Ευρωπαϊκή Ένωση - Προτάσεις για -πολλές- αλλαγές στις νέες άδειες οδήγησης

Διαφορετικά όρια ταχύτητας για Α1, Α2 και Α κατηγορίες, δεκαπενταετή ισχύ άδειας, ψηφιακή άδεια, κ.α.
Πολλές αλλαγές στο σύστημα έκδοσης αδειών οδήγησης στην Ε.Ε.
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

15/9/2023

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρνει στο τραπέζι πολλές αλλαγές όσον αφορά στις άδειες οδήγησης, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να καλείται να αποφασίσει σε προτάσεις όπως τα… διαφορετικά όρια ταχύτητας για αναβάτες Α1, Α2 και Α αδειών οδήγησης μοτοσυκλέτας, τη δεκαπενταετή μόλις ισχύ των αδειών, την κατάργηση της μετατροπής της άδειας Α2 σε Α στα 24 έτη χωρίς εξετάσεις, κ.α.

Η Ομοσπονδία των Ευρωπαϊκών Ενώσεων Μοτοσυκλέτας FEMA έχει ήδη δημοσιεύσει την αντίθεση της σε πολλά από τα προτεινόμενα μέτρα αλλαγής στις άδειες οδήγησης, με τα σημαντικότερα από αυτά να είναι τα κάτωθι:

Πρόταση για ενιαία ηλικιακά όρια

Σήμερα, τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν το δικαίωμα να δίνουν πρόσβαση σε οχήματα της κατηγορίας L (δίκυκλα ή τρίκυκλα οχήματα και γουρούνες) σε αναβάτες με χαμηλότερα ηλικιακά όρια από τα προτεινόμενα. Έτσι δίνεται η δυνατότητα σε νεαρούς αναβάτες που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές και δεν έχουν πρόσβαση σε μέσα μαζικής μεταφοράς να μπορούν να μεταβαίνουν στο σχολείο, τη δουλειά, τους φίλους και την οικογένεια τους. Η νέα πρόταση του εισηγητή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θέλει την κατάργηση του παραπάνω δικαιώματος, με αυστηρά ίδια ηλικιακά όρια για όλα τα κράτη μέλη.

Κατάργηση της "αυτόματης" μετατροπής της Α2 άδειας σε Α στα 24 έτη

Με την παρούσα νομοθεσία, η Α2 άδεια μετατρέπεται σε Α όταν ο κάτοχος φτάσει τα 24 έτη, με την προσκόμιση κάποιων δικαιολογητικών, βάσει της υπόθεσης πως σε αυτή την ηλικία ο αναβάτης έχει ήδη αρκετή εμπειρία, ώστε να μπορεί να οδηγήσει και μεγαλύτερα δίκυκλα. Τη δυνατότητα αυτή έχουν υιοθετήσει 23 κράτη μέλη της Ε.Ε., ενώ η νέα πρόταση θέλει την κατάργηση της παραπάνω αυτόματης μετατροπής, προτείνοντας έτσι υποχρεωτικές εξετάσεις για την Α κατηγορία από τους κατόχους Α2 αδειών.

Διαφορετικά όρια ταχυτήτων

Εδώ εισερχόμαστε σε αχαρτογράφητα νερά, καθώς για πρώτη φορά γίνεται εισήγηση για διαφορετικά όρια ταχυτήτων ανάλογα την άδεια οδήγησης. Διαφορετικά για κατόχους Α1 αδειών, διαφορετικά για κατόχους Α2 και διαφορετικά για κατόχους Α! Μάλιστα το σκεπτικό είναι να μειωθούν τα όρια ταχυτήτων στις κατηγορίες οχημάτων που στατιστικά έχουν περισσότερα ατυχήματα, βλ. μοτοσυκλέτες. Αυτό θα μπορούσε να γίνει επικίνδυνο για τους αναβάτες μοτοσυκλέτας, που είναι ήδη ευάλωτοι χρήστες του δρόμου, καθώς θα φέρει τα όρια ταχυτήτων κάποιων εξ αυτών κοντά σε εκείνα των βαρέων οχημάτων.

Αυστηρότερες ιατρικές εξετάσεις και δεκαπενταετή ανανέωση των αδειών

H FEMA αντιτίθεται και στις αυστηρότερες ιατρικές εξετάσεις, αν και δεν μπορούμε να πούμε πως συμφωνούμε απόλυτα μαζί της. Η εισήγηση της Επιτροπής αναφέρει πως το κριτήριο της μεγάλης ηλικίας δεν είναι πια το απόλυτο κριτήριο. Παρόλο που η ηλικία παίζει τον ρόλο της στις ικανότητες οδήγησης του ατόμου, μελέτες δείχνουν πως συγκεκριμένες ιατρικές παθήσεις και κατααστάσεις, όπως η κατάχρηση ουσιών, η ψυχική υγεία, η επιληψία, ο διαβήτης, οι παθήσεις της καρδιάς και η άπνοια στον ύπνο δεν συνδέονται απαραίτητα με τη μεγάλη ηλικία. Η εισήγηση θέλει αυστηρότερες ιατρικές εξετάσεις και για τις παραπάνω παθήσεις και συνθήκες, ενώ παράλληλα κάνει λόγο για δεκαπενταετή ισχύ των αδειών οδήγησης AM, A1, A2, A, B1 (νέα κατηγορία) και B (σς. Η FΕΜΑ κάνει λόγο για πρόταση δεκαετή ανανέωση, κάτι το οποίο δεν μπορέσαμε να διασταυρώσουμε μετά από την ανάγνωση του δαιδαλώδους κειμένου) και συχνότερους ιατρικούς ελέγχους στους υπερήλικες -έως και κάθε 2 έτη σε ορισμένες περιπτώσεις.

Όπως καταλαβαίνουμε διαβάζοντας το κείμενο της εισήγησης, πέρα από τον στόχο για περαιτέρω μείωση των τροχαίων ατυχημάτων, μεγάλο μέρος των αλλαγών στόχο έχουν να οδηγήσουν σε μια ομογενοποίηση των κανόνων έκδοσης αδειών για όλη την Ε.Ε., ώστε να γίνει ευκολότερα πράξη ο στόχος για μια ψηφιακή άδεια οδήγησης που θα έχει ισχύ σε όλα τα κράτη της Ένωσης.

Παράλληλα, οι προτάσεις κάνουν λόγο για μηδενική ανοχή στην οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και ουσιών -ειδικά από τους νέους οδηγούς-, οδήγηση με τη συνοδεία ενηλίκου για τους νέους οδηγούς αυτοκινήτου, τιμωρία των τουριστών-παραβατών του Κ.Ο.Κ. που θα ισχύει και για τη χώρα προέλευσης τους, και εισαγωγή νέων θεμάτων στα κείμενα εξέτασης, όπως τη συμπεριφορά των οδηγών απέναντι στα micro-mobility οχήματα, στην αλλαγή ταχυτήτων στις ιδανικές στροφές για μικρότερη μόλυνση του περιβάλλοντος, κ.α.

ETSC: Με την όπισθεν η EE στην οδική ασφάλεια - Αλλάζουν νόμους προς όφελος των κατασκευαστών

"Το σπίτι έχει πάρει φωτιά και δεν καλούμε την Πυροσβεστική", λέει το συμβούλιο - Τι θέλει για τις μοτοσυκλέτες και το ΚΤΕΟ
ETSC για την Ασφάλεια 2026
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

24/2/2026

Βήματα εμπρός αλλά και προς τα πίσω κάνει στην οδική ασφάλεια η Ευρωπαϊκή Ένωση για να εξυπηρετήσει συμφέροντα της αυτοκινητοβιομηχανίας, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών (ETSC).  

Η ανακοίνωση του European Transport Safety Council (ETSC), του ανεξάρτητου φορέα υποστήριξης της ασφάλειας των μεταφορών στην ΕΈ, έρχεται μετά την ενδιάμεση έκθεση (mid-point progress report) της Κομισιόν προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την πρόοδο που έχει γίνει σχετικά με την εφαρμογή του πλαισίου πολιτικής της Ένωσης για την οδική ασφάλεια που έχει σαν στόχο τα μηδενικά ή σχεδόν μηδενικά θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα έως το 2050.

Το ETSC, αναγνωρίζει την πρόοδο που έχει γίνει σε κρίσιμους τομείς όπως είναι η εφαρμογή των αυστηρότερων κανονισμών για τις υποδομές και τα ηλεκτρονικά συστήματα υποβοήθησης των οχημάτων το 2022 και 2024. Χαιρετίζει επίσης τη βελτίωση στον τρόπο που συλλέγονται πλέον δεδομένα που αφορούν την οδική ασφάλεια και τη χάραξη πολιτικής προς τον στόχο "Vision Zero". 

Ωστόσο, το Συμβούλιο ισχυρίζεται ότι τα επιτεύγματα σε επίπεδο νομοθεσίας "ανήκουν σε προηγούμενη πολιτική εποχή" και ότι αυτή τη στιγμή υπάρχει στασιμότητα στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας όπου "ανθρώπινες ζωές ανταλλάζονται με ευκολίες προς την αυτοκινητοβιομηχανία και το εμπόριο", σύμφωνα με τον Antonio Avenoso, εκτελεστικό διευθυντή του ETSC.

Ο Avenoso αναφέρει επίσης ότι σύμφωνα με την έκθεση της Κομισιόν είναι πλέον επιτακτική η ανάγκη για τη δημιουργία μιας υπηρεσίας στην ΕΕ, η οποία θα ασχολείται αποκλειστικά με την βελτίωση της οδικής ασφάλειας. "Ζητούμε εδώ και χρόνια να γίνει κάτι τέτοιο. Όμως το να παραδέχεσαι ότι το σπίτι έχει πιάσει φωτιά και εσύ να αρνείσαι να καλέσεις την Πυροσβεστική δεν είναι στρατηγική.", πρόσθεσε ο εκτελεστικός διευθυντής του Συμβουλίου στη σχετική ανακοίνωση του ETSC.

Το ETSC αναφέρει και πέντε τομείς κρίσιμης σημασίας για τους οποίους ισχυρίζεται πως τον τελευταίο καιρό οι αλλαγές που έχουν γίνει -ή πρόκειται να γίνουν- στη σχετική νομοθεσία υπονομεύουν την οδική ασφάλεια.

Ο πρώτος αφορά το επίπεδο ενεργητικής ασφάλειας της νέας κατηγορίας μικρών, προσιτών ηλεκτρικών αυτοκινήτων για αστική χρήση (Small Electric Vehicle -M1E), η οποία ενσωματώθηκε στην κύρια κατηγορία (M1) των επιβατικών αυτοκινήτων με μία όμως σημαντική εξαίρεση. Η εξαίρεση αφορά την απαλλαγή αυτών των προσιτών ηλεκτρικών αυτοκινήτων για μία ολόκληρη 10ετία από το να εξοπλίζονται με ίδιας τεχνολογίας συστήματα υποβοήθησης για τον οδηγό τους με αυτά που φέρουν και τα επιβατικά της κύριας κατηγορίας ! 

Από τη μία, και τα μοντέλα αυτής της νέας κατηγορίας θα πρέπει να πληρούν τις ίδιες προδιαγραφές ασφαλείας με τα επιβατικά της Μ1 και αυτό είναι κάτι πραγματικά καλό, έχοντας ως δεδομένη την πρόοδο συστημάτων που έχουν σημειώσει μέχρι σήμερα συστήματα όπως είναι το Αυτοματοποιημένο Σύστημα Πέδησης Έκτακτης Ανάγκης (Automated emergency braking system -AEB), το οποίο σε ταχύτητες πόλης αναγνωρίζει τους ευάλωτους χρήστες του δρόμους (μοτοσυκλετιστές, ποδηλάτες και πεζοί) και στην περίπτωση που κάποιος βρεθεί "ξαφνικά" μπροστά στο όχημα, τότε το σύστημα ενεργοποιεί τα φρένα και έτσι αποτρέπει ή έστω μειώνει σημαντικά τον αντίκτυπο από την επαφή του μοτοσυκλετιστή με το αυτοκίνητο.

Σήμερα, ως -λίγο- πιο προσιτή λύση για κίνηση στο αστικό περιβάλλον έχουμε τα ηλεκτρικά και μη microcars -κάποια ανήκουν στην κατηγορία των μοτοδοπηλάτων, οδηγούνται από 16χρονους και πιάνουν έως 45 χλμ./ώρα. Είναι αστικής φύσεως μοντέλα που πωλούνται αυτή τη στιγμή στις ευρωπαϊκές αγορές -και στην ελληνική- και δεν έχουν στον εξοπλισμό τους πολλά βασικά πλέον συστήματα που είναι υποχρεωτικά στα κανονικά αυτοκίνητα, όπως για παράδειγμα οι αερόσακοι και το ABS. Μάλιστα δύο από αυτά δοκιμάστηκαν από την DEKRA που ανέφερε ότι παρά τα μόλις 45 χλμ./ώρα της τελικής τους, με την οποία έγινε το crash test, οι οδηγοί θα σκοτώνονταν και στις δύο περιπτώσεις αφού δεν υπήρχε αερόσακος! Φυσικά αυτά τα μοντέλα δεν έφεραν ούτε πιο προηγμένα συστήματα όπως είναι το AEB αλλά και το σύστημα προειδοποίησης διερχόμενου οχήματος στους καθρέπτες Blind Spot Monitoring (BSM), καθώς και τα δύο απαιτούν την ύπαρξη ραντάρ για τη λειτουργία τους.

Η ΕΕ θέλει να δημιουργήσει μια κατηγορία, η οποία θα είναι λογικά πάνω από αυτά τα μοντέλα, που θα είναι αμιγώς ηλεκτρική και πιο προσιτή στο ευρύ κοινό από τα κανονικά αυτοκίνητα, ώστε αυτή η κατηγορία να εμπορική απήχηση και να συμβάλλει έτσι στη μείωση των εκπεμπόμενων ρύπων στα αστικά κέντρα. Όμως όπως έχουμε δει μέχρι τώρα ηλεκτρικό και προσιτό δεν πάνε μαζί -ειδικά χωρίς επιδοτήσεις- και με τις τιμές στα αυτοκίνητα, (άσχετα αν είναι με ηλεκτρικό ή κινητήρα εσωτερικής καύσης) να έχουν ανέβει 20-30% από την πανδημία του Covid και μετά. 

Ας γυρίσουμε όμως στο θέμα μας με την ΕΕ να υποκύπτει στην πίεση των κατασκευαστών σύμφωνα με το ETSC και για να μειώσει το κόστος επιτρέπει το "πάγωμα" στις τεχνολογίες των συστημάτων ασφάλειας που θα φέρουν αυτά τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, τα οποία θα κινούνται στο 99% της ζωής τους στο αστικό περιβάλλον. Θα αγοράζει δηλαδή κάποιος για παράδειγμα αυτοκίνητο αυτής της κατηγορίας το 2032 και αυτό θα έχει πάνω συστήματα του 2026 για να κυκλοφορεί στην πόλη. Εκεί που γίνονται και τα περισσότερα τροχαία ατυχήματα συνολικά και φυσικά η πλειοψηφία των ατυχημάτων με μοτοσυκλετιστές, ποδηλάτες και πεζούς.

Επόμενο σημείο είναι η νομοθεσία που σχετίζεται με τα "longer and heavier vehicles -LHVs", τα λεγόμενα και megatrucks, φορτηγά που μεταφέρουν αγαθά και κινούνται μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών έχοντας μήκος που ξεπερνά τα 25 μέτρα και βάρος στους 60 τόνους. Το συμβούλιο αναφέρει ότι είναι πάρα πολλοί οι δρόμοι, τα τούνελ και οι γέφυρες στην Ευρώπη που δεν σχεδιάστηκαν ποτέ για τόσο βαριά οχήματα. 

