Ο Nicky Hayden στο ΑΜΑ Hall of Fame

Ο "θρύλος" παραμένει ζωντανός
Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

11/12/2018

O Nicky Hayden, αναμφίβολα είναι ένας από τους αναβάτες που δεν πρόκειται να ξεχαστούν ποτέ. Όχι μόνο για τον παγκόσμιο τίτλο που κατέκτησε το 2006, ούτε για το πρωτάθλημα στο AMA Superbike το 2002, ούτε και για τον τραγικό τρόπο με τον οποίο έχασε τη ζωή του τόσο άδικα. Ο Hayden θα παραμείνει ζωντανός στη μνήμη τόσο για το ταλέντο του, όσο και για το ήθος του ως αναβάτης και ως άνθρωπος. Αυτό ήταν και το βασικό χαρακτηριστικό του καθ' όλη την διάρκεια της καριέρας του, αφήνοντας ανεξίτηλο στο χρόνο το στίγμα του "Kentucky Kid", όπως ήταν το παρατσούκλι του.
Αυτή η αναγνώριση ήρθε πρόσφατα και μέσω μιας ακόμη διάκρισης, καθώς ο Hayden θεωρείται πλέον και επίσημα μέλος του AMA Motorcycle Hall of Fame. Το όνομα του Hayden ήταν ένα από τα έξι που προστέθηκαν στην σχετική λίστα, μαζί με το αγωνιζόμενο στην ταχύτητα Terry Cunningham, τον stuntman Gary Davies, τον μηχανικό αγώνων Skip Eaken, των αγωνιζόμενο από τα Flat-Track Clifford "Corky" Keener και την γυναίκα αγωνιζόμενη Mary McGee.
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που η προσφορά του Hayden αναγνωρίζεται και τιμάται δημόσια από την ΑΜΑ, καθώς πέρσι το βραβείο AMA Horizon μετονομάστηκε σε Nicky Hayden AMA Horizon Award, ως φόρος τιμής στον αναβάτη που ήταν ο πρώτος που το παρέλαβε το 1997, ως αγωνιζόμενος τότε στα flat track.


Παράλληλα παρουσιάστηκαν και δύο μοτοσυκλέτες Honda που αποτελούν έναν φόρο τιμής στα επιτεύγματα του Hayden. Πιο συγκεκριμένα, η Honda Αμερικής δώρισε δύο μοτοσυκλέτες, ένα CBR1000RR του '18 κι ένα XR650L επίσης του '18, στις οποίες έγινε customizing από τους Tony Prust της Analog Motorcycles και Jason LeCavalier από την Artistimo Customs. Το CBR είναι βαμμένο στα χρώματα της Repsol Honda, ενώ το XR δέχτηκε πολλές μετατροπές για να μετουσιωθεί σε ένα street tracker. Μέσα στο 2019 οι μοτοσυκλέτες θα ταξιδέψουν σε επιλεγμένες διοργανώσεις και θα είναι εκτεθειμένες στο AMA Motorcycle Hall of Fame, στις εγκαταστάσεις της AMA στο Ohio, ενώ στο τέλος θα βγουν σε δημοπρασία προκειμένου να συγκεντρωθούν χρήματα για το ίδρυμα American Motorcycle Foundation.


Θα πρέπει να θυμίσουμε ότι στη μνήμη του αλησμόνητου αναβάτη, που έχασε τη ζωή του σε ατύχημα που ενεπλάκη κάνοντας ποδήλατο στην περιοχή του Rimini στην Ιταλία, είχε στηθεί κι ένα μνημείο ακριβώς στο σημείο που έγινε το συμβάν, υπό την επίβλεψη του δήμου του Misano ο οποίος παραχώρησε και το χώρο που έχει την ονομασία "Ο κήπος του Nicky Hayden". Επίσης ένα μπρούτζινο άγαλμα του Nicky Hayden είχε στηθεί και στο Owensboro του Kentucky τον Ιούνιο που μας πέρασε, την ιδιαίτερη πατρίδα του Αμερικανού αναβάτη, θέλοντας έτσι οι συμπατριώτες του να τιμήσουν και να κρατήσουν ζωντανή την παράδοση του Nicky.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις