Εκτός δρόμου οδήγηση στην Ιταλία: Καμία πρακτική αλλαγή

Δεν εφαρμόζεται η αλλαγή της νομοθεσίας
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

4/2/2022

Τον Δεκέμβριο του 2021 εφαρμόστηκε στην Ιταλία ένας νέος νόμους που απαγορεύει σε κάθε είδος οχήματος να χρησιμοποιεί μικρούς χωματόδρομους και μονοπάτια, εκτός κι αν χρησιμοποιείται αποκλειστικά από υπηρεσίες για την συντήρηση αυτών των μονοπατιών και χωματόδρομων. Πρακτικά λοιπόν επιτρέπεται μόνο το περπάτημα στα Ιταλικά βουνά και εξαιρούνται ακόμη και τα ποδήλατα.

Παρότι ο νόμος δεν αναφέρεται συγκεκριμένα στις μοτοσυκλέτες, μεταδόθηκε με πηχυαίους τίτλους από ιστοσελίδες με θέμα την μοτοσυκλέτα. Ωστόσο η νέα νομοθεσία δεν κάνει καμία εξαίρεση, συμπεριλαμβάνει ακόμη και τα ποδήλατα, όπως και γενικά κάθε είδος οχήματος ακόμη και των ηλεκτρικά που στις μέρες μας απολαμβάνουν περισσότερες ελευθερίες και ιδιαίτερα στην Ιταλία επιτρέπεται η χρήση τους ακόμη και σε πάρκα ήδη από την εποχή του Piaggio MP3 300LT HYBRID, δηλαδή πριν από δέκα χρόνια. Και υπάρχουν πάρκα στην Ιταλία που αν τα διασχίσεις από μέσα μπορείς να γλιτώσεις ακόμη και είκοσι λεπτά οδήγησης.

Η αλλαγή της νομοθεσίας προαναγγέλθηκε τέλη Οκτωβρίου 2021 και μπήκε σε ισχύ από τα μέσα Δεκεμβρίου με την εκτός δρόμου οδήγηση να απαγορεύεται, όπως για παράδειγμα με τις Enduro μοτοσυκλέτες. Ωστόσο αυτή είναι μόνο η θεωρία, στην πράξη τα πράγματα είναι διαφορετικά.

Διότι αυτό που δεν γνωρίζουν όσοι εκτός Ιταλίας μεταφέρουν την είδηση, είναι πως κάθε νομαρχία όπως και κάθε αυτόνομη διοικητικά περιοχή της Ιταλίας, θα αποφασίσει εκ των υστέρων αν θα τον εφαρμόσει και σε πιο βαθμό! Όπως μας μετέφερε ένας από τους επαγγελματίες στον χώρο των οργανωμένων μηχανοκίνητων δραστηριοτήτων στην Ιταλία, αυτή την στιγμή δεν ισχύει κανένα μέτρο γιατί κανείς δεν μπαίνει στην διαδικασία απαγορεύσεων. Οι Enduro μοτοσυκλέτες κυκλοφορούν στα βουνά, ακριβώς όπως γινόταν και πριν και πολλές φορές διασταυρώνονται με οχήματα της αστυνομίας όταν διασχίζουν κάθετα ή για λίγο, ασφαλτοστρωμένους δρόμους ανοικτούς στην κυκλοφορία.

Σύμφωνα με την ίδιο σε συζήτηση που είχαμε μαζί του κατά την επίσκεψή μας στην Σικελία για την παρουσίαση του νέου Honda ADV350, δεν υπάρχει ουδεμία πρακτική αλλαγή αυτή την στιγμή.

Δεν παρέλειψε όμως να τονίσει πως παρότι δόθηκε προειδοποίηση ενός μήνα και περιθώριο δύο εβδομάδων για ενστάσεις, ο νόμος αυτός ήρθε σε μία περίοδο που οι εκτός δρόμου δραστηριότητες ήταν σε λήθαργο. Όλες οι οργανώσεις της Ιταλίας, συμπεριλαμβανομένων των μοτοσυκλετιστικών συσπειρώνονται αυτή την περίοδο για να μπορέσουν να σώσουν τα πρωταθλήματα αλλά και τους εκατοντάδες τοπικούς αγώνες που διεξάγονται στην Ιταλία, συμπεριλαμβανομένων των ποδηλατικών, 4x4, Enduro, Scrambler κτλ.

Διατηρώντας μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες που ειδικεύεται στις εκτός δρόμου δραστηριότητες στην Ιταλία, ο συνομιλητής μας θεωρούσε βέβαιο πως πρακτικά δεν θα αλλάξει κάτι και η απαγόρευση αυτή θα προστεθεί στην λίστα των πραγμάτων που ισχύουν στην θεωρία και όχι στην πράξη στην γείτονα χώρα.
Σε αυτό το σημείο να τονίσουμε πως παρότι όλοι μας θέλουμε τα βουνά να είναι ελεύθερα για όλους, είναι σημαντικό η κάθε είδους δραστηριότητα, ιδιαίτερα με τα μηχανοκίνητα να γίνεται με πρώτο γνώμονα και μέλημα την ελάχιστη παρέμβαση και την προστασία του περιβάλλοντος. Ας μην ξεχνάμε επίσης πως τα τελευταία χρόνια Εντουράδες έχουν αποτρέψει την εξάπλωση καταστροφικών πυρκαγιών στα Ελληνικά βουνά και μάλιστα αυτό θα αποτελέσει ένα από τα επιχειρήματα στην φαρέτρα που γεμίζουν οι ιταλικές μοτοσυκλετιστικές οργανώσεις καθώς αντίστοιχα παραδείγματα υπάρχουν πολλά καταγεγραμμένα και στην γειτονική Ιταλία.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις