Tο MOTO, τα KTM και οι βαλίτσες τους

Από τον

Βασίλη Καραχάλιο

6/7/2016

Γράφαμε στο MEGA TEST του 2015 για την συμπεριφορά των ΚΤΜ Adventure με τις βαλίτσες:

KTM 1050 Adventure

Στον ανοιχτό δρόμο:

“...με τις ευθείες να συνεχίζουν για τα καλά, έχω καβατζάρει μόλις τα 140-150. Πάνω εκεί που έχω βολέψει χέρια πόδια, πισινό και μπροστινό, ξεκινάνε τα κουνήματα! Δεν μπορεί, κάτι θα έγινε, σκέφτομαι. Κοιτάω για κάνα ξεφούσκωτο λάστιχο τίποτα. Τσεκάρω βαλίτσες μήπως έχουν ξεκουμπώσει, όχι. Ήντα διάολο γίνεται; Κάθομαι πιο μπροστά, πιο πίσω, κάπως βελτιώνεται αλλά και πάλι τίποτα σημαντικό αν δεν κόψω ταχύτητα και πέσω στα 130. Εδώ οι Αυστριακοί την πάτησαν λιγάκι. Πως είναι δυνατόν να έφτιαξαν μια τουριστική μοτοσυκλέτα και να κουνάει με τις εργοστασιακές βαλίτσες; Σφίγγουμε αναρτήσεις μπας και αλλάξει κάτι, όμως το πρόβλημα παραμένει, με τη μοτοσυκλέτα να έχει ενοχλητικές ταλαντώσεις από τα 140 και μετά, ενώ με τον άνεμο ευνοϊκό και όχι κόντρα, μπορούσες να πας λιγάκι ακόμα γρήγορα. Όσο περνάει η ώρα τόσο μου τα χαλάει το 1050 στην εθνική. Η σέλα του μου θυμίζει αυτή της πρώτης γενιάς 1190 Adventure που είχε λίγο αφρώδες και μούδιαζε ο πισινός σου, αν και εδώ τα πράγματα είναι λίγο καλύτερα. Βέβαια όλοι παραπονέθηκαν ότι δεν είναι άνετη και μοιάζει σαν να της λείπει το αφρώδες, ενώ σε συνδυασμό με τις ταλαντώσεις δεν άφησε τη καλύτερη των εντυπώσεων στην εθνική.”

Στο στροφιλίκι:

“Δεν μπορεί και πάλι να επηρεάζουν τόσο πολύ την συμπεριφορά της μοτοσυκλέτας. Λες και δεν το είχαν δοκιμάσει με βαλίτσες ποτέ.”

KTM 1290 Adventure

Στον ανοιχτό δρόμο:

“…και εδώ θα αρχίσουν τα προβλήματα, με τις ταλαντώσεις να ξεκινάνε στα 150 και πάνω. Κατεβάζω ζελατίνα, την ανεβάζω, βάζω όλες τις επιλογές στις ρυθμίσεις των αναρτήσεων αλλά και πάλι τίποτα. Το κούνημα και η αστάθεια δεν επιτρέπουν υψηλές ταχύτητες με τις εργοστασιακές βαλίτσες, ένα φάουλ που δυστυχώς και το 1290 παρουσιάζει. Ναι μεν είναι άψογες, με σωστά κουμπώματα και στήριξη μέσα στη μοτοσυκλέτα, αλλά ακυρώνουν όλη τη προσπάθεια λόγω των ταλαντώσεων.”

Στο στροφιλίκι:

“...και εδώ οι εργοστασιακές βαλίτσες έδειξαν το κακό τους εαυτό, με τη μοτοσυκλέτα να σου δίνει την αίσθηση ότι είναι βαριά φορτωμένη και με τα κιλά μαζεμένα και πίσω, έχοντας όμως καλύτερη αίσθηση από το αντίστοιχο 1050 που υπέφερε περισσότερο στις χιλιάδες ασφάλιτινες στροφές που γράψαμε με τα μαρσπιέ να κοιτούν από κοντά την άσφαλτο.”

Στο χώμα, και για τα δύο:

"Σε κάθε περίπτωση, η συμπεριφορά τους χαλάει με τις βαλίτσες."

Δεν ήμασταν οι μόνοι στον κόσμο που διαπιστώσαμε κάτι τέτοιο. Όμως, στον υπόλοιπο ελληνικό τύπο, έντυπο και ηλεκτρονικό, η μόνη αναφορά τέτοιου είδους που βρήκαμε ήταν για μια "ελαφριά αστάθεια στην τελική". Όλοι οι άλλοι δεν ανέφεραν κάτι, είτε γιατί δεν τα οδήγησαν καθόλου, είτε γιατί τα οδήγησαν και δεν κατάλαβαν τίποτα. Την τρίτη περίπτωση, να τα οδήγησαν, να διαπίστωσαν το πρόβλημα και να μην το ανέφεραν, δεν θέλω να την σκέφτομαι... Εντός Ελλάδος, τα γραφόμενά μας δεν άρεσαν καθόλου στην ΚΤΜ South East Europe, που ούτε λίγο ούτε πολύ μας κατηγόρησε πως δεν ξέρουμε τι λέμε και επέμενε πως δεν υφίσταται τέτοιο θέμα. Παράλληλα, αν απορήσατε που δεν είχαμε μαζί μας ΚΤΜ στο φετινό MEGA TEST, τώρα ξέρετε το γιατί: Η αντιπροσωπεία μας έχει βάλει "στον πάγο", κόβοντάς μας την διαφήμιση και αποκλείοντάς μας από διεθνείς παρουσιάσεις νέων μοντέλων KTM (μας κάλεσαν μόνο στων enduro του ’17), ενώ μας δίνει με το σταγονόμετρο μοτοσυκλέτες για τεστ (μόλις δύο μέσα σε έναν χρόνο). Όταν ζητήσαμε 1190R για το MEGA TEST, δεν ήταν διαθέσιμο.

Διεθνώς όμως, περιοδικά που δοκίμαζαν τα Adventure και πελάτες της ΚΤΜ που τα είχαν αγοράσει, διαπίστωναν το πρόβλημα των προοδευτικά αυξανόμενων ταλαντώσεων, που με τις βαλίτσες είναι πολύ πιο έντονο, σε λιγότερα χιλιόμετρα. Είναι χαρακτηριστικό πως σε χώρες που τηρούνται πολύ αυστηρά τα όρια ταχύτητας, όπως στην Αυστραλία για παράδειγμα όπου αν περάσεις τα 110 χάθηκες κι αν σε πιάσουν να πηγαίνεις με 180 την έβαψες δια παντός, το πρόβλημα δεν απασχόλησε πολλούς. Η ίδια η ΚΤΜ άλλωστε συνιστά μέγιστη ταχύτητα 150 km/h με τις βαλίτσες της, ενώ μερικοί aftermarket κατασκευαστές βαλιτσών το ρίχνουν στα 130. Στην πράξη βέβαια, ουδείς τηρεί αυτά τα όρια. Έχουμε ταξιδέψει με πάρα πολλές μοτοσυκλέτες και βαλίτσες, και δεν είχαμε αντιμετωπίσει προβλήματα σταθερότητας ακόμα και σε ταχύτητες εκτός προδιαγραφών των κατασκευαστών.

Τον Αύγουστο του 2015 στην Γερμανία, ένας 55χρονος αναβάτης ΚΤΜ Adventure με τρεις αλουμινένιες βαλίτσες έπεσε και τραυματίστηκε σοβαρά, στον αυτοκινητόδρομο A7 ανάμεσα στο Kassel και το Guxhagen. Ως πιθανή αιτία για το ατύχημα αναφέρεται η αστάθεια της μοτοσυκλέτας. Το γερμανικό περιοδικό MOTORRAD επίσης διαπίστωσε το πρόβλημα: "Τα KTM 1190 Adventure και 1290 Super Adventure, ειδικά όταν φοράνε βαλίτσες, εμφανίζουν ταλαντώσεις μετά τα 160 km/h περίπου, ανάλογα με την κατάσταση των ελαστικών. Ακόμα και χωρίς βαλίτσες, οι ταλαντώσεις εμφανίζονται περίπου από τα 200 km/h και πάνω." Το MOTORRAD επικοινώνησε και με τον Γερμανό αντιπρόσωπο της ΚΤΜ αλλά και με το εργοστάσιο. Αρχικά η απάντησή τους ήταν του στυλ "Μόνο στην Γερμανία υπάρχει θέμα, ενώ για παράδειγμα στην Αυστρία όπου το όριο ταχύτητας είναι 130 km/h, όχι". Εκπρόσωποι της ΚΤΜ συναντήθηκαν με τους συντάκτες του MOTORRAD στον αυτοκινητόδρομο A81, όπου και επιβεβαιώθηκε το πρόβλημα των ταλαντώσεων. Παρ’ όλα αυτά, η ΚΤΜ επέμενε πως δεν τίθεται θέμα ασφαλείας, ειδικά αν τηρείται το όριο ταχύτητας των 150 km/h. Αμέσως μετά όμως, άρχισαν να εξελίσσουν νέες βάσεις για τις βαλίτσες, που δεν τις στηρίζουν σταθερά αλλά επιτρέπουν μια μικρή κίνησή τους για απόσβεση των ταλαντώσεων. Ανάλογη πρακτική εφαρμόζουν εδώ και χρόνια τόσο η Triumph όσο και η Honda. Στα τέλη Ιανουαρίου του 2016, η ΚΤΜ κάλεσε επιλεγμένους Γερμανούς δημοσιογράφους στο κέντρο δοκιμών Idiada κοντά στην Barcelona, για να οδηγήσουν τα Adventure της με τις αναβαθμισμένες αναρτήσεις, χωρίς, αλλά και με βαλίτσες που στηρίζονταν στις νέες βάσεις. Οι μοτοσυκλέτες ήταν εφοδιασμένες με όργανα που κατέγραφαν τις ταλαντώσεις (δείτε το σχετικό διάγραμμα). Και πάλι διαπιστώθηκε το πρόβλημα, όπως και η βελτίωση που υπάρχει με τις νέες βάσεις των βαλιτσών. Αυτές τις νέες βάσεις δεν πρόλαβαν να τις φορέσουν στα μοντέλα του 2016, αλλά θα είναι στάνταρ στα μοντέλα του 2017, που θα έχουν πολλές ακόμα αλλαγές. Ειδικά για το 1290 Super Adventure, η ΚΤΜ έχει αλλάξει το φυσίγγιο στο δεξί καλάμι του πιρουνιού, όπου και οι ρυθμίσεις του, για να αντιμετωπιστεί ένα θέμα με "χτύπημα" του πιρουνιού σε μικρές ανωμαλίες. Το νέο φυσίγγιο έχει νέο bumper stop, αλλά και ισχυρότερες αποσβέσεις συμπίεσης και επαναφοράς. Παράλληλα, για τα 1290 Super Adventure του 2015-2016, έχει η ΚΤΜ έχει ανακοινώσει αναβάθμιση του software των αναρτήσεων, όπως και ανάκληση για το αμορτισέρ, γιατί μπορούσε να παρουσιάσει διαρροή λαδιού.

Τα διαγράμματα αυτά προέρχονται από στοιχεία που κατέγραψε η ίδια η ΚΤΜ, στο κέντρο δοκιμών Idiada στην Ισπανία. Όλες οι μοτοσυκλέτες των δοκιμών ήταν εφοδιασμένες με συστήματα καταγραφής δεδομένων, που χρησιμοποιούσαν τον στάνταρ αισθητήρα της Bosch, καταγράφοντας ταλαντώσεις γύρω από τον κάθετο άξονα. Στην συγκεκριμένη περίπτωση η μοτοσυκλέτα είναι 1190 Adventure.

Στο επάνω διάγραμμα, χωρίς βαλίτσες και ως τα 250 km/h, φαίνεται πως υπάρχουν ελαφρές ταλαντώσεις της τάξης των τριών Hertz (κόκκινη γραμμή), απλά αισθητές από τον αναβάτη. Αυτή είναι μια φυσική συχνότητα, που υπάρχει σε κάθε μοτοσυκλέτα, αλλά συνήθως δεν γίνεται αισθητή.

Στο μεσαίο διάγραμμα, με σταθερά τοποθετημένες βαλίτσες και βάρος 10 κιλών στην κάθε μία, οι ταλαντώσεις αυξάνουν σημαντικά, ειδικά από τα 200 km/h, και ο αναβάτης αναγκάζεται να κλείσει το γκάζι (πράσινη γραμμή), οπότε η ταχύτητα (μπλε γραμμή) δεν αυξάνεται άλλο. Οι ταλαντώσεις είχαν φτάσει σε οριακό σημείο, κι αν κρατιόταν ανοιχτό το γκάζι δεν θα μειώνονταν από μόνες τους.

Στο κάτω διάγραμμα, με τις νέες βάσεις των βαλιτσών που επιτρέπουν την κίνησή τους σε ένα μικρό εύρος, η κατάσταση είναι σημαντικά καλύτερη, και το 1190 Adventure πηγαίνει ευθεία στην τελική του, αρκετά σταθερό.

[Η λεζάντα αυτή που συνοδεύει το διάγραμμα είναι μεταφρασμένη από το γερμανικό περιοδικό MOTORRAD, που η ΚΤΜ προσκάλεσε στις δοκιμές στην Ισπανία.]

Οι νέες βάσεις των βαλιτσών μπορούν να φορεθούν σε όλα τα Adventure (1050, 1190, 1290). Διαβάστε το δελτίο τύπου που μας έστειλε η αντιπροσωπεία:

ΝΕΑ ΒΑΣΗ ΒΑΛΙΤΣΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΟΝΤΕΛΑ KTM ADVENTURE!

Η KTM παρουσιάζει μια νέα “πλευστή” βάση βαλιτσών για όλες τις μοτοσυκλέτες KTM 1050 ADVENTURE, KTM 1190 ADVENTURE/R και KTM 1290 SUPER ADVENTURE, μοντέλα 2013 και μετά.

Μετά από μια “επίπονη” περίοδο ανάπτυξης και έντονων δοκιμών, η KTM παρουσιάζει μια καινοτόμο “πλευστή” βάση βαλιτσών. Η χρήση της βάσης, η οποία σχεδιάστηκε από το εσωτερικό τμήμα R&D (Έρευνας & Εξέλιξης) της KTM, προσφέρει χάρις σε μια έξυπνη κατασκευή, εξαιρετικά χαρακτηριστικά οδήγησης και άνευ περιορισμών σταθερότητα στις ευθείες, σε κάθε περίπτωση, ακόμη και με πλήρες φορτίο.

Το νέο σύστημα σταθεροποιεί τις μοτοσυκλέτες σε υψηλές ταχύτητες, χάρις σε ένα στερεό, αλλά ευέλικτο μοχλικό σύστημα. Αυτό το σύστημα, εκτός του ότι βελτιώνει την οδηγική σταθερότητα, βοηθάει στην καταστολή των φυσικών κραδασμών της ίδιας της μοτοσυκλέτας. Φυσικά, είναι αυτονόητο ότι η νέα βάση δεν έχει καμία απολύτως επίπτωση στην εξαιρετική οδηγική συμπεριφορά των μοντέλων ADVENTURE.

Η νέα βάση με κωδικό 60712912044, είναι ήδη διαθέσιμη, κοστίζει €202,31 και η εγκατάσταση διαρκεί περίπου μια ώρα."

---------

Η γνώμη μας είναι πως η ΚΤΜ, αφού πείσθηκε για το πρόβλημα και εξέλιξε μια λύση η οποία βελτιώνει την σταθερότητα των Adventure όταν φοράνε βαλίτσες, δεν θα έπρεπε να χρεώνει επιπλέον τους πελάτες της, για ένα θέμα που αφορά την ασφάλειά τους και στο οποίο η ίδια δεν είχε δώσει την ανάλογη προσοχή στην διαδικασία της εξέλιξης των μοτοσυκλετών.

https://bit.ly/MOTO_679

Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

14/4/2026

Η μείωση ΦΠΑ στα κράνη είναι ένα ζήτημα που μας απασχόλησε εδώ στο MOTO έντονα στις αρχές της δεκαετίας του ’90, όταν είδαμε μπροστά μας να ετοιμαζόμαστε ως χώρα να χάσουμε το μοναδικό νομοθετικό παράθυρο για την καθιέρωση μηδενικού συντελεστή. Όπως και τελικά συνέβη!

Εκείνη την εποχή όμως δεν υπήρχε η υποστήριξη του κόσμου για έναν βασικό λόγο: «Ας έχει και 50% ΦΠΑ, εμείς έτσι και αλλιώς δεν το φοράμε», ήταν μία από τις βασικές απαντήσεις κόντρα σε κάθε εκστρατεία που ουσιαστικά μηδένιζε την πίεση προς οποιονδήποτε κρατικό εκπρόσωπο.

Έτσι και αλλιώς μόνο εμείς κάναμε εκστρατεία για τη χρήση του εκείνη την εποχή, ούτε καν η ίδια η Πολιτεία!

Πέντε χρόνια μετά, το 1995, αποφάσισε το κράτος να αυστηροποιήσει τη χρήση ζώνης και κράνους με μηδαμινά ωστόσο αποτελέσματα, ιδιαίτερα στη χρήση κράνους. Τότε ήταν η πρώτη φορά που ακούστηκε παράπονο για τον ΦΠΑ, ήταν όμως ήδη αργά.

Το θέμα μηδενισμού ΦΠΑ στα κράνη επανήλθε στην επικαιρότητα μόνο όταν αυξήθηκε η φορολογία πάνω από τον μέσο όρο της Ευρώπης και τότε μόνο φάνηκε αυτό για το οποίο φωνάζαμε στις αρχές του ’90, πως δεν γίνεται να μειωθεί κάτω από το 12% καθώς η Ε.Ε. δεν επιτρέπει, για λόγους ανταγωνισμού, μικρότερους συντελεστές παρά μόνο σε αγαθά πρώτης ανάγκης.

Το παράδειγμα της Αγγλίας εξηγεί με τον καλύτερο τρόπο τι ακριβώς δεν άκουσε ο κόσμος το 1991: Προετοιμάζοντας την δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 1993, τα κράτη μέλη είχαν ήδη συμφωνήσει σε μία σειρά από όρους, μέσα σε αυτούς ήταν πως θα έβαζαν ένα κατώτερο όριο στο ΦΠΑ, ώστε να μη μπορεί μία χώρα να τον μηδενίσει, με στόχο να προσελκύσει πολίτες άλλων χωρών να διασχίσουν τα σύνορα και να την επιλέξουν ως «παράδεισο της λιανικής πώλησης» πραγματοποιώντας τις αγορές τους εκεί, αντί για τη χώρα τους. Εξαίρεση θα γινόταν μόνο για αγαθά πρώτης ανάγκης που κάθε κράτος θα μπορούσε να επιβάλλει ό,τι ΦΠΑ ήθελε καθώς και μόνο για την προπαρασκευαστική περίοδο, άνοιγε ένα και μόνο παράθυρο, να διατηρήσουν το μηδενικό ΦΠΑ σε όσα αγαθά το είχαν πράξει ήδη.

Η Αγγλία ήταν η μόνη χώρα εκείνη την εποχή με μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη και έτσι όταν στις 7 Φεβρουαρίου υπογράφτηκε η Συνθήκη του Μάαστριχτ που σε ισχύ θα έμπαινε την 1η Νοεμβρίου 1993, είχαν την ευκαιρία να επιλέξουν να διατηρήσουν τον μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ και δεν παρέλειψαν να το κάνουν. Όσο η Αγγλία ήταν εντός της Ε.Ε. ήταν η μόνη χώρα της Ευρώπης με μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, τώρα προφανώς μπορεί να αυτορυθμίσει οποιονδήποτε συντελεστή, υπήρξε όμως το μοναδικό παράδειγμα εντός Ε.Ε. με μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη μοτοσυκλετών.

Εμείς δεν τα λέμε αυτά πρώτη φορά, τα έχουμε εξηγήσει πολλές και εδώ αναλυτικά η πιο πρόσφατη που παράλληλα εξηγεί και την εγκληματικότητα της κυβέρνησης, να πληρώνει πρόστιμο γιατί διατηρεί τον ΦΠΑ σε αγαθά πρώτης ανάγκης!

Για ένα σημαντικό ποσοστό κρατών-μελών που η μοτοσυκλέτα δεν αποτελεί καθημερινό όχημα μετακίνησης, το ζήτημα αυτό είναι άνευ ουσίας, για την Ιταλία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Πορτογαλία και φυσικά και για εμάς, το ύψος φορολογίας στα κράνη έχει διαφορετική σημασία.

Για αυτό και ήταν αναπάντεχο το γεγονός πως πριν από έξι χρόνια, στις αρχές του 2020, ο συντελεστής ΦΠΑ έπεσε στο 13% αντί του 24%, μία όμως αλλαγή που έγινε για να ψαλιδίσει την αύξηση του κόστους που ήδη ερχόταν και δεν έκανε μεγάλο αντίκτυπο στο κοινό.

Μία περαιτέρω μείωση στο 6% θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά, αν φυσικά δεν απορροφηθεί, ενώ θα άνοιγε και τον δρόμο για μελλοντικό μηδενισμό, που ήταν και ο αρχικός μας στόχος, πριν από 35 χρόνια!

Το παράθυρο για μείωση κάτω από το όριο που θέτει η Ε.Ε. είναι να εγγραφούν τα κράνη ως απαραίτητος εξοπλισμός ασφαλείας, όπως δηλαδή είναι στην πράξη! Ωστόσο η Ε.Ε. έχει νομοθετήσει μέχρι στιγμής για τα κράνη των εργοταξίων, όχι και εκείνα των μοτοσυκλετών, καθότι όπως πολλές φορές έχουμε εξηγήσει, η μοτοσυκλέτα είναι κάτι άγνωστο στα έδρανα των Βρυξελών. Ένα παράθυρο υπάρχει μέσω γνωμοδότησης από το Υπουργείο Υγείας και αυτό ακριβώς ζητήσαμε πριν λίγες ημέρες.

Στην Έκθεση Μοτοσυκλέτας 2026, που το MOTO ήταν το μόνο αμιγώς μοτοσυκλετιστικό μέσο που είχε περίπτερο, για να είμαστε κοντά στους επισκέπτες και αναγνώστες, πέρασε μεταξύ άλλων και ο Υφυπουργός Υγείας, Μάριος Θεμιστοκλέους και όταν βρέθηκε στο περίπτερο του MOTO, είχαμε την ευκαιρία να του καταθέσουμε αίτημα για τη θετική του εισήγηση προς το 6% στο ΦΠΑ για τα κράνη μοτοσυκλετών.

Ο δρόμος είναι μακρύς, τουλάχιστον τώρα εκτός από ένα πρώτο βήμα, υπάρχει και η υποστήριξη του κόσμου, που δεν κάνει το ίδιο λάθος με το 1990.

Όπως είχαμε τονίσει και εδώ, η χώρα μας κάνει το έγκλημα να επιβάλλει φορολογία εκτός κανόνων της Ε.Ε. και να πληρώνει πρόστιμο για τον λόγο αυτό. Όσο η διαφορά εισπραχθέντων από την παράνομη φορολογία μείον του προστίμου καταλήγει με θετικό πρόσημο, τόσο θα συνεχίζει το έγκλημα αυτό. Εκτός από το παράδειγμα με την ενσωμάτωση της οδηγίας για τον μηδενισμό ΦΠΑ στα είδη πρώτης ανάγκης, στο θέμα των μοτοσυκλετών που μας αφορά, η χώρα μας εγκληματεί και με το Ειδικό Τέλος Ταξινόμησης. Η Ε.Ε. το γνωρίζει αυτό και σχεδιάζει να ανεβάσει το πρόστιμο σε τέτοιο ύψος που πλέον να μη συμφέρει η διατήρησή του.

Αν κάποιος αφαιρέσει την διαφορά ΦΠΑ και το Ειδικό Τέλος Ταξινόμησης από την τελική τιμή, τότε θα καταλάβει πως οι μοτοσυκλέτες στην Ελλάδα δεν πωλούνται ακριβότερα από άλλες χώρες λόγω κέρδους, αλλά εξαιτίας αυξημένης φορολογίας που ως ένα σημείο καταλήγει και ζήτημα ασφάλειας, ιδιαίτερα στις μοτοσυκλέτες 1.000 κυβικών που η διαφορά αυτή διαφαίνεται περισσότερο.

Άρα το συμπέρασμα είναι πως μία χαρά θα μπορούσε να μειώσει η Πολιτεία το ΦΠΑ στο 0% και να πληρώνει έπειτα πρόστιμο στην Ε.Ε. αλλά αυτό δεν θα το κάνει αν δεν υπάρχει άμεσο όφελος στο ταμείο. Το μακροχρόνιο όφελος για την κοινωνία είναι δεδομένο, αλλά αυτό δεν το κοιτά κανείς. Ας ελπίσουμε λοιπόν πως από την πλάγια οδό θα έρθει η περαιτέρω μείωση στο 6% για αρχή και πως αυτή θα περάσει στην τελική τιμή και βλέπουμε έπειτα και για τον στόχο του 1990!