Άμεσος ψεκασμός από την Honda: Γιατί είναι κακή ιδέα

Τα προβλήματα που δημιούργησε και η λύση τους
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

29/8/2019

Τα σχέδια μιας πατέντας της Honda που δείχνει έναν νέο εν σειρά κινητήρα (οι δημοσιογραφικές εικασίες θέλουν να είναι για τα μελλοντικά Africa Twin 850-1100cc) έχουν δημιουργήσει μια μικρή αναστάτωση, διότι φαίνεται ξεκάθαρα το σύστημα τροφοδοσίας άμεσου ψεκασμού, καθώς επίσης και οι διπλοί εκκεντροφόροι με ενδιάμεσα κοκκοράκια στη θέση του μονού Unicam που έχει ο σημερινός κινητήρας των Africa Twin.

Σε θεωρητικό επίπεδο ο άμεσος ψεκασμός (το μπεκ ψεκάζει μέσα στο θάλαμο καύσης) έχει μόνο πλεονεκτήματα, διότι προσφέρει μεγαλύτερη ακρίβεια στην τροφοδοσία του κινητήρα σε σχέση με τον έμμεσο ψεκασμό (το μπεκ - ή τα μπεκ στις superbike) με διπλά μπεκ ανά κύλινδρο - ψεκάζει στον αυλό εισαγωγής. Αυτή η ακρίβεια στην τροφοδοσία μειώνει την κατανάλωση καυσίμου – άρα και τις εκπομπές CO2 – και αυξάνει την απόδοση του κινητήρα. Για να δουλέψει σωστά όμως απαιτεί να έχει μια δική του αντλία πολύ υψηλής πίεσης (στην πατέντα της Honda παίρνει κίνηση από τον εκκεντροφόρο εξαγωγής) κάτι που προσθέτει περιπλοκότητα και δημιουργεί χωροταξικά προβλήματα.

Το καλό είναι πως η τεχνολογία του άμεσου ψεκασμού χρησιμοποιείται σε επίπεδο παραγωγής ήδη δέκα χρόνια από την αυτοκινητοβιομηχανία και η αξιοπιστία του είναι δοκιμασμένη. Επίσης αυτή η δεκαετής εξέλιξη στα αυτοκίνητα έχει κάνει τα συστήματα άμεσου ψεκασμού μικρότερα σε μέγεθος και πιο αποδοτικά. Τότε γιατί έχουμε αρνητική στάση απέναντι σε αυτή την ιδέα της Honda; Διότι στα σχέδια της πατέντας φαίνεται πως ο άμεσος ψεκασμός θα έχει μόνο ένα μπεκ μέσα στο θάλαμο καύσης κι αυτό ήταν το βασικό πρόβλημα που είχαν οι πρώτης γενιά κινητήρες άμεσου ψεκασμού στα αυτοκίνητα.

Όταν ο έμμεσος ψεκασμός ψεκάζει βενζίνη στον αυλό εισαγωγής, η βενζίνη καθαρίζει την βαλβίδα από τα κατάλοιπα της καύσης που συσσωρεύονται γύρω της. Όμως με τον άμεσο ψεκασμό η βενζίνη μπαίνει κατευθείαν στο θάλαμο καύσης, με αποτέλεσμα να μην καθαρίζει τα κατάλοιπα της καύσης και με το πέρασμα του χρόνου να μαζεύεται “κάρβουνο” γύρω και πίσω από τη βαλβίδα εισαγωγής. Το πρόβλημα αυτό λύθηκε από τις αυτοκινητοβιομηχανίες με την χρήση ενός δευτερεύοντος συστήματος έμμεσου ψεκασμού στον αυλό εισαγωγής, όπου ανά τακτά χρονικά διαστήματα ψεκάζει βενζίνη με σκοπό τον καθαρισμό των κατάλοιπων της καύσης γύρο και πίσω από τη βαλβίδα εισαγωγής. Στην πατέντα της Honda δεν φαίνεται να υπάρχει κάπου δεύτερο μπεκ στον αυλό εισαγωγής.

Μπορεί όμως να το βάλουν μέσα στο φιλτροκούτι ψεκάζοντας βενζίνη στην είσοδο του αυλού εισαγωγής όπως τα δευτερεύοντα μπεκ στα superbike με τους μεταβλητού μήκους αυλούς εισαγωγής. Σε αυτά τα σχέδια δεν φαίνεται το φιλτροκούτι, όποτε ελπίζουμε πως δεν θα ζήσουμε ως μοτοσυκλετιστές τις ιστορίες “ψεκαπνίσματος” κινητήρων που κατέκλεισαν τα αυτοκινητιστικά forum μόλις τα αυτοκίνητα με κινητήρες άμεσου ψεκασμού πρώτης γενιάς ξεπέρασαν τα 80.000 χιλιόμετρα στο οδόμετρό τους.  

       

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις