Pan America Beyond the Map, Μέρος 3ο - Από το Dover στην "Αθήνα του Βορρά"! [Gallery]

Και έπειτα στα Highlands ο Κωνσταντίνος Μητσάκης - Με Harley-Davidson Pan AMerica 1250 SP
Κωνσταντίνος Μητσάκης Σκωτία με Harley-Davidson 2025
Από το

motomag

12/9/2025

Με συνεπιβάτη τον γιο του, ο Κωνσταντίνος Μητσάκης πέρασε με καράβι στη Μ. Βρετανία και από την Αγγλία δεν άργησε να βρεθεί στη Σκωτία με τα μαγευτικά της τοπία.

Ας δούμε τι μας λέει ο Μητσάκης σε αυτή την τρίτη ανταπόκρισή του:

"Το θέαμα των λευκών βράχων του Dover που αντικρίζαμε από το κατάστρωμα του πλοίου σηματοδοτούσε την επικείμενη άφιξή μας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Λίγη ώρα αργότερα, η γκρι Harley Davidson Pan America 1250 SP κυλούσε τους τροχούς της στους δρόμους της Αγγλίας, με τον οδηγό της να προσπαθεί αγωνιωδώς να προσαρμοστεί στον βρετανικό-αντίθετο τρόπο οδήγησης (στα αριστερά του δρόμου). Τελικά, όλα συνηθίζονται! 

Τα περίπου 650 χλμ. που χώριζαν το λιμάνι του Dover από την αγγλική πόλη Newcastle καλύφθηκαν αυθημερόν (παρά τον αυξημένο κυκλοφοριακό φορτίο των αγγλικών δρόμων). Ο σοβαρότερος πάντως προβληματισμός που μας διακατείχε αφορούσε την ασφάλεια της μοτοσυκλέτας, αφού τα τελευταία χρόνια οι κλοπές μοτοσυκλετών στην Γηραιά Αλβιώνα έχουν σπάσει κάθε ρεκόρ! Πολύ προσοχή εκ μέρους μας, πάντα η μοτοσυκλέτα σε φυλασσόμενο πάρκινγκ και ποτέ χωρίς κλειδαριά ή συναγερμό. 

Αποχαιρετώντας το επόμενο πρωινό την αδιάφορη Newcastle, το “Pan America Beyond the Map” δεν άργησε να βάλει ρόδα στη γη της Σκωτίας. Και αφού βγάλαμε τις καθιερωμένες αναμνηστικές φωτογραφίες μπροστά στην πινακίδα “Welcome to Scotland”, αμέσως μετά ξεκίνησε η δίτροχη περιπλάνησή μας στα μαγευτικά Highlands…

Πρώτη στάση στο Εδιμβούργο, την φυσική και οικονομική πρωτεύουσα της Σκωτίας. Κτισμένο πάνω σε μια σειρά από χαμηλούς λόφους (όπως η Ρώμη και η Κων/πολη), το Εδιμβούργο συνιστά μια χαρισματική μητρόπολη του ευρωπαϊκού Βορρά με πολυσήμαντη κληρονομιά, η οποία αποτυπώνεται κυρίως στα εξαιρετικής αρχιτεκτονικής αξίας και αισθητικής οικοδομήματα της πόλης – περισσότερα από 4.500 κτήρια έχουν χαρακτηριστεί ως διατηρητέα.

Τις επόμενες δυο μέρες, με σύμμαχο έναν λαμπερό ήλιο, το κοντέρ της γκρι μοτοσυκλέτας κατέγραψε περί τα 554 χλμ. σε στενούς φιδίσιους δρόμους με λίγη κίνηση και γρήγορους οδηγούς. Καθοδόν, εξαίσια φυσικά τοπία, γαλήνιοι οικισμοί, καταπράσινα βουνά και λόφοι, απόμακροι φάροι, αποστακτήρια ουίσκι, λίμνες με διάφανα νερά και πετρόκτιστα κάστρα παρέλασαν μπροστά από τα διψασμένα μάτια μας, σκιαγραφώντας το προφίλ ενός σχεδόν απόκοσμου τόπου που ονομάζεται Σκωτία. 

Χαρακτηριστικά σημεία αναφοράς της δίτροχης περιήγησής μας στην πατρίδα του διάσημου ηθοποιού Sean Connery με την Harley-Davidson Pan America 1250 SP αποτέλεσαν η τοποθεσία John o’ Groats (το βορειότερο οδικό σημείο της Σκωτίας, αλλά και του Ηνωμένου Βασιλείου γενικότερα), το ιστορικό κάστρο Dunnottar Castle, ο φάρος Dunnet Head Lighthouse (θεωρείται η βορειότερη γεωγραφική τοποθεσία της Σκωτίας και Ηνωμένου Βασιλείου) και τα αρχιτεκτονικά μνημεία της πόλης Inverness. Πατέρας και γιός βιώσαμε ένα αξέχαστο road trip, που το κάθε χιλιόμετρό του μάς γέμιζε δέος και θαυμασμό. Ευτυχώς, είχε και συνέχεια…"

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις