ενημέρωση που έχουμε είναι πως η ΕΕ θα κάνει μέσα στο 2026 τόσο δυσβάσταχτο το κόστος του προστίμου από το Ειδικό Τέλος Ταξινόμησης, που η Ελλάδα δεν θα μπορεί παρά να το μηδενίσει. Στις μοτοσυκλέτες είναι ένα σημαντικό νούμερο, που από τα 900 κυβικά και πάνω αγγίζει το 15% με το πρόσθετο πρόβλημα ότι μπαίνει συνολικά και στα μεταφορικά και στην καθαρή αξία, ανεβάζει δηλαδή το κόστος σημαντικά. Φανταστείτε πως η πρόσθετη αυτή φορολογία είναι μεγαλύτερη από το ποσοστό που έχει το κατάστημα που κάνει την πώληση, για να αναλογίστετε τον ακτίκτυπο που θα μπορούσε να έχει στην αγορά. Θα κλείσω την παρένθεση εδώ και θα δούμε στην πορεία του πρώτου τριμήνου τις εξελίξεις για το συγκεκριμένο αυτό τομέα.

Το συμπέρασμα είναι πως η Πολιτεία έχει πολύ αργά αντανακλαστικά όταν είναι να μειωθεί ο συντελεστής ΦΠΑ και μάλιστα δεν το κάνει πράξη αν δεν επιβληθεί υψηλό πρόστιμο.

Στα κράνη ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειωθεί ο ΦΠΑ στο 0%, μπορεί να φτάσει μόνο στο κατώτερο που επιτρέπεται για οτιδήποτε εκτός τους ειδικού κανονισμού που αναφέρεται στις άνω Ευρωπαϊκές Οδηγίες και εδώ και 6 χρόνια είναι σε αυτό το επίπεδο.

Το μόνο παράθυρο που βλέπω να υπάρχει για περεταίρω μείωσή του ή και μηδενισμό ακόμη, είναι να μπουν τα κράνη μοτοσυκλέτας σε μία από τις 7 ειδικές κατηγορίες που η ΕΕ εξαιρεί από τον κανονισμό και επιτρέπει στα κράτη-μέλη να έχουν μειωμένους συντελεστές, ακόμη και μηδενικό ΦΠΑ. Για παράδειγμα το γάλα και άλλα αγαθά, βασικά για την διατροφή έχουν 0% σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, κάτι που όπως είπαμε θα έπρεπε να είχε κάνει και η χώρα μας εδώ και μήνες, αν και βάση ιστορικότητας στον τρόπο που λαμβάνονται οι αποφάσεις αυτές, αποκλείεται να επιλέξει τον μηδενισμό του ΦΠΑ παρότι μπορεί να το κάνει. Μία από αυτές τις 7 κατηγορίες επιτρέπει μειωμένους συντελεστές σε εξοπλισμό ασφαλείας σε νοσοκομεία κτλ πράγμα που δεν μπορεί να συνδεθεί αυτόματα με τα μοτοσυκλετιστικά κράνη. Είναι όμως το πιο κοντινό μονοπάτι για όποιον προσπαθήσει να φέρει σε διαβούλευση στην ΕΕ το ζήτημα αυτό. Με τον τρόπο που συμβαίνουν τα πράγματα στη χώρα μας, είναι μάλλον δύσκολο να ξεκινήσει αυτό από εμάς, ενώ αν γίνει από άλλη χώρα, θα περάσει εδώ μετά από πρόστιμο της ΕΕ…