Ιδρύεται Εθνικός Φορέας Οδικής Ασφάλειας

Στόχος να αποτελέσει το βασικό όργανο των δράσεων που αφορούν στη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας
Εθνικός Φορέας Ασφάλειας
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

19/10/2023

Η Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, αρμόδια για τον τομέα των Μεταφορών, Χριστίνα Αλεξοπούλου, εξήγγειλε την Τετάρτη 18 Οκτωβρίου, την ίδρυση Εθνικού Φορέα Οδικής Ασφάλειας, στη συνεδρίαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Οδικής Ασφάλειας της Βουλής.

Όπως έκανε γνωστό η Υφυπουργός, ο Εθνικός Φορέας θα αποτελέσει το βασικό όργανο των δράσεων που αφορούν στη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας και επεσήμανε ότι το προσεχές χρονικό διάστημα θα αναλάβει νομοθετική πρωτοβουλία για την Οδική Ασφάλεια, που θα βασίζεται στο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας της Υφυπουργού Μεταφορών και Υποδομών:

"Είναι σημαντικό για μένα να συμμετέχω στις εργασίες της Μόνιμης Επιτροπής για την Οδική Ασφάλεια στη Βουλή, πολλώ δε μάλλον ως αρμόδια Υφυπουργός Μεταφορών. Η Οδική Ασφάλεια όπως πιθανότατα γνωρίζετε αποτελεί προτεραιότητα της Κυβέρνησης, αλλά και προσωπικά του πρωθυπουργού μας, Κυριάκου Μητσοτάκη. Προέρχομαι από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος, το νομό Αχαΐας όπου οι επιπτώσεις των τροχαίων συμβάντων είναι αισθητές σε όλη την τοπική κοινωνία. Είναι πεποίθησή μου ότι θα χρειαστεί να παλέψουμε με πολύ μεγάλα προβλήματα όπως η συνήθεια, η άγνοια και οι ελλιπείς υποδομές. Η βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας περνάει μέσα από 3 παράγοντες: Παιδεία, Αστυνόμευση, Υποδομές. Η Κυβερνητική Επιτροπή που ενεργοποιήθηκε εκ νέου με πρωτοβουλία μου περιλαμβάνει με βάση το ΦΕΚ ίδρυσής της, ομόλογούς μου από όλα τα συναρμόδια υπουργεία (Προστασίας του Πολίτη, Υγείας, Εσωτερικών, Παιδείας, Ψηφιακής Διακυβέρνησης). Το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα θα προχωρήσουμε από κοινού με γοργά βήματα στην εφαρμογή του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Οδικής Ασφάλειας. Επιτρέψτε μου να μοιραστώ μαζί σας κάποια βασικά στοιχεία:

  • Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ανέπτυξε το Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Οδικής Ασφάλειας για την περίοδο 2021 – 2030, με την επιστημονική υποστήριξη του Τομέα Μεταφορών και Συγκοινωνιακής Υποδομής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
  • Το Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο αφορά στον καθορισμό, στην εφαρμογή και στην παρακολούθηση των απαραίτητων δράσεων για τη δραστική μείωση του αριθμού των νεκρών και τραυματιών σε οδικά ατυχήματα.
  • Η ανάπτυξη του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Οδικής Ασφάλειας βασίστηκε σε όλες τις νέες διεθνείς εξελίξεις, στη λεπτομερή ανάλυση των δυνατοτήτων της ελληνικής πραγματικότητας καθώς και στη συστηματική ευρεία διαβούλευση.
  • Δεδομένων των αρχών του Οράματος Μηδέν και της Προσέγγισης του Ασφαλούς Συστήματος, υιοθετήθηκε νέα ολιστική προσέγγιση της ασφάλειας του συστήματος οδικών μεταφορών στην Ελλάδα για τη δεκαετία 2021 – 2030 με απώτερο στόχο την επίτευξη του φιλόδοξου οράματος για μηδέν νεκρούς στα ατυχήματα έως το 2050.
  • Ο υψηλότερος δείκτης επικινδυνότητας για τους οδηγούς εντοπίζεται στα επιβατικά αυτοκίνητα ηλικίας άνω των 20 ετών – περίπου 4 φορές υψηλότερος σε σύγκριση με τα νεότερα επιβατικά αυτοκίνητα.
  • Οι άνδρες οδηγοί παρουσιάζουν 4,6 φορές υψηλότερο δείκτη επικινδυνότητας σε σύγκριση με τις γυναίκες οδηγούς.
  • Οι ηλικιωμένοι και οι νέοι οδηγοί έχουν 1,6 φορές και 1,3 φορές υψηλότερο δείκτη επικινδυνότητας σε σύγκριση με τους οδηγούς ηλικίας 35 – 54 ετών.

Βασικοί Δείκτες Επίδοσης Οδικής Ασφάλειας

ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ
Στο αστικό δίκτυο, παρατηρείται το χαμηλότερο ποσοστό οχημάτων που κινείται εντός των ορίων ταχύτητας

ΑΠΟΣΠΑΣΗ ΠΡΟΣΟΧΗΣ
Ο δείκτης επίδοσης χρήσης κινητού τηλεφώνου είναι αυξημένος στο αστικό δίκτυο (8,3%) σε σύγκριση με τους αυτοκινητοδρόμους (6,9%) και το υπεραστικό οδικό δίκτυο (5,9%).

ΖΩΝΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ
Η χρήση ζώνης από τους επιβάτες πίσω θέσεων ΙΧ είναι πολύ χαμηλότερη (55,8% - ΕΕ: 75,3%) συγκριτικά με τους επιβάτες μπροστινών θέσεων (65,0% - ΕΕ: 92,0%).

ΚΡΑΝΟΣ
Η χρήση κράνους από τους επιβάτες των μοτοσυκλετών είναι πολύ χαμηλότερη σε σχέση με τους οδηγούς μοτοσυκλετών, σε όλους τους τύπους οδού. (Οδηγός 80,3% - ΕΕ: 96,9%, Επιβάτης: 65,5% - ΕΕ: 94,7%).

Κύριες Δράσεις

Θεσμικές Δράσεις

  • Αυτοματοποίηση Συστήματος Διαχείρισης Παραβάσεων (πλήρης και απρόσκοπτη ψηφιακή σύνδεση με gov.gr)
  • Νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (χαμηλά πρόστιμα – συχνοί έλεγχοι, υπότροποι)
  • Εθνικός Φορέας Οδικής Ασφάλειας (Προϋπολογισμός, Παρατηρητήριο, Επικοινωνία)
  • Επιμέρους Δράσεις - Εντατικοποίηση και παρακολούθηση αστυνόμευσης
  • Επεμβάσεις στις Πόλεις (30 χλμ./ώρα όριο ταχύτητας, ΣΒΑΚ και ασφάλεια)
  • Βελτιώσεις στο Υπεραστικό Δίκτυο (Συντήρηση, μέτρα χαμηλού κόστους)

Συστηματική Παρακολούθηση Δράσεων και Επιδόσεων (Λογοδοσία)

Ολοκληρωμένο σύστημα για την παρακολούθηση της εφαρμογής των δράσεων οδικής ασφάλειας και την αξιολόγηση των επιδόσεων οδικής ασφάλειας:

  • Παρακολούθηση της εφαρμογής των δράσεων οδικής ασφάλειας, όπως ορίζονται στο Στρατηγικό Σχέδιο (προϋπολογισμός, χρονοδιάγραμμα, κτλ.).
  • Παρακολούθηση της επίδοσης της οδικής ασφάλειας ως προς τους στόχους που έχουν τεθεί στο Στρατηγικό Σχέδιο.
  • Μακροπρόθεσμοι και μεσοπρόθεσμοι στόχοι για τη μείωση των παθόντων σε οδικά ατυχήματα.
  • Αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων οδικής ασφάλειας συγκρίνοντας τις επιδόσεις οδικής ασφάλειας πριν και μετά την εφαρμογή τους

Βασικοί μας στόχοι το επόμενο διάστημα είναι:

  1. Να προχωρήσουμε σε νομοθετική πρωτοβουλία για την Οδική Ασφάλεια που θα βασίζεται στο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο.
  2. Να ιδρύσουμε τον Εθνικό Φορέα Οδικής Ασφάλειας που θα αποτελέσει το βασικό όργανο των δράσεων και να εξασφαλίσουμε τους πόρους χρηματοδότησής του.

Θα καταγράψω με ενδιαφέρον και θα αξιολογήσω προσεκτικά όσα έχετε να προσθέσετε σχετικά. Ευχαριστώ".

Ε.Ε.: Χάνεται ο στόχος της οδικής ασφάλειας – Προτείνει ακόμη περισσότερους περιορισμούς και αστυνόμευση

Το πόρισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφάλειας των Μεταφορών καταλήγει σε μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων – Ο καλός βορράς και ο απείθαρχος νότος
athens road
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

16/7/2026

Στα τέλη του Ιούνη δημοσιεύτηκε το πόρισμα του ETSC, European Transport Safety Council ή Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών, για τα πεπραγμένα της γηραιάς ηπείρου στον τομέα της οδικής ασφάλειας. Πρόκειται για μια μελέτη που έγινε σε ένα ενδιάμεσο στάδιο της δεκαετίας 2020-2030, για την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση έθεσε ως στόχο να μειωθούν στο μισό οι θάνατοι από τροχαία.

Τέσσερα χρόνια πριν φτάσουμε στο 2030, το ETSC διαπιστώνει πως ο ρυθμός μείωσης των θανάτων σε τροχαία είναι ο μισός από τον επιθυμητό, κάτι που σημαίνει πως ο στόχος πιθανότατα δεν θα επιτευχθεί.

Το 2025 περίπου 19.500 άνθρωποι έχασαν τις ζωές τους σε τροχαία και περισσότεροι από 100.000 τραυματίστηκαν σοβαρά. Αυτό ωστόσο συνιστά μείωση κατά 15% από τα επίπεδα προ covid, δηλαδή ως το 2019, ενώ η Ε.Ε. αναζητούσε μια μείωση της τάξης του 31% για να βγει ο στόχος του 2030.

eu road death rates
Με γαλάζιο η καμπύλη που αντιστοιχεί στην μετρήσιμη πραγματικότητα, με μπλε σκούρο η καμπύλη που στόχευε η Ε.Ε.

Αυτό σημαίνει επιπλέον πως για τα επόμενα χρόνια ως το τέλος αυτής της δεκαετίας η ετήσια μείωση θα πρέπει να είναι διπλάσια του τρέχοντος ρυθμού για να επιτευχθεί το ποθητό αποτέλεσμα.

Η μελέτη ενσωματώνει στοιχεία από 31 χώρες, περιλαμβάνοντας τις 27 χώρες-μέλη της Ε.Ε. – που έχουν δεσμευτεί στον στόχο του 2030 – συν τις Μεγάλη Βρετανία, Ελβετία, Νορβηγία και Σερβία.

Το συμπέρασμα που αβίαστα αναδύεται από την επεξεργασία των στατιστικών στοιχείων από τις χώρες αυτές είναι πως κάποιες λίγες έχουν υπερβεί τους στόχους τους, ενώ οι περισσότερες υπολείπονται, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα.

Τη μεγαλύτερη μείωση σε θανάτους από τροχαία μετά το 2019 σημειώνει η Πολωνία με 43%, ενώ πάνω από τον στόχο κινήθηκαν στο διάστημα αυτό η Δανία (32%) και το Βέλγιο (31%).

Η Νορβηγία και η Σουηδία δεν εμφάνισαν ανάλογα μεγάλα ποσοστά μείωσης, αλλά δεν χρειαζόταν κιόλας καθώς αυτές είναι οι δύο χώρες που ήδη είχαν τα μικρότερα ποσοστά θανατηφόρων τροχαίων σε όλη την Ευρώπη, με 19 θανάτους ανά ένα εκατομμύριο κατοίκους.

Υπάρχει δε και το αντιπαράδειγμα της Ολλανδίας, η οποία εμφάνισε αύξηση των θανάτων σε τροχαία κατά την τελευταία δεκαετία και είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα με επίδοση που επιδεικνύει “λάθος” πρόσημο.

Η δε Ελλάδα, κατά την προηγούμενη δεκαετία ήταν σταθερά μεταξύ των χειρότερων κρατών σε θανάτους από τροχαία, με πάνω από 113 ανά εκατομμύριο κατοίκων την πρώτη δεκαετία του 2000. Το 2015 η χώρα μας είχε βελτιώσει πολύ τη θέση της, αλλά παρέμενε μεταξύ των χειρότερων παραδειγμάτων με πάνω από 68 θανάτους ανά εκατομμύριο. Αφήσαμε πίσω την κόκκινη αυτή ζώνη για να περάσουμε στη δεύτερη χειρότερη το τελευταίο διάστημα (2020-2025) όπου βρίσκονται χώρες με 44-55 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων, όπως οι Πορτογαλία, Ιταλία, Γαλλία, Αυστρία και Ουγγαρία. Μάλιστα το 2021 το ETSC είχε βραβεύσει την Ελλάδα για τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση σε θανατηφόρα ατυχήματα εκείνη τη χρονιά.

eu road death rates
Η εικόνα της Ε.Ε. το 2025 (σε θανάτους από τροχαία ανά εκατομμύριο κατοίκων)

Το πρόβλημα τώρα είναι πώς το ETSC, βλέποντας πως ο στόχος δεν επιτυγχάνεται, στρέφει τα βέλη του προς κάθε σκέψη ή τακτική που θεωρεί πως εκτροχιάζει τον σκοπό του. Έτσι επιτίθεται εναντίον μέτρων που είχαν περισσότερο οικονομική χροιά, όπως το πάγωμα των απαιτήσεων για εξοπλισμό ασφαλείας στα μικρά ηλεκτρικά αυτοκίνητα για μια δεκαετία, απόφαση που είχε ληφθεί για να βοηθήσει την εξάπλωση της ηλεκτροκίνησης διατηρώντας το κόστος τους σε σταθερά επίπεδα.

Ζητά από την Ε.Ε. να μην κάνει καμιά υποχώρηση στα στάνταρ ασφαλείας των οχημάτων (όπως η προαναφερθείσα για ηλεκτρικά αυτοκίνητα), ενώ προτείνει οριζόντια θέσπιση ορίων ταχύτητας 30 km/h στις πόλεις, 70 km/h στους επαρχιακούς και 120 km/h στους αυτοκινητοδρόμους.

Θέλει επίσης από τα κράτη-μέλη να εντείνουν την επιβολή του νόμου – βλέπε ακόμη περισσότερα μπλόκα και τεχνικοί έλεγχοι – και να δώσουν περισσότερα κονδύλια για την οδική ασφάλεια.

Αν δεν διαβάσατε πουθενά σε αυτό το κείμενο τη λέξη “παιδεία”, μην ψάχνετε, δεν σας διέφυγε, απλώς δεν υπάρχει καν. Η κλασική λύση κάθε πολιτικού φορέα είναι πάντα η ίδια: αστυνόμευση, αστυνόμευση κι άλλη αστυνόμευση. Αυτή όμως είναι μόνο μια πτυχή του προβλήματος και δυστυχώς η λιγότερο αποδοτική, καθώς στοχεύει στις συνέπειες του προβλήματος και όχι στις αιτίες του.

Αν θεωρείται πρόβλημα όταν κάποιος τρέχει πολύ γρήγορα με τη μοτοσυκλέτα μου, είναι ακόμη χειρότερο πρόβλημα να θεωρεί ως αναφαίρετο δικαίωμά του να τρέχει. Το δε κράτος, όχι απλώς δεν φρόντισε από νωρίς να του μάθει τι σημαίνει υπευθυνότητα στην κοινωνία που όλοι μαζί ζούμε, αλλά δεν του προσφέρει και καμιά εναλλακτική για να μπορεί να ξεμπουκώσει νόμιμα.

autobahn
Το μαγικό σήμα των γερμανικών Autobahn που δηλώνει πως δεν υπάρχει όριο ταχύτητας

Η Γερμανία είναι η μόνη χώρα σε όλη την Ευρώπη που έχει αυτοκινητόδρομους χωρίς όρια ταχύτητας και ταυτόχρονα απολαμβάνει μια από τις καλύτερες επιδόσεις σε οδική ασφάλεια με λιγότερους από 34 θανάτους ανά εκατομμύριο. Αυτό με τη λογική του ETSC θα έπρεπε να είναι πρακτικά αδύνατον. Ίσως λοιπόν να μην είναι η ίδια η ταχύτητα το πρόβλημα, αλλά το πώς και πότε τη χρησιμοποιούμε.

Αν λοιπόν υπάρχει κάτι με ουσιαστική αξία σε αυτήν την έκθεση, κρύβεται στις λέξεις “περισσότερα κονδύλια για την οδική ασφάλεια”. Ναι, χρειάζονται πόροι, όχι όμως για νέα περιπολικά και κάμερες μόνο, αλλά για σωστούς δρόμους και για εκπαιδευτικά προγράμματα που να μαθαίνουν στα παιδιά τη σωστή κουλτούρα οδήγησης πριν πιάσουν τιμόνι, αντί για συμμόρφωση υπό τον φόβο του προστίμου.