Yamaha - Eτοιμάζει ηλεκτρικό motocross

Ενδεχομένως να το δούμε στον νέο θεσμό MXEP που ετοιμάζει το MXGP
motomag Yamaha - Eτοιμάζει ηλεκτρικό motocross
Από τον

Γιάννη Τσινάβο

22/3/2024

H Yamaha με μία νέα κατάθεση διπλώματος ευρεσιτεχνίας κάνει γνωστό πως εργάζεται πάνω σε μία ηλεκτρική motocross μοτοσυκλέτα την οποία ενδεχομένως να δούμε να αγωνίζεται τα επόμενα χρόνια είτε στον νέο ηλεκτρικό θεσμό MXEP που ετοιμάζει το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Motocross είτε σε κάποιον άλλο ηλεκτρικό θεσμό.

Yamaha - Eτοιμάζει ηλεκτρικό motocross

Έχετε διαβάσει στο ΜΟΤΟ πως η Honda θα αγωνιστεί τη φετινή χρονιά με το CR Electric Proto στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα E-Xplorer -αφορά ηλεκτρικές MX μοτοσυκλέτες και ξεκίνησε το 2023-, με αναβάτες τον Tosha Chalayna και τη Francesca Nocera ενώ η ιαπωνική εταιρεία έχει ήδη ανταγωνιστεί βενζινοκίνητα μοντέλα motocross στο D.I.D All Japan Motocross Championship 2023. Σημειώστε πως στον πρώτο αγώνα E-Xplorer, στην Οσάκα, η ομάδα της Honda με το CR Electric Proto κέρδισε την 1η θέση στις ομάδες. 

Την ίδια γραμμή πιθανότατα σκοπεύει να ακολουθήσει και η Yamaha αν κρίνουμε από την πατέντα που μας παρουσιάζει ωστόσο η εταιρεία των τριών διαπασών θέλει να ενσωματώσει στο νέο ηλεκτρικό motocross μοντέλο κάποιες τεχνολογίες που μας έχει δείξει ήδη στο ηλεκτρικό trial της TY-E. Στο TY-E υπάρχει ένα monocoque carbon πλαίσιο στο οποίο τοποθετείται η μπαταρία, ενώ το ίδιο πλαίσιο με κάποιες παραλλαγές θα δούμε πιθανώς και στο νέο ηλεκτρικό motocross πρωτότυπο.

Yamaha - Eτοιμάζει ηλεκτρικό motocross

Στο ηλεκτρικό trial η Yamaha έχει προσθέσει έναν σφόνδυλο και συμβατικό συμπλέκτη ώστε να ομαλοποιηθεί η ροπή του ηλεκτροκινητήρα, με τον αναβάτη να έχει τον έλεγχο όσον αφορά τη συμπεριφορά της μοτοσυκλέτας. Τώρα όσον αφορά το ηλεκτρικό motocross πρωτότυπο που βλέπουμε στην πατέντα, η Yamaha πρόσθεσε έναν αποσβεστήρα κραδασμών στρέψης (Torsion Damper) στο σύστημα μετάδοσης. Ο αποσβεστήρας αποτελείται από δύο δίσκους τοποθετημένους στον ίδιο άξονα που συνδέονται μεταξύ τους με ελατήρια.

Yamaha - Eτοιμάζει ηλεκτρικό motocross

Η δύναμη του ηλεκτροκινητήρα φτάνει στον πρώτο δίσκο, ενώ αυτή καταλήγει στον πίσω τροχό μέσω του δεύτερου δίσκου. Τα ελατήρια που υπάρχουν ανάμεσα στους δίσκους μεσολαβούν της μετάδοσης της κίνησης και λειτουργούν ταυτόχρονα ως ένα μέσο αποθήκευσης ενέργειας από τις αλλαγές ταχύτητας περιστροφής του ηλεκτροκινητήρα αλλά και του πίσω τροχού. Η ενέργεια που αποθηκεύεται στους δίσκους από το απότομο άνοιγμα και κλείσιμο του γκαζιού μπορεί να απελευθερωθεί και να μετατραπεί από δυναμική σε κινητική, δίνοντας στη μοτοσυκλέτα μία σύντομη ώθηση στον πίσω τροχό.

Yamaha - Eτοιμάζει ηλεκτρικό motocross

Το σύστημα αυτό είναι σαφώς πιο ελαφρύ και μικρότερο σε διαστάσεις από τον συμπλέκτη του TY-E ενώ διατηρεί μερικά από τα οφέλη του. Στο TY-E για παράδειγμα ο συμπλέκτης είναι διαμορφωμένος για trial οδήγηση ενώ το σύστημα Torsion Damper είναι διαμορφωμένο για motocross οδήγηση. Με την κατάθεση διπλώματος ευρεσιτεχνίας η Yamaha κάνει ξεκάθαρο πως η ηλεκτροκίνηση είναι ένας κόσμος που την ενδιαφέρει ιδιαίτερα.

Ετικέτες

Yamaha: Κατέθεσε πατέντα για ψαλίδι μεταβλητής γεωμετρίας

Ρυθμιζόμενο εν κινήσει ψαλίδι - Καλύτερη πρόσφυση και συμπεριφορά σε κάθε συνθήκη
Yamaha Swing Arm Patent
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

10/2/2026

Μέσα από μια νέα πατέντα, η Yamaha αποκαλύπτει μια ριζοσπαστική ιδέα όπου το ψαλίδι της μοτοσυκλέτας αλλάζει γεωμετρία ανάλογα με τις συνθήκες, προσαρμοζόμενο στις απαιτήσεις επιτάχυνσης, φρεναρίσματος και κλίσης.

Η γεωμετρία και η ακαμψία του ψαλιδιού αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς στον σχεδιασμό πλαισίου, ειδικά στον κόσμο των αγώνων όπου κάθε χιλιοστό και κάθε βαθμός παραμόρφωσης μπορεί να μεταφραστεί σε χρόνο στην πίστα. Το πρόβλημα είναι ότι οι απαιτήσεις για μέγιστη ταχύτητα στα ευθύγραμμα τμήματα της πίστας συγκρούονται με εκείνες για σταθερότητα και αίσθηση στο μέσο της στροφής. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να λύσει η Yamaha με την πατέντα ενός ψαλιδιού μεταβλητής γεωμετρίας.

Τα τελευταία χρόνια, τα MotoGP έχουν δείξει πόσο σημαντική μπορεί να είναι η αλλαγή στη γεωμετρία. Τα συστήματα ρύθμισης ύψους εμπρός και πίσω (ride height devices), που ξεκίνησαν ως απλές μηχανικές διατάξεις holeshot για τις εκκινήσεις, κλειδώνοντας προσωρινά τη μπροστινή ανάρτηση στη χαμηλή θέση της, χαμηλώνοντας έτσι το κέντρο βάρους της μοτοσυκλέτας και αποτρέποντας τις ανυψώσεις του εμπρός τροχού στα πρότυπα των συσκευών που χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στoυς off-road αγώνες, εξελίχθηκαν σε ενεργοποιητές που χαμηλώνουν τη μοτοσυκλέτα στην έξοδο των στροφών, αυξάνοντας την πρόσφυση και περιορίζοντας τις σούζες. Παρότι τα μπροστινά συστήματα ride height απαγορεύτηκαν από το 2023 και όλα τα αντίστοιχα συστήματα θα απαγορευτούν πλήρως το 2027, η πατέντα της Yamaha δείχνει πού θα μπορούσε να φτάσει αυτή η τεχνολογία αν υπήρχε η σχετική ελευθερία.

Yamaha Swing Arm Patent

Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα

Στις σημερινές μοτοσυκλέτες MotoGP, το πίσω σύστημα ride height λειτουργεί μέσω ενός υδραυλικού "άξονα" που αντικαθιστά έναν από τους συνδέσμους της ανάρτησης. Όταν ο αναβάτης χρησιμοποιήσει το σχετικό χειριστήριο στην επιτάχυνση, το σύστημα "κλειδώνει" το πίσω μέρος χαμηλά για μέγιστη πρόσφυση, ενώ στο φρενάρισμα απελευθερώνεται ώστε το πίσω μέρος να σηκωθεί ξανά για καλύτερη είσοδο στη στροφή.

Η Yamaha όμως προχωρά πολύ πιο πέρα. Στη νέα πατέντα, το υδραυλικά κινούμενο στοιχείο δεν βρίσκεται στους συνδέσμους της ανάρτησης, αλλά μέσα στο ίδιο το ψαλίδι. Το ψαλίδι χωρίζεται σε δύο τμήματα με μια άρθρωση στο κέντρο του. Το εμπρός τμήμα συνδέεται κανονικά με την ανάρτηση, ενώ το πίσω τμήμα, όπου και βρίσκεται ο τροχός, μπορεί να μετακινηθεί ανεξάρτητα πάνω ή κάτω μέσω του υδραυλικού μηχανισμού.

Το υδραυλικό στοιχείο ενεργοποιείται ωθώντας ένα έκκεντρο που αλλάζει το μήκος και τη γωνία του κάτω τμήματος του ψαλιδιού, επιτρέποντας στη γεωμετρία να μεταβάλλεται δυναμικά, με την περιστροφή γύρω από τον άξονα της άρθρωσης, ανάλογα με το αν η μοτοσυκλέτα επιταχύνει, στρίβει ή φρενάρει.

Yamaha Swing Arm Patent

Μακριά από τους αγώνες ή την παραγωγή

Σε αντίθεση με τα σημερινά συστήματα ride height, η πατέντα της Yamaha περιγράφει ένα σύστημα που ελέγχεται από ηλεκτρονικό ενεργοποιητή και αισθητήρες διαδρομής και φορτίου. Το σύστημα διαβάζει τι κάνει η μοτοσυκλέτα - αν δηλαδή επιταχύνει, αν βρίσκεται υπό κλίση ή αν επιβραδύνει - με την χρήση μιας αδρανειακής μονάδας ελέγχου (IMU) και προσαρμόζει ανάλογα τη γεωμετρία του ψαλιδιού σε πραγματικό χρόνο.

Αυτό το επίπεδο ηλεκτρονικού ελέγχου δεν είναι επιτρεπτό υπό τους τρέχοντες κανονισμούς των MotoGP (πόσο μάλλον του WSBK, που στηρίζεται σε μοντέλα παραγωγής), κάτι που δείχνει ότι η πατέντα δεν στοχεύει άμεσα σε αγωνιστική εφαρμογή, αλλά μάλλον σε πειραματική έρευνα και συλλογή δεδομένων. Η Yamaha προσπαθεί να κατανοήσει τα οφέλη μιας μοτοσυκλέτας αν το ψαλίδι της πάψει να είναι ένα στατικό εξάρτημα και γίνει ένα δυναμικά προσαρμοζόμενο στοιχείο.

Yamaha Swing Arm Patent

Η ίδια η πατέντα αναφέρεται επίσης στις δυνάμεις της αλυσίδας κατά την επιτάχυνση και την επιβράδυνση και στο πώς ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να τις εκμεταλλευτεί για βελτιστοποίηση της πρόσφυσης και της σταθερότητας.

Υπερβολικά πολύπλοκο; Σχεδόν σίγουρα. Όμως, ακόμη και αν δεν δούμε ποτέ ένα τέτοιο ψαλίδι σε αγωνιστική ή παραγωγής μοτοσυκλέτα, τα δεδομένα που μπορεί να συλλέξει η Yamaha από μια τέτοια ιδέα ίσως επηρεάσουν καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο θα σχεδιάζονται και θα εξελίσονται τα πλαίσια του μέλλοντος.