Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Οδική Ασφάλεια – Αλλαγές σε ΚΟΚ, ΚΤΕΟ, Σχολές Οδηγών

Παρουσιάστηκε το Στρατηγικό Σχέδιο Δράσης
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

3/2/2021

Μεγάλη ημέρα σήμερα για ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα αυτής της χώρας, την οδική ασφάλεια. Κάθε φορά που παρουσιάζεται ένα «Σχέδιο Δράσης για την Οδική Ασφάλεια» είναι μεγάλη ημέρα, απλά μικραίνουν όλες οι υπόλοιπες καθώς ελάχιστες ή και τίποτα από τις εξαγγελίες δεν πραγματοποιούνται στην πράξη. Για αυτό και πριν από την παρουσίαση του σχεδίου, όπως αυτή έγινε σήμερα στο Μουσείο Αυτοκινήτου, να σταθούμε σε μία μικρή λεπτομέρεια: Την πρόβλεψη, έως το 2030, για να αναγκαστούν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς να υλοποιήσουν συγκεκριμένες δράσεις που θα τους ανατεθούν βάση του σχεδίου. Ανεξάρτητα κυβέρνησης και πάντα σε αυτή την χώρα, έλειπε ο δεσμευτικός χαρακτήρας των εξαγγελιών. Βασική λεπτομέρεια που ακούστηκε σήμερα, είναι πως θα συσταθεί ένα όργανο συντονισμού που θα δεσμεύει σε δράση βάση του σχεδίου, τους εμπλεκόμενους φορείς.

Το «θα» είναι επίσης ένα άλλο αγκάθι, γιατί -συνήθως- δεν συνοδεύεται από πράξεις αλλά ας πούμε πως μένουμε προς το παρόν στην παραπάνω πρόβλεψη. Σημαντικό είναι πως ο Υφυπουργός Υποδομών & Μεταφορών Γιάννης Κεφαλογιάννης αναφέρθηκε συγκεκριμένα στην ακριβή καταγραφή όσων δεν φορούν κράνος, όταν παρουσίασε το στόχο για την δημιουργία Εθνικού Συστήματος καταγραφής που θα επιβλέπει το Μετσόβειο ώστε η χώρα να έχει ακριβή στατιστικά στοιχεία για να μπορεί να αποφασίσει σωστά, αλλά και να μετρήσει την εφαρμογή των μέτρων.

Το άλλο θετικό είναι πως δεν ξεκινήσαμε κατευθείαν στον στρατηγικό σχεδιασμό από τα πρόστιμα, που αποδεδειγμένα ο Έλληνας έχει συνηθίσει στην ιδέα πως ίσως τα αποφύγει, αλλά στον πυρήνα βρισκόταν το Ασφαλές Οδικό Δίκτυο. Δυστυχώς δεν έγινε επέκταση ως προς συγκεκριμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά της ασφάλτου και μείναμε περισσότερο στις εξαγγελίες των μεγάλων έργων, αλλά είναι μία αλήθεια πως εδώ που βρισκόμαστε πρέπει να γίνει η κατασκευή των δρόμων που λείπουν και μετά η βελτίωση. Ωστόσο υπάρχει πρόβλεψη για 7.000 επικίνδυνα σημεία σε όλη την χώρα που θα γίνουν παρεμβάσεις για καλύτερη ασφάλεια.

Από εκεί και πέρα το Σχέδιο Δράσης έχει τους υπόλοιπους τομείς που εστιάζει: Εκπαίδευση & Επικοινωνία, Διακυβέρνηση & Στοχοθεσία, Καλής Ποιότητας Δεδομένα, Αποτελεσματικό σύστημα επιβολής. Με πρώτο όπως είπαμε, το Ασφαλές Οδικό Δίκτυο. Για τα πρόστιμα ακούστηκε ξεκάθαρα πως το μεγάλο πρόβλημα είναι η απίστευτη γραφειοκρατία και η έλλειψη μηχανοργάνωσης που οδηγεί στο μεγαλύτερο μέρος τους να παραγράφονται, ακυρώνοντας στην πράξη την ισχύ τους. Αυτό θα αλλάξει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που υπάρχει με τις κλίσεις να καταγράφονται ηλεκτρονικά και να καθίσταται δύσκολη η διαγραφή τους αλλά και να επιβάλλονται άμεσα τα πρόστιμα αντί να παραγράφονται μετά από χρόνια. Αυτή βέβαια η συνειδητοποίηση είναι ένα καλό βήμα αλλά ταυτόχρονα περιγράφει και το τεράστιο άλμα που χρειάζεται να γίνει. Καθώς η έλλειψη μηχανογράφησης δεν είναι κάτι που μπορεί να λυθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα!

Από εκεί και πέρα, όταν όλα αυτά γίνουν, οι παραβάσεις του ΚΟΚ θα βεβαιώνονται και θα καταχωρούνται σε πραγματικό χρόνο και σε περίπτωση των ραντάρ ταχύτητας, θα βαρύνουν κατευθείαν τον κάτοχο, ενώ θα υπάρχει δυνατότητα πληρωμής μέσω e-banking πριν την βεβαίωση στο TAXISnet.

Βασικός στόχος ωστόσο του προγράμματος είναι η μείωση των νεκρών και των σοβαρά τραυματιών κατά 50% ώστε να πλησιάσει τον Ευρωπαϊκό στόχο το 2050 που θέλει μηδενικά θύματα τροχαίων, κάτι τουλάχιστον δύσκολο να γίνει. Όχι τόσο από εμάς, αλλά και ο Ευρωπαϊκός στόχος μοιάζει πολύ μακριά. Βέβαια η παρουσίαση ξεκίνησε παρουσιάζοντας την Ελλάδα να έχει την μεγαλύτερη μείωση στην Ευρώπη σε νεκρούς από τροχαία την περίοδο 2010-2019, της τάξης του 43% χωρίς όμως να εξαιρέσει το γεγονός πως συνεχίζουμε να έχουμε από τους υψηλότερους αριθμούς νεκρών ανά εκατομμύριο κατοίκους στην Ευρώπη. Είμασταν πολύ χάλια και γίναμε λιγότερο, είναι το πραγματικό συμπέρασμα, με στόχο να φτάσουμε τουλάχιστον τον μέσο όρο.

Κάτι που θα έχει και οικονομικό όφελος, χωρίς ποτέ να μπορεί να μετρήσει κανείς την ανθρώπινη ζωή με νούμερα, προφανώς. Γεγονός όμως είναι πως τα τροχαία αποτελούν το 1,5% του ΑΕΠ.

Για την εκπαίδευση ανακοινώθηκαν ριζικές αλλαγές, που ξεκινούν από την διδασκαλία και καταλήξουν στις εξετάσεις. Αλλάζουν τα κείμενα και τα εγχειρίδια και καταργούνται οι ερωτήσεις με τις προκαθορισμένες απαντήσεις με δημιουργία τράπεζας θεμάτων από όπου αντλούνται τα θέματα, αναγκάζοντας έτσι τους υποψήφιους σε μελέτη και τους εκπαιδευτές σε διδασκαλία. Μπαίνουν νέες προϋποθέσεις για τους εκπαιδευτές με ελάχιστη ηλικία και κατοχή άδειας οδήγησης για άσκηση επαγγέλματος, καθώς και δικαίωμα άσκησης βάση συγκεκριμένων ειδικοτήτων σπουδών.

Άλλο βασικό το οποίο ακούστηκε είναι πως κανείς δεν ελέγχει τα ΚΤΕΟ. Στην Ελλάδα κόβονται 4,5% των οχημάτων και στην Γερμανία το 35% που είναι ένας δείκτης μακριά από την πραγματικότητα και την εικόνα στους δρόμους. Για αυτό θα γίνονται τυχαίοι έλεγχοι στα οχήματα που βγαίνουν από τα ΚΤΕΟ για να δουν αν όντως περνούν τον έλεγχο κι έπειτα θα επιβάλλονται πρόστιμα που θα φτάνουν μέχρι και στην ακύρωση της λειτουργίας του εκάστοτε ΚΤΕΟ.

