Wheels & Waves 2017: Η μεγάλη γιορτή της μοτοσυκλέτας!

Οι custom έχουν την τιμητική τους

Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/6/2017

Λίγοι στην Ελλάδα γνωρίζουν ότι συμβαίνει στην Γαλλία αυτές τις μέρες κάθε χρόνο μία μοτοσυκλετιστική συγκέντρωση με το όνομα Wheels and Waves, κι αυτοί δεν χρειάζονται καμία επεξήγηση, ή αναφορά στην ταυτότητα του φεστιβάλ. Όποιος έχει ακουστά το Wheels and Waves ξέρει ακριβώς γιατί συγκεντρώνονται κάθε χρόνο τόσες χιλιάδες μοτοσυκλετιστών στο ίδιο μέρος, όπως και γιατί υποστηρίζεται από τις εταιρίες –επίσημα σε κεντρικό επίπεδο- και γιατί μεγαλώνει με τεράστιο ρυθμό κάθε χρόνο!

Για την πλειοψηφία λοιπόν, το Wheels and Waves με το επεξηγηματικό του όνομα, συγκεντρώνει σε ένα θέρετρο των σέρφερ, -που όπως οι ίδιοι θέλουν να λένε είναι αντίστοιχο της Καλιφόρνια, συμπεριλαμβανομένου του ρυθμού ζωής- ένα πλήθος custom μοτοσυκλετών. Custom μοτοσυκλέτες, παραλία, κύματα, σανίδες σερφ και skateboard. Θα προλάβω τους συνειρμούς που αυτή την στιγμή ίσως να συμβαίνουν αυτόματα στο μυαλό, για να εξαιρέσουμε τον όρο hipster και τα ελληνιστί παράγωγά του. Το Wheels and Waves δεν μπορεί να μπει στα στενά πλαίσια τέτοιων όρων γιατί πολύ απλά δεν γίνεται να ομαδοποιήσεις μερικές χιλιάδες επισκεπτών, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων κρατούσε πάντα την ίδια στάση απέναντι στην μοτοσυκλέτα, ντυνόταν πάντα το ίδιο και συμπεριφερόταν το ίδιο, χρόνια πριν την εμφάνιση τέτοιων ορισμών και συγκεκριμένης μόδας. Ανεξάρτητα από το αν αρέσουν σε κάποιον οι custom μοτοσυκλέτες, αν εγκρίνει ή όχι κάποιες από τις κατασκευές που βλέπει ή και ολόκληρες κατηγορίες παρκαρισμένες στα ασφυκτικά γεμάτα πεζοδρόμια, θα πρέπει να δει το Wheels and Waves ως μία γιορτή της μοτοσυκλέτας, γυμνή από όλα τα μειονεκτήματα που ως λαός περιμένουμε να υπάρχουν, όταν ακούμε σε μία πρόταση μαζί, τις λέξεις γιορτή και μοτοσυκλέτα!

Το Χωριό του Wheels and Waves βρίσκεται μπροστά σε μία διαμορφωμένη παραλία που βρέχει ο Ατλαντικός με μεγάλα κύματα, μόλις είκοσι χιλιόμετρα από τα σύνορα της Γαλλίας με την Ισπανία, ή καλύτερα στην χώρα των Βάσκων, αφού δεν συμφωνούν όλοι οι κάτοικοι της περιοχής με τον παγκόσμιο χάρτη. Το Χωριό αποτελείται στη συντριπτική του πλειοψηφία από μεγάλες στρατιωτικές σκηνές που τοποθετεί η διοργάνωση για κάθε εταιρία ή κατάστημα, κατασκευές με κοντέινερ, καντίνες, βαγονάκια, τρόλεϊ και αχυρόμπαλες. Όλα τους τακτοποιημένα, όλα στο βαθμό του τόσο-όσο, χωρίς το μάτι σου να κουράζεται από ένα σκηνικό που τα έχει όλα, εκτός από πολυφωνία! Το χακί των σκηνών δένει με το πράσινο στο παχύ, καλοταϊσμένο από τις βροχές γρασίδι, που πατάς σε όλο το μήκος και πλάτος του χωριού, με τις σκηνές να μην ξεχωρίζουν από μακριά ποια εταιρία φιλοξενούν.

Πολύ μικρές ξύλινες ταμπέλες στο κέντρο κάθε σκηνής σε ενημερώνουν τι υπάρχει μέσα, αν δεν το έχεις ήδη καταλάβει από τις μοτοσυκλέτες μπροστά τους δημιουργώντας έτσι ένα απόλυτα ομοιόμορφο σκηνικό, την στιγμή που οι καντίνες καλύπτουν οτιδήποτε αποθηκεύεται εκτός, με αντίστοιχο χακί παραπέτασμα. Με τον τρόπο αυτό συνυπάρχουν όλοι, αλλά το μοναδικό που ξεχωρίζει πραγματικά είναι οι μοτοσυκλέτες! Μέσα στο Χωριό του Wheels and Waves θα δεις μερικά από τα πιο τρανταχτά παραδείγματα του customizing και σίγουρα κάθε μία από τις πιο ακριβές μοτοσυκλέτες που ίσως έχεις δει να συζητιούνται στα social media ή ακόμη καλύτερα έχεις προσέξει στους δρόμους στην ευρύτερη περιοχή της Biarritz.

Στον παράπλευρο με το χωριό δρόμο, εκατοντάδες μοτοσυκλέτες επισκεπτών θα αποτελούν μία κανονική έκθεση και την στιγμή που το ίδιο ακριβώς συμβαίνει στα πεζοδρόμια όλων των χωριών και των πόλεων της περιοχής, εκατέρωθεν των συνόρων μέχρι και μέσα στην Ισπανία! Εδώ κρύβεται το πραγματικό νόημα της ύπαρξης του φεστιβάλ, που με την σειρά του δεν περικλείεται σε κανόνες και ορισμούς:

Είτε έρθεις μόνος, είτε με παρέα μοτοσυκλετιστών, είτε σαν ζευγάρι απολαμβάνοντας ο καθένας την δική του θέα, το Wheels and Waves αφορά όλα όσα θα κάνεις στην διάρκεια των ημερών αυτών, όλα όσα θα ζήσεις, κι όχι απλά τις μοτοσυκλέτες έξω από τις τέντες, τα ακριβά μπλουζάκια και αξεσουάρ στα μαγαζιά, το γελοίως ακριβό φαγητό και την ζεστή μπύρα με τρία ευρώ το ποτήρι. Δεν θα πας στο Wheels and Waves μόνο για τις στρατιωτικές σκηνές και τις τέντες, ούτε και για τις ομολογουμένως εκπληκτικές συναυλίες τα βράδια, με την άψογη ηχητική εγκατάσταση. Είναι μεγάλο το ταξίδι για εμάς από την Ελλάδα μόνο για αυτό τον σκοπό. Στο φεστιβάλ αυτό που συγκεντρώνεται ο μοτοσυκλετισμός από ολόκληρη την Ευρώπη, θα πας με αφορμή τα παραπάνω και σκοπό να γίνεις μέρος μία μεγάλης γιορτής. Τον τρόπο που θα γίνεις τμήμα του Wheels and Waves θα πρέπει να τον βρεις ο ίδιος, γιατί είναι πραγματικά ένας ανάμεσα σε εκατοντάδες!

Το πιο ωραίο και συνάμα ανάμεσα στις σίγουρες επιλογές κάθε επισκέπτη, είναι να κάνει βόλτες μέσα στο χωριό, στον κάθετο προς την θάλασσα, παράπλευρο δρόμο, και έξω από όλα τα μαγαζιά της περιοχής, χαζεύοντας μοτοσυκλέτες, την δουλειά που έχουν για να φτάσουν στο σημείο που έχουν, ή και την προχειρότητα που εκπέμπουν, να πάρεις θετικά αλλά και αρνητικά, -προς φυγή- παραδείγματα. Σαν διαφορετικά, ζωντανά κανάλια του Youtube που για κάθε δεκάλεπτο που παρακολουθείς, ανεβαίνουν ώρες ολόκληρες από νέο υλικό, δεν γίνεται να παρατηρήσεις κάθε μία μοτοσυκλέτα επισταμένα. Σαν τον αρκούδο μπροστά σε λίμνη γεμάτη με μέλι, που έχει συνηθίσει μονάχα σε μικρές δόσεις λιχουδιάς κρυμμένες στο δάσος, θα τσαλαβουτάς δεξιά και αριστερά με γουρλωμένα μάτια χωρίς να ξέρεις που θα πρωτο-κοιτάξεις. Για τους πραγματικούς λάτρεις του customizing δεν χρειάζεται και ούτε υπάρχει χρόνος για κάτι περισσότερο.

Όμως το Wheels and Waves είπαμε πως είναι για όλους κι έχει τόσα πράγματα να κάνει κανείς με αφορμή τις μοτοσυκλέτες! Από τα κύματα του Ατλαντικού στην παρακείμενη άψογα διαμορφωμένη παραλία - και τις διπλανές της, νοικιάζοντας σανίδες του σερφ για μία ακόμη, ή την πρώτη εμπειρία με το άθλημα, μέχρι την εξερεύνηση της ακτογραμμής της πανέμορφης –τακτοποιημένης- παραλιακής πόλης και τα κρυφά πάρτι έχεις πολλά να κάνεις πριν από το δεύτερο καλύτερο μετά το οφθαλμόλουτρο. Ατέλειωτες βόλτες στα γραφικά Πυρηναία, οδηγώντας στην εκπληκτική άσφαλτο σε μία περίοδο που συντρέχουν δύο μοναδικές συγκυρίες: Οι τουρίστες δεν έχουν ακόμη κατακλύσει το μέρος και η αστυνομία κατεβάζει το απόλυτο σημείο συναγερμού που διατηρεί στους δημόσιους δρόμους, κάνοντας τα στραβά μάτια και τα κλειστά αυτιά, σε δυνατές εξατμίσεις και στο άνοιγμα του γκαζιού. Η περιοχή είναι από τις ομορφότερες της Γαλλίας, κι αν η βόλτα σου σε οδηγήσει μέσα σε ισπανικό έδαφος, τότε θα συνεχίσεις στην ίδια ομορφιά τοπίου, αλλά σε λιγότερο όμορφες πόλεις, έως και αρκετά λιγότερο. Το πιθανότερο είναι να μην προσέξετε την ταμπέλα που ενημερώνει πως τα σύνορα έχουν αλλάξει, οπότε η εμφάνιση σπιτιών και δρόμων, είναι το καλύτερο στοιχείο.

Αμέτρητοι λόγοι να επισκεφτείς το Wheels and Waves, όμως τι θα πρέπει να περιμένει όποιος πηγαίνει εκεί;

Παρασκευή και Σάββατο είναι οι μέρες που συγκεντρώνεται η δράση στο χωριό, με τον κόσμο κυριολεκτικά να το πλημμυρίζει το Σάββατο, ξενυχτώντας έπειτα σε κάποιο από τα πάρτι της ευρύτερης περιοχής. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα η Κυριακή να είναι η πιο ήσυχη μέρα, ενώ μετά τις 18:00 τα πάντα ξεστήνονται και το μόνο που μαρτυρά τι είχε προηγηθεί, είναι το πατημένο γρασίδι.

Σε αυτό το φεστιβάλ δεν πηγαίνεις για να θαυμάσεις τις σκηνές των εταιριών, αλλά για να γίνεις μέρος μία μεγάλης γιορτής. Τον τρόπο που θα γίνεις τμήμα του Wheels and Waves θα πρέπει να τον βρεις ο ίδιος, γιατί είναι πραγματικά ένας ανάμεσα σε εκατοντάδες επιλογές!

Στο Wheels and Waves όμως, δεν συγκεντρώνονται μερικές χιλιάδες μοτοσυκλετιστών για να γυρνάνε δύο μέρες ανάμεσα στις σκηνές εκστρατείας, αλλά είναι η αφορμή όπως είπαμε για βόλτες πολλών χιλιομέτρων και για την συμμετοχή σε όλες τις δράσεις. Η έκθεση στον San Sebastian και ο «αγώνας» / «οργανωμένη κόντρα», το Punks Peak είναι δύο από αυτές τις δράσεις που συμβαίνουν μακριά από το Wheels and Waves στο έδαφος της Ισπανίας, και συγκεντρώνουν χιλιάδες μοτοσυκλέτες! Η Έκθεση στην Ισπανική πόλη αξίζει οπωσδήποτε την επίσκεψη, με την δωρεάν είσοδο σε αυτή να εξασφαλίζει το ειδικό βραχιολάκι για το Χωριό. Μοναδικές Custom μοτοσυκλέτες, που δεν θα είναι όλες τους στο Χωριό, αποτελούν την δικαιολογία και μόνο για την οδήγηση μέχρι εκεί μέσα από πανέμορφες διαδρομές. Την Παρασκευή δεσπόζει στο πρόγραμμα το Punks Peak, επίσης σε Ισπανικό έδαφος, σχετικά κοντά στο San Sebastian, σε μία μαγική τοποθεσία πάνω στο βουνό που ο δρόμος κλείνει για να γίνει η κόντρα.

Για να φτάσει κανείς στην εκκίνηση, θα πρέπει να περπατήσει υπερβολικά, καθώς οι μοτοσυκλέτες και τα αυτοκίνητα παρκάρουν κατά μήκος του δρόμου, σχηματίζοντας μία ουρά μεγαλύτερη των δύο χιλιομέτρων. Χωρισμένες σε κατηγορίες, μερικές από τις πιο όμορφες μοτοσυκλέτες του φεστιβάλ διαγωνίζονται στην εκκίνηση του Punks Peak με το πρώτο συνθετικό της ονομασίας του να δικαιολογείται από την εμφάνιση των συμμετοχών στην κατηγορία των 50αριών και εκείνη των κριτών. Αμφότεροι ντυμένοι με στολές, όλες αυτοσχέδιες, όλες τους αστείες, δίνουν την εκκίνηση του Punks Peak. Φέτος η Yamaha είχε εμπλακεί ενεργά στον αγώνα του Wheels and Waves, δημιουργώντας μία κατηγορία για όλες τις Yardbuilt μοτοσυκλέτες που αγωνίστηκαν η μία απέναντι στην άλλη. Μέχρι νωρίς το απόγευμα που ολοκληρώνεται ο αγώνας και ανοίγει ο δρόμος, το βουνό σείεται από τους ήχους των εξατμίσεων, ενώ φέτος έλαμψε μία πρωτότυπη ηλεκτρική μοτοσυκλέτα και μία custom Indian Scout με νίτρο στην τροφοδοσία και αναβάτη την Katja Poensgen, την πρώτη γυναίκα που μπήκε στα 250GP και με τεράστιες αγωνιστικές περγαμηνές. Ήξερε λοιπόν πολύ καλά πώς να επικρατήσει στην τεθλασμένη ευθεία των τετρακοσίων μέτρων!

Από το απόγευμα της Παρασκευής και μετά, η δράση επιστρέφει στο Χωριό με δυνατές συναυλίες, ενώ ο πραγματικός πανικός επικρατεί την επόμενη μέρα, το Σάββατο. Είναι η πιο κατάλληλη μέρα για να θαυμάσεις αμέτρητες custom μοτοσυκλέτες που καταλαμβάνουν κάθε γωνιά έξω από το Χωριό του Wheels and Waves, να προσπαθήσεις να προσέξεις λεπτομέρειες σε όσες από αυτές προλάβεις –πράγμα αδύνατο- και φυσικά είναι η καταλληλότερη μέρα για να στριμωχτείς στον χώρο του Wheels and Waves που είναι ασφυκτικά γεμάτος. Την Κυριακή είναι η μέρα με τον λιγότερο κόσμο, η ημέρα που μπορείς να παζαρέψεις την τιμή στα ακριβά T-Shirt, και να φωτογραφίσεις με μεγαλύτερη άνεση τις καλύτερες των custom μοτοσυκλετών, μέχρι νωρίς το απόγευμα που το Χωριό ξεστήνεται…

Στο φετινό Wheels and Waves κυριάρχησε η Yamaha που μετέφερε τον διαγωνισμό Yardbuilt στους κόλπους του φεστιβάλ, αναλαμβάνοντας μάλιστα να χορηγήσει και το Punks Peak. Η BMW που πέρσι είχε δείξει αποκλειστικά εκεί δύο πρωτότυπα, φέτος αποφάσισε να φέρει το «ιστορικό» της τμήμα, κουβαλώντας μερικές πανάκριβες και σπάνιες μοτοσυκλέτες, όπως και μοναδικά roadster. Η Ducati παρουσίασε δύο μοναδικά Scrambler που πήγαν οδικώς από την Ιταλία, μία έκδοση Mach 2.0 και νέα γραφικά της Full Throttle, ενώ παράλληλα είχε μερικές μοναδικές custom από συνεργάτες της.

Η Honda είχε τρεις μοναδικές custom, με τις εντυπώσεις να κλέβει η εξακύλινδρη CBX και έπειτα να ξεχωρίζουν τα CX500 και CB500. Η Royal Enfield, η Harley Davidson και η Indian είχαν τον περισσότερο χώρο και την καλύτερη προβολή στο φεστιβάλ, με την Royal Enfield να έχει απίστευτες custom μοτοσυκλέτες, πλήρως αγνώριστες σε σημείο που ακόμα και το εκπαιδευμένο μάτι θα δυσκολευόταν να ξεχωρίσει την μάρκα, αν δεν γραφόταν με μεγάλα γράμματα σε κάθε μία από αυτές. Η Indian έκλεβε την παράσταση, έχοντας πολλαπλή παρουσία, τόσο σε σκηνές όπως οι Ducati, Honda, Yamaha, BMW, όσο και με μία τεράστια κατασκευή με τον γύρο του θανάτου, που έφερνε το όνομά τους. Το υπέροχο της υπόθεσης, είναι πως στις παλιές Indian που έπαιρναν μέρος στον Γύρο του Θανάτου, είχαν ένα πολύ έξυπνα τοποθετημένο kill switch, που φρόντιζαν να το πατούν ανά τακτά χρονικά διαστήματα κάνοντας δυνατά σκασίματα στην εξάτμιση, με τον κόσμο να ζητωκραυγάζει θεωρώντας πως η μοτοσυκλέτα θα σβήσει από στιγμή σε στιγμή. Κυριαρχώντας και στο Punks Peak με την «νιτραρισμένη» Scout που είχε ετοιμάσει ο Σουηδός αντιπρόσωπος και οδηγούσε η Γερμανίδα Poensgen, όπως είπαμε παραπάνω, η Indian είχε μία τεράστια παρουσία στο Wheels and Waves.

 

Φυσικά για την Ελλάδα το πιο σημαντικό ήταν συμμετοχή στον διαγωνισμό Yardbuilt με μία μοτοσυκλέτα εξολοκλήρου κατασκευασμένη εδώ, από την Jigsaw Customs του Πέτρου Χατζηροδέλη με την υποστήριξη του MOTO και της Yamaha Μοτοδυναμικής. Ήταν τόσο μεγάλος ο αντίκτυπος στο Wheels and Waves που φτάσαμε στο σημείο να έρχεται μόνος του ο Randy Mamola, ζητώντας μας την μοτοσυκλέτα για τις ανάγκες ενός διαφημιστικού με την Alpinestars! Η αποθέωση του “The Slider” ήταν μία μικρή έκπληξη καθώς ξεπερνούσε κάθε προσδοκία μας!

 

 

 

Το Wheels and Waves επισκέπτονται λίγοι Έλληνες και ελπίζουμε πως στο μέλλον θα βλέπουμε και περισσότερους. Διότι αποτελεί μίας πρώτης τάξης παράδειγμα για το πώς μπορούν να συνυπάρχουν ετερόκλητοι αναβάτες σε πλήρη αρμονία. Φεύγοντας από την φετινή Πανελλήνια Συγκέντρωση Μοτοσυκλετιστών, ο κεντρικός δρόμος ήταν γεμάτος με σημάδια από λάστιχα, κηλίδες αίματος από τα σοβαρά ατυχήματα που συνέβησαν εκεί και τεράστιους όγκους σκουπιδιών εκατέρωθεν. Φεύγοντας από το Punks Peak στην κορυφή του βουνού, κι ενώ τους περίμενε ένας ποδαρόδρομος περίπου δύο χιλιομέτρων μέχρι τις μοτοσυκλέτες τους, οι θεατές μάζευαν κάθε σκουπίδι από το λιβάδι που καθόντουσαν. Δύο απλά παραδείγματα που φανερώνουν την τεράστια διαφορά πολιτισμού που μας διακρίνει, πριν ακόμα συζητηθεί το παραμικρό περί μοτοσυκλετιστικής κουλτούρας…

φεύγοντας όλοι μάζευαν κάθε μικρό και μεγάλο σκουπίδι, αφήνοντας το λιβάδι κατά πράσινο όπως το βρήκαν, σε αντίθεση με την ελληνική παράδοση

 

Δείτε το Wheels and Waves μέσα από μία μεγάλη έκθεση φωτογραφιών:

 

Ετικέτες

Η ιστορική εκστρατεία των “Τριών Όχι” κατά της μοτοσυκλέτας στην Ιαπωνία

Μην βγάζεις άδεια οδήγησης μοτοσυκλέτας, μην αγοράζεις μοτοσυκλέτα, μην οδηγείς μοτοσυκλέτα
Η καμπάνια των Τριών Όχι
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

26/2/2026

Ποιος θα περίμενε πως η Ιαπωνία των τεσσάρων μεγάλων κατασκευαστών, Honda, Yamaha, Suzuki και Kawasaki, θα αποθάρρυνε για τρεις δεκαετίες την επαφή των νέων με τη μοτοσυκλέτα, με μια ιδιαίτερα επιτυχημένη καμπάνια στα σχολεία, που έγινε γνωστή ως το Κίνημα / η Καμπάνια των Τριών Όχι: Μην βγάζεις άδεια οδήγησης μοτοσυκλέτας, μην αγοράζεις μοτοσυκλέτα, μην οδηγείς μοτοσυκλέτα. Μια καμπάνια που συνεχιζόταν σε πολλές περιφέρειες της χώρας, μέχρι και το 2012…

Η εκστρατεία “Tρία Όχι” (κυριολεκτικά “Κίνημα των Τριών Όχι”) ήταν μια εκτεταμένη πρωτοβουλία που εστίασε στα σχολεία της Ιαπωνίας, ξεκίνησε περίπου το 1982 και στόχευε στη δραστική μείωση των ατυχημάτων με μοτοσυκλέτες μεταξύ μαθητών λυκείου, αποθαρρύνοντας -και συχνά απαγορεύοντας- τη χρήση μηχανοκίνητων δίτροχων.

Η εκστρατεία αποτέλεσε απάντηση στη ραγδαία αύξηση των παπιών, scooter και μοτοσυκλετών κατά τη δεκαετία του 1970 και τις αρχές της δεκαετίας του 1980, η οποία οδήγησε σε έξαρση των τροχαίων ατυχημάτων και στη δημιουργία των γνωστών συμμοριών μοτοσυκλέτας γνωστών ως Bosozoku.

Η γέννηση των τριών όχι

Bosozoku

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το ποιος ήταν υπεύθυνος για την καμπάνια αποθάρρυνσης των νέων να ασχοληθούν με τη μοτοσυκλέτα, καθώς αυτή ξεκίνησε γύρω στο 1982 ως κίνημα βάσης (grassroots), που συχνά επιβαλλόταν από τις σχολικές αρχές, τα συνδικάτα εκπαιδευτικών και τις ενώσεις γονέων (PTA), και όχι ως κεντρική εντολή από την κυβέρνηση! Να πούμε εδώ πως η καμπάνια είχε αρχικά στόχο και το αυτοκίνητο, αν και το περισσότερο επικίνδυνο προφίλ της μοτοσυκλέτας έστρεψε τους υπεύθυνους κυρίως εναντίον των δυο τροχών.

Bosozoku

Η εκστρατεία των τριών όχι αποδείχθηκε ιδιαίτερα αποτελεσματική στον περιορισμό της οδήγησης μοτοσυκλέτας από εφήβους, συμβάλλοντας σε απότομη πτώση της δημοτικότητας των μοτοσυκλετών στις νεότερες γενιές της Ιαπωνίας και σε αντίστοιχη πτώση στις πωλήσεις μοτοσυκλετών στο εσωτερικό της χώρας. Την ίδια ώρα οι 4 μεγάλοι κατασκευαστές μοτοσυκλετών της Ιαπωνίας γνώριζαν μεγάλες δόξες, κυρίως στο εξωτερικό, με τα μοντέλα τους.

Οι επικριτές της καμπάνιας υποστήριξαν -δικαίως κατά τη γνώμη μας- ότι η πολιτική των τριών όχι ενθάρρυνε την άκριτη υπακοή, περιόριζε την ελευθερία των νέων και δεν παρείχε ουσιαστική εκπαίδευση για ασφαλή οδήγηση, ενώ παράλληλα απέκλειε τη νέα γενιά από όλα τα πλεονεκτήματα της οδήγησης μοτοσυκλέτας.

Η εκστρατεία διήρκεσε για δεκαετίες, αλλά άρχισε να χάνει αρκετή από τη δημοτικότητά της τη δεκαετία του 2000, όμως η οριστική της απόρριψη πήρε πολύ παραπάνω, με την καμπάνια να παίρνει επίσημα τέλος μόλις το 2017, για να αντικατασταθεί από σεμινάρια και σχολές ασφαλούς οδήγησης.

Υπεύθυνοι κατασκευαστές, συντηρητική κοινωνία

Road safety, Japan

Αξίζει να σημειωθεί πως αν η καμπάνια των τριών όχι ξεκίνησε το 1982, οι Ιάπωνες κατασκευαστές μοτοσυκλετών όπως η Honda και η Yamaha είχαν ξεκινήσει να ασχολούνται με την ασφαλή οδήγηση μοτοσυκλέτας πολύ πιο πριν, και συγκεκριμένα κατά τη δεκαετία του 1970, ενώ και το ιαπωνικό κράτος θέσπισε νόμους για την ασφάλεια των αναβατών μοτοσυκλέτας.

Συγκεκριμένα, το 1975 εισήχθησαν ξεχωριστές άδειες οδήγησης μοτοσυκλέτας στην Ιαπωνία, ανάλογα με τον κυβισμό του κινητήρα, ενώ η χρήση κράνους κατέστη υποχρεωτική σε όλους τους δρόμους, ενώ προηγουμένως ίσχυε μόνο στους αυτοκινητοδρόμους.

The nicest people

Η Honda, η οποία είχε αναπτύξει σημαντικά τη δραστηριότητά της και ήταν δημοφιλέστατη και στο εσωτερικό της χώρας, αντιμετώπισε το ζήτημα με την πεποίθηση ότι η υγιής ανάπτυξη της μοτοσυκλετιστικής κουλτούρας και η διάδοση γνώσεων και τεχνικών ασφαλούς οδήγησης αποτελούσαν το κλειδί για την πρόληψη των ατυχημάτων. Έτσι, το 1970 ξεκίνησε τις δικές της δραστηριότητες προώθησης οδικής ασφάλειας.

Soichiro Honda

Από την αρχή του "Κινήματος των Τριών Όχι", ο ιδρυτής της Honda Motor Co., Soichiro Honda, έγραψε στο βιβλίο του «My Hands Speak» ότι: "αντί να απομακρύνουμε τις μοτοσυκλέτες από τους μαθητές λυκείου στο όνομα της εκπαίδευσης, δεν θα έπρεπε η σχολική εκπαίδευση να αφορά τη διδασκαλία των κανόνων και των κινδύνων της οδήγησης μοτοσυκλέτας;"

Για την περαιτέρω ενίσχυση της ασφαλούς οδήγησης, η Honda ίδρυσε το 1973 το Motor Recreation Promotion Center, με στόχο την προώθηση “υγιών τρόπων οδήγησης”. Οι πρωτοβουλίες αυτές αντικατόπτριζαν την πρόθεση της Honda να αναλάβει την ευθύνη που της αναλογούσε απέναντι στην ασφάλεια των πελατών της.

TL

Την ίδια χρονιά παρουσιάστηκε το πρώτο ιαπωνικό trial μοντέλο, Honda Bials TL125. Στο πλαίσιο της διάδοσης του μηχανοκίνητου αθλητισμού, η Honda δημιούργησε περισσότερα από είκοσι Bials Parks σε όλη την Ιαπωνία, όπου μπορούσαν να διεξάγονται αγώνες trial με έμφαση στην τεχνική οδήγηση και όχι στην ταχύτητα. Παράλληλα, κατασκευάστηκαν πάρκα ασφάλειας σε διάφορες περιοχές της χώρας ως χώροι για την ασφαλή απόλαυση του motocross. Με αυτά τα βήματα, η Honda επιδίωξε να διευρύνει τη βάση μιας υγιούς μοτοσυκλετιστικής κουλτούρας, αποστασιοποιημένης από την επικίνδυνη οδήγηση και τους bosozoku που σπίλωναν την εικόνα της μοτοσυκλέτας στην Ιαπωνία, και με τη συντηρητική προσέγγιση της κοινωνίας οδήγησαν στην καμπάνια των τριών όχι.

Το 1975, η Honda εγκαινίασε το σύστημα Safety Sports Shop (SSS) στα καταστήματα μοτοσυκλετών της. Οι αντιπρόσωποι SSS παρείχαν υπηρεσία επιλογής κατάλληλου μοντέλου για κάθε πελάτη, βάσει κριτηρίων που αξιολογούσαν την εμπειρία και τις δεξιότητες οδήγησής του. Παράλληλα η εταιρεία διοργάνωνε σεμινάρια ασφαλούς οδήγησης σε όλη τη χώρα, τα οποία προωθούσαν την οδική ασφάλεια. Επιπλέον, δημιουργήθηκαν πολυάριθμες λέσχες σε όλη την Ιαπωνία, κυρίως από αντιπροσωπείες, οι οποίες συγκεντρώνονταν μία φορά τον χρόνο στην πίστα της Suzuka, προσφέροντας ευκαιρίες στους φίλους της μοτοσυκλέτας να βρεθούν μαζί και να απολαύσουν οδήγηση σε ένα ασφαλές περιβάλλον.

Honda Motorcyclist school

Το 1978 η ίδια εταιρεία ξεκίνησε τα προγράμματα Honda Motorcyclist School (HMS), που απευθύνονταν σε χρήστες μεσαίων και μεγάλων μοτοσυκλετών για την εκμάθηση τεχνικών ασφάλειας και σωστής οδικής συμπεριφοράς. Τα μαθήματα πραγματοποιούνταν σε κέντρα κυκλοφοριακής αγωγής στη Suzuka, στην Okegawa και στη Fukuoka. Το μονοήμερο αυτό σχολείο επεκτάθηκε αργότερα σε εθνικό επίπεδο και διοργανωνόταν από αντιπροσώπους και γραφεία πωλήσεων της Honda, συμπεριλαμβανομένων των διανομέων, απευθυνόμενο και σε όσους σχεδίαζαν να οδηγήσουν σκούτερ ή οικογενειακά δίκυκλα.

Yamaha

Από τη μεριά της η Yamaha ανέπτυσσε τα δικά της εκπαιδευτικά προγράμματα για τη μοτοσυκλέτα σε εθνική κλίμακα. Το 1970, οι Ιάπωνες κατείχαν συνολικά 8,85 εκατομμύρια μοτοσυκλέτες και μοτοποδήλατα -αριθμός υπερδεκαπλάσιος σε σύγκριση με το 1955, έτος ίδρυσης της εταιρείας των τριών διαπασών. Οι συνθήκες αυτές ενίσχυσαν την κοινωνική ανησυχία σχετικά με την ασφαλή οδήγηση μοτοσυκλέτας.

Στόχος των δραστηριοτήτων της Yamaha ήταν η ενίσχυση της ασφάλειας, μέσω της διδασκαλίας του σωστού τρόπου οδήγησης μοτοσυκλέτας, καθώς και η διεύρυνση του κύκλου των φίλων της μοτοσυκλέτας. Το αρχικό πρόγραμμα περιλάμβανε τα μαθήματα ασφαλούς οδήγησης της Yamaha και το Yamaha Trail School, τα οποία ξεκίνησαν τον Απρίλιο του 1968.

Yamaha DT-1

Όταν η εταιρεία άρχισε να διαθέτει στην αγορά το trail μοντέλο DT1 το 1968, η δημοτικότητα των εκτός δρόμου δραστηριοτήτων αυξήθηκε κατακόρυφα. Κορυφαίοι αναβάτες ανέλαβαν ρόλο εκπαιδευτών στο Yamaha Trail School, το οποίο συνέβαλε στη διάδοση της off-road οδήγησης, μέσω βασικής εκπαίδευσης στην οδήγηση στο χώμα. Το σχολείο προσέφερε επίσης μαθήματα ελέγχου και συντήρησης μοτοσυκλετών. Τον Σεπτέμβριο του 1970, η Yamaha δημιούργησε 35 χώρους Yamaha Trail Land σε ολόκληρη την Ιαπωνία, όπου το κοινό μπορούσε να γνωρίσει τη χαρά της εκτός δρόμου οδήγησης.

Τον Μάιο του 1969, η Yamaha ίδρυσε επίσης τα Yamaha Moped License Schools, ενθαρρύνοντας το κοινό να αποκτήσει άδεια οδήγησης μοτοποδηλάτου κατηγορίας 1. Τα σχολεία αυτά βασίστηκαν στο πρότυπο των Yamaha Music Studios που είχε δημιουργήσει η Nippon Gakki (σημερινή Yamaha Corporation)! Με την ιδέα της μεταφοράς της φιλοσοφίας των μουσικών μαθημάτων στη δημιουργία σχολών μοτοσυκλέτας, τα Moped License Schools αναπτύχθηκαν σε όλη τη χώρα. Τον πρώτο κιόλας χρόνο λειτουργίας τους προσέλκυσαν περισσότερους από 160.000 μαθητές.

Yamaha Festival 1972

Η εταιρεία από την Iwata, ανέπτυξε επίσης εκδηλώσεις με στόχο τους φίλους της μοτοσυκλέτας. Μία από αυτές ήταν το 1ο Yamaha Grand Sports Festival (YGSF), που πραγματοποιήθηκε στο Fuji Speedway στις 5–6 Αυγούστου 1972. Ήταν μια μεγάλη διοργάνωση στην οποία μπορούσαν να συμμετάσχουν όλοι οι λάτρεις της μοτοσυκλέτας και τελικά προσέλκυσε συνολικά 80.000 άτομα! Συμμετείχαν 1.500 αναβάτες σε αγώνες motocross, kart και ταχύτητας δρόμου. Στον χώρο της εκδήλωσης συγκεντρώθηκαν 380 λεωφορεία, 3.800 αυτοκίνητα και 5.000 μοτοσυκλέτες. Το 2ο YGSF πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του 1973 και ήταν ακόμη μεγαλύτερης κλίμακας, προσελκύοντας περίπου 95.000 άτομα μέσα σε δύο ημέρες!

Το απρόσμενο, εκπληκτικό συμπέρασμα στην επαρχία Gunma

Safety Courses

Και ερχόμαστε στο 2026, όπου σε άρθρο του ιαπωνικού περιοδικού μοτοσυκλέτας Young Machine, διαβάζουμε κάτι το εκπληκτικό. Η επαρχία Gunma στην Ιαπωνία θεωρεί πως η εκστρατεία των "τριών όχι" απέτυχε παταγωδώς, καθώς… συνέβαλε στην αύξηση τροχαίων ατυχημάτων!

Σημειώνουμε εδώ πως η συγκεκριμένη επαρχία είναι γνωστή και ως “το βασίλειο του αυτοκινήτου” καθώς έχει ανεπαρκείς δημόσιες συγκοινωνίες, κατά μέσο όρο κάθε νοικοκυριό έχει 1,5+ αυτοκίνητα, ενώ εδώ έχουν έδρα και διάφορα εργοστάσια της Subaru. Κάπως έτσι η επαρχία Gunma κατατάσσεται σταθερά στον πάτο των επαρχιών όσον αφορά στην οδική ασφάλεια, με αριθμό ρεκόρ τροχαίων ατυχημάτων και τραυματισμών, με αντίστοιχα κακές επιδόσεις στο ποσοστό μαθητών λυκείου που εμπλέκονται σε ατυχήματα με ποδήλατο αλλά και στο ποσοστό ατυχημάτων νέων οδηγών.

Safety Courses

Κάπως έτσι το 2014 ιδρύθηκε Ειδική Επιτροπή για τα Μέτρα Οδικής Ασφάλειας και, σε συνεργασία με το τμήμα τροχαίας πολιτικής της επαρχίας και την Αστυνομική Διεύθυνση, διερεύνησαν και ανέλυσαν τα αίτια των ατυχημάτων. Κατέληξαν στο κοινό συμπέρασμα ότι “η Εκστρατεία των Τριών Όχι διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ως παράγοντας που συμβάλλει στο πρόβλημα”!

Βλέπετε, όταν η Gunma εφάρμοζε αυστηρά την Εκστρατεία “Τρία Όχι” για την αποθάρρυνση της χρήσης μοτοσυκλέτας, ένα από τα αποτελέσματα της καμπάνιας ήταν να αποξενωθούν οι μαθητές λυκείου από την ουσιαστική κυκλοφοριακή αγωγή, οδηγώντας σε επιδείνωση της οδικής συμπεριφοράς και αύξηση ατυχημάτων.

Μετά από συνεδριάσεις, ανταλλαγές απόψεων με σχετικούς φορείς, μελέτες και διαλέξεις ειδικών στην ανάλυση τροχαίων ατυχημάτων, η Ειδική Επιτροπή προχώρησε στη διαμόρφωση νέου σχεδίου για τα τροχαία ατυχήματα και νέο ΚΟΚ που τέθηκε σε ισχύ στις 22 Δεκεμβρίου 2014.

Στόχος ήταν -και είναι- η παροχή κυκλοφοριακής αγωγής σε ευρύ φάσμα ηλικιών -από μαθητές λυκείου μέχρι παιδιά και ηλικιωμένους, ώστε να εξελιχθούν όλοι σε υπεύθυνα μέλη της κοινωνίας, αποκτώντας δεξιότητες και γνώσεις ασφαλούς οδήγησης ποδηλάτου και μοτοσυκλέτας.

Safety Courses

Κύρια μέτρα που λαμβάνει η επαρχία Gunma μετά το 2014:

  • Μαθήματα κυκλοφοριακής αγωγής στο σχολείο και ειδικές δραστηριότητες.
  • Σεμινάρια από την αστυνομία και την Ένωση Οδικής Ασφάλειας.
  • Δημιουργία και διανομή φυλλαδίων για ασφαλή ποδηλασία.
  • Τεστ γνώσεων για ποδήλατο.
  • Σεμινάρια οδικής συμπεριφοράς για κατόχους άδειας μοτοσυκλέτας.
  • Σεμινάρια επιμόρφωσης εκπαιδευτικών στο Γενικό Κέντρο Κυκλοφορίας της Gunma.

Αργότερα, με την αναθεώρηση του κανονισμού και την κατάρτιση του 11ου Σχεδίου Οδικής Ασφάλειας, το πρόγραμμα ανανεώθηκε ως “Δεύτερο Πρόγραμμα Δράσης” (Μάρτιος 2021).

Το δεύτερο πρόγραμμα (2021–2025) στοχεύει ειδικά στους μαθητές λυκείου και εισάγει νέα μέτρα για ασφαλή ποδηλασία, όπως η προώθηση της χρήσης κράνους, ενώ συνεχίζει τις δράσεις για τις μοτοσυκλέτες.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η κατάργηση της Εκστρατείας “Τρία Όχι” δεν οδήγησε σε απότομη αύξηση της απόκτησης άδειας οδήγησης από τους μαθητές, ή των ατυχημάτων με μοτοσυκλέτα.

Safety courses

Στο σεμινάριο ασφαλούς οδήγησης του 2025, αρκετοί μαθητές ανέφεραν ότι οδηγούν επειδή είναι αναγκαίο για να πηγαίνουν στο σχολείο. Η πλειονότητα των νέων της Gunma δεν ασχολείται με σπορ οδήγηση ή τουρισμό, απλώς καλύπτει πρακτικές ανάγκες μέσω της μοτοσυκλέτας.

Ο κανονισμός προβλέπει επίσης την προώθηση των δημόσιων συγκοινωνιών· δεν σημαίνει ότι πρέπει όλοι να οδηγούν μοτοσυκλέτα. Όμως, σε περιπτώσεις όπου οι συνθήκες μετακίνησης ή οικογενειακές ανάγκες το επιβάλλουν, η διατήρηση των “Τριών Όχι” στους σχολικούς κανονισμούς μειώνει την ποιότητα ζωής μαθητών και γονέων.

Safety courses

Αντίστοιχα, στις 9 Φεβρουαρίου 2018, η Επιτροπή για την Οδική Ασφάλεια Μοτοσυκλετών υπέβαλε έκθεση στο Εκπαιδευτικό Συμβούλιο της επαρχίας Saitama, συνοψίζοντας προτάσεις όπως η θέσπιση κατευθυντήριων γραμμών που θα αντικαθιστούσαν την Εκστρατεία "Τρία Όχι".

Πόσος χρόνος χάθηκε για τη μοτοσυκλέτα στην Ιαπωνία τόσες δεκαετίες που τα συντηρητικά “Τρία Όχι” μεσουρανούσαν, για να καταλήξουμε σε μελέτες που συμφωνούν πως η αποθάρρυνση των νέων στη χρήση μοτοσυκλέτας οδήγησαν όχι μόνο σε μείωση της ποιότητας ζωής τους, αλλά και στην αύξηση των τροχαίων ατυχημάτων!

Με πληροφορίες από το Young Machine και από την ιστορία των Honda και Yamaha