To ETSC προειδοποιεί παράλληλα ότι χωρίς αυστηρή νομοθεσία και έλεγχο για την καταλληλόλητα όλων των δρόμων που θα επιτρέπεται να κινούνται αυτά τα φορτηγά, η εξάπλωσή τους θα γίνει χωρίς έλεγχο προς όφελος της πιο αποδοτικής μεταφοράς των αγαθών και εις βάρος των υπόλοιπων χρηστών των δρόμων. Το ETSC τονίζει ότι δεν θα πρέπει να ξεκινήσει καν διάλογος για την εξάπλωσή των LHVs αν δεν γίνει πρώτα αυτή η μελέτη για την καταλληλότητα των δρόμων. Εμείς να συμπληρώσουμε σε αυτό το σημείο και το νομοθετικό πλαίσιο που θα πρέπει να υπάρχει και να ορίζει τις προδιαγραφές και τα συστήματα που αυτών των οχημάτων των 60 τόνων, ώστε να μην μπορεί οποιοδήποτε φορτηγό που μπορεί να διαχειριστεί αυτό το φορτίο να παίζει αυτόν τον ρόλο.

Επόμενο σημείο που θίγει το ETSC είναι η εμπορική συμφωνία που έχουν πρόθεση να συνάψουν ΕΕ-ΗΠΑ με την οποία θα υπάρξει "αλληλοσεβασμός" και αμοιβαία αναγνώριση στα στάνταρ ασφάλειας με τα οποία η καθεμιά κατασκευάζει αυτοκίνητα! Αυτό σημαίνει ότι αν εγκριθεί θα ξεκινήσουν να εισάγονται στην Ευρώπη αυτοκίνητα που έχουν σχεδιαστεί για τις ΗΠΑ, όπως είναι για παράδειγμα τα τεράστια "αγροτικά" και SUVs που έχουν στην άλλη μεριά του Ατλαντικού, τα οποία παράλληλα στερούνται συστημάτων που έχουν τα ευρωπαϊκά -όπως το AEB που προαναφέραμε!

Τελευταίος τομέας για τον οποίο προειδοποιεί το ETSC είναι οι περιοδικοί έλεγχοι στα δίκυκλα κάτω των 125 κ.εκ. Τα δίκυκλα αντιστοιχούν σε ένα στα πέντε θανατηφόρα τροχαία στην ΕΕ. Με το 70% του στόλου να είναι κάτω από 125 κ.εκ., το συμβούλιο θέλει να γίνουν υποχρεωτικοί οι έλεγχοι σε αυτούς τους κυβισμούς και μάλιστα ετήσιοι. Το συμβούλιο επικαλείται μελέτες που έχουν γίνει οι οποίες δείχνουν συχνές τροποποιήσεις από τους αναβάτες των μικρού κυβισμού μοτοποδηλάτων, σκούτερ και μοτοσυκλετών αλλά και συχνές αστοχίες στα φρένα και τα ελαστικά τους. 

Μέλος του ETSC είναι και η FIM που υποστηρίζει μαζί με τη FEMA το δικαίωμα κάθε κράτους-μέλους να επιλέγει το ίδιο αν οι μοτοσυκλέτες και τα λοιπά δίκυκλα που έχουν ταξινομηθεί στην επικράτειά του θα περνούν ή όχι από περιοδικό τεχνικό έλεγχο -ΚΤΕΟ. Μάλιστα έχουν συγκεντρώσει αποδεικτικά στοιχεία που δείχνουν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των τροχαίων ατυχημάτων στους δρόμους της ΕΕ οφείλεται στις υποδομές και τη συμπεριφορά του αναβάτη και των υπόλοιπων χρηστών των δρόμων και σχεδόν ποτέ σε μηχανική αστοχία του δίκυκλου. Οπότε να προτείνουμε στο συμβούλιο να ζητήσει και την άποψη του πλέον εξιδεικευμένου μέλους του πριν συμπεριλάβει το ΚΤΕΟ στους κρίσιμους για την οδική ασφάλεια τομείς για τις μοτοσυκλέτες καθώς φαίνεται ότι υπάρχει μια ασυμφωνία απόψεων με κίνδυνο να επιβαρυνθεί ακόμη περισσότερο οικονομικά ο εκάστοτε αναβάτης χωρίς να υπάρχει προφανής λόγος.