Θέμα «γουρούνες»: Αυτός είναι ο «κυνηγός» τους!

Ιωάννης Μαστοράκης: Μεγαλείο παρανοϊκού λόγου
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

17/3/2018

Στις 14 Μαρτίου στην Αίθουσα Γερουσίας του Μεγάρου της Βουλής, συνεδρίασε η Διαρκής Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου συνεχίζοντας την εξέταση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών «Ρυθμίσεις θεμάτων μεταφορών και άλλες διατάξεις».   

Μεταξύ άλλων στη συνεδρίαση παρέστησαν ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, κ. Χρήστος Σπίρτζης, ο Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, κ. Νικόλαος Μαυραγάνης, και πλήθος εξωκοινοβουλευτικών προσώπων, όπως ο κος Σωτήριος Χατζίκος, Πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Συνδέσμου Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Αυτοκινήτων και Δικύκλων (ΣΕΑΑ) και η Ευθυμία Ντίβη, γραμματέας του Συνδέσμου Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Αυτοκινήτων και Δικύκλων (ΣΕΑΑ).

Μένοντας στα πρόσωπα που τοποθετήθηκαν για την θεματολογία που καλύπτουμε, αν και πιστέψτε μας, τα πρακτικά της βουλής κρύβουν τεράστια ανέκδοτα στο σημείο που ο κ.Σπίρτζης προσπαθεί να καταλάβει πως δουλεύει η TAXIBEAT και το ηλεκτρονικό εμπόριο σε μία συνομιλία που προσωπικά μου θύμισε την στιγμή που εξηγούσα στην γιαγιά μου, την λειτουργία της πιστωτικής κάρτας…

Θυμηθείτε: Αποκλειστική συνέντευξη Μαυραγάνη

Μέσα σε 31.000 λέξεις λοιπόν και σε πολλά πρόσωπα κοινοβουλευτικά και εξωκοινωβουλευτικά, να σημειώσουμε στους παραπάνω που υποστήριξαν τα συμφέροντα των δικύκλων, το όνομα του κ. Κωνσταντίνου Φάρκωνα, Προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Τουριστικών Οχημάτων που έθεσε τα αυτονόητα στον κ. Σπίρτζη και να σταθούμε –επιτέλους- στον άνθρωπο που τα ξεκίνησε όλα αυτά!

Μάλιστα, ο άνθρωπος για τον οποίο ακούμε τόσο καιρό, κατά τις δικές μας επαφές με το υπουργείο, όπως διαβάζετε στο τεύχος που κυκλοφορεί κι αναλυτικά βλέπετε κι εδώ, ο Δήμαρχος από την Κρήτη που φωνάζει πως αν απαγορέψει τις «γουρούνες» θα είναι για πάντα Δήμαρχος(!), μας επέτρεψε μέσα από την ομιλία του να του απευθύνουμε επιτέλους τον λόγο δημόσια:

ο κ. Ιωάννης Μαστοράκης Δήμαρχος Χερσονήσου, ο άνθρωπος που θέλει να απαγορευτεί τελείως μία ολόκληρη κατηγορία οχημάτων...

Κ. Μαστοράκη, σύμφωνα με το λεξικό του Καθηγητή Γ. Μπαμπινιώτη πέρα από την γνωστή ερμηνεία της λέξης «ηλίθιος» υπάρχει κι άλλη: Αυτός που χαρακτηρίζεται από λογική ανεπάρκεια ή ασυνέχεια. Πρόκειται σίγουρα για μία απολύτως ταιριαστή ερμηνεία, στον λόγο που εκπονήσατε ενάντια στα… «τριτρόχων και τετρατρόχων» οχήματα. Έπειτα από την παραβολή στοιχείων για την τεράστια τουριστική επισκεψημότητα του Δήμου Χερσονήσου Κρήτης, ακολούθησαν έξι αιτιολογικές προτάσεις για την ψυχική υγεία, την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας, το δικαίωμα χρήσης των κοινόχρηστων πραγμάτων, αναφορά στον αστικό κώδικα για τα πεζοδρόμια και τις πλατείες, όλα τους κομμάτι της αιτιολογίας μίας παλαιότερης κανονιστικής απόφασης του Δήμου Χερσονήσου, για τα δίκυκλα κάτω των 50 κυβικών, και μετά έρχεται το χάος:

Μιλώντας για έλλειψη αστυνόμευσης, για ένα πρόβλημα που αφορά τον οδηγό δηλαδή και την Τροχαία που δεν τον σταματά, ακολουθεί η πρόταση: «Από την στιγμή που ένα όχημα κρίνεται επικίνδυνο, για να κυκλοφορεί στους ασφαλτοστρωμένους δρόμους και θα πρέπει να τους διασχίζει μόνο κάθετα, θεωρούμε, ότι δεν υπάρχει λόγος αυτό το όχημα να μισθώνεται»!

Πώς δηλαδή και από ποιον κρίνεται ένα όχημα επικίνδυνο με βάση την χρήση που του επιφυλάσσει η μειοψηφία και η οποία υπάρχει γιατί δεν γίνεται καμία αστυνόμευση; Ο μόνος σε όλο τον κόσμο που το κάνει αυτό, είναι ο Υπουργός κ. Σπίρτζης που πρώτα επικαλέστηκε τα στοιχεία της Τροχαίας, και μετά είπε πως τα στοιχεία αυτά είναι ελλιπή και δεν πρέπει να τους δίνουμε σημασία, και πλέον βασίζεται στα στοιχεία της Γερμανίας και των ΗΠΑ. Ας ξεχάσουμε, όπως τόνισε και ο κ. Φάρκωνας τα στοιχεία των ΗΠΑ, γιατί αφορούν οχήματα τελείως διαφορετικά, τι γίνεται όμως στην Γερμανία για να την επικαλεστεί ο Υπουργός; Μπορεί μία χώρα με 150.000 Quad (πρέπει επίσης να πούμε στον Υπουργό πως ο όρος «γουρούνα» είναι πιο παλιός και από το ΠΑΣΟΚ που εκπροσωπούσε) και 448 ατυχήματα την τριετία 2009-2012 να θεωρηθεί παράδειγμα για την δική μας; Αν ο Υπουργός παρατηρήσει την αύξηση των τροχαίων με QUAD στην Γερμανία, παράλληλα με την αύξηση του στόλου των οχημάτων, θα δει πως τα ατυχήματα στην Γερμανία πρακτικά μειώνονται σε ποσοστό ΔΕΝ ΑΥΞΑΝΟΝΤΑΙ, αυτή την θεώρηση μπορείς να την σχηματίσεις μονάχα αν κοιτάξεις ένα νούμερο και τίποτα περισσότερο.

ο κος Σωτήριος Χατζίκος, Πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Συνδέσμου Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Αυτοκινήτων και Δικύκλων (ΣΕΑΑ) απάντησε απευθείας στον Υπουργό, προσπαθώντας να εξηγήσει το αυτονόητο για μία ακόμα φορά, σε ότι αφορά τα διπλώματα οδήγησης των Quad: "Δεν είναι θέμα ερμηνείας. Δεν ξέρω γιατί τίθεται ερώτημα. Είναι σαφές". 

Αν λοιπόν ο Υπουργός θεωρεί πως εδώ στην Ελλάδα δεν κάνουμε σωστές μετρήσεις και δεν έχουμε σωστή αντίληψη, αυτός είναι άλλος ένας λόγος να χρησιμοποιήσει το παράδειγμα των χωρών που ο ίδιος επικαλείται (μα είναι αληθινά παρανοϊκό, δεν είναι;) και να μην σκαλίζει άδειες για οχήματα που βάζουμε στοίχημα πως δεν έχει δει από κοντά. Αλλιώς δεν θα έκανε ερώτηση προς τον κ. Χατζίκο, για το αν είναι ικανός να τα οδηγήσει με δίπλωμα αυτοκινήτου! Προσπάθησε σε δεύτερο χρόνο ο κ. Χατζίκος να εξηγήσει τα αυτονόητα, αλλά θεωρούμε πως αυτός είναι μάταιος κόπος. Διότι άνθρωποι με κομματικό συμφέρον, όπως ο κ. Μαστοράκης, προσπαθούν να φέρουν την καθολική απαγόρευση αντί απλά να βοηθήσουν να βρεθούν οι πόροι, ώστε να αυξηθεί η αστυνόμευση στην περιοχή τους, ΤΟ ΜΟΝΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ.

όπως άλλωστε του τόνισε ο Προέδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Τουριστικών Οχημάτων, κ. Κωνσταντίνος Φάρκωνας 

"Κύριε δήμαρχε, δεν είμαστε πλέον στο μεσαίωνα και έχουμε φύγει από αυτή την εποχή. Τα οχήματα δεν κινούνται μόνα τους, δεν καταλαμβάνουν πεζοδρόμια μόνα τους, δεν μολύνουν μόνα τους, αλλά έχουν οδηγούς. Οι οδηγοί, βεβαίως, χρειάζονται αστυνόμευση. Βεβαίως, συμφωνώ.

Θέλετε να ψηφίσετε νόμους, οι οποίοι θα είναι πιο αυστηροί; Πολύ ευχαρίστως. Δεν φταίει το όχημα για όλες τις παρατυπίες που μπορεί να λαμβάνουν χώρα στο δήμο σας."

Συνολικά η συνεδρίαση κράτησε 4 ώρες και 12 λεπτά, και είναι ένα μεγαλείο παράνοιας τα όσα ακούγονται κατά διαστήματα, από την αδυναμία ανθρώπων με τεράστια την ευθύνη της εξουσίας, να κατανοήσουν πώς –για παράδειγμα- δουλεύουν οι πιστωτικές κάρτες, μέχρι φυσικά τις «γουρούνες» και το πρόβλημα αστυνόμευσης σε έναν δήμο, με την καθολική απαγόρευση σε όλη την χώρα, πατώντας νόμους που βρίσκονται σε ισχύ. Εστιάζοντας ωστόσο στον άνθρωπο που ήρθε από την Κρήτη, να στηρίξει την πολιτική καριέρα του Υπουργού κ. Σπίρτζη, τον Δήμαρχο κ. Μαστοράκη, παραθέτουμε όσα –επί λέξει- ανέφερε στην συνεδρίαση και θα επανέλθουμε με τον υπέροχο και μοναδικό, Υπουργό, κ. Σπίρτζη…

Και κάτι τελευταίο: Πέρα από τα όσα "όμορφα" ακούσαμε να λέει ο Υπουργός και ο Δήμαρχος, ας πάμε στο σημαντικότερο. Οι καθολικές απαγορεύσεις που συζητά αυτές τις ημέρες ο Υπουργός και που ο Υφυπουργός είναι απόλυτα αντίθετος, φέρνοντας ρήξη μέσα στο Υπουργείο, δεν μπορούν να σταθούν απέναντι στο Νομικό Συμβούλιο από το οποίο και αναγκαστικά θα περάσουν, αν βέβαια παραμείνουν ως έχουν..

ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΣΤΟΡΑΚΗΣ (Δήμαρχος Χερσονήσου):

Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.

Κύριε Υπουργέ, κυρίες και κύριοι βουλευτές, σας ευχαριστώ για την πρόσκληση. Είμαι ο Ιωάννης Μαστοράκης, δήμαρχος Χερσονήσου Κρήτης.

Να πω δύο λόγια, για τον δήμο μας. Είναι ο πλέον τουριστικός δήμος στην Κρήτη και ένας από τους μεγαλύτερους τουριστικούς προορισμούς της χώρας, με πάνω από 85.000 κλίνες καταγεγραμμένες, 1,5 εκατομμύριο επισκέπτες κάθε χρόνο και περίπου 8.500.000 διανυκτερεύσεις. Για να αντιληφθείτε με ποιον δήμο έχετε να κάνετε και με τι πρόβλημα στη ουσία ερχόμαστε.

 Και θα ευχαριστήσουμε και θα συγχαρούμε το Υπουργείο για την πρωτοβουλία του επιτέλους να βάλει περιορισμούς και όρους στη χρήση των τριτρόχων και τετρατρόχων οχημάτων με το άρθρο 31, του κώδικα που προτείνετε.

Θα αναγνώσω έξι αιτιολογικές προτάσεις, που είναι καταγεγραμμένες στην κανονιστική μας απόφαση, για να αντιληφθείτε γιατί μιλάμε.

Η προστασία του πολίτη και οι προσβολές του ιδιωτικού εννόμου αγαθού της ψυχικής υγείας και της σημαντικής ακεραιότητας, διασφαλίζονται από το ισχύον νομικό πλαίσιο.

Το άρθρο 57 του αστικού κώδικα κατοχυρώνει την έκφραση της προσωπικότητας. Το δικαίωμα του ανθρώπου να βιώνει σε ένα υγιές και ισορροπημένο περιβάλλον είναι προϋπόθεση για την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας.

Από την προσωπικότητα απορρέει το δικαίωμα της χρήσης των κοινοχρήστων πραγμάτων.

Κατά τα άρθρα 966, 67 και 68 του αστικού κώδικα οι οδοί, τα πεζοδρόμια και οι πλατείες είναι κοινά τοις πάσι.

Το περιβάλλον είναι ζωτικός χώρος. Αναπτύσσεται η πρωτοβουλία του ανθρώπου.

Η χρήση του ζωτικού χώρου δεν πρέπει να προσβάλλει το δικαίωμα χρήσης του άλλου.

Η εκπομπή θορύβων και μη εκκωφαντικών προσβάλλει την ψυχική υγεία των ατόμων.

Κατά τα άρθρα 2 και 24 του Συντάγματος, εγείρεται αξίωση προστασίας κάθε στοιχείου του ζωτικού χώρου που είναι απαραίτητος για την ελεύθερη ανάπτυξη προσωπικότητας.

Το δικαίωμα χρήσης των κοινοχρήστων χωρών, αποτελεί έκφραση προσωπικότητας.

Αυτές οι προτάσεις είναι κομμάτι της αιτιολογίας της κανονιστικής απόφασης που ο δήμος Χερσονήσου από το 2012 έχει βάλει σε ισχύ, για την ρύθμιση της άδειας λειτουργίας των καταστημάτων εκμίσθωσης τετρατρόχων και δικύκλων κάτω των 50 κυβικών και της γνωμοδότησης που πρέπει να παρέχει στις αδειοδοτήσεις από τον Ε.Ο.Τ..

Αυτά προκύπτουν δυστυχώς από μια ασύδοτη χρήση η οποία γίνεται εδώ και πάρα πολλά χρόνια, με το κράτος να αδυνατεί να αστυνομεύσει, να ελέγξει και τους επιχειρηματίες να λειτουργούν ασύδοτα και περισσό θράσος σχεδόν στο σύνολό της τουριστικής μας περιοχής, αμαυρώνοντας καταρχήν την εικόνα του τουριστικού προϊόντος, βάζοντας την αξιοπρέπεια των ανθρώπων και των κατοίκων της περιοχής σε δεύτερο βαθμό και υποβαθμίζοντας την και δημιουργώντας επικινδυνότητα σε όλα τα σημεία της πόλης με την ανεξέλεγκτη χρήση αυτών των οχημάτων.

Εμείς αυτό που ζητάμε, είναι, να μπουν περιορισμοί. Από την στιγμή που ένα όχημα κρίνεται επικίνδυνο για να κυκλοφορεί στους ασφαλτοστρωμένους δρόμους και θα πρέπει να τους διασχίζει μόνο κάθετα, θεωρούμε, ότι δεν υπάρχει και λόγος αυτό το όχημα να μισθώνεται.

Άρα, στην ουσία, θα πρέπει να απαγορευθεί η μίσθωση των οχημάτων κάτω των 125 κυβικών και σαφώς, να βγει η υπουργική απόφαση, που θα καθορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις εκπαίδευσης για τους οδηγούς αυτών των οχημάτων.

Θα ήθελα να πω χαρακτηριστικά ότι στον οικισμό των Μαλίων, ο οποίος αριθμοί περίπου τους 2000 μόνιμους κατοίκους ή και κάτι λιγότερους, αυτή την στιγμή δραστηριοποιούνται και εκμισθώνονται πλέον των 2.000 τετράτροχων. Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, ότι είναι πάνω από 2000, τα οποία είναι καταγεγραμμένα με νόμιμες άδειες που είχαν δοθεί και τις οποίες έχουμε αφαιρέσει σύμφωνα με την κανονιστική μας, αλλά τα καταστήματα συνεχίζουν να λειτουργούν, χωρίς να σέβονται το οτιδήποτε, είτε την τοπική κοινωνία, τη νομοθεσία και το δικαίωμα των συνανθρώπων μας και των επισκεπτών μας, ώστε να κυκλοφορούνε με ασφάλεια στους δρόμους.

Για την Κρήτη, για την Χερσόνησο, για τα Μάλια, το τετράτροχο δεν είναι ένα όχημα μεταφοράς, αλλά είναι ένα όχημα το οποίο μεταβάλλεται σε όχημα λούνα-πάρκ, κάνοντας την πόλη ένα απέραντο αγώνα δρόμου, ένα απέραντο στάδιο επιδείξεων όλων των δεξιοτήτων όποιων τις χρησιμοποιούν. Ένα όχημα μισθώνετε είτε από έναν οδηγό, ο οποίος όμως το μεταβιβάζει στην παρέα του και δεν σταματάει στην κυριολεξία στο εικοσιτετράωρο, σε καμιά περίπτωση. Όσοι έχετε επισκεφθεί τα Μάλια και την περιοχή μας, θα τα έχετε δει.

Έχω μαζί μου ένα φάκελο, κυρία Πρόεδρε, με όλη την αλληλογραφία που έχει γίνει εδώ και πάρα πολλά χρόνια από όλους τους δημάρχους διαχρονικά, με δημοσιεύματα που υπάρχουν στον τύπο, με Επερωτήσεις στη Βουλή από Βουλευτές όλων των Κομμάτων και ένα βίντεο, το οποίο είναι πάρα πολύ κατατοπιστικό, δηλαδή, για το πώς αυτό το όχημα χρησιμοποιείται από τους επισκέπτες και κυρίως από τους νέους.

Σε κάθε περίπτωση η φέρουσα ικανότητα της περιοχής δεν διασφαλίζεται με τον τρόπο που μισθώνονται, δεν έχει συνδεθεί ποτέ και είναι ένα πολύ μεγάλο έλλειμμα της νομοθεσίας η άδεια λειτουργίας με τους όρους ταξινόμησης αυτών των οχημάτων. Ξεκινάει ένα κατάστημα το οποίο λειτουργεί νόμιμα με μία άδεια με 20 οχήματα, στη συνέχεια αγοράζει και ταξινομεί χωρίς να ελέγχεται η άδεια λειτουργίας που θα πρέπει να συνοδεύει άλλα 100 οχήματα. Για παράδειγμα, μπορεί ένα ειδικό όχημα, όπως είναι το ταξί που το κατέχω εγώ να πάρω δεύτερο όχημα, εφόσον δεν αποσύρει το πρώτο;

Γιατί, λοιπόν, δεν ισχύει αυτό στις περιπτώσεις της μισθώσεως όλων των οχημάτων; Όχι μόνον των τετράτροχων, αλλά και των δίτροχων και των αυτοκινήτων, θα πρέπει να συνδέονται απόλυτα με την άδεια λειτουργίας.

Θα ήθελα να κλείσω με κάτι σημαντικό, κυρία Πρόεδρε. Το σημαντικό που υπάρχει στο άρθρο 31, είναι η επιβολή των προστίμων στους οδηγούς και στους μισθωτές των οχημάτων που δίνουν τα οχήματα χωρίς δίπλωμα, είτε στους οδηγούς που το οδηγούν χωρίς δίπλωμα. Εμείς, αυτό το έχουμε κάνει και με δική μας κανονιστική και εφαρμόζεται και έχω βεβαιώσει το τελευταίο διάστημα πάνω από 100.000 € για τέτοιες παραβάσεις, είτε μη ύπαρξης διπλώματος, είτε ασφαλιστηρίου, είτε άδειας κυκλοφορίας για το όχημα και θα πρέπει να σας πω ότι είμαστε πάρα πολύ αυστηροί σε αυτό. Αλλά σε καμία περίπτωση, εάν δεν συνδεθεί η παράβαση με ένα στοιχείο είσπραξης ειδικά στις περιπτώσεις των αλλοδαπών χρηστών επισκεπτών, δεν θα μπορέσουνε να εισπράξουνε οι Δήμοι τα πρόστιμα.

Άρα, θα χάσει το ελληνικό δημόσιο και οι Ο.Τ.Α. πάρα πολλά έσοδα.

Επίσης, δεν υπάρχει το αίσθημα της τιμωρίας. Υπάρχει μία ατιμωρησία, μιας και ο καθένας παίρνει ένα πρόστιμο και αμέσως μπροστά στον αστυνομικό το σκίζει, γιατί ξέρει ό,τι κανείς δεν θα το απαιτήσει. Θα πρέπει, λοιπόν, να καταγράφεται η πιστωτική κάρτα πάνω στην κλίση, για να μπορεί ο δήμος να εισπράττει αυτό το πρόστιμο που έχει επιβληθεί στον πολίτη.

Σας ευχαριστώ πολύ.

--------

"Για την Κρήτη, για την Χερσόνησο, για τα Μάλια, το τετράτροχο δεν είναι ένα όχημα μεταφοράς, αλλά είναι ένα όχημα το οποίο μεταβάλλεται σε όχημα λούνα-πάρκ, κάνοντας την πόλη ένα απέραντο αγώνα δρόμου, ένα απέραντο στάδιο επιδείξεων όλων των δεξιοτήτων όποιων τις χρησιμοποιούν. Ένα όχημα μισθώνετε είτε από έναν οδηγό, ο οποίος όμως το μεταβιβάζει στην παρέα του και δεν σταματάει στην κυριολεξία στο εικοσιτετράωρο, σε καμιά περίπτωση"

Πουθενά σε αυτό το επιχείρημα δεν υπάρχει έστω και η παραμικρή ευθύνη στο ίδιο το όχημα. Αν απαγορευτούν τα quad και την επόμενη μέρα νοικιάζουν scooter και αυτοκίνητα, τότε τι πρέπει να γίνει να απαγορευτούν τα αυτοκίνητα και τα scooter σε όλη την χώρα;

"...για το πώς αυτό το όχημα χρησιμοποιείται από τους επισκέπτες και κυρίως από τους νέους": Στην πλειοψηφία της υπόλοιπης χώρας δεν γίνεται τίποτα από όλα αυτά, μήπως κάπου αλλού βρίσκεται η λύση στο πρόβλημα που αντιμετωπίζετε εκεί στον Δήμο Χερσονήσου;

 

 

Ο δρόμος που φαλίρισε μία χώρα! Πληγή στην καρδιά των Βαλκανίων με επιπτώσεις-ντόμινο μέχρι την Ελλάδα

Η ιστορία του αυτοκινητόδρομου Bar – Boljare που σχεδόν πτώχευσε το Μαυροβούνιο
Montenegro
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

15/1/2026

Ένα μεγάλο έργο υποδομής, κινέζικες κατασκευαστικές στα Βαλκάνια, αυτοκινητόδρομος μέσα από τα μοναδικά δάση βροχής των Βαλκανίων και η οικονομική ομηρία του Μαυροβούνιου που αποκάλυψε όχι μόνο γεωγραφικές αλλά και πολιτικές συγκρούσεις με συνέπειες μέχρι και για την ελληνική οικονομία.

Το σχέδιο για τον αυτοκινητόδρομο Bar–Boljare προέβλεπε μια σύγχρονη σύνδεση από το λιμάνι του Bar στις ακτές της Αδριατικής μέχρι τη Σερβία, διατρέχοντας ολόκληρη την χώρα και περνώντας μέσα από την πρωτεύουσα της, Podgorica. Ένα μεγαλόπνοο έργο υποδομής που, με την ολοκλήρωση του, θα μπορούσε να φέρει πρόσβαση στην Ριβιέρα του Μαυροβουνίου, σε μεγάλο μέρος τουριστών από την Σερβία που δεν διαθέτει πρόσβαση σε θάλασσα, απομακρύνοντας τους από τις ακτές του Ιονίου και τις Χαλκιδικής με ότι αυτό συνεπάγεται οικονομικά για τον τουριστικό κλάδο της βορείου Ελλάδος, τονώνοντας την οικονομική και εμπορική δραστηριότητα μεταξύ των δύο κρατών της πρώην Γιουγκοσλαβίας και όχι μόνο.Montenegro

Το έργο δεν προχώρησε με τους αρχικούς διαγωνισμούς, στους οποίους συμμετείχε και ο γνωστός σε εμάς, όμιλος ΑΚΤΩΡ σε κοινοπραξία με την Ισραηλινή εταιρεία Housing & Construction Holding, αλλά τελικά χρηματοδοτήθηκε από μια αμφιλεγόμενη και σκιώδη συμφωνία με το Πεκίνο, για δανεισμό από την Export-Import Bank of China, ύψους σχεδόν ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων. Ο όρος ήταν η κατασκευή να γίνει από την China Road and Bridge Corporation (CRBC). Από την αρχή έγινε ξεκάθαρο ότι κάτι τέτοιο ανοίγει την πόρτα όχι απλώς σε υποδομές, αλλά σε στρατηγική κινεζική παρουσία στα Δυτικά Βαλκάνια μια περιοχή ήδη αρκετά ταλανισμένη από τα συμφέροντα και τις παρεμβάσεις ξένων δυνάμεων.

Montenegro

Δάνειο, χρέος και “παγίδα”

To Μαυροβούνιο, χώρα μόλις 620.000 κατοίκων, εισχώρησε με την συμφωνία αυτή σε ένα ευμέγεθες χρέος με αντιστοιχία σε μεγάλο μέρος του κρατικού προϋπολογισμού, και για μεγάλο διάστημα εξαρτήθηκε ουσιαστικά από έναν δανειστή. Η αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης αποδείχτηκε εξαιρετικά δύσκολη, με την κυβέρνηση να προχωράει σε έκκληση της ΕΕ, να αναχρηματοδοτήσει ή να ρυθμίσει μέρος του χρέους, γεγονός που έφερε στο φως τον κίνδυνο οικονομικής εξάρτησης από την Κίνα.

Montenegro

Τεχνικές δυσκολίες, κρίσεις και κόστη

Το έργο είναι ένα από τα πιο τεχνικά απαιτητικά οδικά έργα στην Ευρώπη, όχι λόγω μήκους αλλά εξαιτίας του ιδιαίτερα εντόνου ανάγλυφου του Μαυροβουνίου που αποτελείται από βουνά, χαράδρες, ποταμούς και εκπληκτικά δάση όπως το Biogradska Gora που είχαμε περάσει στο MEGA TEST ON-OFF του 2013, κάτω από τους μόλις δύο πρώτους πυλώνες του ανύπαρκτου ακόμη δρόμου. Εκείνη η θεμελίωση ήταν πριν τα κινέζικα κεφάλαια, σε μία πρώτη προσπάθεια να φτιαχτεί ο δρόμος αυτός με δικά τους κεφάλαια.

Τότε είχαν μόλις ξεκινήσει τα έργα και εμείς είχαμε μείνει με την απορία, πρώτα για το μέγεθος της κατασκευής που πραγματοποιεί το μικρό αυτό κράτος και έπειτα για το που ακριβώς φτιάχνουν αυτό το νέο δρόμο, κυριολεκτικά στην μέση του πουθενά! Δεν είναι ότι δεν το χρειαζόταν η περιοχή, στις παρακάτω φωτογραφίες θα καταλάβετε τι έβλεπε τότε κανείς, ταξιδεύοντας προς την κωμόπολη Kolasin. Ήταν ένας όμορφος επαρχιακός για εμάς τους ταξιδευτές, αλλά μία κόλαση για τους ντόπιους που τον έκαναν καθημερινά:
 

Μαυροβούνιο η χώρα που φαλίρισε από ένα δρόμο
Ο παλαιός δρόμος προς το Kolasin είναι παράδεισος για τους ταξιδευτές αλλά Κόλαση για τους ντόπιους

Το πρώτο και μοναδικό μέχρι σήμερα ολοκληρωμένο τμήμα, από το Smokovac έως το Mateševo, μήκους περίπου 41 χιλιομέτρων, παραδόθηκε στην κυκλοφορία το 2022 και διασχίζει ορεινή περιοχή με βαθιές χαράδρες, απότομες κλίσεις και ασταθή γεωλογία.

Η απορία που είχαμε τότε, περνώντας από ένα από τα πλέον πράσινα σημεία της Ευρώπης, είναι πως τα μικρά χωριά δεν μπορούν να υποστηρίξουν ένα τόσο μεγάλο έργο, ενώ αν γίνει με παραχώρηση, πολύ δύσκολα θα καλυφθεί τόσο η κατασκευή, όσο και η συντήρησή του με την μορφή των διοδίων. Στο μεταξύ ο στόχος του, όπως αποκαλύφθηκε αργότερα και αναφέρουμε πιο πάνω, είναι να ενώσει την πρωτεύουσα με την Σερβία, τον αδερφό λαό του Μαυροβουνίου. Το μέρος όμως που θα έμπαινε στην Σερβία είναι το μοναδικό δάσος της βροχής στην Ευρώπη, ένα από τα πιο αραιοκατοικημένα της Σερβίας! Το είχαμε διασχίσει σε πρόσφατο MEGA TEST ON-OFF αν θυμάστε και παραμένει, τώρα, ένας πράσινος παράδεισος χωρίς πολλούς ανθρώπους.

Μαυροβούνιο η χώρα που φαλίρισε από ένα δρόμο
Σε ορισμένα σημεία ο δρόμος είναι εδώ και δέκα χρόνια, σύγχρονος

Οπότε εκτός της δύσκολης κατασκευής, η πρόκληση είναι να γεμίσεις έναν τέτοιο αυτοκινητόδρομο που χωρίς σημεία ενδιαφέροντας ενδοιάμεσα ή μπόλικο ντόπιο πληθυσμό, θα έχει κίνηση μόλις για λίγες ημέρες τον χρόνο!

Μαυροβούνιο η χώρα που φαλίρισε από ένα δρόμο
Οι συχνές καταλισθήσεις απαιτούν συνέχεια να γίνονται έργα

Περίπου το 60% της διαδρομής που έχει τελειώσει εδώ και μία τριετία, αποτελείται από γέφυρες και σήραγγες! Περισσότερες από 20 σήραγγες και σχεδόν 40 γέφυρες και ανισόπεδους κόμβους! Ξεχωρίζει η γέφυρα Moračica, ύψους άνω των 200 μέτρων, μία από τις ψηλότερες οδικές γέφυρες στα Βαλκάνια που παρέκαμψε τον παλιό απαιτητικό δρόμο του “φαραγγιού του θανάτου” της Morača, οπου είχαν σημειωθεί αρκετά ατυχήματα με τραγικότερο την πτώση μιας παλιάς γέφυρας το 2013 με αποτέλεσμα 18 θανάτους και 29 τραυματισμούς.

Montenegro

Το συγκεκριμένο τμήμα θεωρείται ένα από τα ακριβότερα στον κόσμο ανά χιλιόμετρο λόγω του δύσκολου γεωγραφικού ανάγλυφου. Οι κατασκευαστικές δυσκολίες, οι συνεχείς κατολισθήσεις, η ανάγκη ειδικών αντισεισμικών λύσεων και το υψηλό κόστος συντήρησης σε τόσο σκληρό περιβάλλον ήταν από την αρχή γνωστοί παράγοντες ρίσκου, που τελικά επιβάρυναν τόσο το χρονοδιάγραμμα όσο και τα δημόσια οικονομικά του Μαυροβουνίου και σε συνδυασμό με τις παγκόσμιες κρίσεις της πανδημίας Covid και της Ρώσσο-Ουκρανικής σύρραξης, έκαναν τον αρχικό προϋπολογισμό που της κινεζικής εταιρείας CRBC από τα περίπου 809,6 εκατομμύρια ευρώ, να εκτινάσσεται στο τελικό κόστος, σύμφωνα με εκτιμήσεις, στα 1,28 δισεκατομμύρια ευρώ. (μέχρι τις αρχές του 2026, μαζί με πρόσθετα έργα και τόκους).

Montenegro

Κινεζικοί στρατηγικοί δανεισμοί - Ο νέος δρόμος του μεταξιού

Παράλληλα, η συμφωνία ήταν δομημένη ορίζοντας ότι, η όποια διαφορά εξελισσόταν σε νομική διαμάχη, να λύνεται στα δικαστήρια του Πεκίνου, κάτι που πολλοί θεωρούν ως έναν τρόπο ενίσχυσης της κινεζικής επιρροής και διασφάλισης ελέγχου περιουσιακών στοιχείων ή αποφάσεων μιας ευρωπαϊκής χώρας.

Η εμπλοκή της Κίνας δεν περιορίζεται στο συγκεκριμένο έργο. Η στρατηγική της χρηματοδότησης υποδομών με δάνεια αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης τακτικής που πολλοί αναλυτές περιγράφουν ως “παγίδα χρέους” προσφέροντας κεφάλαια που είναι δύσκολο να αποπληρωθούν πλήρως και με όρους που ευνοούν την ίδια ή τις εταιρείες της, κερδίζοντας έτσι επιρροή στις πολιτικές και οικονομικές αποφάσεις άλλων κρατών.

Montenegro

Η ευρωπαϊκή λύση – Μια δεύτερη μαχαιριά στην οικονομία της μικρής χώρας

Η ευρωπαϊκή παρέμβαση ήρθε όταν το ρίσκο του κινεζικού δανείου άρχισε να μεταφράζεται σε άμεση δημοσιονομική απειλή. Το 2018 το Μαυροβούνιο, σε μια προσπάθεια να προστατευθεί από τη συναλλαγματική έκθεση του δανείου της σε δολάρια, προχώρησε σε συμφωνία αντιστάθμισης κινδύνου με τέσσερις μεγάλες δυτικές τράπεζες, τις Deutsche Bank, Société Générale, Merrill Lynch και JP Morgan. Όμως η ισχυροποίηση του δολαρίου μετέτρεψε το δίχτυ ασφαλείας σε πρόσθετο βάρος, αυξάνοντας το πραγματικό κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.

Η Ευρώπη τα έκανε ακόμη χειρότερα!

Έτσι, μια λύση που σχεδιάστηκε για να μειώσει το ρίσκο, κατέληξε να το επιτείνει, οδηγώντας τελικά στην ευρωπαϊκά υποστηριζόμενη αναχρηματοδότηση και στο πρόωρο “σπάσιμο” της συμφωνίας. Αν και η κίνηση απέτρεψε μια άμεση κρίση, άφησε πίσω της ένα μάθημα, η χρηματοδότηση μεγάλων υποδομών χωρίς θεσμικό ευρωπαϊκό πλαίσιο μπορεί να μετατρέψει ένα τεχνικό έργο σε πολιτικό και οικονομικό βάρος με μακροχρόνιες συνέπειες

Montenegro

Στην Ελλάδα μπορούμε να είμαστε υπερήφανοι για το παράδειγμα προς αποφυγή που έχουμε γίνει για συμβάσεις Παραχώρησης καταστροφικές για τον λαό και ιδιαίτερα επικερδής για τον εργολάβο. Η μεγαλύτερη ζημιά έχει γίνει στην Αττική Οδό, καθώς έχει πληρωθεί πολλαπλάσια του κόστους κατασκευής ενώ στις Εθνικές Οδούς έχουμε κάνει το εξής φανταστικό. Έχουμε παραχωρήσει έτοιμους σταθμούς διοδίων τρία χρόνια πριν ξεκινήσουν τα έργα αναβάθμισης ενός δρόμου που ήδη υπήρχε, ουσιαστικά βοηθώντας την δημιουργία κεφαλαίου και έπειτα εγγυηθήκαμε την απώλεια ζημιάς σε περίπτωση μειωμένης διέλευσης και το πήγαμε και ακόμη παραπέρα. Εγγυηθήκαμε και το κέρδος του εργολάβου και έτσι όταν κλείνει ο δρόμος από φυσικές καταστροφές μέχρι διαμαρτυρίες ή από μέτρα, όπως αυτά που λήφθηκαν κατά την πανδημία, το κράτος επιδοτεί ακόμη και το κέρδος που έπρεπε να έχει ο εργολάβος εκείνη την περίοδο! Εμείς είχαμε τονίσει από το 2008 το πρόβλημα που των Συμβάσεων που είχε υπογράψει τότε ο Σουφλιάς, τονίζοντας την κατάφορη επίσης αδικία που γίνεται και στις μοτοσυκλέτες, καθώς υπολογίζουν την φθορά του οδοστρώματος έως ύψος 70% του αυτοκινήτου! Όταν θα έπρεπε να είναι το ανάποδο! Δεν υπάρχει μοτοσυκλέτα που να προκαλεί στον δρόμο φθορά ως 70% ενός αυτοκινήτου για να χρεώνεται με το αντίστοιχο αντίτοιμο διοδίων τελών. Είμαστε μία μοναδική περίπτωση, υπάρχουν βέβαια και χειρότερα. Μαζί με το παράδειγμα της Ελλάδα, τα ξένα Πανεπιστήμια μελετούν ήδη και την περίπτωση του Μαυροβουνίου.