Οι παραβάσεις του ΚΟΚ θα μπουν σε κατηγορίες βάση της σοβαρότητας που έχουν με τα στατιστικά των τροχαίων στην χώρα μας και η υπερβολική ταχύτητα, με την χρήση ζώνης και κράνους, την επήρεια αλκοόλ και την χρήση κινητού, πηγαίνουν άλλο ένα σκαλί πιο πάνω. Το όριο στις πόλεις μειώνεται ακόμη περισσότερο, κάτι αναμενόμενο με βάση το σχέδιο που υπάρχει για την μικροκινητικότητα και ενδεχομένως την ταυτόχρονη κίνηση των ηλεκτρικών πατινιών και των ποδηλάτων στους ίδιους δρόμους με τα αυτοκίνητα. Για αυτό και το όριο θα μειωθεί στα 30χλμ/ώρα από τα 50 που ισχύει τώρα στο ευρύτερο αστικό δίκτυο.

Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%

Η ΕΕ επιβάλει το ΦΠΑ να είναι πάνω από 12%
Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

20/1/2026

Μερίδα του κόσμου εξακολουθεί να αγνοεί πως το ΦΠΑ στα κράνη έχει μειωθεί εδώ και έξι χρόνια και πως από 1/1/2020 είναι στο 13% αντί του 24%. Βασική αιτία είναι πως δεν έχει δει την διαφορά να μεταβιβάζεται στην τελική τιμή πώλησης, και λιγότερο το ότι δεν παρακολουθεί στενά την ειδησεογραφία της μοτοσυκλέτας. Η μείωση του ΦΠΑ ήρθε σε μία περίοδο που τα πάντα σταδιακά ακρίβυναν και προφανώς το κέρδος από την μείωση του ΦΠΑ είναι πως η άνοδος των τιμών συγκρατήθηκε, ωστόσο ο αντίκτυπος θα ήταν μεγαλύτερος αν αυτό είχε γίνει νωρίτερα.

Η πραγματική ευκαιρία όμως χάθηκε το 1991, ήταν τότε που μπορούσαμε να βάλουμε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, ήταν τότε που φώναζε το MOTO πως πρέπει να γίνει η κίνηση γιατί δεν θα μπορούμε να την κάνουμε αργότερα.

Πως το ξέραμε αυτό; Παρατηρώντας τι είχε κάνει η Αγγλία, η οποία όσο ήταν εντός ΕΕ ήταν η μόνη χώρα που είχε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη. Τώρα η Αγγλία εξακολουθεί να είναι η μόνη στον Ευρωπαϊκό χώρο που έχει μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, αλλά τώρα έχει και την ελευθερία να καθορίζει την φορολογία όπως αυτή θέλει. Όσο ήταν εντός ΕΕ δεν μπορούσε να μηδενίσει τον ΦΠΑ, εκτός και αν το είχε μηδέν πριν την ένταξή της. Και οι Άγγλοι ήταν οι πρώτοι που το σκέφτηκαν και μερίμνησαν για αυτό. Για αυτό φωνάζαμε τότε, γιατί ήταν η ευκαιρία να έχει η Ελλάδα μηδενικό φόρο στα κράνη, κι αν περισσότεροι εκείνη την εποχή τα φορούσαν και τους ενδιέφερε το θέμα, θα το είχαμε κερδίσει. Εντός ΕΕ μπορείς να φτάσεις στο 13% γιατί επιβάλλεται να είναι το ΦΠΑ πάνω από 12% και όχι παρακάτω καθώς ο μηδενισμός δημιουργεί προβλήματα ανταγωνισμού. Υπάρχει εξαίρεση για ορισμένα βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα, νερό, φάρμακα όπου ένα κράτος-μέλος μπορεί να έχει μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, ακόμη και μηδενικούς. Μαντέψτε. Είμαστε τόσο ανοργάνωτοι που δεν έχουμε ενσωματώσει δύο βασικές οδηγίες, την 2022/542 και την 2020/285 που αφορούν τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ.

Η προθεσμία για την ενσωμάτωση της 2022/542 έληξε πριν από ένα χρόνο, την 1/1/2025, μας έδωσαν περιθώριο μέχρι πριν από 3 μήνες να κάνουμε την αλλαγή και πλέον περιμένουμε να μας επιβληθεί πρόστιμο επειδή δεν μειώνουμε ΦΠΑ σε ορισμένα βασικά αγαθά. Δηλαδή χρεωνόμαστε ως πολίτες περισσότερο από αυτό που περιμένει η ΕΕ και πλέον η Πολιτεία θα πρέπει να δίνει και μερίδιο αυτής της πρόσθετης φορολογίας έξω, όταν θα μπορούσε να τονώσει την αγορά κάνοντας ότι και οι υπόλοιπες χώρες. Δεν περιμένει κανείς κάτι διαφορετικό βέβαια από την Πολιτεία, όταν για χρόνια εισπράττει πρόσθετη φορολογία επιπλέον του ΦΠΑ σε κάθε νέο όχημα και έπειτα πληρώνει πρόστιμο για αυτή την πρακτική, μένοντας ικανοποιημένη με την διαφορά που απομένει στο τέλος! Κλείνοντας αυτή την παρένθεση, η ενημέρωση που έχουμε είναι πως η ΕΕ θα κάνει μέσα στο 2026 τόσο δυσβάσταχτο το κόστος του προστίμου από το Ειδικό Τέλος Ταξινόμησης, που η Ελλάδα δεν θα μπορεί παρά να το μηδενίσει. Στις μοτοσυκλέτες είναι ένα σημαντικό νούμερο, που από τα 900 κυβικά και πάνω αγγίζει το 15% με το πρόσθετο πρόβλημα ότι μπαίνει συνολικά και στα μεταφορικά και στην καθαρή αξία, ανεβάζει δηλαδή το κόστος σημαντικά. Φανταστείτε πως η πρόσθετη αυτή φορολογία είναι μεγαλύτερη από το ποσοστό που έχει το κατάστημα που κάνει την πώληση, για να αναλογίστετε τον ακτίκτυπο που θα μπορούσε να έχει στην αγορά. Θα κλείσω την παρένθεση εδώ και θα δούμε στην πορεία του πρώτου τριμήνου τις εξελίξεις για το συγκεκριμένο αυτό τομέα.

Το συμπέρασμα είναι πως η Πολιτεία έχει πολύ αργά αντανακλαστικά όταν είναι να μειωθεί ο συντελεστής ΦΠΑ και μάλιστα δεν το κάνει πράξη αν δεν επιβληθεί υψηλό πρόστιμο.

Στα κράνη ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειωθεί ο ΦΠΑ στο 0%, μπορεί να φτάσει μόνο στο κατώτερο που επιτρέπεται για οτιδήποτε εκτός τους ειδικού κανονισμού που αναφέρεται στις άνω Ευρωπαϊκές Οδηγίες και εδώ και 6 χρόνια είναι σε αυτό το επίπεδο.

Το μόνο παράθυρο που βλέπω να υπάρχει για περεταίρω μείωσή του ή και μηδενισμό ακόμη, είναι να μπουν τα κράνη μοτοσυκλέτας σε μία από τις 7 ειδικές κατηγορίες που η ΕΕ εξαιρεί από τον κανονισμό και επιτρέπει στα κράτη-μέλη να έχουν μειωμένους συντελεστές, ακόμη και μηδενικό ΦΠΑ. Για παράδειγμα το γάλα και άλλα αγαθά, βασικά για την διατροφή έχουν 0% σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, κάτι που όπως είπαμε θα έπρεπε να είχε κάνει και η χώρα μας εδώ και μήνες, αν και βάση ιστορικότητας στον τρόπο που λαμβάνονται οι αποφάσεις αυτές, αποκλείεται να επιλέξει τον μηδενισμό του ΦΠΑ παρότι μπορεί να το κάνει. Μία από αυτές τις 7 κατηγορίες επιτρέπει μειωμένους συντελεστές σε εξοπλισμό ασφαλείας σε νοσοκομεία κτλ πράγμα που δεν μπορεί να συνδεθεί αυτόματα με τα μοτοσυκλετιστικά κράνη. Είναι όμως το πιο κοντινό μονοπάτι για όποιον προσπαθήσει να φέρει σε διαβούλευση στην ΕΕ το ζήτημα αυτό. Με τον τρόπο που συμβαίνουν τα πράγματα στη χώρα μας, είναι μάλλον δύσκολο να ξεκινήσει αυτό από εμάς, ενώ αν γίνει από άλλη χώρα, θα περάσει εδώ μετά από πρόστιμο της ΕΕ…