Πατέντα Yamaha με αυτοδιάγνωση πλαισίου!

Φωτίζεται και προειδοποιεί!
Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

6/12/2019

Η Yamaha κατέθεσε πριν μερικές εβδομάδες μια πατέντα, που πραγματικά μοιάζει να έρχεται από ταινία επιστημονικής φαντασίας, η οποία αφορά ένα carbon πλαίσιο που… μελανιάζει όταν υποστεί ζημιά, ακόμη κι αν απλώς πέσει σταματημένο. Η συγκεκριμένη πατέντα θα μπορούσε να είναι το μέλλον για τα πλαίσια των μοτοσυκλετών, που ήδη βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο κάπου μέσα στα απόρρητα εργαστήρια του Iwata.

Οι μηχανολόγοι της Yamaha κατέθεσαν την πατέντα μέσα σε ένα πλαίσιο μυστικότητας και συγκάλυψης στο αντίστοιχο γραφείο στις Η.Π.Α., καθώς ο τίτλος της ήταν "όχημα που πλαγιάζει" ώστε να μην προσελκύσουν την προσοχή πάνω στο project που δουλεύουν, αλλά από την στιγμή που αποκαλύφθηκε από τα αμερικανικά μέσα, οι λεπτομέρειες που ήρθαν στην επιφάνεια μας άφησαν πραγματικά με το στόμα ανοιχτό.

Στα έγγραφα της πατέντας (των 29 σελίδων παρακαλώ!) απεικονίζεται ένα FJR1300 (το οποίο όπως είδαμε στην φετινή EICMA διανύει την τελευταία χρονιά της παραγωγής του, αλλά αυτή η πατέντα ίσως να αποτελεί κι ένα στοιχείο για την συνέχεια του μοντέλου) που διαθέτει πλαίσιο και υποπλαίσιο από ανθρακονήματα, με το τελευταίο να είναι αφαιρούμενο. Σύμφωνα με την Yamaha, στις μοτοσυκλέτες παραγωγής υπάρχουν θέματα με τις ελαστικότητες των πλαισίων, τα οποία πρέπει να έχουν ένα συγκεκριμένο ποσοστό ακαμψίας. Αυτό όμως σημαίνει ότι τόσο το πλαίσιο όσο και το υποπλαίσιο, μπορεί να πάθουν ζημιές όταν πέσει η μοτοσυκλέτα, ακόμη και σταματημένη, οι οποίες όμως δεν είναι πάντοτε ορατές κρύβοντας κινδύνους για τον αναβάτη. Η λύση στο συγκεκριμένο πρόβλημα, λοιπόν, βρίσκεται σε αυτό που έχει κατοχυρώσει η Yamaha.

Αρχικά, το carbon πλαίσιο διαθέτει εσωτερικά ένα ηλεκτρικό καλώδιο το οποίο έχει τοποθετηθεί κατά την διάρκεια της κατασκευής του. Αυτό το καλώδιο έχει ελαφρώς μικρότερη αντίσταση στην κρούση απ' ό,τι το ανθρακονημάτινο πλαίσιο και μόλις η μοτοσυκλέτα πέσει –ακόμη και με μηδενική ταχύτητα- το καλώδιο "τραυματίζεται" και στη συνέχεια στέλνει σήμα στην μονάδα ελέγχου ζημιών (DDCU, Damage Detection Control Unit). Στη συνέχεια, η DDCU ενημερώνει τον αναβάτη για την ζημιά στο πλαίσιο, καθώς όπως φαίνεται στα έγγραφα, η Yamaha έχει εστιάσει την προσοχή της σε ρωγμές και σπασίματα στο εσωτερικό του πλαισίου, όπου δεν είναι εύκολα ορατά αν δεν λύσεις ολόκληρη την μοτοσυκλέτα. Μέσα στην πατέντα περιγράφονται και μερικές εναλλακτικές επιλογές, όπως για παράδειγμα η χρήση οπτικής ίνας αντί καλωδίου, η οποία θα ελέγχει κι αυτή το πλαίσιο και το υποπλαίσιο.

