MOTUL WSBK 2019 Laguna Seca: Ο Ουαλός επέστρεψε!

Αναμένονται τιτανομαχίες
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

13/7/2019

Ο αγώνας του Motul WSBK στην θρυλική Laguna Seca, έρχεται μια εβδομάδα ακριβώς μετά τον αγώνα της Αγγλίας, χωρίς να αφήνει την δράση να καταλάγιασει. Η Laguna Seca έχει βαθιά παράδοση στα superbike. Κατασκευάστηκε το 1957 και έκτοτε έχει αλλάξει πολλές φορές η χάραξή της, ενώ ο πρώτος αγώνας του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Superbike έγινε εκεί για πρώτη φορά το 1995! Σε αντίθεση με την Αγγλία ο καιρός στην Καλιφόρνια που βρίσκεται η πίστα ήταν φυσικά πολύ μα πολύ καλύτερος. Χωρίς ίχνος νεφώσεων ολοκληρώθηκαν τόσο τα FP1 όσο και τα FP2. Η θερμοκρασία κυμάνθηκε σε δροσερά επίπεδα, από 16 έως 20 βαθμούς Κελσίου και έκανε τα δοκιμαστικά πιο ευχάριστα για τους αναβάτες. Απ’ την άλλη η θερμοκρασία της ασφάλτου ήταν σχεδόν διπλάσια, αφού το πρωί ήταν στους 35 οC και στο τέλος των FP2 είχε φτάσει τους 41.

 

Στην FP1 είδαμε τον Jonathan Rea (Kawasaki Racing Team WorldSBK) να κυριαρχεί στον πίνακα των χρονομετρήσεων, με τον περσινό του Teammate, που ήταν φοβερός στο Donington Park αλλά και άτυχος, τον Tom Sykes (BMW Motorrad WorldSBK) να είναι πίσω του στο τέλος των δοκιμαστικών. Στην τρίτη θέση είδαμε τον Toprak Razgatlioglu (Turkish Puccetti Racing), ενώ πίσω του ήταν ο Alex Lowes (Pata Yamaha WorldSBK Team) με τον ομόσταβλό του Michael van der Mark να συμπληρώνει την πεντάδα, κλείνοντας επίσης και την πόρτα στους εργοστασιακούς αναβάτες της Ducati για μια θέση σε αυτή. Ο Chaz Davies (Aruba.IT Racing – Ducati) ήρθε έκτος, ενώ ο Alvaro Bautista ήταν πίσω του με τον Loris Baz (Ten Kate Racing – Yamaha) να βρίσκεται όγδοος. Ένατος στον πίνακα των χρονομετρήσεων ήταν ο Marco Melandri (GRT Yamaha WorldSBK), που πρόσφατα ανακοίνωσε την απόσυρσή του απ’ τους αγώνες, ενώ ο teammate του Rea, Leon Halsam (Kawasaki Racing Team WorldSBK) έκλεισε τη δεκάδα.

Η οδύσσεια του Eugene Laverty (Team Goeleven) που ξεκίνησε απ’ την Imola, φαίνεται να έφτασε στο τέλος της. Ο Laverty επέστρεψε και όπως όλα δείχνουν θα πάρει μέρος στον αγώνα, ενώ στις FΡ1 και FP2 ήρθε 14ος και 13ος αντίστοιχα. Ο Markus Reiterberger (BMW Motorrad WorldSBK TeaM) ανάρρωσε απ’ τον ιό της γρίπης και επέστρεψε και αυτός, ολοκληρώνοντας τα FP1 στην τελευταία θέση, ενώ στα FP2 βρέθηκε 16ος. Ο Leon Camier (Moriwaki Althea Honda Team) όπως είχαμε αναφέρει και στο παρελθόν θα χάσει τον αγώνα στη Laguna Seca. Οι εξελίξεις με την πορεία του τραυματισμένου του ώμου χειροτέρεψαν και τελικά ο Camier χρειάστηκε να μπει στο χειρουργείο ώστε να σταθεροποιηθεί η άρθρωσή του. Από τώρα, μετρά τις ημέρες αποθεραπείας και αναμένεται να επιστρέψει τόσο στον αγώνα της Πορτογαλίας όσο και στις επίσημες δοκιμές του Portimao στο τέλος του Αυγούστου.

 

Με τους αναβάτες να έχουν πάρει μια πρώτη γεύση απ’ τη συμπεριφορά των μοτοσυκλετών τους στη Laguna Seca και να έχουν συλλέξει αρκετά δεδομένα, τα ονόματα στον πίνακα των χρονομετρήσεων της FP2 ανακατεύτηκαν για τα καλά! Ο Ουαλός Chaz Davies (Aruba.IT Racing – Ducati) πρόλαβε κυριολεκτικά στο παρά πέντε να βρεθεί στην κορυφή, καθώς στο τέλος των FP2 σημείωσε τον γρηγορότερο γύρο και βρέθηκε μπροστά απ’ τον Jonathan Rea για μόλις 0,032 δευτερόλεπτα. “Είναι πολύ καλό που ξαναβρίσκομαι στην κορυφή ακόμη και αν αυτή αφορά τα ελεύθερα δοκιμαστικά.” Είπε ο Davies με το πρόσωπό του να λάμπει από χαρά! Απ’ την αρχή των δοκιμαστικών είχε ξεκινήσει να τροποποιεί δραστικά τις ρυθμίσεις στη V4 R του και τελικά κατάφερε να κινηθεί προς τη σωστή κατεύθυνση. Στην FP2 έκανε κάποιες περαιτέρω αλλαγές, όχι τόσο δραστικές όμως εξίσου σημαντικές με αποτέλεσμα να βρεθεί στην κορυφή.

Η Laguna Seca είναι μια πολύ ιδιαίτερη πίστα καθώς έχει μεγάλες υψομετρικές διαφορές που έχουν ως αποτέλεσμα να δημιουργούν πολλές τυφλές στροφές και πολλά τεχνικά σημεία. Το Corkscrew είναι απ’ αυτά και αποτελείται από δύο στροφές. Έχει πάρει το όνομά του από την κίνηση των πυγμάχων, που το Corkscrew πρεσβεύει ένα ευθύ αλλά περιστροφικό χτύπημα. Βέβαια δεν πρόκειται για μια ευθεία στην πίστα αλλά όπως είπαμε από δύο στροφές, την επτά και οκτώ που είναι κολλητά μεταξύ τους και απαιτούν την άμεση αλλαγή κλίσης της μοτοσυκλέτα την ώρα που η πρώτη στροφή απ' αυτές είναι τόσο κατηφορική που θυμίζει roller coaster. Έτσι, κάθε αναβάτης οφείλει να βρει τα σωστά σημεία εισόδου και να βάλει τα σημάδια του καθώς ένα λάθος στην επτά μπορεί να τον οδηγήσει εκτός πίστας στην οκτώ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα όπως είπε και ο Sykes ήταν το λάθος του όταν μια χρονιά είχε βάλει για σημάδι ένα πορτοκαλί αντικείμενο που αποδείχτηκε τελικά πως ήταν αγωνοδίκης, ο οποίος μάλιστα είχε κουνηθεί απ’ την αρχική του θέση, δίνοντάς του έτσι λάθος στίγμα και όπως καταλαβαίνεται τα πράγματα δεν πήγαν καλά.

Οι αναβάτες πέραν της δυσκολίας να βρουν τις καταλληλότερες αγωνιστικές γραμμές πρέπει να βρουν και το ποιο ελαστικό τους ταιριάζει καλύτερα στα δεδομένα της Laguna Seca. Σε αυτό το κομμάτι εστίασε έντονα ο Jonathan Rea που ήρθε δεύτερος. Αισθάνεται πολύ καλά με την αίσθηση που του δίνει η ZX-10RR, όμως λόγω της πίστας, όπως είπαμε, είναι αρκετά δύσκολη η εύρεση των κατάλληλων ρυθμίσεων. Απ’ τη μια ο Rea ήθελε να κάνει τη μοτοσυκλέτα του πιο σταθερή, το οποίο και πέτυχε, όμως αυτό είχε επιπτώσεις στην πρόσφυση του πίσω τροχού. Με τις επιδόσεις και τη συμπεριφορά του μπροστινού ελαστικού ο Rea είναι ευχαριστημένος, όμως παραμένει αρκετά προβληματισμένος σχετικά με το πίσω. Δοκίμασε δύο διαφορετικά ελαστικά, όμως ακόμη δεν έχει καταλήξει σε ποιο απ’ τα δύο θα χρησιμοποιήσει για τον αγώνα. Ο Rea έκλεισε τις δηλώσεις του μιλώντας για τη σημαντικότητα του Sprint Race της Κυριακής που αποφασίζει εκ νέου τις 10 πρώτες θέσει του grid. “Το να είσαι pole έχει μεγάλη σημασία στην εκκίνηση της Laguna Seca και σου δίνει πλεονέκτημα, επειδή η πρώτη στροφή στενεύει πάρα πολύ σε πλάτος.”

Ο Alvaro Bautista (Aruba.IT Racing – Ducati) ήρθε τρίτος πίσω απ’ τον Rea στα FP2 και κατάφερε να βρει αυτό που έψαχνε στην FP1. Τα προβλήματα σταθερότητας της V4 R τον ανησυχούσαν απ’ τον αγώνα του Donington, όπως και το θέμα της πρόσφυσης, τα οποία φαίνεται να έλυσε για την Laguna Seca, μια πίστα την οποία γνωρίζει απ’ τα MotoGP. Βέβαια οι διαφορές είναι αρκετές μεταξύ της συμπεριφοράς των μοτοσυκλετών του GP και του Motul WSBK, όπως τόνισε. “Συγκεκριμένα στην πρώτη στροφή μετά την ευθεία που μπαίνεις με έκτη θυμάμαι κατά το άνοιγμα του γκαζιού, η GP ξεκολλούσε και επιτάχυνε δυνατά ενώ με την V4 R, αυτό συμβαίνει πιο ήπια.” Ανέφερε ο Bautista με το παιδικό του χαμόγελο να διαγράφεται έντονα στο πρόσωπό του. Είναι πολύ χαρούμενος με τα αποτελέσματα της FP1 και FP2 καθώς οι κόποι του και της ομάδας απέδωσαν, καθώς βρήκαν τις ρυθμίσεις ώστε να κάνουν το πίσω μέρος της V4 R πιο σταθερό και τη μοτοσυκλέτα πιο να στρίβει πιο εύκολα.

Ο Leon Haslam φαίνεται πως και αυτός βρήκε τις ρυθμίσεις που έψαχνε στην ZX-10RR και αναδύθηκε απ’ τη δέκατη θέση των FP1 στη πέμπτη, έχοντας μπροστά του τον Tom Sykes! Ο Loris Baz βρέθηκε έκτος στον πίνακα με τον Τούρκο Razgatlioglu να είναι έβδομος. Οι αναβάτες της Pata Yamaha βρέθηκαν στην όγδοη και ένατη θέση με τον Lowes να επικρατεί του Ολλανδού van der Mark. ΤΗ δεκάδα έκλεισε ο Jordi Torres (Team Pedercini Racing). Απ’ τις πρώτες δοκιμές τα πράγματα δείχνουν πως θα έχουν πάρα πολύ ενδιαφέρον και περισσότερες μάχες μεταξύ των αναβάτων.

Ετικέτες

Motul WSBK, Test Jerez – Πρώτος ο Bulega με τα ελαστικά SCQ, 4 δέκατα μακριά από τον περσινό χρόνο του Bautista

Το παρών στο τεστ έδωσε και ο δοκιμαστής του HRC Stefan Bradl o οποίος με την RC213V έγραψε τον άτυπο δεύτερο χρόνο του τεστ δοκιμάζοντας πολλά εξαρτήματα για το MotoGP
Nicolo Bulega
Από τον

Γιάννη Τσινάβο

25/1/2024

Η πρώτη ημέρα του διήμερου (24-25/1/2024) τεστ της Jerez για τους πρωταγωνιστές του Motul WSBK 2024 είχε αρκετή δουλειά τόσο εντός πίστας όσο και στα box των ομάδων. Οι περισσότερες ομάδες με τους αναβάτες τους προσπάθησαν να κάνουν όσο το δυνατόν περισσότερους γύρους ώστε να μαζέψουν αρκετά δεδομένα τα οποία θα τους βοηθήσουν στην εξέλιξη των μοτοσυκλετών τους. Ταχύτερος όλων ήταν ο rookie Nicolo Bulega ο οποίος μετακόμισε από τα SSP στα WSBK στην πρωταθλήτρια ομάδα της Aruba.it Racing - Ducati. Ο Bulega ήταν 1,1 δευτερόλεπτα ταχύτερος από τον δεύτερο Alex Lowes (Kawasaki Racing Team WorldSBK), με τον Ιταλό όμως να σημειώνει τον ταχύτερο του χρόνο με τα ελαστικά SCQ της Pirelli, τα οποία χρησιμοποιούνται για τις κατατακτήριες δοκιμές.

Άπαντες στο τεστ της Jerez περίμεναν να δουν τις προσπάθειες του “titanic trio”, καθώς ο πρωταθλητής Alvaro Bautista θα δοκίμαζε την Ducati Panigale V4 R με τους νέους κανονισμούς οι οποίοι προσθέτουν βάρος στην μοτοσυκλέτα του, ενώ οι Toprak Razgatlioglu (ROKiT BMW Motorrad WorldSBK Team) και Jonathan Rea (Pata Prometeon Yamaha) οι οποίοι άλλαξαν ομάδες είχαν στο νου τους περισσότερο να γράψουν γύρους παρά να βρεθούν στην κορυφή των χρόνων.

Motul WSBK, Test Jerez – Πρώτος ο Bulega με τα ελαστικά SCQ, τέσσερα δέκατα μακριά από τον περσινό χρόνο του Bautista

Με τις καιρικές συνθήκες να βοηθούν αναβάτες και ομάδες, άπαντες βγήκαν από νωρίς στην πίστα. Η BMW η οποία είχε φέρει όλους της τους αναβάτες -ακόμη και τους δοκιμαστές Bradley Smith και Sylvain Guintoli- ήταν αυτή που στα αρχικά στάδια του τεστ είχε την περισσότερη δουλειά καθώς οι Razgatlioglu, Michael van der Mark (ROKiT BMW Motorrad WorldSBK Team), Garrett Gerloff (Bonovo Action BMW), Scott Redding (Bonovo Action BMW), Bradley Smith και Sylvain Guintoli έγραφαν τον έναν γύρο μετά τον άλλον κάνοντας σύγκριση των δεδομένων των M 1000 RR. Ο Razgatlioglu δεν άργησε να βρεθεί στην πρώτη θέση των χρόνων ωστόσο λίγο αργότερα ο νέος αναβάτης της Aruba.it Racing – Ducati και rookie του WSBK Nicolo Bulega θα έπαιρνε το προβάδισμα στον πίνακα των χρόνων. Ο Ιταλός είχε εστιάσει αρχικά στο να βρει την αίσθηση με την Panigale V4 R με τους χρόνους αρχικά να εκπλήσσουν και τον ίδιο. Ο Ιταλός ο οποίος κατάφερε να σημειώσει 71 γύρους με την Panigale V4 R μία ώρα πριν ολοκληρωθεί το τεστ δοκίμασε τα ελαστικά SCQ της Pirelli τα οποία χρησιμοποιούν οι αναβάτες στις κατατακτήριες δοκιμές και πολλές φορές στους αγώνες Superpole. Ο Bulega εκμεταλλεύτηκε με τον καλύτερο τρόπο τη μαλακή γόμα των μαλακών ελαστικών γράφοντας χρόνο 1’38.292 -μόλις 4 δέκατα μακριά από τον χρόνο που σημείωσε ο Bautista πέρυσι- κλείνοντας με αυτόν τρόπο την πρώτη μέρα του τεστ στη Jerez στην πρώτη θέση.

Motul WSBK, Test Jerez – Πρώτος ο Bulega με τα ελαστικά SCQ, τέσσερα δέκατα μακριά από τον περσινό χρόνο του Bautista

Πίσω από τον νεοφερμένο στο WSBK Bulega ήταν ο δοκιμαστής του HRC Stefan Bradl ο οποίος βρέθηκε στην ισπανική πίστα για να δοκιμάσει διάφορα εξαρτήματα στη μοτοσυκλέτα του MotoGP RC213V. Ο Γερμανός ο οποίος σημείωσε 73 γύρους ήταν περίπου ένα δευτερόλεπτο μακριά από τον αναβάτη της Aruba.it Racing – Ducati ωστόσο οι χρόνοι δεν είχαν καμία σημασία για τον δοκιμαστή του HRC καθώς ζητούμενο ήταν η εξέλιξη. Ο δεύτερος χρόνος που σημείωσε ο Bradl δεν μετρά στο τεστ του WSBK, με αποτέλεσμα στη δεύτερη θέση να βρεθεί μετά το τέλος της πρώτης ημέρας ο Alex Lowes (Kawasaki Racing Team WorldSBK), με τον Βρετανό να καταφέρνει να γράψει μόλις 31 γύρους καθώς ταλαιπωρήθηκε από μία ίωση.

