MBE 2020 Adrenaline Junkies: Η ελληνική σημαία στην custom σκηνή

Πέντε ανατρεπτικές ιδέες
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

16/1/2020

Για άλλη μια χρονιά η σημαία της χώρα μας κυματίζει υπερήφανη στη Verona, εκπροσωπώντας την ελληνική custom σκηνή στα μεγάλα ιταλικά σαλόνια. Η “παρέα” από τη Θεσσαλονίκη (ο Αχιλλέας και οι δύο Γιάννηδες) φόρτωσαν το βαν με έξι χειροποίητες μοτοσυκλέτες και τις έστησαν ανάμεσα στην αφρόκρεμα των ευρωπαίων custom builders. Όλες τους ιδιοκτησία της εταιρείας τους, όλες λειτουργικές και με ένα ξεχωριστό σκεπτικό πίσω από τον σχεδιασμό τους. Τα δύο τελευταία στοιχεία είναι και εκείνα που τις διαφοροποιούν από την πεπατημένη διαδικασία κατασκευής μιας custom μοτοσυκλέτας. Διότι όμορφες μοτοσυκλέτες που να υπολειτουργούν ή να μην δουλεύουν καθόλου έχουμε δει πολλές. Όπως συνηθισμένο είναι να ρωτάς έναν κατασκευαστή γιατί έκανε εκείνο ή το άλλο και να μην έχει μια λογική απάντηση να σου δώσει πέραν της… καλλιτεχνικής αδείας!

Όμως οι μοτοσυκλέτες της Adrenaline έχουν όλα εκείνα τα απαραίτητα συστατικά που προσθέτουν μια επιπλέον αξία κι αυτό οφείλεται στο μηχανολογικό και επιστημονικό υπόβαθρο των δημιουργών της. Η γεωμετρία του πλαισίου, η ηλεκτρονική διαχείριση του κινητήρα και το setting των αναρτήσεων για κάποιους άλλους customάδες ίσως είναι “λεπτομέρειες”, όμως κάτι τέτοιο δεν ισχύει στις δημιουργίες των τριών φίλων από τη Θεσσαλονίκη. Διαθέτοντας ένα άρτια εξοπλισμένο συνεργείο που περιλαμβάνει εκτός των άλλων δυναμόμετρο με τύμπανο 1 τόνου και ηλεκτρικό φρένο, καθώς και έχοντας δικό τους τόρνο, μπορούν να ρυθμίζουν και να κατασκευάζουν ό,τι χρειαστούν με απόλυτη λεπτομέρεια.

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Nike, το ασημί/χρυσό CX 500, όπου όχι μόνο επέλεξαν την γυμνή έκδοση της μοτοσυκλέτας αντί της έκδοσης C, ώστε τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά του πλαισίου να ταιριάζουν με τον café racer χαρακτήρα του, αλλά ανακατασκεύασαν πλήρως τον κινητήρα και προγραμμάτισαν μόνοι τους άγραφη ECU, ώστε η απόκριση στο γκάζι να είναι απόλυτα γραμμική και ο κινητήρας να δουλεύει σαν ηλεκτρικό ρολόι με την πρώτη μιζιά. Εξίσου εντυπωσιακές λεπτομέρειες θα βρεις και στην πράσινη Zero Fighter, που κάποτε ήταν ένα Honda Steed 400. Εμπνευσμένη από τους Kamikazi, έχει τους ίδιους χρωματισμούς και την ιαπωνική σημαία, όμως με μια δεύτερη ματιά θα δεις πως το ρυθμιζόμενο πιρούνι, οι πλάκες, τα ρυθμιζόμενα κλιπ-ον και οι ζάντες του είναι από το race replica Honda VF1000R, την πρώτη V4 που έφτιαξε η Honda για να συμμετάσχει στο AMA Superbike.

Βέβαια σε επίπεδο δημοφιλίας, το XT 600 με το γνήσιο αλουμινένιο ρεζερβουάρ του XT 500 του 1976, τράβαγε τα περισσότερα βλέμματα των Ιταλών επισκεπτών. Όχι πως το Under Construction με τον… Turbo(!!!) δικύλινδρο εν σειρά κινητήρα του Honda CM 250 άφησε κανέναν αδιάφορο. Όπως υποδηλώνει το όνομά του είναι προς το παρόν… υπό κατασκευή, όμως σε λίγους μήνες θα βολτάρει στους δρόμους. Κανονικές πινακίδες κυκλοφορίας έχει και το Flat Track race έστω κι αν το όνομα, το στιλ και τα εργοστασιακά χρώματα των Honda των 80ies, σε στέλνουν κατευθείαν στις οβάλ αμερικάνικες πίστες. Κι αυτό έχει δικύλινδρο εν σειρά κινητήρα CM, αλλά από την “μεγάλη” έκδοση των 400 κυβικών. Τα αγωνιστικά θέλουν γκάζι σωστά; Παρ’ όλα αυτά, η άκρως επιτυχημένη επιλογή χρωμάτων σε κινητήρα και πλαίσιο, σου δημιουργούν την αρχική πεποίθηση πως πρόκειται για κάποια σπάνια έκδοση FTR που δεν ήξερες πως είχε βγάλει η Honda. Αντίστοιχου επιπέδου είναι και η αισθητική δουλειά που έχει γίνει στο Board track Racer, όπου κατάφεραν τον ολοκαίνουριο κινητήρα της Harley Davidson 883 Sportster να τον παντρέψουν άριστα αισθητικά με ένα χειροποίητο πλαίσιο και πιρούνι που έρχεται από τα 30ies και τις ξύλινες κεκλιμένες πίστες της California.

Στο τεύχος Φεβρουαρίου του ΜΟΤΟ, θα έχουμε πολλά περισσότερα να πούμε για τις κατασκευές των Adrenaline Junkies

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις