Can-Am - Ετοιμάζει το πρώτο της ηλεκτρικό ATV

Πατέντες δείχνουν σύστημα ανάκτησης ενέργειας πολλών σταδίων
Can-Am ηλεκτρικό ATV 2024
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

11/7/2024

Η Can-Am ετοιμάζεται να παρουσιάσει τις πρώτες ηλεκτρικές της μοτοσυκλέτες, ωστόσο ο εξηλεκτρισμός της γκάμας της εταιρείας δεν θα σταματήσει στους δύο τροχούς.

Πολλές είναι οι πατέντες του ομίλου της BRP (Bombardier Recreational Products) που βλέπουν το φως της δημοσιότητας τον τελευταίο καιρό, πατέντες που δείχνουν ότι οι Καναδοί εργάζονται πάνω στο μέλλον των ATV και UTV τους -και όχι μόνο- αναφορικά με τα συστήματα κίνησης που θα φέρουν, με στόχο τον εκμηδενισμό των εκπεμπόμενων ρύπων από τους κινητήρες τους.

Προς την κατεύθυνση αυτή η BRP είχε κάνει γνωστή την πρόθεσή της από τον Μάρτιο του 2021, ανακοινώνοντας ένα φιλόδοξο πλάνο πενταετίας το οποίο περιλαμβάνει επενδύσεις ύψους 280 εκατ. ευρώ ώστε ο καναδικός όμιλος να έχει παρουσιάσει έως το τέλος του 2026 ένα αμιγώς ηλεκτρικό μοντέλο σε κάθε κατηγορία οχημάτων που δραστηριοποιείται: ATV, UTV, on-road, jet ski, snowmobile, καρτ και σύντομα μοτοσυκλέτες.

Ηλεκτρικό Can-Am ATV 2024

Σημαντικό ρόλο στα παραπάνω παίζει η θυγατρική RΟΤΑΧ που έχει αναλάβει την εξέλιξη των κινητήρων και των συστοιχιών των μπαταριών -μαζί με τα ηλεκτρονικά συστήματα διαχείρισης τους. 

Όπως ενημερωθήκαμε μάλιστα και κατά την πρόσφατη επίσκεψή μας στο εργοστάσιο της ROTAX στο Gunskirchen στην Αυστρία, εκεί όπου σχεδιάζονται, εξελίσσονται και κατασκευάζονται όλα τα μοτέρ της BRP ανεξάρτητα από το όχημα που κινούν, οι Αυστριακοί είναι ήδη έτοιμοι από πλευράς εξέλιξης να απαντήσουν άμεσα σε οποιαδήποτε "πρόκληση". Οι τεχνολογίες που έχουν αναπτύξει μπορούν να εφαρμοστούν στην επιθυμητή κάθε φορά κλίμακα μεγέθους που εξυπηρετεί το εκάστοτε όχημα αναφορικά με το ηλεκτρικό μοτέρ και την ενεργειακή χωρητικότητα της μπαταρίας.

Οι πατέντες της Can-Am που παρουσιάστηκαν πρόσφατα και απεικονίζουν ένα ηλεκτρικό ATV μας δείχνουν ότι οι Καναδοί βρίσκονται εντός πλάνου και ότι η ώρα που θα παρουσιαστεί ένα τέτοιο μοντέλο, έστω ως πρωτότυπο, πλησιάζει.

Ηλεκτρικό Can-Am ATV 2024

Οι τελευταίες μέχρι στιγμής πατέντες της BRP δεν έχουν σκοπό να περιγράψουν ολόκληρο το ATV με λεπτομέρεια αλλά συγκεκριμένα το σύστημα ελέγχου του συστήματος ανάκτησης ενέργειας που θα φέρει, το οποίο μπορεί να εφαρμοστεί με περισσότερους από έναν τρόπους άρα και σε διαφορετικά μοντέλα, ενώ αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι η τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε μοτοσυκλέτες, scooter, snowmobiles, και τρίκυκλα.

Ηλεκτρικό Can-Am ATV 2024
Με τον αριθμό "150" υποδεικνύεται η θέση της σκανδάλης του συστήματος ανάκτησης ενέργειας -Στο "130" η σκανδάλη της επιτάχυνσης

Για την περίσταση το επίπεδο της ανάκτησης ενέργειας μπορεί να μεταβληθεί από τον αναβάτη μέσω σκανδάλης που έχει τοποθετηθεί δεξιά στην ίδια βάση που βρίσκεται η σκανδάλη της επιτάχυνσης αντίθετα από αυτή, σαν μανέτα φρένου. Λογικά το σύστημα που θα χρησιμοποιηθεί στα ATV της θυγατρικής Can-Am θα δίνει τη δυνατότητα στον αναβάτη να ελέγχει ο ίδιος το επίπεδο επιβράδυνσης -έστω μερικώς- χρησιμοποιώντας όχι τα φρένα αλλά τον (ή τους) ηλεκτρικούς κινητήρες.

Ηλεκτρικό Can-Am ATV 2024

Η ελεγχόμενη επιβράδυνση μέσω ηλεκτρικού κινητήρα εφαρμόζεται εδώ και χρόνια στα υβριδικά, plug-in υβριδικά και φυσικά φουλ ηλεκτρικά αυτοκίνητα με τους οδηγούς να έχουν σε πολλές περιπτώσεις τη δυνατότητα να μεταβάλλουν την ένταση της επιβράδυνσης -και της ανάκτησης ενέργειας- "αποφορτίζοντας" παράλληλα το σύστημα πέδησης και αυτό οδηγεί σε μεγαλύτερη διάρκεια ζωής για τα τακάκια και τους δίσκους.

Aprilia RSV4 - Με ηλεκτρονικά αλά MotoGP - Αλλάζουν τη λειτουργία τους σε κάθε στροφή!

"Μαθαίνουν" τον αναβάτη και την πίστα - Προβλέπουν την παρέμβαση πριν καν χρειαστεί! - Και για το Tuono V4
Aprilia προηγμένα ηλεκτρονικά βοηθήματα APRC 2025
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

16/7/2025

Για το περιβάλλον της πίστας η Aprilia έχει προχωρήσει στο επόμενο επίπεδο αναφορικά τα ηλεκτρονικά συστήματα υποβοήθησης του αναβάτη που μπορούν να προσαρμόσουν τη λειτουργία τους στροφή-στροφή και να "μάθουν" από το στιλ οδήγησής του.

Για πρώτη φορά σε μοτοσυκλέτα παραγωγής, το σύστημα χρησιμοποιεί δεδομένα GPS, σε συνδυασμό με ενσωματωμένους αισθητήρες και αλγορίθμους προγνωστικού λογισμικού, ώστε να εφαρμόζει προρυθμισμένο φρενάρισμα κινητήρα, traction control και wheelie control σε κάθε στροφή της πίστας αυτόματα, χωρίς καμία παρέμβαση από τον αναβάτη.

Αυτό αποτελεί μέρος του Race Pack της Aprilia και προσφέρει δυνατότητες προσαρμογής επιπέδου MotoGP σε απλούς αναβάτες, χαρακτηριστικό που σίγουρα θα “κεντρίσει” το ενδιαφέρον όσων αρέσκονται στα track days, ενώ μέχρι στιγμής δεν υπάρχει άλλος κατασκευαστής που να διαθέτει τόσο προηγμένο "πακέτο" για τις sport μοτοσυκλέτες του.

Aprilia προηγμένα ηλεκτρονικά βοηθήματα APRC 2025

Το σύστημα λειτουργεί μέσω της εφαρμογής Aprilia MIA, η οποία συνδέεται με τη μοτοσυκλέτα μέσω Bluetooth ή Wi-Fi και επιτρέπει πλήρη διαμόρφωση των ρυθμίσεων ανά στροφή, απευθείας από το smartphone του αναβάτη.

Στην καρδιά του συστήματος βρίσκεται μια αναβαθμισμένη ηλεκτρονική μονάδα που βασίζεται στην Magneti Marelli 11MP ECU, σε συνεργασία με αδρανειακή μονάδα (IMU) έξι αξόνων.

Το βασικό πακέτο APRC (Aprilia Performance Ride Control) περιλαμβάνει:

-Traction control με οκτώ επίπεδα, ευαίσθητο σε κλίσεις

-Νέο σύστημα wheelie control με προγνωστική λογική και τρία επίπεδα παρεμβατικότητας

Φρένο κινητήρα σε τρία επίπεδα, το οποίο προσαρμόζεται ανάλογα με την κλίση της μοτοσυκλέτας και το άνοιγμα του γκαζιού

Επιπλέον διαθέτει αμφίδρομο quickshifter (επιτρέπει τόσο ανεβάσματα όσο κατεβάσματα) με auto-blipper, πολλαπλές χαρτογραφήσεις απόδοσης κινητήρα και αναβαθμισμένο slide control που διαχειρίζεται την πλευρική ολίσθηση με βάση τα δεδομένα περιστροφής.

Aprilia APRC

Οι ρυθμίσεις μπορούν να αλλάζουν εν κινήσει μέσω των χειριστηρίων ή σε στάση, μέσω της οθόνης TFT. Αυτό όμως που διαφοροποιεί τις RSV4 και Tuono V4 του 2025 είναι ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζονται τα συστήματα.

Με τη βοήθεια του προαιρετικού GPS telemetry module (στάνταρ στην RSV4 Factory) η μοτοσυκλέτα καταγράφει τη χάραξη της πίστας κατά τον πρώτο γύρο (out-lap).

Ο αναβάτης μπορεί έπειτα, μέσω της εφαρμογής MIA, να αναθέσει συγκεκριμένα επίπεδα ελέγχου πρόσφυσης και wheelie control σε κάθε σημείο της πίστας. Από εκεί και πέρα, η ECU εφαρμόζει αυτόματα τις αντίστοιχες ρυθμίσεις όταν η μοτοσυκλέτα περνάει από κάθε στροφή που έχει οριστεί και παραμετροποιηθεί χάρη στο GPS.

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά συστήματα που απλώς αντιδρούν σε παραμέτρους όπως γωνία κλίσης ή/και άνοιγμα του γκαζιού, το νέο σύστημα της Aprilia προνοεί, λαμβάνοντας υπόψη τη θέση της μοτοσυκλέτας και εφαρμόζοντας την κατάλληλη παρέμβαση εκ των προτέρων.

Για παράδειγμα, μπορεί να εφαρμόσει μέγιστο traction control σε μια στροφή που υπάρχει υγρασία και ελάχιστη παρέμβαση σε πιο στεγνά και γρήγορα σημεία της πίστας που διαθέτουν καλύτερη πρόσφυση, εξασφαλίζοντας έτσι βέλτιστη επιτάχυνση και ελάχιστο ρίσκο.

Aprilia APRC

Η Aprilia εισάγει επίσης ένα "έξυπνο" σύστημα, προσαρμοστικής μάθησης. Το σύστημα αναλύει τη συμπεριφορά του αναβάτη με την πάροδο του χρόνου, όπως το πόσο έντονα επιταχύνει, πού και πότε φρενάρει, τις γωνίες κλίσης κτλ. και προσαρμόζει τη στρατηγική παρεμβάσεων του ανάλογα!

Όλες οι RSV4 εξοπλίζονται με το πλήρες πακέτο APRC, αλλά μόνο οι εκδόσεις με το GPS module ξεκλειδώνουν τη λειτουργία corner-by-corner.

Μέσω της εφαρμογής, οι αναβάτες μπορούν επίσης να δουν τηλεμετρία μετά τη συνεδρία, όπως την χρήση γκαζιού και φρένου, χρόνους γύρων, χρήση ταχυτήτων και καταγραφές παρεμβάσεων, επιτρέποντας εξαιρετικά ακριβή παραμετροποίηση από γύρο σε γύρο.

Aprilia APRC