Motul WSBK, Test Jerez – Πρώτος ο Bulega με τα ελαστικά SCQ, τέσσερα δέκατα μακριά από τον περσινό χρόνο του Bautista

Ο Lowes πρόλαβε να δοκιμάσει κάποια εξαρτήματα ενώ την επόμενη βδομάδα στο τεστ που έχει δρομολογήσει η Kawasaki στο Portimao αναμένεται να δοκιμάσει τη νέα μπροστινή και πίσω ανάρτηση, τα νέα ηλεκτρονικά, την νέα σέλα και το νέο ρεζερβουάρ καυσίμου. Το άτυπο βάθρο των δοκιμών της πρώτης ημέρας συμπλήρωσε ο νέος αναβάτης της ROKiT BMW Motorrad WorldSBK Team, Toprak Razgatlioglu ROKiT BMW Motorrad WorldSBK Team. Ο Toprak είχε πολλή δουλειά εντός πίστας με τον Τούρκο να συμπληρώνει 74 γύρους, με τον καλύτερο του χρόνο να είναι στο 1’39.521. Ο Razgatlioglu ήταν χαρούμενος με την πρώτη ημέρα καθώς η αίσθηση με την BMW γύρο με τον γύρο βελτιωνόταν. Μία θέση πιο πίσω βρέθηκε ο teammate του Michael van der Mark (ROKiT BMW Motorrad WorldSBK Team), με τον Ολλανδό να σημειώνει με το Μ 1000 RR 72 γύρους.

Στην πέμπτη θέση συναντάμε την πρώτη Yamaha. O Remy Gardner (GYTR GRT Yamaha WorldSBK Team), ήταν ο πιο δουλευταράς από όλους τους αναβάτες του τεστ με τον Αυστραλό να γράφει με το R1 83 γύρους.

Motul WSBK, Test Jerez – Πρώτος ο Bulega με τα ελαστικά SCQ, τέσσερα δέκατα μακριά από τον περσινό χρόνο του Bautista

O Jonathan Rea (Pata Prometeon Yamaha), o οποίος για λίγα χιλιοστά του δευτερολέπτου δεν μπόρεσε να είναι ο ταχύτερος αναβάτης της Yamaha, ολοκλήρωσε την πρώτη ημέρα στην έκτη θέση. Ο έξι φορές Παγκόσμιος Πρωταθλητής του WSBK είχε και αυτός πολλή δουλειά να κάνει πάνω στη ιαπωνική μοτοσυκλέτα της Yamaha καθώς οι διαφορές σε σχέση με τη μοτοσυκλέτα της Κawasaki που οδηγούσε πριν ήταν αρκετές. Παρολαυτά ο Rea ήταν ευχαριστημένος με το πως κύλησε η μέρα του στην Jerez.

Motul WSBK, Test Jerez – Πρώτος ο Bulega με τα ελαστικά SCQ, τέσσερα δέκατα μακριά από τον περσινό χρόνο του Bautista

Στην έβδομη θέση βρίσκουμε ένα όνομα το οποίο ελπίζουμε να μας απασχολήσει ευχάριστα τη φετινή χρονιά. Ο λόγος για τον Andrea Iannone ο οποίος θα αγωνίζεται με την ομάδα Team GoEleven. Ο Ιταλός μετά την πολύκροτη υπόθεση ντόπινγκ επιστρέφει και πάλι στους αγώνες και όλοι ελπίζουν στην ανταγωνιστικότητα του. Ο Iannone καβάλα στην Ducati Panigale V4 R έγραψε 67 γύρους ενώ με τον έβδομο του χρόνο έδειξε πως μπορεί να βρεθεί κοντά στους χρόνους των υπολοίπων αναβατών. Στην όγδοη θέση τερμάτισε την πρώτη ημέρα του τεστ στη Jerez o Garrett Gerloff της Bonovo Action BMW.

Motul WSBK, Test Jerez – Πρώτος ο Bulega με τα ελαστικά SCQ, τέσσερα δέκατα μακριά από τον περσινό χρόνο του Bautista

Ο Αμερικανός αναβάτης ήταν και αυτός πολυάσχολος καθώς πέρασε 73 γύρους πάνω στη σέλα του M 1000 RR. Μία θέση πιο πίσω στην ένατη βρέθηκε ο Danilo Petrucci (BARNI Spark Racing Team). Ο Ιταλός προσπάθησε να βελτιώσει την κατανομή βάρους στην Ducati Panigale V4 R, με τον Petrucci να γράφει στην πίστα 66 γύρους.

Motul WSBK, Test Jerez – Πρώτος ο Bulega με τα ελαστικά SCQ, τέσσερα δέκατα μακριά από τον περσινό χρόνο του Bautista

Στην δέκατη θέση του τεστ συναντάμε τον πρωταθλητή Alvaro Bautista. O Ισπανός είχε στην διάθεση του στην Jerez δύο μοτοσυκλέτες ώστε να συγκρίνει τον νέο κανονισμό του βάρους που θα τεθεί σε ισχύ το 2024. Ο Bautista μετά τους 68 γύρους που σημείωσε στην πίστα είχε πολλά να πει κυρίως για τον τραυματισμό που τον ταλαιπωρεί από την Sepang. O Ισπανός δήλωσε πως όλο αυτό το διάστημα ένιωθε πόνους και δεν μπορούσε να προπονηθεί όπως θα ήθελε. Πέρασε αρκετό χρόνο με τον φυσιοθεραπευτή του αλλά το πρόβλημα δεν έχει φύγει. Όσον αφορά το πρόσθετο βάρος ο Ισπανός δεν μπορούσε να πει και πολλά καθώς το πόσο βάρος προστέθηκε στις δύο μοτοσυκλέτες το γνώριζαν μόνο οι μηχανικοί της ομάδας. Ωστόσο το μόνο που είπε πως η αίσθηση κατά την οδήγηση είναι χειρότερη καθώς το βάρος που έχει προστεθεί κάνει το στρίψιμο στις στροφές πιο δύσκολο ενώ χρειάζεται μεγαλύτερη προσπάθεια από φυσικής πλευράς.

Honda RC213V

Η επιστροφή της Honda σε ανταγωνιστικού ρυθμούς μάλλον θα αργήσει. Οι Iker Lecuona και Xavi Vierge της Team HRC βρέθηκαν στην Jerez για να δοκιμάσουν την νέα όπως λένε οι Ιάπωνες CBR1000RR-R, ωστόσο ο 16ος και 18ος χρόνος δεν είναι καλά σημάδια. Η δεύτερη ημέρα του τεστ θα συνεχιστεί σήμερα 25 Ιανουαρίου με τους αναβάτες να έχουν πολύ δουλειά μπροστά τους.

Οι χρόνοι της δεκάδας την πρώτη ημέρα του τεστ της Jerez

  • 1 Nicolo Bulega (Aruba.it Racing – Ducati) 1’38.292, 71 γύροι
  • 2. Alex Lowes (Kawasaki Racing Team WorldSBK) 1’39.474, 31 γύροι
  • 3. Toprak Razgatlioglu (ROKiT BMW Motorrad WorldSBK Team) 1’39.521s 74 γύροι
  • 4. Michael van der Mark (ROKiT BMW Motorrad WorldSBK Team) 1’39.531, 72 γύροι
  • 5. Remy Gardner (GYTR GRT Yamaha WorldSBK Team) 1’39.679, 83 γύροι
  • 6. Jonathan Rea (Pata Prometeon Yamaha) 1’39.682, 72 γύροι
  • 7. Andrea Iannone (Team GoEleven) 1’39.664, 67 γύροι
  • 8. Garrett Gerloff (Bonovo Action BMW) 1’39.763, 73 γύροι
  • 9. Danilo Petrucci (BARNI Spark Racing Team) 1’39.773, 66 γύροι
  • 10. Alvaro Bautista (Aruba.it Racing – Ducati) 1’39.847, 68 γύροι
Ετικέτες