James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Δήμος Αθηναίων: Σηκώνει δίκυκλα αντί να φτιάξει πάρκινγκ!

Αυτά συμβαίνουν όταν σε νοιάζει η επικοινωνία και όχι η ουσία
dimos
Από τον

Παύλο Καρατζά

5/2/2026

Για ακόμη μία φορά η δημοτική αστυνομία σε συνεργασία με την τροχαία Αθηνών προχώρησαν σε 30 άρσεις δικύκλων και εντόπισαν ακόμη 22 παραβάσεις. Οι παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν ενδεικτικά στις οδούς Υμηττού, Ακαδημίας, Πανεπιστημίου, Πατησίων, Σταδίου, Φιλελλήνων και Αμαλίας.

Σωστή βάσει νόμου είναι η παραπάνω ενέργεια, με ένα μεγάλο “αλλά” να πλανάται στον ορίζοντα. Για αρχή, καλό θα ήταν ο δήμος Αθηναίων να φτιάξει δημόσια πάρκινγκ στο κέντρο της πόλης, εφόσον στην ανακοίνωσή του δηλώνει πως στόχος του είναι η ενίσχυση της οδικής ασφάλειας και τη βελτίωση της καθημερινότητας στην πόλη. Οι κάτοικοι του κέντρου σπαταλούν απίστευτο ποσοστό από τον χρόνο τους για να μετακινηθούν και έπειτα να βρουν μία θέση πάρκινγκ. Το γεγονός αυτό έχει εκτός των άλλων και τεράστιο περιβαλλοντικό αποτύπωμα στην πόλη.

Επίσης, οι αναβάτες δικύκλων ρισκάρουν κυριολεκτικά τη ζωή τους -που είναι βεβαίως επιλογή τους- για να μετακινηθούν, όμως συνεισφέρουν απίστευτα πολύ στο τεράστιο κυκλοφοριακό πρόβλημα της Αθήνας και δεν βρίσκουν θέση πάρκινγκ για τα οχήματά τους, καθώς αφενός αυτοκίνητα παρκάρουν πολλές φορές στις θέσεις τους, αφετέρου οι θέσεις αυτές είναι ελάχιστες και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν τα χιλιάδες δίκυκλα που κυκλοφορούν στο κέντρο.

parkarisma

Όπως έχει πει και ο Γερμανός φιλόσοφος Εμάνουελ Καντ, το ηθικό είναι νόμιμο, αλλά το νόμιμο δεν είναι πάντα ηθικό και αυτό ακριβώς συμβαίνει στη συγκεκριμένη περίπτωση, αφού δεν είναι νόμιμο να παρκάρεις το δίκυκλό σου πάνω σε πεζοδρόμιο, όμως τι κάνεις σε περίπτωση που δεν βρίσκεις θέση για το όχημά σου και πόσο παράνομο και ανήθικο είναι να παρκάρεις το δίκυκλό σου όπως στην παραπάνω εικόνα, που δεν ενοχλεί τους διερχόμενους. Προσοχή, δεν αναφέρομαι σε περιπτώσεις που ένα δίκυκλο κλείνει το πεζοδρόμιο και δεν αφήνει χώρο για καρότσια, διαβάσεις κλπ, εκεί πρέπει να κοπούν κλήσεις, γιατί εκτός από παράνομο είναι και θέμα σεβασμού στον συνάνθρωπο.

Οπότε σε μία πόλη με απίστευτο κυκλοφοριακό πρόβλημα, έλλειψη θέσεων παρκινγκ, ρυμοτομία για κλάματα, κάκιστους δρόμους, υψηλή ρύπανση και ένα σωρό ακόμα προβλήματα που θα χρειαστώ δύο – τρία ακόμα άρθρα για να τα συμπεριλάβω όλα, αυτό που δεν ανέχεται ο δήμος Αθηναίων είναι το παράνομο παρκάρισμα των δικύκλων. Τότε ένα μεγάλο εύγε από εμένα στον δήμαρχο, στο επιτελείο του, στην δημοτική αστυνομία και τροχαία που μας έλυσαν το τεράστιο αυτό πρόβλημα και από σήμερα θα κοιμόμαστε ήσυχοι.