Zongshen: Πατεντάρισε trike που δουλεύει άλλοτε σαν Piaggio MP3 και άλλοτε σαν Honda Gyro

Η πρωτότυπη πατέντα της κινέζικης εταιρείας αφορά τρίκυκλο με δύο πίσω ρόδες που μπορούν να πλαγιάσουν μαζί με τη μπροστινή, όχι όμως πάντα
zongshen
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

6/4/2026

Η Zongshen κατοχύρωσε μια καινοτόμα ευρεσιτεχνία που αφορά μια διάταξη δύο πίσω τροχών που μπορεί να εφαρμοστεί σε πλαίσιο κανονικής, δίκυκλης μοτοσυκλέτας. Αυτό σκαρώνει ένα trike, δηλαδή ένα τρίκυκλο με δύο τροχούς στο πίσω μέρος του, όπως είναι το διάσημο επαγγελματικό σκούτερ Gyro της Honda.

Σε αυτό το σχέδιο η Honda είχε εξασφαλίσει πως το μπροστινό μέρος με τον ένα τροχό μπορεί να πλαγιάζει ενόσω οι δύο ρόδες πίσω παραμένουν κάθετα στο έδαφος μαζί με το φορτίο που κουβαλούν πάνω τους.

Το 2006 η Piaggio έφερε στον κόσμο το MP3 και μαζί του μια νέα λογική στα τρίκυκλα, μεταφέροντας τους δύο τροχούς μπροστά με μια διάταξη που τους επιτρέπει να πλαγιάζουν και η λογική αυτή μεταφέρθηκε με διάφορους παραπλήσιους και μη τρόπους σε οχήματα άλλων κατασκευαστών, από τα Quadro ως τα Yamaha Tricity και Niken.

zongshen

Το σχέδιο που προτείνει τώρα η Zongshen ωστόσο δεν μοιάζει με κανένα εκ των προαναφερθέντων, προτείνοντας έναν τρόπο λειτουργίας που δεν είναι μονίμως ίδιος.

Στο σχέδιο των Κινέζων το πίσω μέρος του trike παίρνει κίνηση από ένα διαφορικό που εδράζει μεταξύ των δύο πίσω τροχών. Κάθε τροχός έχει ένα αμορτισέρ από πάνω του, αλλά υπάρχει και ένα τρίτο αμορτισέρ ανάμεσά τους το οποίο διαθέτει μηχανισμό με αέρα.

Σε κανονικές συνθήκες λειτουργίας τα δύο πλευρικά αμορτισέρ αναλαμβάνουν τη δουλειά της ανάρτησης όπως ακριβώς στο Honda Gyro, δηλαδή χωρίς τη δυνατότητα πλαγιάσματος των πίσω τροχών. Όταν όμως η ταχύτητα του οχήματος αυξηθεί, ο αέρας οδηγείται στο κεντρικό αμορτισέρ και το κάνει να εκτείνεται, με αποτέλεσμα να ανασηκώνει το πίσω μέρος. Από ένα σημείο και μετά τα δύο πλευρικά αμορτισέρ χάνουν την επαφή τους με τα ψαλίδια και όλη η ανάρτηση γίνεται από το κεντρικό στέλεχος.

zongshen

Πλέον σε αυτή τη φάση το τρίκυκλο έχει τη δυνατότητα να πλαγιάζει και στο πίσω μέρος του, ενώ τα πλευρικά αμορτισέρ ορίζουν πια το εύρος κλίσης. Όταν ένα από τα δύο έρθει ξανά σε επαφή με το ψαλίδι, λειτουργεί ως ανάρτηση και σταματά την κλίση προς την πλευρά αυτή.

Στην ουσία δηλαδή, το σχέδιο της Zongshen προτείνει ένα τρίκυκλο που στις χαμηλές ταχύτητες προσομοιάζει το Honda Gyro, ενώ όταν κινηθεί πιο γρήγορα αρχίζει να αποκτά δυναμικές ικανότητες ανάλογες των Piaggio MP3 και Yamaha Niken και Tricity.

Το δε πιο ενδιαφέρον στοιχείο που αναφέρεται από την Zongshen είναι πως πρόκειται για ένα κιτ που μπορεί να φορεθεί στο πλαίσιο συμβατικών δίτροχων μοτοσυκλετών.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονίσουμε πως η κατοχύρωση μιας ευρεσιτεχνίας δεν μεταφράζεται αυτομάτως και σε μια τεχνολογία που θα δούμε σύντομα στην παραγωγή, αλλά περισσότερο στην προστασία και εξασφάλιση μιας ιδέας. Κάποιες πατέντες ωστόσο εξελίσσονται σε προϊόντα που αγοράζουμε όλοι, έτσι αναμένουμε με ενδιαφέρον να δούμε αν το σχέδιο αυτό της Zongshen προορίζεται για μια εμπορική εφαρμογή στο κοντινό μέλλον, καθώς μια φρέσκια και διαφορετική ιδέα είναι πάντα καλοδεχούμενη.

Κινητήρες χωρίς εκκεντροφόρους

Τι κάνουν οι πνευματικές βαλβίδες (VIDEO)
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

21/12/2016

Η τεχνολογία των πνευματικών βαλβίδων δεν είναι νέα και χρησιμοποιείται πάνω από δύο δεκαετίες στη F1 και φυσικά στους κινητήρες των MotoGP. Όμως τώρα τελευταία όλο και περισσότερο εμφανίζονται κινητήρες πιο “ευρείας παραγωγής” που προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τα οφέλη των πνευματικών βαλβίδων.

Αφορμή για να ασχοληθούμε μαζί τους, αποτέλεσε η Aprilia RSV4RR-GP που είδαμε πρόσφατα στην έκθεση του Μιλάνου και είναι η πρώτη μοτοσυκλέτα με πνευματικές που θα πωλείται σε ιδιώτες (περίπου 100.000 ευρώ) και δεν αποτελεί απλώς ένα αγωνιστικό πρωτότυπο. Τι κάνουν όμως οι πνευματικές βαλβίδες; Πολύ απλά, μας απαλλάσσουν από τους (μηχανικούς) εκκεντροφόρους και όλα τα προβλήματα και τους περιορισμούς που τους ακολουθούν.

Μειονεκτήματα μηχανικής κίνησης βαλβίδων:
 
-Κατανάλωση ενέργειας από τον κινητήρα
-Τριβές / φθορές
-Βέλτιστη απόδοση μόνο σε συγκεκριμένο φάσμα στροφών

 

Γιατί θέλουμε να ξεφορτωθούμε τους εκκεντροφόρους
Η κίνηση των βαλβίδων (βύθισμα/χρονισμός) είναι από τα σημαντικότερα πράγματα για την απόδοση ενός κινητήρα. Ο μηχανικός τρόπος κίνησής τους απαιτεί ένα περίπλοκο σύστημα μεταφοράς της κίνησης από τον στρόφαλο προς την κεφαλή. Ήδη από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα (δηλαδή μέχρι τον Πρώτο Π.Π.) είχαν δοκιμαστεί όλα τα ήδη μηχανικής κίνησης των βαλβίδων. Ωστήρια με τον εκκεντροφόρο στα κάρτερ, δίπλα από τον στρόφαλο, άξονας με ένα εκκεντροφόρο επικεφαλή και φυσικά αλυσίδα με έναν ή δύο επικεφαλείς εκκεντροφόρους.

Ακόμα και τα συστήματα Desmo είχαν χρησιμοποιηθεί από την Peugeot και την Mercedes-Benz σε αυτοκίνητα F1 του 1930. Τότε, το πρόβλημά τους ήταν η ποιότητα των ελατηρίων κλεισίματος των βαλβίδων, που τους εμπόδιζε να ανεβάσουν υψηλές στροφές με αξιοπιστία. Σήμερα που αυτό το πρόβλημα έχει λυθεί και υπάρχουν κινητήρες παραγωγής με όριο περιστροφής τις 20.000 στροφές (Honda CBR 2500 RR, Kawasaki ZXR 250RR), οι σχεδιαστές προσπαθούν να λύσουν το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα των μηχανικών εκκεντροφόρων που είναι ο χρονισμός τους. Ο σταθερός χρονισμός των εκκεντροφόρων έχει άμεση σχέση με την απόδοση του κινητήρα σε ένα συγκεκριμένο φάσμα στροφών. Οι λεγόμενοι “άγριοι” εκκεντροφόροι δουλεύουν σωστά μόνο τις υψηλές στροφές και συνήθως απαιτούν πολύ σκληρά/ισχυρά ελατήρια επιστροφής των βαλβίδων. Εξαίρεση από τελεί το Desmo της Ducati που δεν έχει ελατήρια επιστροφής.

Οι πιο ήπιου χρονισμού εκκεντροφόροι, αποδίδουν καλύτερα σε χαμηλότερο φάσμα στροφών, προσφέροντας οικονομία καυσίμου, χαμηλότερους ρύπους και συνήθως περισσότερη ροπή. Μια λύση που χρησιμοποιείται τα τελευταία χρόνια είναι οι μεταβλητού χρονισμού εκκεντροφόροι (κυρίως εισαγωγής και πολύ σπάνια της εξαγωγής). Ακόμα και εδώ έχουμε δύο είδη: Τους συνεχώς μεταβαλλόμενους, όπου ένα ηλεκτρικό μοτέρ τοποθετημένο στην άκρη τους περιστρέφει το έκκεντρο που είναι οι εκκεντροφόροι και τους μεταβλητούς δύο σταδίων, όπου με την πίεση του λαδιού στο κύκλωμα του κινητήρα (όσο αυξάνονται οι στροφές τόσο μεγαλύτερη πίεση παρέχει η αντλία λαδιού) περιστρέφει ένα έκκεντρο στις άκρες των εκκεντροφόρων, μετατοπίζοντας έτσι την θέση τους.

Προσοχή εδώ! Τα απλά συστήματα Vtec, που απλώς απενεργοποιούν τα κοκοράκια (π.χ. Suzuki RF 400) μιας εκ των δύο βαλβίδων εισαγωγής/εξαγωγής δεν είναι συστήματα μεταβλητού χρονισμού. Όμως και πάλι αυτή η λύση είναι αρκετά περίπλοκη κατασκευαστικά και στην περίπτωση των μοτοσυκλετών, προσθέτουν μεγάλο όγκο και βάρος.

Αντιθέτως οι πνευματικές βαλβίδες, όχι μόνο δεν τραβάνε ενέργεια από τον κινητήρα, όχι μόνο μας δίνουν την δυνατότητα να αλλάζουμε διαρκώς των χρονισμό και το βύθισμά τους, αλλά ταυτόχρονα μπορούμε να καθοδηγούμε κάθε βαλβίδα ξεχωριστά και ανεξάρτητα από τις υπόλοιπες! Με άλλα λόγια, η αναπνοή και η εκπνοή του κινητήρα μπορούν να ρυθμιστούν με απόλυτη ακρίβεια σε όλο το φάσμα στροφών του κινητήρα και ταυτόχρονα μας δίνουν την δυνατότητα να αλλάζουμε τα χαρακτηριστικά απόδοσής του στιγμιαία, αναλόγως το φορτίο που του ασκούμε ή την δουλειά που θέλουμε να κάνει (π.χ. ανοιχτό ή κλειστό γκάζι, επιδόσεις ή οικονομία κ.τ.λ.).

Μέχρι σήμερα δεν είχε βγει στην παραγωγή κινητήρας με τέτοιου είδους σύστημα κίνησης των βαλβίδων, καθώς το κατασκευαστικό κόστος είναι ακόμα εξωπραγματικό, το σέρβις απαιτεί ακριβό εξοπλισμό και εξειδικευμένο προσωπικό και η αξιοπιστία του δεν έχει δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες.

Όμως από του χρόνου η Koenigsegg θα φτιάξει το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο χωρίς εκκεντροφόρους και όποιος έχει 100.000 ευρώ μπορεί να πάρει από σήμερα την Aprilia RSV4RR-GP. Με τους νόμους για τις εκπομπές ρύπων να γίνονται ακόμα πιο σκληροί τα επόμενα χρόνια, είναι βέβαιο ότι οι πνευματικές βαλβίδες να εμφανιστούν  και σε λιγότερο εξωτικά αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες…