James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Triumph Tiger 900/1200 2027- Πλήρης ανανέωση για τις βρετανικές adventure

H Tiger 900 εντοπίστηκε σε δοκιμές - Ίδιο design με την Tiger 1200 του Sam Sunderland!
Triumph Tiger 900 και 1200 2027
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

29/9/2026

Τα κομμάτια του παζλ κάνουν σιγά-σιγά την εμφάνισή τους αναφορικά με τα σχέδια της Triumph γύρω από τις adventure μοτοσυκλέτες της με τελευταίο εκείνο της νέας Tiger 900 που κάνει και αυτή σχεδιαστικό reset.

Έπειτα λοιπόν από την Triumph Tiger 1200 που έκανε εμφάνιση "από το παράθυρο" (διαβάστε περισσότερα εδώ) ως η μοτοσυκλέτα στην ανεπιτυχή προσπάθεια του Sam Sunderland να κάνει τον γύρο του κόσμου σε χρόνο ρεκόρ (διαβάστε περισσότερα εδώ), ήρθε τώρα η ώρα της Tiger 900 να πιαστεί στα πράσα από τον κατασκοπικό φακό.

Η 900άρα Tiger δεν απέχει σχεδιαστικά από τη 1200 με το σχήμα του φαίρινγκ-προβολέα να δείχνει αμέσως τους συγγενικούς του δεσμούς με την κορυφαία adventure της Triumph. Ωστόσο εδώ το ραντάρ της 1200 απουσιάζει και η γενικότερη σιλουέτα της μοτοσυκλέτας που δεν έχει ίχνος καμουφλάζ επάνω της-όχι και τόσο περίεργο όταν το μάρκετινγκ μπλέκεται με την κατασκοπία- είναι σαφώς πιο αθλητική από εκείνη της μοτοσυκλέτας που έρχεται να αντικαταστήσει.

Η νέα Tiger 900 δείχνει πιο έτοιμη να αντιμετωπίσει κακοτράχαλο τερέν με σχεδόν ενιαία σέλα, χωρίς μεγάλη υψομετρική διαφορά μεταξύ αναβάτη και συνεπιβάτη και μαλακή επένδυση στο ρεζερβουάρ που σηκώνεται ψηλά πάνω από αυτή. Το τρίγωνο της γεωμετρίας μοιάζει επίσης να έχει προσεχτεί πολύ ώστε ο αναβάτης να είναι άνετος όταν οδηγεί όρθιος με αντίστοιχα ψηλά τοποθετημένο τιμόνι και μεγάλη ζελατίνα που δείχνει να μην ρυθμίζεται εκ πρώτης όψεως. Κάτω από το σετ του LED προβολέα-DRL βλέπουμε δύο ψυγεία για τον τρικύλινδρο κινητήρα εκατέρωθεν του πλαισίου, ενώ διακρίνεται και το πλαίσιο χωροδικτύωμα, το οποίο πρέπει να αποτελεί εξέλιξη του υπάρχοντος.

Triumph Tiger 900 και 1200 2027

Η εμπρός ακτινωτή ζάντα είναι 21 ιντσών και η πίσω 17, ενώ οι αναρτήσεις προέρχονται από τη Showa και οι ακτινικά τοποθετημένες δαγκάνες μοιάζουν με Brembo αν και εκεί τουλάχιστον η Triumph φρόντιζε να βάλει μονωτική ταινία για να μην προδώσει προς το παρόν τον κατασκευαστή του. Εκτός από το πλαίσιο, σχεδιαστικές ομοιότητες σε σχέση με την υπάρχουσα γενιά βλέπουμε και στο ψαλίδι, αν και πρόκειται για νέα και μακρύτερη μονάδα, κάτι που ισχύει και για το τελικό της εξάτμισης. 

Εντύπωση επίσης προκαλούν και οι "πτυχώσεις" στα πλαϊνά του φαίρινγκ, οι οποίες, σε συνδυασμό με τη σχεδίαση των προστατευτικών πλαστικών των ψυγείων, βρίσκονται εκεί για να ανακατευθύνουν τον αέρα μακριά από τον αναβάτη, χωρίς η μοτοσυκλέτα της Triumph να χρειάζεται να αυξήσει πολύ το πλάτος της.

Τέλος αναφορικά με τον τρικύλινδρο κινητήρα, η πιθανότητα να έχει αυξήσει τον κυβισμό του πάνω από τα 900 κ.εκ. είναι μεγάλη, αν κρίνουμε και από αυτά που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο τους τελευταίους μήνες, με στόχο ίσως όχι τόσο την αύξηση της τιμής της ισχύος όσο εκείνη της ροπής, ενώ είναι σίγουρο ότι αυτή η Tiger 900 θα είναι ελαφρύτερη από τη μοτοσυκλέτα που θα αντικαταστήσει. 

Σίγουρο επίσης είναι ότι αυτή που βλέπουμε δεν θα είναι και η μοναδική έκδοσή της, με τη βρετανική εταιρεία να έχει τις περισσότερες εκδόσεις για την ίδια μοτοσυκλέτα από κάθε άλλο κατασκευαστή και αναμένουμε σε βάθος χρόνου τουλάχιστον μία με 19άρη εμπρός τροχό και χαμηλότερες αναρτήσεις, για εκείνους που έχουν βλέψεις για περισσότερα ταξίδια από την άσφαλτο.

Η αντίστροφη μέτρηση για την EICMA έχει ξεκινήσει και εκεί οι Βρετανοί θα μας λύσουν όλες τις σχετικές απορίες με την επίσημη παρουσίαση των νέων Tiger.

Triumph Tiger 900 και 1200 2027