Την Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου, η Harley Davidson USA ανακοίνωσε την από κοινού απόφαση αποχώρησης του CEO της εταιρείας, κυρίου Matt Lavatich, που ήταν ο εμπνευστής της φιλόδοξης στρατηγικής "More Roads" στην οποία εντάσσονται τα νέα υγρόψυκτα Pan America και Bronx, τα μελλοντικά 350 σε συνεργασία με την Benelli, καθώς και η πρώτη ηλεκτρική μοτοσυκλέτα επιδόσεων από ένα μεγάλο κατασκευαστή και όχι από start up εταιρείες. Tο σχέδιο του Matt Lavatich έχει λογική και μοιάζει να είναι η μοναδική ρεαλιστική λύση στο πρόβλημα πτώσης των πωλήσεων στην μεγάλη αγορά των ΗΠΑ. Προφανώς όλα αυτά δεν φαίνεται να ενδιαφέρουν τόσο πολύ τους μετόχους μιας εισηγμένης στο χρηματιστήριο εταιρείας, που το μόνο που κοιτάνε είναι το βραχυπρόθεσμο κέρδος. Με την μετοχή της H-D να έχει χάσει το 40% της αξίας της τα τελευταία χρόνια, η γκρίνια όσων είχαν βάλει τα λεφτά τους (επενδυτικά funds και όχι μόνο) διαρκώς μεγάλωνε. Αυτή είναι η μόνη οφθαλμοφανής αιτιολόγηση για την αποχώρηση του Matt Lavatich, όμως το γεγονός πως η Harley Davidson δεν ανακοίνωσε κάποιον αντικαταστάτη του και τα χρέη CEO θα αναλάβει προσωρινά ο Jochen Zeitz, μέλος του σημερινού ΔΣ, δείχνει πως το διαζύγιο προέκυψε ξαφνικά και πως οι διαφωνίες δεν αφορούσαν μόνο το παρελθόν αλλά πιθανότατα και το μέλλον της εταιρείας. Βέβαια η Haley Davidson στην ανακοίνωσή της αναφέρει πως το σχέδιο More Roads του Lavatich θα συνεχιστεί και πως το διαζύγιο ήταν “ώριμη” απόφαση των δύο πλευρών.
Δύσκολο να το πιστέψει κανείς, αφού σε τέτοιες περιπτώσεις στο παρελθόν οι ανακοινώσεις δεν γίνονται βράδυ στο τέλος της εβδομάδας, περιμένοντας να κλείσουν οι χρηματαγορές, αλλά με επίσημες συνεντεύξεις τύπου. Μια λιγότερο πιστευτή αιτία, είναι ο πολιτικός πόλεμος που είχε ο Matt Lavatich με τον Donald Trump (και τον σκληρό πυρήνα των επιχειρηματικών λόμπι που εκπροσωπεί…) σχετικά με την εμπορική τακτική των ΗΠΑ εναντίων της Κίνας και της Ευρώπης. Όπως κι αν έχει, δεν θα περιμένουμε πολύ για να μάθουμε τις πραγματικές αιτίες, αφού τα χρονοδιαγράμματα για την παρουσίαση των νέων μοντέλων είναι πολύ στενά και ήδη η παραγωγή του mega on-off της Harley έχει πάρει παράταση έναν χρόνο.
Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"
Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Από τον
Φίλιππο Σταυριδόπουλο
4/3/2026
Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.
Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.
Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.
Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση.“Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”
Η αρχή του Start&Stop
Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.
“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”
Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;
Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.
Το τεστ με τους ταξιτζήδες
Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.
Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. “Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."
Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.
Το μέλλον είναι ηλεκτρικό
Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”
Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.
“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”
Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις
