Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

ΗΠΑ - Απόφαση σοκ αίρει τους περιορισμούς ρύπων σε οχήματα και εργοστάσια!

Ανυπολόγιστες οι επιπτώσεις σε περιβάλλον και παγκόσμιες αγορές, έπονται μηνύσεις, χάος και αβεβαιότητα
Καθαρό είναι μόνο το κάρβουνο και το diesel
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

13/2/2026

Η κυβέρνηση του Donald Trump ανακοίνωσε την πιο ριζική περιβαλλοντική ανατροπή των τελευταίων δεκαετιών σε παγκόσμιο επίπεδο, καταργώντας το “endangerment finding” του 2009 (την απόφαση διαπίστωσης κινδύνου για το περιβάλλον από εκπομπές ρύπων), της επιστημονικής και νομικής βάσης πάνω στην οποία στηρίζονταν όλοι οι ομοσπονδιακοί περιορισμοί εκπομπών ρύπων για αυτοκίνητα, μοτοσυκλέτες, φορτηγά, εργοστάσια και ενεργειακές εγκαταστάσεις. Έτσι, με μία κίνηση, οι ΗΠΑ παύουν πλέον να ρυθμίζουν ομοσπονδιακά τα αέρια του θερμοκηπίου όπως το CO₂ και το μεθάνιο, ανοίγοντας τους ασκούς του Αιόλου για το περιβάλλον και τις αγορές σε παγκόσμια κλίμακα.

Η απόφαση χαρακτηρίζεται από αναλυτές ως “η μεγαλύτερη απορρύθμιση περιβαλλοντικής πολιτικής στην ιστορία των ΗΠΑ”, ενώ για την ώρα όλα είναι ρευστά, και επειδή κανείς δεν περίμενε τέτοια απόφαση κανείς δεν ξέρει τι ακριβώς θα επακολουθήσει.

Ας δούμε χοντρικά τι σημαίνει αρχικά η κατάργηση του “endangerment finding”:

  • Αρχικά καταργούνται τα ομοσπονδιακά όρια εκπομπών για αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες, καθώς η EPA (Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος στις ΗΠΑ) δεν έχει πλέον νομική βάση να επιβάλλει στάνταρ εκπομπών ρύπων στα οχήματα.
  • Οι πολιτείες δεν μπορούν να βασιστούν σε ομοσπονδιακούς κανόνες για να επιβάλουν μέτρα που να αφορούν σε εκπομπές ρύπων.
  • Η Καλιφόρνια και οι πολιτείες που ακολουθούν τα δικά τους πρότυπα θα χρειαστεί να κινηθούν νομικά  για να διατηρήσουν τα δικά τους όρια.
  • Οι κατασκευαστές θα μπορούν να πουλούν οχήματα με υψηλότερες εκπομπές, εφόσον δεν υπάρχουν πλέον ομοσπονδιακές απαιτήσεις συμμόρφωσης.

Η εφαρμογή είναι άμεση: η EPA απλώς παύει να ρυθμίζει τα αέρια του θερμοκηπίου, και οι προηγούμενοι κανονισμοί παύουν να ισχύουν!

Τα οφέλη που υποστηρίζει ο Trump πως θα φέρει η απόφαση αυτή είναι τα ακόλουθα:

  1. Μείωση κόστους για τους κατασκευαστές, που δεν χρειάζεται πλέον να επενδύουν σε τεχνολογίες μείωσης εκπομπών.
  2. Φθηνότερα αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες για τους καταναλωτές, λόγω χαμηλότερου κόστους συμμόρφωσης. Ο Τραμπ κάνει λόγο για 2.400 δολάρια λιγότερα για κάθε αυτοκίνητο.
  3. Ενίσχυση της αμερικανικής βιομηχανίας, η οποία σύμφωνα με τον Trump "απελευθερώνεται από περιττούς κανονισμούς".
  4. Αύξηση θέσεων εργασίας σε τομείς που είχαν πιεστεί από τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις.

Από την άλλη οι επιστήμονες και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η κατάργηση της απόφασης του endangerment finding αφαιρεί κάθε ομοσπονδιακό μηχανισμό περιορισμού CO₂, του βασικού αερίου που προκαλεί κλιματική αλλαγή. Έτσι οι εκπομπές από εργοστάσια, αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες θα αυξηθούν σημαντικά και οι ΗΠΑ ενδέχεται να χάσουν δεκαετίες προόδου σε τεχνολογίες καθαρών κινητήρων, φίλτρων εργοστασίων κλπ. -πέρα από την περιβαλλοντική μόλυνση την οποία οι Ινδοί βιώνουν στο πετσί τους και θα μπορούσε να μεταφερθεί σταδιακά και στον υπόλοιπο πλανήτη αν ισχύσει η απόφαση Τραμπ, ο οποίος συν τοις άλλοις πριμοδοτεί πλέον και το... κάρβουνο ως καθαρό καύσιμο! Φυσικά οι αντιδράσεις ήταν άμεσες, και ένας ευρύς συνασπισμός περιβαλλοντικών οργανώσεων, νομικών φορέων και κρατικών αξιωματούχων ανακοίνωσε ότι θα προσφύγει νομικά κατά της απόφασης της κυβέρνησης Trump να ανακαλέσει το Endangerment Finding της EPA του 2009.

Με βάση αναφορές και δημόσιες δηλώσεις, οι βασικοί φορείς που αναμένεται να ηγηθούν των προσφυγών είναι οι εξής:

Περιβαλλοντικές νομικές οργανώσεις

  • Η Earthjustice δήλωσε ότι θα αμφισβητήσει τη νομιμότητα της απόφασης, χαρακτηρίζοντάς την παράνομη και αντιεπιστημονική, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει το Clean Air Act.
  • Το Natural Resources Defense Council (NRDC) δεσμεύτηκε ότι θα πολεμήσει την EPA “σε κάθε βήμα”.

Πολιτείες και τοπικές κυβερνήσεις

Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια, Gavin Newsom, ανακοίνωσε ότι η πολιτεία θα κινηθεί νομικά κατά της απόφασης, ενώ κι άλλες πολιτείες που τελούν υπό τους Δημοκρατικούς αναμένεται να συμμετάσχουν σε κοινές προσφυγές.

Οργανώσεις υγείας και δημόσιου συμφέροντος

Η American Lung Association (Η ένωση για την υγεία των πνευμόνων) ανακοίνωσε ότι θα προσφύγει στο δικαστήριο, χαρακτηρίζοντας την απόφαση “μαύρη μέρα για την επιστήμη και την υγεία”.

Ομάδες διεκδίκησης δικαιωμάτων

Η Our Children’s Trust δήλωσε ότι θα καταθέσει προσφυγή εκ μέρους νέων, υποστηρίζοντας ότι η κατάργηση παραβιάζει τα δικαιώματα των παιδιών.

Κατασκευαστές

Στις νομικές προσφυγές αναμένονται να καταφύγουν και οι κατασκευαστές που έχουν ήδη επενδύσει σε καθαρές τεχνολογίες, οι οποίοι φοβούνται ότι η απορρύθμιση δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό.

Σημειώστε πως σε μια ασυνήθιστη κίνηση, ο πρόεδρος του μεγαλύτερου συνδικάτου εργαζομένων της EPA (AFGE Council 238) καταδίκασε δημόσια την απόφαση, χαρακτηρίζοντάς την “βαθιά προδοσία” της αποστολής της Υπηρεσίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ.

Οι προσφυγές αναμένεται να βασιστούν στο επιχείρημα ότι η EPA αγνοεί “’ένα βουνό επιστημονικών αποδείξεων” που δείχνουν ότι τα αέρια του θερμοκηπίου θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία και την ευημερία των πολιτών. Η υπόθεση αναμένεται να εξεταστεί αρχικά από το Εφετείο της Περιφέρειας της Ουάσινγκτον, ενώ νομικοί ειδικοί θεωρούν σχεδόν βέβαιο ότι θα φτάσει μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι δεν θα ακολουθήσει τις ΗΠΑ σε χαλάρωση των περιβαλλοντικών κανόνων με την ΕΕ να έχει δεσμευτεί σε Euro 7 για αυτοκίνητα, Euro 5+ και μελλοντικά Euro 6 για μοτοσυκλέτες και στόχους μηδενικών εκπομπών έως το 2035.

Η απόφαση των ΗΠΑ δεν αλλάζει τη νομική υποχρέωση της ΕΕ να μειώσει τις εκπομπές, αν και σίγουρα δίνει τροφή για σκέψη: να αντισταθούμε συνεχίζοντας τον αγώνα υπέρ ενός πιο καθαρού περιβάλλοντος, ή να αγνοήσουμε επιστημονικές έρευνες, ακολουθώντας τον Τραμπ για το καλό της αγοράς και των κατασκευαστών μας;

Αν οι ΗΠΑ άρουν τους περιορισμούς, αλλά η Ευρώπη τους διατηρήσει, η αγορά αναμένεται να χωριστεί σε δύο κατευθύνσεις. Από τη μία στις ΗΠΑ θα ξεκινήσει διάθεση πιο "βρώμικων" και φθηνότερων μοντέλων, ενώ στην Ε.Ε. τα μοντέλα αυτοκινήτου και μοτοσυκλετών θα είναι πιο καθαρά, αλλά και ακριβότερα. Έτσι οι κατασκευαστές ίσως χρειαστούν να διαχωρίσουν την παραγωγή τους, σε "βρώμικα" και "καθαρά" μοντέλα για τις δυο πλευρές του Ατλαντικού, κάτι που θα ανέβαζε το κόστος τόσο για τα εργοστάσια όσο και για τους τελικούς καταναλωτές. Από την άλλη, αν οι λίγες αμερικάνικες εταιρείες μοτοσυκλετών που υφίστανται σήμερα (Harley - Indian) σταματήσουν την παραγωγή Euro 5+ μοντέλων, αυτό θα σήμαινε την απόσυρσή τους από τις αγορές της Ευρώπης. Το θέλουν όμως αυτό οι Αμερικανοί;

Ταυτόχρονα, η άρση των περιορισμών ρύπων στις ΗΠΑ θα μπορούσε να σημάνει την έλευση πολλών ιδιαίτερα φθηνών κινεζικών μοντέλων χωρίς προδιαγραφές ρύπων, ζημιώνοντας τόσο τις αμερικάνικες, όσο και τις ιαπωνικές και ευρωπαϊκές προτάσεις που θα πωλούνται πλέον ακόμα ακριβότερα.

Χαοτική κατάσταση, ανυπολόγιστες συνέπειες, και η συνέχεια αναμένεται στα δικαστήρια...

Ετικέτες