Το σήμα που θα στέλνει όμως το καλώδιο –ή η οπτική ίνα- δεν θα είναι η μοναδική προειδοποίηση προς τον αναβάτη, καθώς και το χρώμα του πλαισίου θα αλλάζει, μέσω ενός ρελέ που θα είναι συνδεδεμένο με το καλώδιο μέσα στο πλαίσιο. Ουσιαστικά θα είναι κάτι σαν να… μελανιάζει η περιοχή η οποία έχει υποστεί τη ζημιά. Επιπλέον, υπάρχει και μια ακόμη πρόταση μέσα στην πατέντα, σχετικά με μία ειδική βαφή που θα είναι περασμένη στο πλαίσιο, η οποία θα εκπέμπει φως σε περίπτωση που πάθει ζημιά. Η ιδέα είναι, ολόκληρο το πλαίσιο να είναι περασμένο με αυτή την βαφή, έτσι ώστε όταν προκληθεί ζημιά, έστω και μικρή, στην εξωτερική επίστρωση, να επιτρέπει στο φως να περάσει ούτως ώστε να είναι εύκολα διακριτό το σημείο που έχει πρόβλημα. Μάλιστα, η Yamaha λέει πως αυτή η τελευταία επιλογή, έχει και το μικρότερο κόστος σε σύγκριση με τις παραπάνω.

Το ερώτημα βέβαια που τίθεται, είναι το πότε θα μπορούσε να περάσει μια τέτοια τεχνολογία στις μοτοσυκλέτες παραγωγής στις κανονικές συνθήκες. Δυστυχώς η απάντηση δεν είναι εύκολη. Πρόκειται για μια καινοτόμα και ριζοσπαστική λύση, χωρίς αντίστοιχο προηγούμενο, για ένα τέτοιους είδους ανθρακονημάτινο πλαίσιο και υποπλαίσιο σε μοτοσυκλέτα παραγωγής. Η εφαρμογή της θα μπορούσε να πάρει αρκετά χρόνια, αν ποτέ φτάσει στο στάδιο της παραγωγής, αλλά αποτελεί μια δυνατή ένδειξη σχετικά με τις τεχνολογίες του αύριο γενικότερα, και ειδικότερα την κατεύθυνση που έχει στρέψει την προσοχή της η Yamaha.

 

 

Η FIM ρίχνει στον κατασκευαστή την ευθύνη που ο Bulega δανείστηκε αγωνιστικό κράνος

Η FIM ρίχνει την ευθύνη σε κατασκευαστές που άργησαν να προβούν στη σχετική διαδικασία για τα αγωνιστικά κράνη
FIM racing homologation label
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

27/2/2026

Ο εναρμονισμός με τις νέες αγωνιστικές προδιαγραφές FRHPhe-02 δεν εξελίχθηκε εντελώς ομαλά και το γεγονός απέκτησε δημοσιότητα κατά τον πρώτο αγώνα του Motul WSBK 2026 στο Phillip Island, όπου ο Nicolo Bulega αγωνίστηκε με δανεικό κράνος και όχι με το επίσημο ΚΥΤ που θα φορά την υπόλοιπη χρονιά.

Όπως προέκυψε, το πρόβλημα εντοπίζεται στη διαδικασία πιστοποίησης των κρανών κατά τις νέες προδιαγραφές FRHPhe-02, καθώς υπάρχει μόνο ένα εργαστήριο στον κόσμο - στην Ισπανία συγκεκριμένα - εξουσιοδοτημένο να διεξάγει τα κατάλληλα τεστ και να δώσει την ομολογκασιόν. Η FIM, με τη σειρά της, βλέποντας τα σχετικά δημοσιεύματα ανά τον κόσμο προβαίνει τώρα σε επίσημη ανακοίνωση προκειμένου να διαλευκάνει το τοπίο.

Ξεκινώντας, η διεθνής Ομοσπονδία υπερασπίζεται το γεγονός ότι υπάρχει μόνο ένα εγκεκριμένο εργαστήριο για τη δουλειά αυτή, καθώς θεωρεί πως είναι ο μοναδικός τρόπος να εγγυηθεί την απόλυτη αξιοπιστία της διαδικασίας.

Στη συνέχεια υπενθυμίζει πως οι νέες προδιαγραφές δεν είναι και τόσο “νέες” για τους κατασκευαστές, καθώς έχουν θεσπιστεί από το 2022 και όλοι οι κατασκευαστές κρανών είχαν συμφωνήσει πως το 2026 θα είναι ο χρόνος εφαρμογής τους.

Ως παράδειγμα η FIM αναφέρει τις Arai, LS2 και 6D που είχαν σπεύσει να αποκτήσουν τη νέα ομολογκασιόν πολύ έγκαιρα, το 2022, 2023 και 2024 αντιστοίχως.

Συνεχίζει εξηγώντας πως οι περισσότεροι κατασκευαστές κατέθεσαν τα κράνη τους για πιστοποίηση τον Σεπτέμβριο του 2025, αλλά κάποιοι εξ αυτών ζήτησαν να γίνουν πρώτα ιδιωτικά τεστ πριν το επίσημο. Ο λόγος, όπως αποδείχθηκε, ήταν πως κάποιοι επιχείρησαν να περάσουν παλαιότερα μοντέλα κρανών τους από τη δοκιμή, στην οποία φυσικά απέτυχαν καθώς οι νέες προδιαγραφές της FIM υπερβαίνουν κατά πολύ αυτές που εξασφαλίζουν πιστοποιήσεις όπως οι εμπορικές ECE 22.06, Snell M2020 και JIS T8133, αλλά και η προηγούμενη αγωνιστική ομολογκασιόν FRHPhe-01.

Αυτό σήμαινε πως οι συγκεκριμένοι κατασκευαστές θα έπρεπε να κατασκευάσουν νέα κράνη για να πάρουν το σφραγίδα FRHPhe-02, αφού τα πολύ αυστηρότερα τεστ του τελευταίου κανονισμού περιλαμβάνουν νέες δοκιμασίες και μεγαλύτερες καταπονήσεις από πριν.

Η διαδικασία πιστοποίησης είναι από μόνη της εξαιρετικά χρονοβόρα, καθώς πρέπει να περάσουν όλες τις δοκιμές και ελέγχους τέσσερα κράνη από κάθε μοντέλο και δη σε όλα τα μεγέθη κελύφους.

Αν κάποιο από αυτά αποτύχει σε ένα τεστ, αυτό σημαίνει πίσω στο εργοστάσιο, νέα κατασκευή και επιστροφή εκ νέου για δοκιμές μέχρι να ικανοποιηθούν οι προδιαγραφές της FIM. Αυτή είναι μια ανελαστική διαδικασία που δεν μπορεί να επισπευστεί και η εμπειρία έδειξε πως συχνά δεν ήταν εύκολο ούτε καν να βρεθεί ο κατάλληλος χρόνος για να κλειστεί το τεστ από το ισπανικό εργαστήριο.

Μάλιστα η FIM αναφέρει παράδειγμα κατασκευαστή (που δεν ονοματίζεται) ο οποίος αιτήθηκε τεστ για κράνος μόλις τον Ιανουάριο του 2026! Αναφέρει επίσης άλλο παράδειγμα κατασκευαστή, επίσης ανώνυμου, για τον οποίο χρειάστηκε να επαναληφθεί επτά φορές η διαδικασία μέχρις ότου το συγκεκριμένο κράνος να αποκτήσει το πολυπόθητο ταμπελάκι της κεντρικής φωτογραφίας στο λουράκι του.

Κατά τη FIM οι νέες αγωνιστικές προδιαγραφές FRHPhe-02 θεσπίστηκαν για να εγγυηθούν τη βέλτιστη δυνατή προστασία των αναβατών, με δοκιμές που εξετάζουν ένα σωρό τρομακτικά σενάρια και υποβάλλουν τα κράνη σε εξαιρετικά απαιτητικές δοκιμασίες.

Και, όπως φαίνεται από τη διευκρίνηση αυτή της FIM, τα όσα κυκλοφόρησαν το προηγούμενο διάστημα σχετικά με τις καθυστερήσεις στην ομολογκασιόν των αγωνιστικών κρανών δεν ήταν ανακριβή μεν, αλλά ούτε και όλη η αλήθεια. Γνωρίζοντας δε τώρα πως η μετάβαση στις FRHPhe-02 είχε κανονιστεί από το 2022 με σύμφωνους όλους τους κατασκευαστές - ως ισχυρίζεται η FIM - μάλλον δικαιώνουν τη διεθνή Ομοσπονδία, ακόμη κι αν το ένα και μοναδικό εργαστήριο όντως φαντάζει λίγο για να καλύψει δεκάδες κατασκευαστές με πολλά μοντέλα κρανών που απευθύνονται τόσο σε ασφάλτινους όσο και χωμάτινους αγώνες.